|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه دنياي اقتصاد97/3/2: گاهشمار
magiran.com  > روزنامه دنياي اقتصاد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4658
پنج شنبه 27 تير 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3360
magiran.com > روزنامه دنياي اقتصاد > شماره 4335 2/3/97 > صفحه 30 (تاريخ و اقتصاد) > متن
 
 


گاهشمار



وفات شاه جوان
    شاه اسماعيل صفوي، بنيان گذار دودمان صفوي پس از ۲۳ سال پادشاهي در ۲۳ مه ۱۵۲۴ ميلادي در سن ۳۷ سالگي درگذشت. شاه اسماعيل که با حمايت نيروي قزلباش به قدرت رسيده بود طي دوران پادشاهي خود چندين جنگ بزرگ از جمله جنگ با شيبک خان ازبک تا جنگ چالدران را تجربه کرد.
    او در آغاز حملات خود، سلطان مراد حاکم عراق عجم - که پسر سلطان يعقوب آق قويونلو بود - را در نواحي مابين همدان و بيجار شکست داد و سلطان مراد به شيراز گريخت. شاه اسماعيل او را تعقيب کرد و او از ترس به بغداد گريخت و شاه اسماعيل بدون جنگ شيراز را تصرف کرد و از آنجا به قم رفت. سپس بر حسين کياي چلاوي حاکم سمنان و فيروزکوه غلبه کرد و نهايتا يزد و ابرقو را که در اختيار محمدکرهي بود، تصرف کرد و از شهري به شهري رفت و حکام محلي را برانداخت يا تابع خود کرد. آن گاه در سال ۸۸۷ ه‍.خ (۹۱۴ قمري) عازم عراق عرب شد و بغداد و نجف را نيز فتح کرد. به اين ترتيب او در مدت هفت سال تمام ايران بزرگ به جز برخي نواحي نظير خراسان و ارمنستان را تصرف و حکومتي واحد و مستقل را برقرار ساخت و دين تشيع را به عنوان دين رسمي کشور اعلام کرد. شاه اسماعيل به قصد دفع حمله عثمانيان که پس از فتح دياربکر مستقيم راه تبريز را در پيش گرفته بودند با جمع آوري حدود ۵۰ هزار سرباز در مقابل ۲۰۰ هزار سپاه سلطان سليم عثماني جنگيد. نبرد چالدران در سال ۸۹۳ خورشيدي اتفاق افتاد. ترکان عثماني در اين جنگ قسمت بزرگي از آذربايجان را به اشغال خود درآوردند.
    
    
    
ويراني نيشابور
    ۲۳ مه ۱۲۲۱ جبه نويان، از فرماندهان مغول به نيشابور رسيد و شيخ الاسلام، قاضي و وزير شهر را به نزد خود فراخواند. اما روساي شهر سه نفر از طبقه متوسط شهر را نزد نويان مغول فرستادند تا در مورد تغذيه و علوفه مغولان به گفت وگو پردازند. جبه نويان متني را به حروف ايغوري و با مهر سرخ به آنها داد و از اين طريق، از آنها خواست تا سپاهيان مغول را از نظر غذا تامين کنند و نيز دستور داد هرچه زودتر حصارهاي اطراف شهر، تخريب شود و بعد از اين، جبه نويان نيز به دنبال سلطان محمد خوارزمشاه به راه افتاد. اما هر جاي را که ترک مي کردند، غنايم به جاي گذاشته و شحنه و حاکم جديدي تعيين مي کردند. سپاهيان مغول که به منطقه نيشابور آمده بودند و چون تعداد سپاهشان بسيار کم بود فقط به غارت و چپاول اطراف شهر مي پرداختند. خراسان آن روزگار، بيشتر از بيست شهر متوسط داشت و به اين علت، مغولان در ابتدا به تصرف اين شهرها پرداختند. بعد از آنکه اين شهرها و دهکده ها را تصرف کردند، با نيروي بيشتر و قوي تر، روانه نيشابور شدند.
    در سال ۶۱۸ ه. ق بين طغاچار داماد چنگيز مغول با مرزداران نيشابور درگيري رخ داد. در يک روز هزار نفر از طرفين به قتل رسيدند ولي در وقت مراجعت تيري به سوي طغاچار از جانب يک مرزدار نيشابور انداخته شد که بر اثر جراحات وارده از پاي درآمد. مردم نيشابور چند روز بعد متوجه شدند که در اين جنگ داماد چنگيز کشته شده و سپاه مغول دست از سر آنها برنخواهند داشت، بنابراين به سرکردگي شرف الدين امير مجلس حاکم نيشابور متحد و هم قسم شدند که «تا جان در بدن دارند از پاي ننشينند و تسليم نشوند.» شهر و اهالي نيشابور عليه مغولان شورش کردند. تولي خان پسر چنگيز که اين خبر را شنيد پس از فتح مرو با لشکريان خود به نيشابور آمد و به همه امراي سپاه خودش اعلام کرد که چنگيز گفته است: چون مردم نيشابور طغاچار را کشته اند هيچ يک نبايد زنده بمانند و شهر بايد خراب شود و در محل آن جو کاشته شود. بنابراين سپاهيان مغول در روز چهارشنبه نيمه ربيع الآخر سال ۶۱۸ ه. ق با سه هزار چرخ انداز و صد منجنيق و عراده و چهارصد نردبان و هشتصد نفت انداز و دو هزار و پانصد خروار سنگ نيشابور را محاصره کردند.
    شرف الدين نيز، در مقابل، بر در هر دروازه نيشابور دوازده هزار مرد جانباز و تيرانداز تعيين کرد. مدت هشت شبانه روز از دو طرف در کوشش و کشش بودند و عده اي بي شمار از طرفين به قتل رسيدند و نيز چند تن از امراي نامدار تولي خان کشته شدند. در اين موقع حاکم نيشابور به اتفاق ائمه و اعيان و اصول و کلانتران نيشابور قاضي ممالک خراسان مولانا رکن الدين علي بن ابراهيم مغيشي را به نزديک تولي خان فرستادند و اظهار تبعيت و خراج گزاري کردند ولي تولي خان قبول نکرد و قاضي را نگه داشت. روز ديگر بعد از برگزاري نماز جمعه در نيشابور، تولي خان در اطراف شهر گشتي زد و به سپاهيان خود گفت مي خواهم امشب اين شهر را گرفته باشيد. لشکريان به يکباره حمله آوردند و مجانيق و خرک ها را پيش بردند و نفت اندازان نفاتي (نفت اندازي)کردند و از در نشيب و فراز و درون و برون و جوان و پير غلغله و نفير و ولوله شهيق و زفير به اوج رسيد و از هفتاد نقطه ديوارهاي شهر را سوراخ کردند و قريب ۱۰ هزار سرباز مغول تا صبح به خونريزي پرداختند و صبح شنبه همسر طغاچار (دختر چنگيز) با ۱۰ هزار سوار وارد شهر شد و از روز شنبه تا چاشتگاه چهارشنبه قتل و غارت کردند و همه مردم را به جز چهار کمانگر کشتند و حتي سگ ها و گربه ها را کشتند و باروي شهر را کوفته و مناظر و منازل و حصارها و همه قصرها را با زمين هموار ساختند و هفت شبانه روز بر شهر آب بستند و سپس جو کاشتند و تا سبز شد توقف کردند. مدت ۱۲ شبانه روز شمارش مقتولان به طول انجاميد و يک ميليون و ۷۴۷ هزار مرد به استثناي زن ها و اطفال به شمارش درآمد.
    منبع: آثار عباس اقبال و اي.ب. پطروشفسکي
    
    گاهشمار
    


 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 4335 به تاريخ 2/3/97، صفحه 30 (تاريخ و اقتصاد)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 21 بار

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله آسيا اقيانوسيه پزشكي هسته اي و بيولوژي
شماره 2 (پياپي 702)
 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است