|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه دنياي اقتصاد97/3/2: ارز ها كجا رفته اند؟
magiran.com  > روزنامه دنياي اقتصاد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4656
سه شنبه 25 تير 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3360
magiran.com > روزنامه دنياي اقتصاد > شماره 4335 2/3/97 > صفحه 1 (صفحه اول) > متن
 
 


سرمقاله 
ارز ها كجا رفته اند؟


نويسنده: دكتر فرخ قبادي

اغلب کارشناسان اقتصادي، به رغم اختلافاتي که در مورد جزئيات سياست جديد ارزي دولت دارند، مي پذيرند در شرايطي که دلار هر روز جهش تازه اي را تجربه مي کرد و اقتصاد کشور را به التهابي خطرناک کشانده بود، دولت چاره اي نداشت جز آنکه «کاري بکند». کاري که دولت انجام داد يکسان سازي نرخ ارز در رقم هر دلار ۴۲۰۰ تومان بود. خريد و فروش ارز به قيمت هاي ديگر ممنوع شد.
    رئيس بانک مرکزي اعلام کرد که صادرکنندگان بايد دلارهاي حاصل از صادرات خود را به کشور بازگردانند و به همين قيمت (و به شيوه هاي چندگانه) به فروش برسانند. در مقابل اعلام شد که نيازهاي واقعي ارزي فعالان اقتصادي بدون هيچ مشکل و عذر و بهانه اي در اختيار آنها قرار خواهد گرفت. در اين نوشته کوتاه، قصد ارزيابي سياست جديد ارزي دولت، يا قيمت تعيين شده براي دلار يا غفلت سياست گذار از برخي جزئيات مشکل آفرين را که به تدريج رخ نمودند، نداريم. هدف اين نوشته، بررسي دلايل تفاوت و تناقض عجيبي است که در مورد تخصيص ارز براي واردات، ميان اظهارات مسوولان دولت و بانک مرکزي، با آنچه در بازار مي گذرد، مشاهده مي شود. دو هفته پيش رئيس بانک مرکزي اعلام کرد که «هيچ نگراني از تامين ارز متقاضيان وجود ندارد. از ابتداي فعاليت سامانه نيما در ۲۲ فروردين ماه امسال تا ۱۸ ارديبهشت ماه، بيش از ۲/ ۶ ميليارد دلار ارزهاي مختلف تخصيص داده شده است.» اين رقم ظاهرا اکنون به بيش از ۷ ميليارد دلار رسيده است.
    اين سخنان در شرايطي گفته مي شود که بنگاه هاي توليدي از کمبود مواد اوليه وارداتي و مختل شدن کسب و کارشان به شدت نالانند. در برخي موارد، اساسا مواد اوليه آنها در بازار يافت نمي شود. به گفته رئيس هيات مديره اتحاديه مرغ تخم گذار استان تهران «به دنبال افزايش قيمت نهاده هاي مورد نياز صنعت طيور و ناياب شدن ذرت و سويا در بازار، بسياري از واحدهاي توليدي جرات جوجه ريزي ندارند. به گفته آنها ايجاد وقفه در عرضه دلار دولتي و بازگشايي سامانه ارزي دولت پس از تصميمات گرفته شده براي تک نرخي شدن ارز، دليلي است که سبب شده است در روند واردات نهاده هاي مورد نياز صنعت طيور اختلال ايجاد شود.» در استان گلستان، که يکي از قطب هاي صنعت طيور کشور است، سويا و کنجاله ناياب شده و حتي به قيمت ۲۶۵۰ تومان براي هر کيلو سويا نيز دست کسي به آن نمي رسد. (سال گذشته در همين روزها قيمت سويا ۱۳۵۰ تومان بود). کاهش شديد جوجه ريزي مرغداران (که يکي از نشانه هاي آن کاهش قيمت «جوجه يک روزه» و افزايش معدوم سازي آنها است) عرضه مرغ و تخم مرغ را کاهش خواهد داد و در کمتر از يک ماه آينده شاهد جهش قيمت اين محصولات اساسي خواهيم بود.
    قطعه سازان نيز از بي کلاه ماندن سرشان از دلار ۴۲۰۰ توماني براي واردات مواد اوليه مورد نياز خود گلايه دارند. به گفته آنها «صف طولاني دريافت ارز ۴۲۰۰ توماني، روند تامين مواد اوليه قطعه سازان را با مشکلاتي روبه رو کرده است... فرآيند طولاني تخصيص ارز منجر به بروز مشکلاتي براي قطعه سازان شده است. اين در شرايطي است که نوبت تخصيص ارز و روند طولاني که هم اکنون در اين پروسه شکل گرفته، توليد را تحت تاثير خود قرار داده است.» در همين حال، يک نظرسنجي (سرانگشتي و غيرعلمي) از ۲۰ بنگاه توليدي در گوشه و کنار کشور، نشان داد که هيچ يک از آنها تاکنون موفق به رسيدن به اول صف و دريفت يورو يا دلار به نرخ اعلام شده نشده اند.
    به اعتقاد فعالان اقتصادي، يک دليل پيدايش صف هاي طولاني مي تواند اين باشد که «دولت در شرايط کنوني تفاوتي براي تخصيص ارز به توليدکنندگان يا واردکنندگان محصولات لاکچري قائل نشده است.» و به گفته رئيس انجمن قطعه سازان «هم اکنون صف طولاني براي ارز ۴۲۰۰ توماني در بانک مرکزي شکل گرفته که اولويتي براي تخصيص آن در نظر گرفته نشده که همين امر بسياري از واحدهاي توليدي را با مشکلاتي همراه کرده است.»
    اما اگر به راستي در تخصيص ارز براي واردات، اولويت بندي صورت نگرفته باشد، آن گاه اين سوال مطرح مي شود که ارزهاي مورد اشاره رئيس بانک مرکزي به کدام دسته از فعالان اقتصادي تعلق گرفته است؟ اين سوال مهمي است، به ويژه در کشور ما که به گفته معاون مرکز پژوهش هاي مجلس، «در اين قبيل موارد، منابع محدود به کساني تعلق مي گيرد که به مرکز قدرت نزديک تر هستند.» و البته مي دانيم که اکثريت بزرگ بنگاه هاي توليدي بخش خصوصي واقعي به مرکز قدرت نزديک نيستند.
    اين مساله به ويژه براي واحدهاي توليدي کوچک و متوسط به معضل فلج کننده اي بدل شده است. چگونه بنگاهي که براي يک يا چند قطعه کليدي براي ماشين آلاتش نياز به وارد کردن آنها دارد، مي تواند اميدوار به رسيدن به اول صف باشد؟ آن هم صفي که در آن کارگزاران بنگاه هاي بزرگ دولتي و خصولتي و نزديکان به «مرکز قدرت» از مدت ها پيش جاي خود را رزرو کرده اند؟ در هر حال مي دانيم که واحدهاي کوچک و متوسط از اين بابت به شدت تحت فشارند و راهي براي دستيابي به ارز دولتي ندارند. واردات با ارز «آزاد» نيز براي آنها مقدور نيست؛ زيرا اين کار قاچاق محسوب مي شود.
    بهترين راه براي برطرف شدن تناقض ميان سخنان مسوولان بانک مرکزي و واقعيت هاي بازار، شفاف سازي مسوولان تصميم گيرنده در مورد بنگاه هاي دريافت کننده ارز با نرخ هاي جديد براي واردات است. چه مقدار از ارزهاي تخصيص داده شده به بنگاه هاي توليدي رسيده است؟ چه درصدي از اين بنگاه هاي خوش اقبال، دولتي يا خصولتي بوده اند و چه مقدار نصيب بخش خصوصي واقعي شده است؟ چه کساني و براي واردات چه کالاهايي، توانسته اند خود را به اول صف برسانند و از ارز رسمي برخوردار شوند؟
    *
    کشور ما در شرايط خطيري به سر مي برد. تهديد تحريم هاي سنگين تر، در شرايطي که حتي بدون تشديد تحريم ها نيز اقتصاد کشور حال و روز خوبي ندارد، جو بازار را ملتهب ساخته و به نگراني فعالان اقتصادي دامن زده است. در اين شرايط، ذخاير ارزي موجود، پشتوانه ارزشمندي است که بايد قدر آن را دانست و به شيوه اي معقول و مدبرانه از آن استفاده کرد. مبادا ارزها بدون اولويت بندي و ميان متقاضياني که تنها نقطه قوتشان «نزديکي به مراکز قدرت» است، توزيع شده باشد و بنگاه هاي توليدي بخش خصوصي واقعي، به ويژه کوچک و متوسط ها، به دليل کمبود مواد اوليه ناگزير از کاهش توليد يا حتي توقف فعاليت خود شوند. اگر به راستي چنين باشد، اقتصاد کشور تاوان سنگيني از اين بابت خواهد پرداخت.
    
    
    سرمقاله: ارز ها کجا رفته اند؟
    


 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 4335 به تاريخ 2/3/97، صفحه 1 (صفحه اول)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 91 بار



آثار ديگري از "دكتر فرخ قبادي"

  جراحي بودجه؟
دكتر فرخ قبادي، دنياي اقتصاد 27/3/98
مشاهده متن    
  دوراهي معاون اول رئيس جمهور
دكتر فرخ قبادي، دنياي اقتصاد 4/3/98
مشاهده متن    
  راز ماندگاري چالش هاي اقتصادي
دكتر فرخ قبادي، دنياي اقتصاد 10/2/98
مشاهده متن    
  بازگشت چپ با لباس جديد / نظريه پولي مدرن (MMT) چه مي گويد و به دنبال چيست؟
دكتر فرخ قبادي، دنياي اقتصاد 24/1/98
مشاهده متن    
  ارزپاشي يا كمك به اقشار كم درآمد
دكتر فرخ قبادي، دنياي اقتصاد 18/12/97
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله بين المللي آموزش و تحصيل
شماره 2
 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است