|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه كيهان97/3/13: مبارزه فرهنگي چهار يار امام (ره) چگونه آتش انقلاب را شعله ور كرد؟
magiran.com  > روزنامه كيهان >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 22130
پنج شنبه 2 اسفند 1397


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID2827
magiran.com > روزنامه كيهان > شماره 21922 13/3/97 > صفحه 8 (فرهنگ و مقاومت) > متن
 
      


مبارزه فرهنگي چهار يار امام (ره) چگونه آتش انقلاب را شعله ور كرد؟
بررسي آغاز يك جريان مقاومت فكري در 15 خرداد

نويسنده: انوشه ميرمرعشي

از مقطع شروع مبارزات حضرت امام (ره) با رژيم پهلوي و قيام مردم در نيمه خرداد 1342 شمسي، به مرور شبکه اي عظيم از ياران و مبارزان به رهبري ايشان در سطح کل کشور شکل گرفت. شبکه اي که در آن از علماي بزرگ و روحانيون و طلاب جوان گرفته تا بازاري ها و متدينين مناطق مختلف کشور حضور داشتند. اين شبکه عظيم، رسالتي را براي خود تعريف کرده بود که شامل رساندن پيام نهضت به مردم، بيدار و آگاه کردن آنها نسبت به مظالم و ماهيت استبدادي رژيم پهلوي و آماده کردن مردم براي مبارزه فراگير عليه استبداد و استعمار مي شد.
    در اين ميان، توليد محتوا و خوراک فکري، براي اقشار و سنين مختلف در جهت انجام اين رسالت بسيار مهم بود. ما در اين مقاله تنها به نقش بسيار مهم چهار تن از ياران بزرگ امام خميني(ره) در توليد محتوا و خوراک فکري براي اقشار گوناگون پرداخته ايم.
    
    تقسيم کار نانوشته
    علما و روحانيون و صاحبان انديشه و قلم متعهد در طول سال هاي مبارزه در دو بخش سلبي (نفي ظلم و ستم) و ايجابي (حق خواهي) به توليد محتوا و خوراک فکري براي مردم مي پرداختند. اما به دليل يکسان نبودن سطح اطلاعات، درک و معرفت افراد مختلف جامعه، لازم بود در توليد محتوا به اين مسئله هم توجه شود.
    بر همين اساس يک تقسيم کار نانوشته ميان صاحبان قلم و علما ايجاد شد که توانست همه اقشار و گروه هاي مخاطب را پوشش دهد.
    اما در بين آنها عملکرد «چهار» عالم شهيد که بعد از پيروزي انقلاب اسلامي توسط منافقين به شهادت رسيدند، بسيار جالب است. چهار يار بزرگ امام و شهيداني که آثارشان پاسخگوي سوالات و نياز فکري تقريبا تمام اقشار به ويژه جوانان - از هر گروه و دسته اي- بوده است...
    
    کتاب هايي براي تهذيب نفس مبارزان
    آيت الله شهيد سيدعبدالحسين دستغيب پس از کسب علوم ديني در حوزه هاي علميه نجف و قم به شيراز- شهر آبا و اجدادي خود - برگشت و هدايت امور ديني و مبارزاتي اين شهر بلکه استان فارس را به دست گرفت. اما اين شهيد عزيز که از جواني دستي به قلم داشت؛ مسئله تهذيب قلوب و نشر معارف اخلاقي و ديني را ميان مردم، امر بسيار مهم مي دانست. براي همين کتاب هاي زيادي براساس اين دغدغه نوشت تاجايي که آثار ايشان را بيش از ۵۵ کتاب ذکر کرده اند.
    تقريبا بخش عمده مخاطبان وسيع کتاب هاي ايشان که بارها و بارها تجديد چاپ شدند، قشر مذهبي و علاقمند به مباحث مذهبي بود.
    کتاب گناهان کبيره در دو جلد؛ قلب سليم؛ استعاذه؛ صلاهًْ الخاشعين؛ خطبه هاي شعبانيه؛ داستان هاي شگفت؛ توحيد؛ معاد؛ بندگي راز آفرينش؛ ۸۲ پرسش؛ اخلاق اسلامي؛ معارض از قرآن؛ معراج و زندگاني صديقه کبري از مهم ترين آثار شهيد دستغيب است.
    قلم روان و جذابيت موضوع از جمله دلايلي بود که کتاب هاي شهيد دستغيب چه پيش از پيروزي انقلاب اسلامي و چه پس از آن مورد استقبال مخاطبان قرار مي گرفته است.
    آيت الله سيدعبدالحسين دستغيب در تاريخ 20 آذر 1360.ش در حالي که عازم برپايي نمازجمعه شيراز بودند، توسط منافقين به شهادت رسيدند.
    
    کتاب هايي براي دانشجويان
    در طول سال هاي مبارزه متاسفانه فضاي فکري دانشگاه ها در تسخير کامل روشنفکران عمدتا چپ (مارکسيست) و راست (ليبرال) بود. براي همين ضرورت داشت که ياران اهل فکر و قلم امام(ره) براي نجات اين جوانان از تفکرات الحادي، فعاليت مستمري داشته باشند. در فضاي دانشگاه، عالمان شهيدي همچون شهيدمطهري و شهيد مفتح قطعا نقش بسزايي داشتند. اما بعد از عزيمت شهيد بهشتي به آلمان با تاييد مراجع وقت در سال 1343 شمسي براي امامت مسجد و مديريت مرکز اسلامي هامبورگ، زمينه اي مناسب براي توليد محتوا و پاسخ به سوالات ذهني دانشجويان به شکل گسترده براي ايشان فراهم شد.
    شهيد بهشتي در آنجا علاوه بر تشويق جوانان دانشجو به تاسيس انجمن اسلامي مستقل دانشجويان اروپا، يك سلسله جلسات آموزشي را براي مخاطبان دانشجو و تحصيلکرده در آلمان آغاز کرد. و از آنجا که ايشان هم تحصيلات حوزوي داشت و هم تحصيلات کلاسيک خود را تا مقطع دکتري در دانشگاه تهران ادامه داده بود و همچنين به زبانهاي انگليسي و آلماني مسلط بود، زبان جوانان دانشجو را مي فهميد و توانايي بالايي در جذب آنها داشت.
    شهيد بهشتي در طول شش سال اقامت در آلمان با طرح مباحث عميق عقيدتي، فکري و فلسفي به نقد تفکرات الحادي و ايجاد روحيه ديني در ميان جوانان دانشجو و تحصيلکرده اقدام کرد. مطالب اين جلسات قبل از انقلاب به صورت جزوات و رساله توسط انجمن اسلامي دانشجويان چاپ مي شد. اين جزوات و رساله ها نه تنها به دست دانشجويان ايراني خارج کشور که حتي به شکل مخفيانه به دست دانشجويان داخل کشور هم مي رسيد و موجب جذب آنها به سمت مذهب مي شد.
    به طورمثال كتاب «سرود يكتاپرستي» شهيد آيت الله دكتر بهشتي با موضوع چيستي و فلسفه نماز و مسايل مربوط به آن؛ در سال 1345 هجري شمسي در مركز اسلامي هامبورگ تدوين و چاپ شده است.
    البته بعد از پيروزي انقلاب اسلامي انتشارات حزب جمهوري اسلامي در همان سال هاي حيات شهيد بهشتي آثاري از ايشان را همچون «آموزش مواضع»، «از حزب چه مي دانيم»، «بررسي و تحليلي از جهاد، عدالت، ليبراليسم و امامت» و کتاب «مکتب و تخصص» را چاپ و روانه بازار کرد که مورد استقبال شديد جوانان انقلابي واقع شد.
    آيت الله دکتر شهيد بهشتي در تاريخ 7 تير 1360.ش به همراه 72 تن از ياران خود در انفجار دفتر حزب جمهوري اسلامي به دست منافقين به شهادت رسيدند.
    
    درس هايي از اسلام براي نوجوانان
    آيت الله شهيد محمدجواد باهنر گرچه مانند شهيد بهشتي، هم تحصيلات حوزوي داشت و هم تحصيلات دانشگاهي اش را تا مقطع دکتري ادامه داده بود؛ اما دغدغه مهم و اساسي اش توليد محتوا براي نوجوانان و تربيت فکري دانش آموزان بود.
    از آنجا که ايشان به همراه چند تن از دوستان خود چون سيدرضا برقعي و علي گلزاده غفوري بعد از قيام 15 خرداد به عنوان معلم وارد وزارت آموزش و پرورش شدند؛ فعاليت براي اين دغدغه را با تدريس به نوجوانان آغاز کرد.
    به دليل علاقه اي که شهيد باهنر به نوجوانان داشت، با وجود داشتن مدرک دکتري و اينکه مي توانست در دانشگاه تدريس کند ولي ترجيح مي داد سر کلاس دانش آموزان حاضر شود تا با تدريس به آنها تربيت ديني را در درونشان نهادينه کند و هم از طرف ديگر با حضور در محافل مذهبي و سخنراني براي مخاطبان توجه ويژه اي به نوجوانان حاضر در جلسه، نيازها و سوالات شان مي کرد.
    البته بعد از مدتي ايشان و دوستانشان خود را در وزارتخانه آموزش و پرورش به بخش تاليف کتاب هاي درسي منتقل کردند. در اين بخش شهيد باهنر و دوستان به دليل ضعيف بودن کتاب تعليمات ديني و قرآن مقاطع مختلف تحصيلي شروع به تدوين و تاليف کتاب هاي اين دو درس کردند. کاري که در طي 12 سال به تاليف اين کتاب ها منجر شد:
    يک دوره تعليمات ديني براي سال هاي دوم و سوم و چهارم و پنجم ابتدايي
    يک دوره تعليمات ديني براي سال هاي اول و دوم و سوم راهنمايي
    يک دوره تعليمات ديني براي سال هاي اول تا چهارم دبيرستان
    شناخت اسلام، مجموعه اي از کتاب هاي «تعليمات ديني» دبيرستاني
    يک دوره درس هايي از قرآن مجيد، با ترجمه و شرح فارسي براي سال هاي سوم تا ششم دبيرستان
    يک دوره درس قرآن، براي سال هاي اول و دوم و سوم راهنمايي
    اما براي اينکه ساواک و مسئولين وزارت آموزش و پرورش رژيم پهلوي مانعي براي چاپ کتاب هاي تاليفي آنها ايجاد نکند؛ از روش جالبي استفاده مي کردند. يعني در قالب بيان زندگي انبياءالهي (صلوات الله عليهم اجمعين) و يا زندگي ائمه (عليهم السلام) بدون اشاره مستقيم به حکومت شاه مسئله طاغوت ستيزي اولياي الهي را مطرح مي کردند و يا در قالب آموزش قرآن آياتي را که ضدظلم و ظالمين بود را در کتاب هاي تاليفي گنجانده بودند. عملي که با دقت و هوشمندي ايشان و دوستان شان حساسيت رژيم را ايجاد نکرد و باعث تربيت نسلي مومن و متفکر و انقلابي شد.
    البته شهيد باهنر به غير از همکاري در تاليف کتاب هاي درسي، کتابي نوشته بودند که مخاطب نوجوان داشت به نام «درس هايي از اسلام براي نوجوانان». گرچه شهيد باهنر کتاب هاي ديگري چون «مسئله تعليم و تربيت در اسلام»، «فرهنگ و تمدن اسلامي» و «دين شناسي تطبيقي» براي مخاطب بزرگسال هم تاليف کرده بودند.
    آيت الله دکتر شهيد باهنر در تاريخ هشتم شهريور 1360 شمسي در انفجار دفتر نخست وزيري توسط منافقين به همراه ياران شهيدش در هيئت دولت به شهادت رسيدند.
    
    پاسخ به پرسش هاي جوانان سنتي
    بعد از کودتاي آمريکايي 28 مرداد سال 32 دستگاه فرهنگي حکومت پهلوي با هدف تضعيف روحيه ديني مردم ايران و گسترش ولنگاري فکري و اخلاقي، به حمايت از چاپ رنگين نامه هاي مبتذل پرداخت. مجلاتي با عکس هاي رنگي که مروج سبک زندگي غربي و فساد و فحشا بودند. يک دهه بعد ساخت فيلم فارسي هاي مبتذل و اکران آن در سينماهاي شهرهاي بزرگ هم آغاز شد. علاوه بر اينها برنامه هاي راديو و تلويزيون هم به عنوان بخشي ديگر از نقشه استعمار جديد براي به فساد کشاندن جوانان به گمراه کردن مخاطبان مي پرداخت.
    در چنين شرايطي لازم بود ياران اهل فکر و قلم امام عزيز(ره) به فکر جوانان سنتي و جذب شده به سمت برنامه هاي ضدفرهنگي حکومت پهلوي باشند. در ميان علما و روحانيون مبارزي که به جذب جوانان سنتي مي انديشيدند، آيت الله شهيد سيد عبدالکريم هاشمي نژاد نقش بسيار مهمي را در سال هاي نهضت اسلامي مردم ايران به رهبري خميني کبير در اين زمينه بر عهده داشت.
    ايشان در سال 1343 شمسي و با همکاري تعدادي از دوستانش «کانون بحث و انتقاد ديني» را براي ارشاد نسل جوان تاسيس کرد. همچنين چند سال بعد در شهر مشهد با تاسيس «کانون فرهنگي جوانان» آنان را با مسائل ديني و سياسي آشنا مي کرد.
    ارتباط صميمانه با جوانان و توجه به نيازهاي آنها به علاوه پاسخگويي به سوالات مذهبي و شبهات ذهني آنها روز به روز به گرايش جوانان به سمت ايشان اضافه مي کرد.
    براساس همين ارتباط با جوانان هم بود که شهيد هاشمي نژاد در سال هاي قبل از پيروزي انقلاب اسلامي کتاب هاي «پاسخ ما به مشکلات جوانان»، «مسائل عصر ما»، «اصول پنج گانه اعتقادي»، «درسي که حسين عليه السلام به انسان ها آموخت» و «رهبران راستين» را تاليف کرد.
    در واقع در اين کتاب ها شهيد هاشمي نژاد با توجه به سوالات فراوان جوانان، پاسخ هاي دقيق و قانع کننده اي ارائه کرده بودند. سوالاتي درباره اصول اعتقادي در اسلام، احکام دين، زندگي ائمه (ع)، طول عمر امام زمان (عج)، گناه محدود و مجازات نامحدود، احکام مربوط به نجاست کفار، آگاهي امامان معصوم از حقايق علمي جهان، عدالت در تعدد زوجات، چرا بايد از خداوند بترسيم، فرضيه داروين، متعه يا ازدواج موقت، داستان زيد و انتقاد مسيحيان از آن، احکام شرعي در نقاطي که تقريباً شش ماه شب و شش ماه روز دارند، سن ازدواج دختر و پسر در اسلام، جهان اسلام و آزادي در انتخاب مذهب، چرا تنها کعبه خانه و قبله مسلمين است، آزادي علمي و حرمت خواندن نشريات گمراه کننده، فرزندان نامشروع و مسائل مربوط به آنان و سوالات متعددي از اين دست...
    البته ايشان از تهاجم فکري تفکر الحادي مارکسيستي به ذهن و روح جوانان هم غافل نبود و براي مقابله با آن کتاب رمان گونه «مناظره دکتر و پير» را تاليف کرده بود. اين کتاب در سال 1340 شمسي نوشته شده بود و تا پيروزي انقلاب اسلامي بيش از 16 بار تجديد چاپ شد.
    آيت الله شهيد سيدعبدالکريم هاشمي نژاد در تاريخ هفت مهر 1360 شمسي و همزمان با شهادت حضرت جوادالائمه عليه السلام به دست منافقين به شهادت رسيد.
    
    عبرتي براي جنگ فرهنگي امروز
    رصد آنچه ياران امام(ره) در طول سال هاي مبارزه انجام دادند، علاوه بر ايثار و مقاومت خستگي ناپذير، نشان از تدبير آنها براي جذب حداکثري مردم به سمت دين و نهضت دارد. تدبيري که امروز بايد عبرت و الگويي براي جبهه فرهنگي انقلاب اسلامي باشد. توجه به همه اقشار، گروه هاي سني و سلايق مختلف و پاسخگويي به نياز و سوالات فرهنگي آنها بايد به عنوان نکته مهمي در نظر گرفته شود تا جذب حداکثري اتفاق بيافتد.
    استفاده از تجربه تاريخي ياران امام در طول سال هاي مبارزه براي تقسيم کار و برنامه ريزي براي ارتباط چهره به چهره با بدنه مردم به ويژه جوانان، توليد محتوا و فکر به شکل بسيار گسترده و در قالب هاي گوناگون فرهنگي همچون کتاب، پويانمايي، فيلم و مستندسازي، کليپ و پوستر و.... امر مهمي است که ادامه مسير را براي ما آسانتر و هموارتر مي کند.
    و همچنان جهاد ادامه دارد...
    
    منابع:
    1-کتاب «زندگينامه سياسي شهيد هاشمي نژاد»، نوشته حسن جلالي عزيزيان، انتشارات سوره مهر، چاپ اول 1382.ش
    2-کتاب «زندگي و مبارزات شهيد آيت الله بهشتي»، نوشته علي کردي، مرکز اسناد انقلاب اسلامي، چاپ اول 1385.ش
    3-کتاب «شهداي محراب»، نوشته مهناز عابديني فارسي، انتشارات نظري، چاپ اول 1392.ش - فصل «باي ذنب قتلت»-
    4-کتاب «حجت الاسلام محمدجواد باهنر»-ياران امام به روايت اسناد-، مرکز بررسي هاي اسناد تاريخي، چاپ اول 1379.ش
    5- ماهنامه کيهان فرهنگي، شماره 215، شهريور 1383.ش، مطلب آموزگار نسل انقلاب - شرح آثار و احوال شهيد دکتر باهنر-، صفحه 6 تا 23
    مبارزه فرهنگي چهار يار امام (ره) چگونه آتش انقلاب را شعله ور کرد؟ / بررسي آغاز يک جريان مقاومت فکري در 15 خرداد
    


 روزنامه كيهان، شماره 21922 به تاريخ 13/3/97، صفحه 8 (فرهنگ و مقاومت)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 56 بار
    



آثار ديگري از "انوشه ميرمرعشي"

  شهيدي كه يك محله را انقلابي كرد / نگاهي به مقطع كوتاهي از زندگي مبارزاتي شهيد سيدعلي اندرزگو
انوشه ميرمرعشي، كيهان 5/6/97
مشاهده متن    
  همراه با بسته هايي از اخبار داغ فرهنگي / گفت و گو با «زهرا چخماقي» گزارشگر صدا و سيما به مناسبت روز خبرنگار
انوشه ميرمرعشي، كيهان 15/5/97
مشاهده متن    
  دختران تراز انقلاب اسلامي در سريال هاي سيما / به مناسبت ميلاد حضرت فاطمه معصومه - سلام الله عليها - و روز دختر
انوشه ميرمرعشي، كيهان 25/4/97
مشاهده متن    
  شهيد احمدعلي نيّري نديد تا ببيند!
انوشه ميرمرعشي، كيهان 17/4/97
مشاهده متن    
  فرياد از اين همه بي حرمتي در موقع افطار / نگاهي به سريال «رهايم نكن»
انوشه ميرمرعشي، كيهان 21/3/97
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
ماهنامه برق و روشنايي
متن مطالب شماره 86، بهمن 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است