|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه دنياي اقتصاد97/4/7: تصوير تجارت آب مجازي در جهان
magiran.com  > روزنامه دنياي اقتصاد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4656
سه شنبه 25 تير 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3360
magiran.com > روزنامه دنياي اقتصاد > شماره 4361 7/4/97 > صفحه 3 (صنعت، معدن و بازرگاني) > متن
 
 


تصوير تجارت آب مجازي در جهان



دنياي اقتصاد : ناهمگني منابع آبي در سطح ايران نشان دهنده وجود پتانسيل تجارت مجازي آب در سطح درون کشوري است. ارزيابي ها حاکي از آن است تجارت درون کشوري آب مجازي با استفاده از منابع و ظرفيت هاي داخلي مي تواند از مصرف آب ملي بکاهد و ميزان توليد محصولات کشاورزي را افزايش دهد. کشورهاي مختلف دنيا سهم هاي متفاوتي در تجارت مجازي آب دارند. براساس آمارهاي «وزارت نيرو»، عمده صادرکنندگان آب مجازي آمريکا، کانادا، استراليا، فرانسه، برزيل، آرژانتين و تايلند هستند و اين درحالي است که کشورهايي مثل ژاپن، سريلانکا، ايتاليا، اسپانيا، مصر، چين، کره جنوبي و هلند به عنوان واردکنندگان اصلي آب مجازي محسوب مي شوند. در اين ميان ژاپن نه به دليل محدوديت منابع آبي بلکه به لحاظ محدوديت منابع خاکي (سطح خاک) ناگزير به واردات محصولات کشاورزي است و به اين لحاظ در زمره واردکنندگان آب تلقي مي شود.
    انسان ها علاوه بر مصرف مستقيم آب، از طريق تغذيه موادغذايي، ميوه جات و حتي استفاده از خدمات و کالا آب مصرف مي کنند که مقدار آن، به طور متوسط حدود ۳۴۰۰ ليتر در روز به ازاي هر نفر در جهان است که در محاسبات سرانه مصرف آب، کمتر مورد توجه قرار گرفته و از آن به عنوان آب مجازي نام برده مي شود. به عبارت ديگر، آب مجازي مقدار آبي است که يک کالا يا يک فرآورده کشاورزي طي فرآيند توليد، مصرف مي کند تا به مرحله تکامل برسد و مقدار آن معادل جمع کل آب مصرفي در مراحل مختلف زنجيره توليد از لحظه شروع تا پايان است. مثلا براي توليد يک کيلوگرم گندم، ۱۳۰۰ ليتر آب مصرف مي شود. صفت مجازي در اين تعريف به اين معني است که بخش عمده آب مصرف شده طي فرآيند توليد در محصول نهايي وجود فيزيکي ندارد و در حقيقت بخش بسيار ناچيزي از آب مصرفي در پايان به عنوان آب واقعي در محصول باقي مي ماند. نکته مهم اينکه صفت مجازي به معناي غيرواقعي نيست بلکه آب مجازي، آب کاملا واقعي است که پيش تر مصرف شده است. در اين ميان شرايط اقليمي و فرهنگي، مکان توليد، فناوري هاي به کار گرفته و ساير عوامل اجتماعي و اقتصادي، مديريت و برنامه ريزي، همه در ميزان و حجم آب مجازي کالا موثرند و مقدار آن درمورد يک کالا در مناطق مختلف جهان متفاوت است. به رغم اينکه استاندارد سرانه مصرف آب در کشورهاي مختلف جهان، از حدود ۹۰ تا ۲۰۰ ليتر در روز متفاوت است، اما واقعيت امر نشان دهنده مصرف آب بيش از استانداردهاي تعريف شده در هر کشور است. هر فرد در طول شبانه روز به صورت مستقيم يا غيرمستقيم آب مصرف مي کند. افراد علاوه بر مصرف مستقيم آب که شامل شرب، استحمام، پخت و پز، شست وشو، بهداشت و... است، به صورت غيرمستقيم نيز از طريق تغذيه و استفاده از وسايل و خدمات حجم زيادي آب مصرف مي کنند. در حقيقت در روش غيرمستقيم، آب مجازي ميوه، موادغذايي و ... که در فرآيند توليد آنها آب مصرف شده به افراد منتقل مي شود. در واقع حجم آبي که افراد به صورت مجازي دريافت مي کنند به مراتب بيشتر از مصرف مستقيم آب توسط آنها است.
    اطلاعات آماري نشان مي دهد که سرانه آبرانه هر فرد در چين ۱۹۳۰ ليتر، هند ۲۶۹۰ ليتر، انگليس ۳۴۰۰ ليتر، ترکيه ۴۴۳۰ ليتر، ايران ۴۴۵۰ ليتر، تايلند ۶۰۰۰ ليتر، آمريکا ۶۸۰۰ ليتر و متوسط جهان ۳۴۰۰ ليتر در روز است. به طور عمومي، سرانه آبرانه کشورهاي توسعه يافته و ثروتمند بيشتر از کشورهاي درحال توسعه است. تجارت جهاني کالاها، يک جريان بين المللي از آب مجازي را به وجود مي آورد. چنانچه کشوري محصولات پرمصرف آب به ساير کشورها صادر کند به مثابه اين است که آب را به طور مجازي به اين کشورها انتقال داده است و به اين ترتيب عملا برخي از کشورها بخشي از نيازهاي آبي کشورهاي ديگر را تامين مي کنند. کشورهاي کم آب مي توانند با واردات محصولات آب بر نظير موادغذايي، آبي را که براي توليد آن محصولات نياز است در بخش هاي ديگر مصرف کنند. در حقيقت نقش اين مفهوم در مديريت مصرف آب از آنجا حائز اهميت مي شود که نشان مي دهد چگونه توسعه تجارت موادغذايي و ديگر محصولات بر مبناي مزيت نسبي و استفاده بهينه از ظرفيت هاي موجود مي تواند علاوه بر دستيابي به منابع آب جهاني، سبب ارتقاي رشد اقتصادي و رفاه اجتماعي شود. بر مبناي تئوري مزيت نسبي، کشورها در توليد محصولاتي تخصص پيدا کرده و در آنها متمرکز مي شوند که عوامل توليد براي توليد آن کالا در کشورشان فراوان باشد. به طور نمونه ايران در فاصله سال هاي ۲۰۰۰-۱۹۹۷ با واردات انواع محصولات کشاورزي در مصرف ۳۷ کيلومتر مکعب آب که براي توليد همان محصولات در داخل نياز بوده صرفه جويي کرده است. آمارهاي دقيق تر نشان مي دهد که توليد انواع غلات وارد شده به ايران در سال ۱۳۹۰ نيازمند ۵/ ۲۶ کيلومتر مکعب از منابع آب داخلي بوده است که در صورت توليد اين محصولات در داخل ۲۷/ ۸ کيلومترمکعب آن از طريق آب هاي تنظيم شده تامين مي شده است. درحالي که توليد اين غلات در کشورهاي صادرکننده ۶۴/ ۱۰ کيلومترمکعب آب مصرف کرده که ۳۹/ ۴ کيلومترمکعب آن از طريق آب تنظيم شده است. هرچند هنوز واردات موادغذايي با هدف تجارت آب مجازي در ايران صورت نمي گيرد ولي مي توان با استفاده از الگوهاي جديد، براي ارزيابي جايگاه کشور از نظر مزيت نسبي در توليد محصولات کشاورزي و تغيير برخي از سياست هاي واردات و صادرات موادغذايي با طرح برنامه هاي بلندمدت و کوتاه مدت در چارچوب منافع ملي علاوه بر رعايت اصول امنيت غذايي، منافع حاصل از آن را در بخش هاي ديگري سرمايه گذاري کرد.
    
    
تصوير تجارت آب مجازي در جهان
    


 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 4361 به تاريخ 7/4/97، صفحه 3 (صنعت، معدن و بازرگاني)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 21 بار

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
فصلنامه پژوهش هاي اجتماعي اسلامي
متن مطالب شماره 3 (پياپي 118)، پاييز و زمستان 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است