|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه دنياي اقتصاد97/4/14: مديريت بحران؛ تغيير تيم يا نگاه؟
magiran.com  > روزنامه دنياي اقتصاد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4662
سه شنبه 1 مرداد 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3360
magiran.com > روزنامه دنياي اقتصاد > شماره 4367 14/4/97 > صفحه 1 (صفحه اول) > متن
 
 


سرمقاله 
مديريت بحران؛ تغيير تيم يا نگاه؟


نويسنده: دكتر علي فرحبخش*

در شرايط فورس ماژور که دولت ها با بحران هاي داخلي، فشارهاي خارجي و حتي خطرات جنگ هاي قريب الوقوع روبه رو مي شوند، استدلال براي اداره کشور با مباني اقتصاد آزاد با دشواري هاي بسياري روبه رو است. در شرايط سختي که معمولا بودجه دولت با کسري هاي سنگيني مواجه است، تجارت خارجي تحديد يا حتي مختل مي شود و بنگاه هاي خصوصي انگيزه اي براي نگاه بلندمدت و سرمايه گذاري موثر از خود نشان نمي دهند.
    تاريخ معاصر ايران هم مملو از مثال هايي است که نشان مي دهد در شرايط بحران، دولت ها آزادي عمل بخش خصوصي را حتي به ميزان محدود تحمل نکرده اند. در زمان جنگ تحميلي، بخش عمده اي از تجارت خارجي در اختيار دولت بود و گاه حتي ليست برندگان خريد تلويزيون سياه و سفيد به نرخ دولتي همچون برندگان بليت هاي بخت آزمايي در صفحات روزنامه هاي کثيرالانتشار منتشر مي شد. در هنگام تشديد تحريم ها در ابتداي دهه ۹۰ نيز بار ديگر قدرت دولت در اقتصاد نمايان شد و با معاملات ارز در خيابان ها برخورد جدي صورت گرفت و دولت با سياست هاي متفاوت و گاه متناقض تلاش هاي ناموفقي در جهت کنترل بازار داشت.
    
    در اينجا دو سوال کليدي مطرح مي شود که بايد پاسخي دقيق و به دور از تعصبات رايج به آن داد:
    ۱- اگرچه در شرايط بحراني حتي بهترين اقتصادهاي جهان با ضربات سنگيني روبه رو مي شوند، ولي آيا در شرايط فورس ماژور قادر هستيم اقتصاد کشور را به روش بهتري مديريت کنيم؟
    ۲- در بزنگاه هاي تاريخي دولت ها همواره به حفظ سرمايه اجتماعي و نگهداشت انسجام و همبستگي داخلي نيازمند هستند و دقيقا بايد به اين سوال پاسخ داد که کدام سياست ها مي توانند اعتماد عمومي را خدشه دار کنند؟
    
    حتي اگر اين فرض را بپذيريم که درباره اقتصاد آزاد اطلاع کامل يا حتي اعتقاد قلبي نداريم، مي توان با چند قاعده سرانگشتي به مبناي مناسبي براي تشخيص سياست هاي سره از ناسره دست يابيم. هنگامي که دولت اعلام مي کند آماده است ارز را با قيمت ۴۲۰۰ توماني براي تقاضاي کليه آحاد اقتصادي عرضه کند، بايد ديد آيا اين سياست مي تواند به اداره بهتر اقتصاد کشور يا ايجاد حس همبستگي و انسجام اجتماعي کمک کند يا خير. شايد در ابتداي اعلام سياست جديد ارزي دولت، اعتقاد برخي بر آن بود که پمپاژ گسترده دلار ارزان به فعاليت هاي اقتصادي مي تواند هم به ادامه فعاليت بنگاه ها کمک کند و هم نقش لنگرگاه اسمي را براي نرخ تورم بازي کند؛ ولي به مرور زمان مشخص شد که اين سياست در هيچ يک از اهداف خود موفق نبوده است. از واردکنندگان لوازم آرايش گرفته تا آنان که مايل هستند پوست خود را در گرماي تابستان در سواحل آنتاليا برنزه کنند، به اين دلار ارزان دست اندازي کردند؛ جايي که هر يک دلار مي تواند نقش يک فشنگ را در زرادخانه ارزي کشور در جنگ اقتصادي ايفا کند. تصميمي که علاوه بر تبعات اقتصادي مي تواند به تداوم اعتماد در رابطه دولت - ملت ضربات جبران ناپذيري وارد کند.
    خاطرم هست در زمان جنگ که دوران نوجواني خود را طي مي کردم، ديدن يک بازي زنده جام جهاني در تلويزيون رنگي، خوردن موز، پاستيل يا حتي گذراندن چند روز در کنار درياي خزر برايم رويايي دست نيافتني بود؛ ولي با وجود تمام کاستي ها دولت توانسته بود با ايجاد حس همبستگي ملي و اجتماعي همچنان قدرت مردمي را در عرصه سياسي و نظامي به منصه ظهور برساند. ولي اکنون بيم آن مي رود که تصميمات غلط اقتصادي فعلي نه فقط ضربات سهمگيني بر اقتصاد کشور وارد کند، بلکه اعتماد عمومي را به شدت تضعيف کند.
    همان گونه که نظام بازار داراي چماق و هويجي است که مي تواند بنگاه هاي اقتصادي را براساس کارآيي آنها تشويق يا تنبيه کند، چوب ادب بازار، متناظرا براي سياست گذاران نيز برقرار است و چه بسيار دولت هايي که به دليل عدم درک صحيح از شرايط بيروني و واکنش هاي نامناسب با بحران هاي خطيري روبه رو شده اند. دولت ها بايد بتوانند هم سياست هاي درست و مناسب را به موقع اتخاذ کنند و هم از شهرت مناسبي نزد آحاد اقتصادي برخوردار باشند که سياست هاي اعلامي به درستي در انتظارات عموم نقش ببندد. همان گونه که مارگارت تاچر پس از رسيدن به قدرت و فقط با اعلام سياست هاي انقباضي توانست پيش از هر گونه اقدام عملي، آبي بر آتش تورم بپاشد. در سال ۹۲ هم شاهد همين جهت مثبت انتظارات پس از روي کار آمدن حسن روحاني بوديم؛ به گونه اي که دو ماه قبل از به قدرت رسيدن دولت جديد، بازارها روند معکوسي را دنبال کردند.
    اکنون که بحث تداوم تيم اقتصادي فعلي يا تغيير اساسي آن مطرح است، بايد به اين نکته توجه داشت که قبل از انتخاب ترکيب يا ارنج تيم، بايد تاکتيک مناسبي در شرايط فعلي به دقت ترسيم کرد و سپس به انتخاب بازيکناني دست زد که قادر باشند به بهترين وجه تاکتيک يا برنامه تدوين شده را اجرا کنند. بدون توجه به اين نکته مهم، دولت به طور مرتب درگير تعويض هاي متعددي خواهد شد، بي آنکه هدف و تاکتيک مورد نظر مربيان مشخص شود. با تغييرات متعدد در ترکيب کابينه بيم آن مي رود که ما هم الگوي تيم هاي فوتبال عربي را دنبال کنيم که پس از هرشکست سريعا به تغيير مربي روي مي آورند؛ بدون آنکه ريشه هاي ساختاري عدم موفقيت خود را بررسي کنند و دقيقا مطلع باشند که چرا با وجود اين هزينه هاي گزاف هنوز حتي بهترين تيم هاي آنها در فوتبال جهان محلي از اعراب ندارند.
    کشور اکنون در شرايط خطيري به سر مي برد و هر گونه پاس دادن بحران به آينده مي تواند هزينه هاي غير قابل جبراني داشته باشد. در سياست گذاري هم همچون بازي فوتبال فرصت ها بسيار محدودند و اگر نتوان از زمان هاي محدود به خوبي استفاده کرد، بايد سال ها در فکر آنچه از دست داده ايم، افسوس بخوريم.
    
    سرمقاله: مديريت بحران؛ تغيير تيم يا نگاه؟
    


 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 4367 به تاريخ 14/4/97، صفحه 1 (صفحه اول)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 36 بار



آثار ديگري از "دكتر علي فرحبخش"

  يارانه به طلاي ديجيتال
دكتر علي فرحبخش، دنياي اقتصاد 18/4/98
مشاهده متن    
  فوتبال و بن بست مديريت دولتي
دكتر علي فرحبخش، دنياي اقتصاد 6/4/98
مشاهده متن    
  شهرت سياست گذار
دكتر علي فرحبخش، دنياي اقتصاد 19/3/98
مشاهده متن    
  پيش شرط هاي عمليات بازار باز
دكتر علي فرحبخش، دنياي اقتصاد 1/3/98
مشاهده متن    
  اقتصاد كوپني
دكتر علي فرحبخش، دنياي اقتصاد 23/2/98
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
نشريه سيماي بانكداري
متن مطالب شماره 18، خرداد و تير 1398را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است