|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه اعتماد97/4/21: ذهن ايده آل آقاي مدير
magiran.com  > روزنامه اعتماد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4140
يكشنبه سي و يكم تير ماه 1397



خدمات سايت




 
MGID3291
magiran.com > روزنامه اعتماد > شماره 4132 21/4/97 > صفحه 6 (روايت شهرزاد) > متن
 
      


ذهن ايده آل آقاي مدير


نويسنده: بهاره قمي


    
    ميدان را كه دور مي زنم، مي پيچم به فرعي سمت راست. چشمم مي افتد به درختان وسط ميدان شهر. صبور و سنگين ايستاده اند وسط بدبختي هاي روزگار. جايي بين جنگل و دريا. هميشه دلم مي خواست در زندگي بعدي، درخت باشم اما به اينها كه نگاه مي كنم، مي بينم، نه. چند وقتي است، وسط بدبختي هاي روزگار به درخت كه فكر مي كنم، آرام مي شوم. خدارا شكر درخت نيستم. بدبختي و خوشبختي ندارد كه، سخت است. اينكه سنگ هم از آسمان ببارد نمي تواني به «رفتن» فكر كني. بايد بماني و بسوزي و بسازي. پا در خاك داشتن، دردآورترين نوع «بودن» در هستي است.
    بعداز فرعي سمت راست، از كوچه باريكي رد شده، ماشين را انتهاي كوچه پارك مي كنم. از دروازه نيمه باز وارد حياط مدرسه مي شوم. مدرسه اي كه از تك تك كلاس ها و راهروها و سالن ها و حتي از سرويس هاي بهداشتي حال بهم زنش هم خاطره دارم. تقريبا بيست و خرده اي سال پيش.
    حياط را رد مي كنم. بايد بروم طبقه بالا. پله ها را كه بالا مي آيم، همان ابتداي سالن، چشمم مي افتد به معلم كلاس چهارم. آقاي اكبري. تقريبا سي و پنج ساله با كله اي تاس و گوش هاي بيرون زده. با يك دست خط كش چوبي را بي هدف در هوا مي چرخاند و در دست ديگرش طبق معمول تلفن همراهش است. سرش مشغول به گوشي است، اما تمام تلاش خود را مي كند كه وجودش برمنتهي اليه نمودارِ شاخص هاي فعاليتِ جامعه انساني، مماس ومفيد باشد وحقوق از بيت المالش حلال. خط كش را با ضربه هايي درهواي اطراف سرش به طرز نمادين مي چرخاند وجلوي ورودي هر كلاس از سرِ عادت جمله هايي را با صداي بلند فرياد مي زند.
    - «سلام آقاي اكبري، احوال شما؟»
    - «به به سلام خانم، ممنون و متشكر. شما خوبين؟ خانواده خوبن؟»
    - «ممنونم. همه خوبيم. آقاي اكبري از شر ما خلاص شدين و مارو نمي بينين خوشحالين ديگه؟»
    - «اي بابا خانم اين حرفا كدومه، مگه نمي بينين ما در هر حال مشغول انجام وظيفه ايم. ازين طرفا؟»
    - «امروز جلسه است، كلاس پنجم خيام.»
    خط كش را با دست چپش به سمت كلاس اشاره مي دهد، دست راستش به تن تلفن همراه توي جيبش چسبيده و كنده نمي شود. تشكر مي كنم و رد مي شوم. ياد تمام خاطرات تلخ و شيرين سال گذشته مي افتم. از آن خونسردهاي روزگار است اين بشر. جان مان را به لب مان رساند. خون به جگر شديم از بس حرص خورديم و بس كه حرص نخور بود اين آدم. تا اينكه يك جلسه اضطراري به درخواست ما مادرها تشكيل شد. خيلي محترمانه و بازبان بي زباني خدمتش عارض شديم كه شايد مشكلي هست. شايد خداي ناكرده، زبانمان لال، روي مان به ديوار، كم كاري اي صورت مي گيرد. كه بچه ها تكليف ندارند، كه دفتر ديكته ها سفيد مانده، كه برگه امتحاني اي دركار نيست، كه پاي مشق هاي بچه ها امضاي بغل دستي هاي شان است و خلاصه خوشان خوشان بچه هاست. همان طور كه با بي ميلي سرش را بلند مي كرد و گوشي همراهش را توي جيب سمت راستش مي گذاشت، صاف توي چشم هاي ما نگاه كرد و گفت: «حالا قرار نيست همه بچه ها دكتر و مهندس شوند. مملكت گچ كار و بنا و مكانيك ونقاش هم لازم دارد. مملكت شوفر و عمله نمي خواهد؟»
    حالا اورا گذاشته اند مسوول سالن بالا. ناظم هم كه همان آقاي جهانگيري است. ورودي سالن پايين ديدمش. پنجاه را پُر كرده. باموهاي خاكستري و قدي متوسط و هيكلي توپُر. تند تند پلك مي زند. حرف كه مي زند فك و دندان هايش را از هم باز نمي كند. كلمات را تند و تيز از شكاف باريك بين لب ها بيرون مي ريزد. بايد حرفه اي باشي تا بتواني مخاطب حداقل يك جمله اش شوي. كم پيش مي آيد موجود زنده اي به شعاع دو متري اش نزديك شود. جهانگيري مي زند. كتك مي زند. مي داند چطور بزند كه درد داشته باشد. راه مي رود، مي كشد. گوش مي كشد. راه مي رود لگد مي پراند. راه مي رود فرياد مي زند. مي داند چطور بچه ها را با موي كنارِ گوشِ لبه دّم خط شان روي هوا بلند كند كه از درد اشكشان در بيايد.
    سالن بالا را تا انتها در راستاي سوي خط كش آقاي اكبري طي مي كنم و وارد آخرين كلاس سمت راست مي شوم. همان جا نيمكت رديف اول كنار كيف پسرم مي نشينم. هر مادري سر جاي پسرش. رنگ سفيد ديوار كلاس به فاصله يك متري از زمين تقريبا خاكستري شده. جاي لنگه كفش و پنجه هاي خاكي. پرده رنگ و رو رفته خاكستري رنگ، چند تا از گيره هايش از ميله پرده آويزان شده. اما كلاس، شكر خدا هوشمند است. قرار بود باشد. با پولي كه اول هر سال به بهانه هاي مختلف بيمه و كتاب و كاغذ مي گيرند. بعد هم مي دهند يكي بيايد در و ديوار را نقاشي كند. گل وآدم و درخت بكشد. و شعرِ درخت تو گر بارِ دانش بگيرد/ به زير آوري چرخ نيلوفري را روي ديوار حياط با خط خوش بنويسد. نهايت تلاشي بيهوده تا رنگ و روغن، آثار گذشت زمان و فقر و نداري جهان سومي را بپوشاند. بعضي چيزها هم نسبت به بيست و خرده اي سال پيش تغيير كرده. «نمره» به كل از كارنامه و دفتر ديكته و برگه امتحاني پايه ابتدايي حذف شده. ديگر خيال دانش آموز و معلم و مدير و اوليا راحت شده. ديگر دعوا سرِ هرچيز باشد، معلوم است سرِ ٢٥/٠ و ٥/٠ نمره اضافه يا كمتري كه يكي را شاگرد اول و ديگري راشاگرد دوم مي كرد نيست. ديگر نمره بي نمره. ديگر سروكله زدن با اعداد تمام شده. رياضي بي رياضي. حالا همه چيز توصيفي است. حالا نوبت ادبيات است. وقت سروكله زدن با حروف. آن هم واج هايي كه با حقارت خاصي از عمق تنگناهاي حلق، تلفظ مي شوند. «خ خ» و «ق ق»، خيلي خوب و قابل قبول. چقدر «خ خ» است سروكله زدن با ادبيات. حالا عنصر رقابت از ميدان به در شده. شاگرد اول و دوم و سوم در كلاس تبديل شده اند به سه رديف نيمكت هاي سمت راستِ شاگرد اولِ «خ خ»، نيمكت هاي وسط كلاس شاگرد دوم «خ» و نيمكت هاي سمتِ چپِ شاگرد سومِ «ق ق». يعني در بدبينانه ترين حالت ممكن، بچه هاي ما شاگرد سوم كه مي شوند. مملكت شاگرد سوم نمي خواهد؟
    كلاس پُر از مادرهايي است كه به زور پشتِ نيمكت هاي پسرشان چپيده اند. باور اينكه يك روز به راحتي پشت اين ميز و نيمكت ها جا مي شديم كمي دور است. چند لحظه بعد خانم معلم جوان وارد مي شود. به احترامش خيز برمي داريم كه بلند شويم، اما زانوهاي مان گير مي كند، نمي شود. به حالت عادي برمي گرديم. خانم معلم شروع مي كند به صحبت. از پنجره پشت سرش چشمم مي افتد به درختان شبيه نخلِ خيابانِ آنسوي مدرسه، پشت بلوار. همان هايي هستند كه وسط ميدان و بدبختي هاي روزگار قدكشيده اند. از اينجا از گردن به بالايشان پيداست. با نخل هاي جنوب كه از نزديك ديدم كلي فرق دارند. آنها كوتاه قد و واقعي اند. از صورت شان مي فهمي كه رطب مي آورند. كه در آن گرما به باروري مصمم اند. كه ريشه دارند. وچه دردناك است ريشه داشتن. اما اينها نه، فقط قد بلند كرده اند. تنها خاصيت شان برمي گردد به زيباسازي فضاي شهري وسياست هاي محيط زيستي درانتخاب نوع پوشش گياهي فضاي سبز در شهرداري. اما نه، از روي اين نيمكت خوب كه نگاه مي كنم، پشت آن چهره بي تفاوتِ بي عارِ بي رطب شان، احساس غمگيني ريشه زدن در ميدان و بلوار شهري غريب را مي شود حس كرد. بي آشنا و همزبان و گرماي خرماپزان. خدايا شكرت. چقدر خوبست كه درخت نشده ام. آدمم. آدم هرچقدر هم كه دور و غريب باشد باز ته دلش اميدي به بازگشت دارد. اما اين بيچاره هاي بي قواره چه؟
    خانم معلم لابه لاي صحبت هايش گفت كه آقاي مدير هم مي آيند براي صحبت و ذكر پاره اي از مسائل. جلسه معارفه بود. ما با خانم معلم، خانم معلم با ما، ما با آقاي مدير، آقاي مدير با ما. چهار سال گذشته را با مدير قبلي سركرده بوديم. تازه داشتيم عادت مي كرديم كه عوضش كردند. مدير قبلي كه تقريبا نزديكي هاي بازنشستگي اش بود و كلي فعاليت سطح شهري و حومه شهرستاني و خارج استاني داشت، بخشنامه مي آيد كه به پاس تلاش هاي بي وقفه شان، اين چند سال باقي مانده خدمت را تشريف ببرند يك روستاي «خ خ» خوش آب و هوا و خوش منظره نزديك اطرافِ شهر. بين جنگل و دريا، جايي در دامنه كوه. با دانش آموزان كمتر و اعصاب آرامتر و آرامش بيشتر ومسووليت سبكتر و صداي چهچه بلبل و گنجشك و نسيم باد صباي صبحگاهي. مدير جديدي هم كه مي خواهد بيايد خلاصه بايد از يك جايي شروع كند و بعد پله پله با تلاش هاي بي وقفه خود، خودش را نشان بدهد و بكشد بالا. و چه پله اي «ق ق» تر از بچه هاي ما؟مگر ما خودمان موش آزمايشگاهي نبوديم؟ هر روز يك بخشنامه جديد، نظام قديم و جديد وپيش دانشگاهي و هزارتا گربه رقص دادن هاي ديگر؟ اين هم از شانس بچه هاي ما. مدير كه درخت نيست بماند و ريشه كند و به هر جان كندن و خفت كشيدني باشد بسازد. حتي در بي پولي تحريم پشت تحريم و فصل پايان بودجه ها و موسم انقراض تحصيلات آموزش و پرورش رايگان و خوردن كفگيرها به ته ديگ. همه جا همين است ديگر. اين طرف و آن طرف كوه و شمال و جنوب ندارد كه.
    خانم معلم دارد راجع به پاره اي از مسائل صحبت مي كند. من هم مي خواهم در خصوص پاره اي از مسائل با او حرف بزنم، آخر اولين باري است كه مي بينمش. خانم معلم آخر پاره اي از مسائل را رساند به آنجا كه ديگر همه چيز پاي خودتان. گفتني ها را گفتم. ساده ترش مي شد، قرآن را كه غلط نخواندم معلم بچه هاي شما شدم و ساده تر از ساده ترش مي شد، مرده شور كه ضامن قيامت نيست. بچه بايد خودش درس بخواند. اولياي دانش آموز بايد خودش اهميت بدهد. اهميت نداد هم نداد. من مسوول نيستم. هرچه از صورت درختان آن سوي خيابان غمِ غربت حس مي شد، از صورت خانم معلم بي تفاوتي. حالا كه در بدبينانه ترين حالت ممكن بچه هاي ما شاگرد سوم كه مي شدند پس اين همه فلسفه بافتن به چه كار مي آمد؟
    بين مكث هاي خانم معلم صداي فريادهاي جهانگيري مي آمد كه بچه ها را از پشت درِ كلاس مي تاراند. وتاثير جمله هايش بر صورت مادران اين سمتِ درِ كلاس ديدني بود. سرو كار جهانگيري با ادبيات و واجهاي ته حلقي هم افاقه نكرده بود. اخلاق چه ربطي به ادبيات دارد؟ وقتي تمام روزهاي سال را باهمان يك تا پيراهن و شلوار مي آمد مدرسه. وقتي پرايد قراضه اش بعداز پنج استارت با هُل دادن بچه ها در حياط مدرسه روشن مي شد. چه مي دانستم ربطي ندارد؟آنقدر همه مي گفتند اگر مي خواهي بچه مرد شود بايد برود مدرسه دولتي. يكي بزند، دوتا بخورد، چهارتا چيز ياد بگيرد. تا بتواند فردا، پس فردا حقش را بگيرد. دكتر و عمله ندارد، بچه از مدرسه هاي غيرانتفاعي مرد بيرون نمي آيد كه.
    خانم معلم بس كه از خودش بي تفاوتي ساطع كرد و همه چيز را خيلي منطقي گذاشت پاي خودمان، خسته شد. پشت ميز مخصوصش نشست. همان طور نشسته شروع كرد به واكاويدن صورت هاي ما كه مثلا كدام مادر كدام دانش آموزيم. با چشمانش داشت رد پاي كروموزوم ها را از راه وراثت و شباهت، بدون پنجاه درصد حضور پدرها، از صورت بچه ها در ذهنش مي گرفت مي رساند به صورت ما. حوالي همين لحظه ها در با شدت باز وآقاي مدير وارد كلاس شد. قدبلند و چهارشانه و كت و شلواري. با موهاي صاف جوگندمي، با لبخندي كه سعي مي كرد همانجا به زور روي صورتش نگه دارد. پُرشتاب و روي دور تند. آنقدر باعجله كه فرصت نكرديم به احترامش نيم خيز برداريم. همان طور كه حرف مي زد با قدم هاي بلندش عرض سكوي جلوي كلاس را با سرعت مي پيمود و گردن هاي ما را چپ و راست مي چرخاند. فرصت نداشت. يكراست رفت سر اصل مطلب. حاشيه نبافت. مي گفت خانواده اش نسل اندر نسل سابقه اجرايي دارند. كه بيست سال است دارد در اداره خاك صحنه مي خورد. كه كارش درآمده تا بيايد و خرابيهاي آن مدير قبلي را جمع و جور كند. مي گفت بچه هايي را كه ما در خانه به زور كتك و تنبيه و قربان صدقه نمي توانيم تحمل كنيم، آنها در مدرسه روي سرشان حلوا حلوا مي كنند. هرچه از درختان بلوار و ميدان آنسوي پنجره هاي كلاس غم غربت و از صورت خانم معلم، بي تفاوتي مي باريد، از صورت آقاي مدير، دلشوره. آن هم با بچه هاي تخم جن ما. يا به قول جهانگيري ا «قاطرهاي چموش». تك تك شان خوب بودند. تميز، مودب، درسخوان. اما از يكي بيشترشان را كه كنار هم مي گذاشتي مجموعه ترسناكي از آب در مي آمد. و تركيب شان با بُعدي وسيع تر در مجموعه اي به نام كلاس به مراتب خوفناكتر. آقاي مدير مي گفت امسال پارسال نيست. مي گفت من يك كلامم وتا تقي به توقي بخورد و خدا آن روز را نياورد كه بخورد، پرونده مي دهم زير بغل بچه و خوش آمدي. مي گفت اگر بچه مي گويد مي زنيم، دروغ مي گويد ما نمي زنيم. ما آهسته مي زنيم به در، مي زنيم به ديوار، كه صدا بدهد كه بچه بترسد. مي زنيم به پاچه شلوار خودمان كه صدا بدهد تا بچه حساب كار دستش بيايد. مي گفت اما حساب معلم جداست. اگر بچه ها گفتند مي زند، نمي زند كه. گاهي. آنهم با خودكار. آنهم خودكار بيك پلاستيكي كه درد ندارد، يك تلنگر كوچك. مي گفت براي بچه ها گاهي تلنگر كوچك لازم است. بي تلنگر هيچ بچه اي دكتر و مهندس نمي شود. مملكت دكتر ومهندس مي خواهد، آنهم باسواد. خبر نداشت حالا مثلِ چي همه جا دكتر و مهندس ريخته. باسواد. بي سواد. مي گفت معلم نزند كه بزند؟و يك بيت شعر. چوب معلم ار بود... از نشانه هاي تلفيق سنت در مدرنيته همين بود كه اوستاكارهاي ايده آل ذهن آقاي اكبري اي بودند كه داشتند در «مملكت» با مدرك دكتري و مهندسي باسوادهاي ايده آل ذهن آقاي مدير، شوفري و بنايي و كارگري مي كردند و خم به ابرو نمي آوردند. ساده تر حرف هاي آقاي مدير مي شد، اگر شما نتوانستيد و وامانديد و كم آورديد، ما نه، درستش مي كنيم. ما اينجا ريشه مي زنيم و تا آخرش مي ايستيم. بچه هايتان را آدم مي كنيم. هرچقدر سعي كرده بود اضطرابش را زير يك ريز باران بي امان كلماتي كه از دهانش مي باريد، پنهان كند، از چشمانش پيدا بود. مردمك چشمش دو دو زنان مي چرخيد. از ديوار به ما، از ما به خانم معلم، از خانم معلم به در، از در به پنجره، از پنجره به ما، از ما به ساعت مُچي دستش. يعني اينكه دير است بايد بروم كلاس بعدي هم سخنراني كنم و خط و نشان بكشم. وقت ندارم. نمي بينيد چقدر سرم شلوغ است؟چطور خم شده ام و دارم خرابه ها را جمع مي كنم؟ آن لبخندي كه آقاي مديرسعي كرده بود به زور روي لب هايش نگه دارد، از صورتش سُرخورده بود پايين. صداي زنگ مدرسه و بعد هياهوي بچه ها در سالن مي پيچد. انگار بچه ها راستي راستي از اينهمه تلنگرهاي پلاستيكي به ستوه آمده اند كه اينطور مشتاق رفتن به خانه اند. چشمم دوباره مي افتد به از گردن به بالاي نخل ها. يكي شان صاف توي چشم هايم نگاه مي كرد وانگارمي گفت: «ديگر «ريشه» به هيچ دردي نمي خورد. خوش به حال تان بي ريشه ايد وگاهي مي توانيد به رفتن فكركنيد. وسط ميدان و بلوار، درخت نيستيد. وسط خوشبختي هاي خودتان، صبور و سنگين، مادر و پدر و آقاي مدير و خانم معلميد و خم به ابرو نمي آوريد. خوش به حالتان آدميد. «آدم» بودن راحت ترين كار دنياست.
    
    
    دوستاني كه مايل به انتشار داستان اعم از ترجمه يا تاليف هستند مي توانند آثار خود را از طريق ايميل rasool_abadian١٣٤٦@yahoo.com يا از طريق كانال تلگرامي rasool_abadian @ ارسال كنند.ذهن ايده آل آقاي مدير
    


 روزنامه اعتماد، شماره 4132 به تاريخ 21/4/97، صفحه 6 (روايت شهرزاد)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 10 بار
    



آثار ديگري از "بهاره قمي"

  پنج انگشت ترديد
بهاره قمي، اعتماد 31/3/97
مشاهده متن    
  مادرانه
بهاره قمي، اعتماد 3/3/97
مشاهده متن    
  شبيه دست هاي كودكي
بهاره قمي، اعتماد 17/12/96
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
فصلنامه فرآيندهاي نوين در مهندسي مواد
متن مطالب شماره 45، تابستان 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است