|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه ايران97/4/21: نابينايان در روياي استخدام پير مي شوند
magiran.com  > روزنامه ايران >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 6857
دوشنبه بيست و نهم مرداد ماه 1397



خدمات سايت




 
MGID2825
magiran.com > روزنامه ايران > شماره 6824 21/4/97 > صفحه 15 (توانش) > متن
 
      


نابينايان در روياي استخدام پير مي شوند
گزارش «ايران» از مراكز آموزش وكارآفريني نابينايان

نويسنده: محدثه جعفري


    
    مشکل اشتغال و آرزوي داشتن شغلي مناسب هرچند براي بسياري از جوانان مشکلي بزرگ و پيچيده است اما اين معضل براي جوانان دچار معلوليت اهميتي صدچندان دارد، اگر يک جوان سالم مي تواند براحتي در هر کلاسي ثبت نام کند و پا در هر مرکز حرفه آموزي بگذارد جوان داراي معلوليت بخصوص نابينا بايد حتماً در مراکز خاصي ثبت نام کرده و آموزش ها را به شيوه اي متفاوت فرابگيرد. به همين بهانه پيگير مراکز حرفه آموزي نابينايان و کم بينايان شدم. ازجست و جو ميان افراد نابينا گرفته تا سايت هاي خبري ويژه اين افراد، همه را بررسي کردم تا دريابم چه کلاس ها و آموزش هايي براي نابينايان برگزار مي شود. در اولين قدم بايد به سراغ مراکز حرفه آموزي نابينايان مي رفتم تا ببينم پايتخت با وجود 12 هزارو 500 کم بينا و و نابينا توانسته است نيازهاي اين قشر از معلولان را شناسايي و امکاناتي برايشان مهيا سازد.
    
    بودجه کافي براي کارآفريني نداريم
    سعيد آذرخوش، مسئول بخش آموزش نابينايان فرهنگسراي بهمن در گفت و گو با توانش از دغدغه هاي اين گروه معلوليتي مي گويد: «سال 1379 کانون نابينايان در فرهنگسراي بهمن تاسيس شد و مسئوليت اداره آن برعهده نابينايان و کم بينايان قرار گرفت.
    کلاس هايي که در کانون نابينايان فرهنگسراي بهمن برگزار مي شود شامل قاليبافي، بافتني، کامپيوتر، خط بريل، تحرک و جهت يابي، پيانو، سلفژ، ني، مرواريد بافي و فرشينه است، در تابستان سال 97 آموزش آشپزي را هم به اين مجموعه کلاس ها مي افزاييم.
    با اينکه کلاس هاي ما رايگان است اما به نسبت جمعيت نابينا و کم بيناي استان تهران مراجعه کننده کم است. براي ترغيب افراد جهت حضور در فرهنگسرا و ايجاد فضايي فعال درکنار اين کلاس هاي آموزشي کتابخانه اي را هم ايجاد کرديم با چندين هزار جلد کتاب صوتي که به صورت رايگان در اختيار نابينايان قرار مي گيرد.
    نابينايان جزو گروه تحصيلکرده جامعه محسوب مي شوند اما از فعاليت هاي فني و حرفه اي محروم هستند يا سعي نکردند آن را آموزش ببينند. هستند نابيناياني با تحصيلات کارشناسي ارشد که حتي نمي توانند يک پيچ را ببندند. اين شهروندان نياز دارند آموزش ببينند تا بتوانند نيازهاي روزمره خود را برطرف سازند.»
    صحبت هايش را قطع کردم و پرسيدم: اغلب اين آموزش ها براي انجام فعاليت هاي روزمره زندگي است آيا آموزش هايي که منجر به کسب و کار و در انتها درآمد باشد هم داريد؟ «خير! ما بودجه کافي براي کارگاه هاي آموزشي، روانشناسي و البته کارآفريني نداريم. کلاس هاي ما براي فعاليت هاي روزمره زندگي است اما همين آموزش ها هم که مورد نياز بيشتر نابينايان است با استقبال خوبي رو به رو نشده است. يکي از علل اين موضوع ، نا آگاهي اين گروه از کلاس ها و خود مجموعه است، ما 17 الي 18سال است که در فرهنگسراي بهمن کلاس هاي خود را برگزار مي کنيم اما هستند افرادي که هنوز از اين فعاليت ها آگاهي ندارد.
    از ديگر علت هاي مراجعات کم و پراکنده سختي راه و مکاني است که کانون در آن واقع شده است. نابينايان که در شرق و غرب و حتي شمال تهران زندگي مي کنند نمي توانند براحتي به جنوب تهران سفر کنند و از امکانات فرهنگسرا بهره مند شوند. تردد براي نابينايان سخت است و ترجيح مي دهند از اين آموزش ها صرف نظر کنند تا اينکه جان خود را در خيابان هاي نا امن از لحاظ مناسب سازي به خطر اندازند.
    نيازهاي اين گروه از معلولان هنوز ديده نشده است، هستند افرادي که بر اثر بيماري هاي پيش رونده چشمي، ديابت، فشار خون و حوادث در سنين بالا دچار نابينايي مي شوند و بايد زندگي به سبک نابينايي را آموزش ببينند. از کلاس هاي روانشناسي و مشاوره گرفته تا آموزش هاي ويژه نابينايان براي اينکه بتوانند خودشان را با شرايط جديد وفق داده و ياد بگيرند با وجود نابينايي چطور به زندگي ادامه دهند. متاسفانه سازمان بهزيستي هيچ برنامه اي براي اين گروه از جامعه ندارد تا فرد آماده زندگي، با شرايط جديد شود.»
    اي کاش شرايط ظاهري در توانايي باطني تاثير نداشته باشد
    با پيگيري هاي مستمر به مرکز توانبخشي نابينايان خزانه رسيدم. مينو يثربي، مدير اين مرکز از فعاليت هاي فعلي مرکز توانبخشي خزانه مي گويد: «فعاليت هاي خزانه در سه بخش بينايي سنجي، بررسي وضعيت پرونده هاي توانبخشي و آموزش هاي توانبخشي به نابينايان تقسيم مي شود.
     در بخش اول افراد براي تعيين وضعيت بينايي شان با دريافت نامه اي از سوي بهزيستي به مرکز خزانه مراجعه مي کنند و با بررسي وضعيت چشم هايشان گواهي وضعيت بينايي دريافت مي کنند. دراين مسير اگر تشخيص داده شود فرد دچار اختلالات بينايي است براي مراحل بعدي معرفي مي گردد.
    بخش دوم مربوط به معلولاني که محل زندگيشان اطراف مرکز است و پرونده هايشان براي رسيدگي به مرکز خزانه ارجاع مي شود. البته اولويت ما براي دريافت پرونده با نابينايان است و اگر فرد نابينايي تمايل داشته باشد خدماتش را از مرکز خزانه دريافت کند مي تواند پرونده اش را به اين مرکز منتقل کند.
    بخش سوم خدمات توانبخشي آموزشي است که از سنين 14 تا 35 سال را پوشش مي دهد اما اکنون با افزايش انجمن هاي نابينايي، افراد مي توانند نيازهايشان را از انجمن هاي ديگر هم تامين کنند. نابيناياني که به مرکز توانبخشي خزانه مراجعه مي کنند در ابتدا بايد نيازهايشان را به ما اعلام کنند تا هنگام پذيرش بتوانيم آنها را بدرستي راهنمايي کنيم.»
    وي با اشاره به دو گروه بودن نابينايان مي افزايد: «يک دسته از افرادي که به ما مراجعه مي کنند از ابتداي زندگي نابينا بوده و بسياري از دوره ها مثل آموزش خط بريل، جهت يابي، انجام کارهاي شخصي، فراگيري ارتباطات اجتماعي را در مدرسه ديده اند. اين افراد به بايدها و شايدهاي ابتدايي نيازي ندارند. دسته بعدي ديرنابينايان هستند که بر اثر تصادف، بيماري هاي زمينه اي مثل ديابت، فشار خون و... در سنين بالا دچار نابينايي شدند اين دسته در ابتداي ورود به مرکز به کلاس هاي مشاوره، مهارت هاي زندگي، جهت يابي و... نياز دارند.
    دراين بخش مشاوران مرکز به افراد پيشنهاد مي دهند درحال حاضر چه کلاس هايي براي آنها مفيد است. به عنوان مثال کلاس سرود را پيشنهاد مي کنند و فرد نابينا با قرار گرفتن درچنين فضايي مي تواند با نابينايي و شرايط کنوني زندگي اش تطبيق پيدا کند.
    آموزش هاي مهارت زندگي در راس توانبخشي قرار دارد، بخش دوم تحرک و جهت يابي و بريل آموزي است. اين کلاس ها به صورت فصلي براي مراجعه کنندگان برگزار مي شود.
    کلاس ها به صورت فصلي است چرا که در تابستان تعداد مراجعه کننده براي شرکت در دوره هاي آموزشي بيشتر از ديگر فصول است. استقبال نکردن در فصل هاي ديگر سال دلايلي همچون شرايط جوي، آب و هوا، آلودگي و نامناسب بودن سطح خيابان ها و معابر و... دارد.»
    يثربي در پاسخ به اينکه آيا مرکز توانبخشي خزانه سرويس تردد دارد، مي گويد: «اين مرکز سرويس هايي در غرب و شرق تهران براي اعضايش دارد اما به هيچ وجه کفاف نيازهاي تردد افراد را نمي دهد. اگر براي اين بخش تامين اعتبار شود افراد بيشتري براي شرکت در کلاس هاي آموزشي مراجعه خواهند کرد.از ديگر کلاس هاي ما آموزش آشپزي است که به نابينايان ياد مي دهيم چگونه سبزي، مرغ، گوشت و... را پاک کنند تا بتوانند غذا، ترشي، کيک و ديگر محصولات غذايي را طبخ کنند.
    آموزش هايي که دراين مرکز ارائه مي شود آموزش هاي مهارت هاي اوليه زندگي است و گواهي ارائه نمي شود. اما در گذشته اين مرکز دوره اي اپراتوري را برگزار مي کرد و بعد از پايان دوره و شرکت در امتحانات سازمان فني و حرفه اي، افراد گواهي معتبر مي گرفتند. اما اکنون با پيشرفت نابينايان در سطوح علمي و مقاطع بالايي تحصيلي ديگر کار اپراتوري تلفن در شان و جايگاه تحصيلي نابينايان نيست. در سازمان ها نيز اين بخش کمتر و کمرنگ تر شده است.
    ما نمي توانيم به نابينايي که دکتراي علوم سياسي دارد بگوييم به کار اپراتوري تلفن مشغول شود. اين افراد با شرکت در آزمون هاي استخدامي بايد بتوانند جايگاهي را که حقشان است و متناسب با مهارت هايشان کسب کنند.
    براي اينکه افراد نابينا بتوانند کارآفرين باشند ابتدا بايد برخي از رشته ها را برايشان مناسب سازي کنيم تا با آموزش و فراگيري آن حرفه بتواند کاري را حداقل براي خودش دست و پا کند. حرکت هايي در حال انجام است اما اگر همکاري بين بخشي نباشد افراد نابينا همچنان با تحصيلات پشت درهاي استخدام مي ايستند و آمار بيکاري شان سربه فلک مي کشد. مشکلات استخدامي اين گروه بايد در ابعاد وسيع تري بررسي و مشخص شود چرا در مصاحبه هاي استخدامي، نابينايان جاي کمتري دارند. بايد در برخي از بخش هاي استخدامي بازنگري صورت گيرد و شرايط ظاهري افراد در توانايي باطني شان تاثير نگذارد.»
    
    ايستگاه سوم شبکه تشکل هاي نابينايان کشور
    در قدم بعدي سري به انجمن هاي مردم نهاد نابينايان زديم و گفت و گويي را با مدير شبکه تشکل هاي نابينايان «چاووش» انجام داديم. سهيل معيني در پاسخ به اينکه شرايط آموزشي نابينايان چگونه است، مي گويد: «امروزه به علت پيچيدگي مشاغل، افراد نياز به تخصص و مهارت هاي خاص دارند. يکي از مسيرهاي فراگيري اين مهارت ها، مراکز آموزش عالي است به اين صورت که افراد در رشته هاي مختلف تخصص هايي را آموزش مي بينند و به فراخور رشته تحصيلي وارد بازار کار مي شوند. مسير ديگر آموزش، آموزش هاي کاربردي است؛ دراين روش، فرد رشته خاص فني را انتخاب و ريز و درشت اين حرفه را ياد مي گيرد. اين روش آموزشي کوتاه تر و البته عملي تر از آموزش هاي دانشگاهي است و فرد را زودتر آماده بازار کار مي کند.
    روش ديگر آموزش از طريق سازمان فني و حرفه اي به افراد ارائه مي شود به عنوان مثال اگر فردي بخواهد لوله کشي يا آرايشگري بياموزد، با حضور در کلاس هاي فني و حرفه اي و گذراندن اين دوره ها مي تواند آموزش هاي لازم را در زمان کوتاه تري دريافت کند.
    اينجاست که سهم افراد معلول مغفول مانده است. سازمان آموزش فني و حرفه اي در سال هاي اوليه نمي پذيرفت که افراد داراي معلوليت هم جزو همان شهروندان جوياي کار هستند و بايد مهارت هايي را فرابگيرند. با رايزني هاي مختلف از دهه 80 به بعد سازمان فني و حرفه اي پذيرفت با همکاري سازمان بهزيستي وارد اين عرصه و آموزش به افراد داراي معلوليت شود.»
    سوالي که دراين لحظه ذهنم را درگير کرده اين است که تا قبل از سال 1380 معلولان اين آموزش ها را کجا فرا مي گرفتند که معيني در جوابم مي گويد: «در گذشته سازمان بهزيستي براي ايجاد اشتغال، آموزش هايي را به افراد ارائه مي داد. به عنوان مثال براي نابينايان دوره هاي اپراتوري تلفن را گذاشتند. فرد داراي مشکل بينايي با گذراندن دوره چند ماهه کار اپراتوري را آموزش مي ديد و به علت نياز بازار آن دوره جذب کار مي شد.
    در دوره هاي قبل تر نيز آموزش هايي براي توليد صنايع دستي به افراد داراي معلوليت داده مي شد. معلولان هم با فراگيري صنايعي همچون حصيربافي، گليم بافي، قاليبافي، مرواريد دوزي، ساخت عروسک و هنرهايي از اين دست مي توانست مختصر درآمدي داشته باشد. اما اين درآمدها ثابت نبودند و فرد نمي توانست با اتکا به آن زندگي خود را بچرخاند.
    آموزش هاي فني و حرفه اي طبق قانون حق هر فرد معلول است و اگر بخواهيم همه اين کارها را بر دوش بهزيستي بگذاريم بي انصافي است چرا که بهزيستي سازمان خدماتي- حمايتي است و توان آموزش هاي فني و حرفه اي ندارد.»
    اين کارشناس نابينايان مي افزايد: «وظيفه سازمان بهزيستي ارائه تسهيلات به معلولان و ايجاد شرايط حمايتي از سازمان فني و حرفه اي است چرا که برخي از آموزش ها بايد براي معلولان مناسب سازي شود و اين امر در تخصص بهزيستي است.
    اين سازمان کارشناساني دارد که مي توانند روند آموزش به فرد معلول با توجه به شرايط جسماني که دارد را براي مربي تشريح کرده و راهکارهاي عملياتي شدن آن را ارائه دهد اما آموزش برعهده سازمان فني و حرفه اي است.
    وضعيت فعلي آموزش معلولان مناسب نيست و تاکنون افراد معلول نتوانستند از نظام جامعي براي آموزش فني و حرفه اي برخوردار باشند. به همين جهت در قانون حمايت از حقوق معلولان که در سال جاري تصويب و به دستگاه هاي اجرايي ابلاغ شد، اين موضوع را پيش بيني کرديم.
     دولت مکلف است از طريق آموزش هاي فني و حرفه اي، آموزش هايي را به معلولان ارائه دهد و اين سازمان بايد مراکز فني و حرفه اي چه به شکل عمومي و چه خاص براي اين افراد تاسيس کند.
    دراين قانون پيش بيني شده است که نظام جامع آموزش فني و حرفه اي بايد آموزش هاي خاصي را براي معلولان و متناسب با شرايط شان در نظر بگيرد به اين شکل که چه مشاغلي را بايد به معلولان آموزش دهند، با چه معيارهايي و همچنين بايد تسهيلات آموزشي را هم براي معلولان درنظر بگيرند. اين يعني دولت بايد درآموزش هايي که به معلولان داده مي شود سرمايه گذاري کند چه بخش دولتي و چه بخش خصوصي.
    اين بودجه مي تواند در جهت مناسب سازي ساختمان هاي مراکز آموزش فني و حرفه اي، جذب دانش براي معلولان از داخل و خارج از کشور و همچنين ارائه وسايل کار خاص در جهت رفع نياز معلولان هزينه شود. به طور مثال تهيه خط کش هاي مخصوص بريل، فازمتر گويا يا صوتي و... که مي تواند فرد نابينا را در جهت انجام کارش، ياري رساند تهيه و در اختيار افراد قرار دهند.»
    ارائه تجهيزات فني به معلولان و نابينايان مي تواند آنها را براي يادگيري رشته هاي فني ترغيب کند اما سوالي که ايجاد مي شود آن است چرا تاکنون بهزيستي يا ديگر سازمان هاي متولي چشم روي اين نيازها بسته اند؟ مدير شبکه تشکل هاي نابينايان در پاسخ به اين سوال مي گويد: «مي توان به جرات گفت تاکنون نهادهاي مرتبط با معلولان دراين عرصه ورود نکردند. به همين جهت نابينايان هنوز از آموزش هاي فني و حرفه اي مختص خودشان محروم هستند. وجود مراکز آموزش فني بسيار براي معلولان حائزاهميت است چرا که از نظر کيفي آموزش هاي ما در دانشگاه ها افول پيدا کرده است و کارشناسان ما فقط اسم کارشناس را يدک مي کشند اما دانش کافي ندارند. بسياري از آنها بعد از فارغ التحصيلي از دانشگاه بايد آموزش هاي مکمل را دريافت کنند حتي اگر قرار باشد پول پرداخت کنند.
    بيشتر دانش آموختگان داراي معلوليت بر اين باورند که بايد در دستگاه هاي دولتي استخدام شوند اين درحالي است که طي اين سال ها سهم مراکز دولتي از استخدام کاهش چشمگيري پيدا کرده است و در کنار آن بحث هاي تبعيض آميزي که دستگاه ها براي استخدام افراد مي گذارند هم نابينايان را با مشکل جدي روبه رو کرده است. مثلاً در آزمون استخدامي جديد که وزارت آموزش و پرورش هم در آن قرار دارد شرايطي را درنظر گرفته اند که عملاً سهميه افراد داراي معلوليت سوخت مي شود. مجموعه اين شرايط سبب شده با وجود رشد تحصيلات افراد داراي معلوليت، بيکاري بيشتري گريبان اين قشر را بگيرد.
    هرچند بيکاري سبب مي شود معلولان به سمت کارهاي فني سوق يابند اين در حالي است که متاسفانه هنوز اين افراد مهارتها و آموزشهاي لازم را نديده اند. به عنوان يک نابينا و فردي که سال هاست در امور معلولان فعال هستم هنوز شاهد تغييرات ملموس از سوي دستگاه ها نبودم واميدوارم سازمان فني و حرفه اي به اين موضوع ورود پيدا کند چرا که ما به اين دسته از آموزش هاي فني براي افراد معلول نياز داريم.
     اشتغال نداشتن افراد نابينا دلايل مختلفي دارد که يکي از آنها مطابقت نداشتن رشته تحصيلي افراد با نياز بازار کار است. افراد معلول بيشتر جذب رشته هاي علوم انساني مي شوند و ندانسته کد رشته هايي را انتخاب مي کنند که کيفيت آموزشي پاييني دارند و به بازار کار هم توجهي نمي کنند. مگر کشور چقدر ليسانس ادبيات، جغرافي، علوم تربيتي و... نياز دارد. جامعه پر از دانش آموختگان زبان است اما بايد ديد چند درصد آنها مي توانند به زباني که آموزش ديده اند صحبت کرده يا متني را ترجمه کنند.
    نظام آموزشي ما هم بايد به نسبت جامعه تغيير کند. افراد قبل از تعيين رشته، مشاوره تحصيلي شوند تا انتخاب رشته بهتربا توجه به نياز جامعه داشته باشند. بحث آخر نيز حمايت هاي شغلي است که در اين زمينه سازمان بهزيستي وظيفه مهمي دارد. به عنوان مثال اگر فردي در شرکتي جذب شد و نياز به وسايل کار خاص پيدا کرد آن وسايل را برايش فراهم سازد يا اگر فرد ويلچري براي حضور دردفتر کارش نياز به بالابر دارد بهزيستي بايد آن وسيله را برايش نصب کند، هزينه تهيه اين وسايل نبايد بر دوش کارفرما باشد. با ارائه اين تسهيلات مي توانيم بخش خصوصي را هم به جذب معلولان براي کار تشويق کنيم.»
    جست و جويمان به پايان رسيد اما مکاني را که به نابينايان مهارت هاي کاري را بياموزد تا از پس آن بتوانند شغلي ايجاد کنند و منتظر استخدام هاي دولتي نباشند، نيافتيم البته بسيارند نابيناياني که با وجود تحصيلات عاليه در دانشگاه ها، جايي در آزمون استخدامي ندارند و هميشه در حقشان اجحاف شده است. نابينايان در جذب و اشتغال جزو محروم ترين گروه معلولان محسوب مي شوند.
    
    نابينايان در روياي استخدام پير مي شوند / گزارش «ايران» از مراکز آموزش وکارآفريني نابينايان
    


 روزنامه ايران، شماره 6824 به تاريخ 21/4/97، صفحه 15 (توانش)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 6 بار
    



آثار ديگري از "محدثه جعفري"

  چشم مان به دريافت كارت خشك شد / معلولان از سختي هاي دريافت كارت معلولان مي گويند
محدثه جعفري، ايران 7/5/97
مشاهده متن    
  غفلت از معلولان در چرخه توسعه / گزارش معاون سازمان بهزيستي از اجلاس حقوق معلولان در نيويورك
محدثه جعفري، ايران 7/4/97
مشاهده متن    
  چرخ ويلچر ياري ام نكرد، موتورسيكلت ساختم / گفت و گو با بانوي موتورسوار معلول
محدثه جعفري، ايران 10/3/97
مشاهده متن    
  اين بچه ها توليد را معنا مي كنند / يك روز با معلولان مركز حرفه آموزي
محدثه جعفري، ايران 27/2/97
مشاهده متن    
  نابينايان از كلام حق مي گويند / گپي با حافظان و قاريان نابيناي كشورهاي اسلامي
محدثه جعفري، ايران 6/2/97
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله جامعه شناسي سياسي جهان اسلام
متن مطالب شماره 11، پائيز و زمستان 1396را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است