|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه اعتماد97/4/21: ميانه رو در خلق موسيقي اصلح
magiran.com  > روزنامه اعتماد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4211
پنج شنبه 26 مهر 1397



خدمات سايت




 
MGID3291
magiran.com > روزنامه اعتماد > شماره 4132 21/4/97 > صفحه 9 (هنر و ادبيات) > متن
 
      


فرود 
ميانه رو در خلق موسيقي اصلح


نويسنده: كياوش صاحب نسق


    
    موقعيت احمد پژمان در دوره اي كه آهنگسازان ايراني همدوره وي براي ادامه تحصيل به خارج از ايران مهاجرت مي كردند، خاص و ويژه است. از يك سو تحصيلات در مدرسه هاي موسيقي دنيا اين آهنگسازان را با موسيقي معاصر و مدرن آشنا مي كند- چيزي كه اكثرا در جست وجويش نبودند- ولي جزيي از عنوان درسي الزامي مراكز آموزش موسيقي دنياست و از سوي ديگر توجه هميشگي آهنگسازان ايراني به هويت ايراني و ارايه مختصات ريشه دار در موسيقي رديف-دستگاهي و فولكلور موجب خلق آثاري مي شود كه المان هاي مشتركي دارند ولي براي خلق اين آثار برخورد آكادميك مدرن را به جز مواردي كارآمد و مناسب نمي بينند و به همين خاطر به گونه اي ديگر از خلق موسيقي مي انديشند. در اين ميان نحوه نگرش پژمان با تاكيد فراوان، بر فرهنگ ايراني استوار است چنان كه تا حد زيادي در مقابل ورود ويژگي هاي موسيقي معاصر و به شكل خاص مكتب دوم وين (شوئنبرگ و شاگردانش) به موسيقي اش ايستادگي مي كند. شايد به جرات بتوان گفت آنجا كه پژمان اجازه ورود المان هاي معاصر را به موسيقي اش مي دهد و آن را لازم مي بيند، حوزه موسيقي فيلم است. در فيلم است كه او مي تواند عناصر دراماتيك، تندي و كندي نا متعارف لحن و نامطبوع هاي بدون حل را به نمايش بگذارد آن هم به روش و شيوه شخصي خودش. در غير اين صورت او آهنگسازي را براساس خلاقيت و متكي بر نبوغ و استعداد ذاتي مي داند كه بدون واسطه مستقيم تكنيك و متاثر از آن در تعامل مستقيم با احساسات شنونده قرار مي گيرد.
    احمد پژمان با آنچه از هنر و موسيقي مي خواهد بسيار صريح و شفاف است و اين شفافيت را به مدد درك صحيح خواسته اش از اثر موسيقي خود و فلسفه ذهني اش كاملا عيان مي كند. او حكم ميانه رويي را دارد كه بدون تعصب، در همه حوزه هاي موسيقي كار كرده است و براي هر كدام از اين جهت گيري هاي موسيقايي اش بهترين طرح ها را ريخته است.
    ميانه روي از سر انتخاب اصلح، ويژگي مثبت و خاص پژمان است چون عقيده دارد ژانر موسيقي، تعيين كننده عيار هنري يك هنرمند نيست بلكه مهم آن است اثري كه خلق مي كند بهترين مخلوق او باشد به همين دليل هم موسيقي احمد پژمان خصلتي چند سويه مي گيرد. موسيقي فيلم هايش پُر تصوير و درخشان است و آثار كلاسيك و پاپش زيبا و خلاقانه و مرصع و خوش صنعت هستند.
    مساله شفاف سازي هدف و انتخاب زبان و تعيين تكليف در نحوه جهت گيري اثر، بزرگ ترين معضلي است كه آهنگسازان جوان امروزي با آن دست و پنجه نرم مي كنند. جالب است كه در بين هم نسلان پژمان هم ما آهنگسازان حوزه معاصري را مي شناسيم كه با همان سنگ محك «معاصر بودن»، به دور خود و آثارشان خطي كشيده اند كه آنها را به شكل خاصي از بيان موسيقايي غير محدود مي كند كه البته اين تصميم يك صلاحديد كاملا شخصي است كه بستگي به شيوه كار هر آهنگسازي دارد.
    اما براي پژمان اين محدوديت ها محلي از اعراب ندارند. حتي اگر درباره آثاري كه در زمينه موسيقي پاپ ساخته از او سوال كنيد با صداقت تمام عياري مي گويد در آن برهه زماني جنبه اقتصادي اين آثار برايش مهم بوده است چرا كه معتقد است خلق اصلح موسيقي، از هر نكته ديگري، پُر اهميت تر است و همين رويكرد است كه باعث مي شود در سبك هاي مختلف موسيقي بسازد. رفتار و كنش حرفه اي پژمان در اين زمينه مي تواند الگوي مناسبي براي آن دسته از موزيسين هايي باشد كه با تعصب روي يك نوع موسيقي، پافشاري مي كنند. با نگاه به رويه حرفه اي احمد پژمان آنها مي توانند از انعطاف پذيري وي در پذيرش سبك هاي مختلف موسيقي به عنوان سفارش و نهايي كردن آنها در راستاي ايده آل طراحي و خلق اثر بسيار بياموزند. مسلما شرايط مساعد اجتماعي كه اجازه اجرا و تامين سفارش هاي متنوع به وي و آهنگسازان همدوره ي او را تضمين مي كرده در به وجود آمدن اين انعطاف پذيري و كمال گرايي بي تاثير نبوده است.
    احاطه احمد پژمان بر موسيقي رديف-دستگاهي ايران و موسيقي كلاسيك غربي به خاطر پيشينه نواختن ساز ويولن به دو شيوه ايراني و غربي، بعد خلاقه مهمي را به توان آهنگسازي پژمان اضافه كرده است. با اين حال او معتقد است كه بايد موسيقي رديف دستگاهي را به حال خود رها كرد و صرفا براي ايراني صدا دادن اركستر از مصالح و ظرايف موسيقي ايراني به شكل مستقيم و با اصرار بر هارموني كه در آن فواصل ريزپرده استفاده مي شوند، بهره نبرد. پژمان بسيار استادانه اين مصالح موسيقايي را از خروجي ذهن خلاقه خود به درگاه ديگري مي رساند كه باعث مي شود انگاره هاي ايراني به گوش مخاطب تلنگر بزنند. او در شناخت و استفاده از ريتم هاي چند وزني و متغير بسيار ماهرانه رفتار مي كند و از آنجا كه (آن گونه كه خود نيز اشاره مي كند) تحت تاثير بلابارتوك و استراوينسكي نيز هست، زبان مناسبي براي بيان موسيقي ايراني در قالب طراحي هاي اركستر و شيوه هاي ويژه چند صدايي كردن خويش را پيدا مي كند.
    براي احمد پژمان اين الگوهاي نئو كلاسيك هستند كه تبديل به الگوهاي مناسب زبان آهنگسازي وي مي شوند و از نظر وي نه از نظر سليقه و نه از نظر مناسب شناختن ابزارها آهنگسازان قرن بيستمي با نگاه انتزاعي تر نمي توانند راهگشاي نگاه موسيقي وي كه با هويت ايراني به هر شكلش عجين است، باشند.
    به عنوان سخن آخر از نظر من نسل جديد و جوانِ آهنگسازان، ممكن است به ظاهر در گذار و گذري با اتفاقات رايج زمانه شان همراه شوند اما اكثر آنها اين نكته را فراموش كرده اند كه هويت و دلبستگي هاي فرهنگي شان را شناسايي كنند و به آنها معنا بخشند. در اين ميان دو پرسش مطرح است: يك خالق اثر چقدر بايد ارتباطش را با ريشه هاي هويتي اش حفظ كند؟ و نيز به چه قيمتي به اين ريشه ها پشت مي كند تا صرفا آينده اي را ببيند كه نهايتا در دو قدمي ما است و شايد وقت پرداختن به آن نيز سپري شده و ديگر نو نخواهند ماند؟ چگونه درك ما از آموخته هاي مان مي تواند به زبان شخصي ما با دستوري جهانشمول بدل شود و صرفا رونوشتي ضعيف يا مغلوط از اتفاقي ديكته شده در يك بستر جغرافيايي يا نگرشي خاص و دور از فهم و خاستگاه ما نباشد؟
    به عنوان يك آهنگساز معاصر ايراني به اين ميانبر زدن هايي كه امروزه رواج يافته اعتقادي ندارم. بايد امثال حنانه ها، احمد پژمان ها، هرمز فرهت ها و مشايخي ها را زنجير وار كنار هم بگذاريم و بررسي كنيم تا مسير و ادامه مسير آنها با يافتن مسيري مجزا در خلق موسيقي اين گونه را جلو ببريم. نه اينكه روي از گذشته برتابيم و صرفا اثري توليد كنيم كه نه متعلق به سرزمين ما است و نه بيرون از آن.
    اينجا نقش احمد پژمان بسيار كليدي است چرا كه عرصه هاي خلق موسيقي را با خُلق منعطف و حساسيت حرفه اي اش به عنوان بهترين سرمشق براي آهنگسازان جوان گسترش و مستحكم كرده است. غنيمت باد همچنان اين فرصت براي درك محضر اين آزادمرد موسيقي و بهره از هنر و اخلاقش.
    فرود: ميانه رو در خلق موسيقي اصلح
    


 روزنامه اعتماد، شماره 4132 به تاريخ 21/4/97، صفحه 9 (هنر و ادبيات)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 11 بار
    



آثار ديگري از "كياوش صاحب نسق"

  تنگناي دروني، استحاله بيروني / معضل تحصيل موسيقي براي ايراني در داخل و خارج كشور
كياوش صاحب نسق، شرق 30/10/94
مشاهده متن    
  كودكانه است اما حرف بزرگ ترها را مي زند / درباره آلبوم «مخرج مشترك» بمراني
كياوش صاحب نسق، اعتماد 25/4/94
مشاهده متن    
  شواليه اينجا كمي دير رسيده است
كياوش صاحب نسق*، اعتماد 9/9/93
مشاهده متن    
  شكست تنها يك واژه باقي مي ماند / نكاتي درباره مستند «شش قرن و شش سال»
كياوش صاحب نسق*، شرق 5/8/93
مشاهده متن    
  دو قطب مخالف / درباره پيشنهاد تئوريك ساسان فاطمي در سرخانه
كياوش صاحب نسق، اعتماد 6/4/92
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
ماهنامه تجهيزات ساختمان
متن مطالب شماره 42، مهر 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است