|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه دنياي اقتصاد97/4/21: آثار ثانويه تحريم ها
magiran.com  > روزنامه دنياي اقتصاد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4448
دو شنبه 23 مهر 1397



خدمات سايت




 
MGID3360
magiran.com > روزنامه دنياي اقتصاد > شماره 4372 21/4/97 > صفحه 5 (باشگاه اقتصاددانان) > متن
 
 


آثار ثانويه تحريم ها


نويسنده: دكترجواد صالحي اصفهاني*


     شايد تنها چيزي که باعث سورپرايز در داخل ايران شد، اعلام زودهنگام تر از موعد مقرر ترامپ براي خروج از برجام بود، والا همگي به اين موضوع واقف بودند که با قرار گرفتن اين فرد در راس دولت آمريکا، ديگر هيچ گونه آينده اي براي برجام با حضور آمريکا وجود نخواهد داشت. اما اين بار رهبران ايران بر خلاف صحبت هاي قبلي خود درخصوص خروج از معاهده، تصميم گرفتند که موضعي خويشتندارانه تر اتخاذ کنند و اين گزينه را روي ميز قرار دهند که آيا سه کشور اروپايي امکان مقابله با فشارهاي آمريکا و تامين منافع ايران براي ادامه حضور در برجام را دارند يا خير.
    احتمالا نگراني از افزايش بي ثباتي اقتصادي مسوولان ايراني را متقاعد ساخته است که از واکنش هاي شديد نظير از سرگيري غني سازي يا حتي خروج از پيمان منع گسترش سلاح هاي هسته اي(NPT) پرهيز کنند. آنها با ناديده گرفتن فشارهاي تندروهاي داخلي اين گزينه را کماکان دنبال مي کنند، با وجود اين شک و ترديدهاي عميق خود را هم پنهان نمي کنند. با اين حال ممکن است طرفين براي حفظ برجام موفق شوند، زيرا اساسا به خطر افتادن روابط ايران با اروپا بسيار خطرناک تر از کشمکش با «شيطان بزرگ» براي آنهاست.
    
    وضعيت اقتصادي
    واقعيت اين است که اقتصاد ايران به درستي کار نمي کند، اما اين گزاره ابدا به معني «سقوط آزاد» اقتصاد نيست. به قول جمله اخيرا استفاده شده نويسنده نيويورک تايمز، انعکاس شاخص هاي اقتصادي ايران را در خيابان ها مي توان ديد. نه خبري از صف هاي بنزيني است، نه بانک ها دست از ارائه تسهيلات برداشته اند و نه هيچ سوپرمارکتي قفسه هايش خالي شده! درست است که اقتصاد ايران با کاهش رشد مواجه شده است اما اين وضعيت با هر معياري، با شرايط بحراني بسيار فاصله دارد. نوسانات اقتصادي از چندين ماه قبل تر از خروج آمريکا از برجام آغاز شد زيرا براي همه مشخص بود که ترامپ به هيچ عنوان علاقه اي به حضورآمريکا در برجام ندارد، اما در اين درگيري، سياست هاي دستوري دولت ايران هم به نوعي بر دامنه نوسانات اضافه کرد. تصميم دولت براي اجراي سياست ارزي يک نرخي با قيمت مصوب و نحوه تخصيص آن سبب شد بسياري از کسب و کارهاي کوچک در تبديل ارز حاصل از صادرات خود دچار مشکل شوند و بسياري از کالاهايي که مجبور به تهيه ارز از بازار غيررسمي بودند، با افزايش قيمت مواجه شدند. همچنين ساير کسب و کارها نيز کماکان از بالا بودن نرخ سودبانکي ضربه مي خورند و بانک ها نيز هنوز نتوانسته اند پس از ورشکستگي ۵ سال قبل بازار مسکن، بدهي هاي خود را پرداخت و ترازنامه هايشان را اصلاح کنند.
    با کاهش يافتن نرخ رشد، دستاوردهاي اقتصادي روحاني نظير کاهش تورم به زير ۱۰ درصد ممکن است از بين برود و دولت با کاهش ارزش پول و افزايش کسري بودجه مواجه شود. کسري بودجه فعلي حدود ۳ درصد توليد ناخالص داخلي تخمين زده مي شود و همين مساله مي تواند به تشديد تورم کمک کند.دولت در ابتداي سال جاري حداقل حقوق را ۱۹ و ساير حقوق ها را ۱۰ درصد افزايش داد که احتمالا بي ارتباط با اعتراضات چند ماه قبل تر نباشد.
    درست است که برجام راه حل مشکلات اقتصاد ايران نيست، اما آمار نشان مي دهد که پس از توافق، ايران توانسته به رشدي ۵/ ۱۲ درصدي دست يابد و در همان سال ۷۰۰ هزار شغل جديد ايجاد شد که حدودا ۱۰ برابر مشاغل ايجادشده طي سال هاي ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۱ است. سوالي که مطرح است اين است که چه ميزان از اين دستاوردها مي تواند با ايستادگي اروپا حفظ شود؟ بعيد است که اروپا بتواند واردات نفت خود از ايران را که يک سوم کل صادرات اين کشور است ادامه دهد. همچنين بعيد به نظر مي رسد که آنها بتوانند شرکت هاي چندمليتي را براي حضور در ايران مجاب کنند. منافع عظيم اين شرکت ها در آمريکا هر مدير عاملي را براي ريسک به خطر افتادن منافع شرکتش دچار نگراني مي کند. با اين حال کشورهاي اروپايي مي توانند از طريق بانک هاي مرکزي خود اجازه دسترسي ايران به درآمد حاصل از فروش نفت را فراهم آورند، هرچند که اصولا بانک هاي مرکزي هيچ گاه درگير امور تجاري نمي شوند، اما امروز نيازمند راه حل هايي غيرعادي براي وضعيتي غيرعادي هستيم. اين موضوع همچنين مي تواند نشان از جديت اروپا براي حفظ برجام باشد. در اکثر سناريوهاي مطرح شده، احتمالا فروش نفت ايران از ۵/ ۲ ميليون بشکه در روز به حدود يک ميليون بشکه کاهش خواهد يافت. اگر اين کشور بتواند مايحتاج خود را از ساير کشورها تامين کند، پيش بيني مي شود بتوانند رشدي بين ۳ تا ۴ درصد را محقق سازند.
    اما نکته مهم اينجاست که برجام براي روحاني و به ويژه طبقه متوسط که به او دو بار راي داده، چيزي فراتر از يک موافقت نامه هسته اي است. راي دهندگان روحاني برجام را گامي در جهت افزايش مراودات مختلف با دنياي غرب تعبير مي کنند. مراوداتي که عمري در حدود يک قرن داشته و از زماني که تجار ايراني به اين کشورها سفر مي کرده اند آغاز شده و افزايش مهاجرت ها طي ساليان اخير، اين روابط را مستحکم تر نيز کرده است. حال اگر اروپا نتواند نظر مساعد ايران را جلب کند، ممکن است اين کشور به رغم شعار «نه شرقي، نه غربي»، به سوي کشورهاي شرقي متمايل تر شود، تغييري که در سياست خارجي بسيار قابل توجه است. اگر تلاش فعلي براي نجات برجام با کمک اروپا شکست بخورد، در اثر فشارهاي وارده به زودي مسير اقتصادي ايران نيز تغيير خواهد کرد و احتمالا سيستم اقتصادي به سمت مالکيت دولتي و تخصيص اعتبارات در بازار، تغيير جهت خواهد داد. موضوعي که گويا تيم مشاوره ترامپ هيچ تصوري از آن ندارند.
    
    * استاد دانشگاه بروکينگزآثار ثانويه تحريم ها
    


 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 4372 به تاريخ 21/4/97، صفحه 5 (باشگاه اقتصاددانان)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 26 بار

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله دانشگاه علوم پزشكي قم
متن مطالب شماره 7 (پياپي 78)، مهر 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است