|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه جام جم97/4/21: اقدام نه چندان متقابل
magiran.com  > روزنامه جام جم >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 5205
سه شنبه بيست و هفتم شهريور ماه 1397



خدمات سايت




 
MGID2835
magiran.com > روزنامه جام جم > شماره 5150 21/4/97 > صفحه 1 (صفحه اول) > متن
 
 


اقدام نه چندان متقابل
گزارشي از مواضع وزارت خارجه در مقابل اقدامات خصمانه اروپا


همزمان با شدت گرفتن مذاکرات دولت جمهوري اسلامي ايران با طرف اروپايي براي چاره انديشي درباره چگونگي ادامه برجام پس از خروج آمريکا، شاهد بروز رفتارهايي خصمانه از سوي برخي کشورهاي اروپايي بوده ايم. اين رفتارها به نوع برخورد چند کشور اروپايي با ديپلمات هاي جمهوري اسلامي ايران برمي گردد به طوري که در يک بازه زماني حدود يک ماه شاهد اخراج دو ديپلمات ايراني از يک کشور و دستگيري يک ديپلمات ديگر ايراني در کشوري ديگر بوديم. اين مساله که بروز چنين رفتاري از سوي اروپا ناشي از چيست و از کجا آب مي خورد يک بحث است و بحث ديگر که اين روزها مورد انتقاد محافل سياسي و رسانه اي قرار گرفته است نوع واکنش دستگاه ديپلماسي کشورمان به اين رفتار اروپايي هاست و برخي تحليلگران از آن به نوعي باج دادن ايران به طرف مقابل درخصوص برجام تعبير کرده اند.
    اولين اقدام خصمانه اروپايي ها در مدت زماني که از خروج آمريکا از برجام مي گذرد به 17 خردادماه بر مي گردد. براساس اخباري که چند روز قبل و توسط سخنگوي سازمان اطلاعات و امنيت هلند منتشر شد اين کشور اروپايي در تاريخ مذکور (17خرداد) دو نفر از وابستگان سفارت ايران را از هلند اخراج کرده است.
    جالب اين که اين خبر تا زمان رسانه اي شدن آن از سوي هلند، از جانب دستگاه ديپلماسي جمهوري اسلامي ايران مسکوت ماند و حتي بهرام قاسمي، سخنگوي وزارت خارجه کشورمان در نشست خبري در چهارم تيرماه (18 روز پس از اخراج ديپلمات هاي ايراني از هلند) در پاسخ به پرسشي در اين زمينه به اين مطلب بسنده کرد که اين موضوع را نه تاييد مي کنم و نه تکذيب. اين موضوع همچنان از سوي وزارت خارجه کشورمان مسکوت بود تا اين که روز جمعه گذشته، نهادهاي هلندي خبر اخراج ديپلمات هاي ايراني را رسانه اي کردند و پس از آن بود که بهرام قاسمي، سخنگوي وزارت خارجه کشورمان از احضار سفير هلند در اين ارتباط خبر داد و با غيرسازنده خواندن اين اقدام کشور اروپايي اعلام کرد که جمهوري اسلامي ايران حق اقدام متقابل را براي خود محفوظ مي داند.
    گرچه هلندي ها اعلام کردند که درباره دليل اخراج دو ديپلمات ايراني، توضيحي نمي دهند و وزارت خارجه کشورمان هم به سياق معمول، سکوت پيشه کرده است اما براساس گزارش ها، اين اتفاقات در ارتباط با اتهاماتي است که در ارتباط با قتل فردي با نام علي معتمد به ايران زده شد. اين فرد در سال 2015 در هلند به قتل رسيد و بر اساس سرنخ هايي که به دست آمده، کسي نيست جز محمدرضا صمدي کلاهي، عامل انفجار دفتر مرکزي حزب جمهوري اسلامي.
    حال از يک سو اين انتقاد به وزارت خارجه وارد است که چرا نسبت به اعطاي پناهندگي از سوي کشور هلند به يک فرد تروريست که دستش به خون نزديک به 80 نفر از مسئولان جمهوري اسلامي ايران آغشته است هيچ واکنشي نداشته و آنقدر تعلل کرده که دولت هلند در اقدامي پيشدستانه و پس از طرح برخي اتهامات مبني بر دست داشتن جمهوري اسلامي در کشته شدن اين فرد، اقدام به اخراج ديپلمات هاي جمهوري اسلامي ايران کرده است. انتقاد ديگر وارد به وزارت خارجه در اين زمينه، نداشتن موضع مناسب در قبال ديپلمات هاي کشورمان است. به طوري که در ابتدا به دنبال مسکوت گذاشتن موضوع بود و پس از رسانه اي شدن ماجرا از سوي هلند صرفا به احضار سفير اين کشور بسنده کرد. اين انتقادات در حالي مطرح مي شود که ممکن است موضع فعلي دستگاه ديپلماسي ناشي از مصلحت انديشي ديپلماتيک باشد اما منطق اين مصلحت انديشي با افکار عمومي کمتر به بحث گذاشته شده است. در مورد بعدي که همزمان با سفر رئيس جمهور کشورمان به اتريش و سوئيس صورت گرفت مقام هاي قضايي و اطلاعاتي بلژيک اعلام کردند که يک ديپلمات ايراني در کشور آلمان در ارتباط با پرونده اي دستگير شده که دو نفر ديگر هم به اتهام تلاش براي بمب گذاري در گردهمايي منافقين در پاريس در آن پرونده متهم شده اند.
    دستگيري ديپلمات کشورمان به درخواست پليس فرانسه صورت گرفت، در کشور آلمان انجام شد و اين ديپلمات براي تحقيقات و سير مراحل قانوني به بروکسل منتقل شد. دادستاني آلمان ديروز در همين زمينه با اعلام اينکه اتهامات اين ديپلمات ايراني فعاليت به عنوان يک «عامل بيگانه» و «توطئه براي قتل» است مدعي شد که اين دپيلمات ايراني به زوج بلژيکي وسيله انفجاري حاوي 500 گرم ماده انفجاري (استون پروکسيد) داده است.
    وزارت خارجه کشورمان، اين اتفاقات را سناريويي براي تحت الشعاع قرار دادن سفر روحاني به اروپا اعلام کرد و در واکنش به آن اقدام به احضار سفراي فرانسه، بلژيک و کاردار آلمان کرد. قاسمي همچنين ديروز نسبت به ادعاهاي چند روز قبل وزير خارجه آمريکا که مدعي شده بود سفارتخانه هاي ايران در کشورهاي اروپايي، محلي براي برنامه ريزي اقدامات تروريستي است واکنش نشان داد و با بيان اينکه سفارتخانه هاي جمهوري اسلامي ايران در چارچوب کنوانسيون هاي بين المللي و روابط دوجانبه در کشورهاي متوقف فيه و در جهت توسعه روابط دوستانه و مودت آميز در کشورهاي ميزبان خود فعاليت مي کنند گفت: پامپئو در حالي اين ادعاهاي بي اساس را عليه کشورمان طرح مي کند که شواهد گوناگوني از جاسوسي و اقدامات خرابکارانه سفارتخانه هاي آمريکا با صدها پرسنل نظامي و امنيتي در پوشش ديپلماتيک در منابع مختلف منتشر شده و تاريخ معاصر مملو از اين نوع فعاليت هاي نامشروع و خلاف عرف و موازين بين المللي و نيز تخريب روابط خارجي کشورهاي ميزبان و دخالت در امور داخلي آنها است.
    
    کنوانسيون ماده 1961 چه مي گويد
    با وجود اتخاذ چنين مواضعي از سوي دستگاه ديپلماسي کشورمان، منتقدان با توجه به اين که اقدام دولت يک کشور به دستگيري ديپلمات يک کشور ديگر، اقدامي خلاف عرف ديپلماتيک و قوانين بين المللي است معتقدند بايد واکنش جدي تري از سوي وزارت خارجه نسبت به اين اقدام انجام مي شد.
    براساس ماده 31 کنوانسيون 1961 حقوق ديپلماتيک که امور ديپلماتيک کشورها را تنظيم کرده ماموران ديپلماتيک، مصونيت قضايي دارند و يک کشور به هيچ عنوان و تحت هيچ شرايطي نمي تواند يک مامور ديپلماتيک کشور ديگر را بازداشت کند. طبق ماده 32 همين کنوانسيون، بازداشت تنها در مواردي ممکن است که دولت فرستنده (در اينجا دولت جمهوري اسلامي ايران) رضايت دهد که مصونيت قضايي ديپلمات، برداشته شود. البته باز هم محدوديت وجود دارد و حتي اگر کشور فرستنده رضايت دهد دادگاه به تخلف اين فرد رسيدگي کند به معني اين نيست که هر حکمي بدهند اجرا شود. براي اجراي حکم دوباره بايد رضايت جداگانه و صريح گرفته شود. بر اين اساس اقدام کشورهاي اروپايي به بازداشت يک ديپلمات ايراني، با هيچ قانون بين المللي همخواني ندارد.
    
    اقدام متقابل
    مطابق کنوانسيون 1961، دولت هاي پذيرنده در بدترين حالت مي توانند ديپلمات کشور ديگر را به عنوان عنصر نامطلوب تلقي کرده و با اطلاع دادن به آنها يک فرصت معقولي بدهند تا خاک آن کشور را ترک کنند. اين اتفاقي است که شايد بتوان گفت مشابه آن درخصوص دو ديپلمات کشورمان در هلند رخ داده و دولت اين کشور گرچه در اقدامي خصمانه اما بر اساس قوانين بين المللي اين اختيار را داشته که بدون هيچ توضيحي ديپلمات هاي ايراني را اخراج کند. اما آنچه در اينجا اهميت مي يابد حق ايران به اقدام متقابل است که بر اساس قوانين بين المللي تعريف شده است. در پيش نويس طرح مسئوليت دولت ها که در سال 2001، توسط کميسيون حقوق بين الملل سازمان ملل تصويب شد به دولت ها اجازه داده شده که در صورت زيان ديدن از اقدام يک دولت، دست به اقدام متقابل بزنند. اقدام متقابل، اقدامي است متناسب با کاري که دولت زيان رساننده انجام داده با اين هدف که اين دولت به نقض تعهدات خود پايان بدهد.
    
    واکنش محافظه کارانه در مقابل هلند
    با اين حال در مورد کشور هلند شاهد بوديم که دستگاه ديپلماسي جمهوري اسلامي ايران صرفا اعلام کرد که حق اقدام متقابل را براي خود محفوظ نگه مي دارد؛ اقدامي که به اعتقاد بسياري از کارشناسان، موضعي منفعلانه است و به طرف مقابل القاي ضعف مي کند. اين در حالي است که دولت ها در صورت بروز چنين مسائلي در روابط دوجانبه به سرعت تلاش مي کنند تا متناسب با اقدام طرف مقابل، اقدامي را انجام دهند و به تعداد ديپلمات هايي که اخراج مي شوند ديپلمات اخراج مي کنند تا خودشان را در يک توازن با دولت مقابل قرار دهند که نمونه اين مساله را چند ماه قبل در روابط دو کشور روسيه و آمريکا ملاحظه کرديم. اما در ماجراهاي اخير ملاحظه مي شود که وزارت خارجه نتوانست چندان قدرتمند عمل کند و حتي در روزهاي اول هيچ واکنشي نسبت به اخراج ديپلمات هاي ايراني از هلند نداشت. يک کارشناس نزديک به وزارت خارجه در گفت وگو با جام جم در اين باره مي گويد: اين که وزارت خارجه صرفا حرف زده و عمل نکرده، ممکن است به اين دليل باشد که در حال بررسي و انجام مذاکرات هستند و يا اين که ملاحظات ديگري دارند تا از افزايش تنش ها جلوگيري کنند. وي افزود: با توجه به بحث برجام و مذاکرات با اروپا براي حفظ برجام به نظر مي رسد وزارت خارجه اين ملاحظه را داشته و سعي کرده زمان بخرد تا پاسخ مناسب تري داشته باشد. خبرنگار جام جم تلاش کرد درگفت وگو با مسئولان وزارت خارجه، موضع رسمي دستگاه ديپلماسي در واکنش به انتقادات نسبت به عملکرد اين نهاد را جويا شود که البته اين تلاش ها بي نتيجه ماند. با اين حال بسياري از کارشناسان معتقدند در مناسبات بين المللي، هرچه يک کشور از جايگاه مقتدرانه تري با طرف مقابل برخورد کند مواضعش برد بيشتري خواهند داشت. بر همين اساس به نظر مي رسد دستگاه ديپلماسي بايد محافظه کاري بيش از حد را در ارتباط با کشورهاي غربي کنار گذاشته و متناسب با اقتدار جمهوري اسلامي و عزت ايراني برخورد کند.
    
    دستگاه ديپلماسي، پاسخ دهد
    ولي ا... نانواکناري، عضو کميسيون امنيت ملي در گفت وگو با جام جم، با ابراز تاسف از برخورد برخي کشورهاي اروپايي در اخراج يا بازداشت ديپلمات هاي ايراني گفت: اين گونه اقدامات عليه ديپلمات هاي کشورمان سناريويي از پيش تعيين شده و اقدام خصمانه عليه ايران است. وي با بيان اين که اين اقدامات در فرهنگ ديپلماسي نمي گنجد، گفت: از مسئولان دستگاه ديپلماسي کشورمان اين انتظار وجود دارد که اقدام مثبت و قاطعي در قبال اين گونه اقدامات داشته باشند و آن را با جديت پيگيري کرده و با قاطعيت پاسخ دهند.
    اقدام نه چندان متقابل / گزارشي از مواضع وزارت خارجه در مقابل اقدامات خصمانه اروپا
    


 روزنامه جام جم، شماره 5150 به تاريخ 21/4/97، صفحه 1 (صفحه اول)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 24 بار

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
نشريه آب و خاك
متن مطالب شماره 3 (پياپي 3203)، مرداد و شهريور 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است