|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه دنياي اقتصاد97/4/24: بودجه سال ۹۶ خانوار ايراني
magiran.com  > روزنامه دنياي اقتصاد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4657
چهار شنبه 26 تير 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3360
magiran.com > روزنامه دنياي اقتصاد > شماره 4374 24/4/97 > صفحه 1 (صفحه اول) > متن
 
 


بودجه سال ۹۶ خانوار ايراني
دخل و خرج خانواده ها برآورد شد



    
    دنياي اقتصاد : بررسي گزارش بانک مرکزي درخصوص بودجه خانوارمناطق شهري حکايت از برخي نکات مثبت و منفي دارد. بر مبناي اين گزارش درآمد ماهانه هر خانوار ايراني در سال گذشته حدود ۳ ميليون و ۶۶۰ و مخارج او حدود ۳ ميليون و ۵۱۰ هزار تومان بود. در واقع تفاوت دخل و خرج خانوار که در سال هاي قبل منفي يا صفر بود، در سال ۱۳۹۶ به حدود ۱۵۰ هزار تومان رسيد. در مقابل، اين گزارش حاکي از بدتر شدن وضعيت خانوار درخصوص وسعت بيکاري داشت. درصد خانوار هايي که هيچ عضو شاغلي ندارند با ۶ درصد افزايش در سال ۹۶ نسبت به سال ۹۰ به ۲۸ درصد رسيد.
    بررسي گزارش بودجه خانوار نمونه منطقه شهري بانک مرکزي نشان مي دهد که درآمد ماهانه هر خانوار ايراني در سال گذشته حدود ۳ ميليون و ۶۶۰ و مخارج هر خانوار حدود ۳ ميليون و ۵۱۰ هزار تومان بوده است. از آنجا که تعداد افراد خانوار نمونه در سال گذشته حدود ۳/ ۳ نفر بوده، درآمد ماهانه هر فرد در سال گذشته حدود يک ميليون و ۱۰۰ هزار و مخارج هر فرد حدود يک ميليون و ۶۰ هزار تومان بوده است. به اين ترتيب که هر فرد ۴۰ هزار تومان از درآمد خود را پس انداز کرده که به معني ميل نهايي به پس انداز ۴ درصدي است. بر مبناي اين گزارش، حدود ۲۸ درصد از خانوارها هيچ عضو شاغلي نداشتند، حدود ۵۵ درصد از خانوارها يک نفر شاغل، ۱۴ درصد دو نفر شاغل و حدود ۳ درصد از خانوارها تعداد سه نفر يا بيشتر عضو شاغل داشته است. بررسي گزارش بانک مرکزي در اين خصوص نشان مي دهد سهم خانوارهاي بدون عضو شاغل در سال گذشته نسبت به سال ۱۳۹۰ افزايش اما سهم خانوارهاي يک يا دو نفر شاغل کاهش يافته است. به اين معني که اگر توزيع تعداد افراد در بين خانوارها يکسان باشد، از ۲۴ ميليون خانوار ايراني، حدود ۶ ميليون و ۷۲۰ هزار خانوار عضو شاغل نداشته و به طور کامل بيکار بوده اند. به اين ترتيب که از هر ۴ خانوار بيش از يک خانوار عضو شاغل نداشته اند.
    
    گزارش دخل و خرج
    بانک مرکزي خلاصه اي از نتايج بررسي بودجه خانوار در مناطق شهري ايران براي سال گذشته را منتشر کرد. اين گزارش «دخل و خرج» خانوار نمونه را براي سال ۱۳۹۶ به تصوير مي کشاند. به عبارتي ديگر از يک طرف سطح درآمد متوسط خانوار نمونه و ترکيب منابع درآمدي را روايت مي کند و از طرف ديگر سطح هزينه ها و ترکيب سبد هزينه اي خانوار نمونه را به تصوير مي کشاند. علاوه بر اين ميزان پس انداز خانوار نمونه که از شکاف بين درآمد و مخارج خانوار قابل محاسبه است را مي توان با تقريب از اين گزارش استخراج کرد. اين گزارش سالانه از سوي بانک مرکزي و با استفاده از نمونه گيري تصادفي از حدود ۱۳ هزار خانوار شهري و مراجعه حضوري به منظور اخذ اطلاعات، منتشر مي شود. «تعداد افراد خانوار»، «ترکيب سني افراد خانوار»، «ميزان تسهيلات افراد خانوار»، «درآمد و هزينه خانوار»، «درجه اشتغال و بيکاري افراد خانوار»، «وضعيت مسکن خانوار» و «لوازم خانگي مورد استفاده» از جمله متغيرهاي مهم قابل استخراج از اين گزارش هستند. بنابراين از اطلاعات اين گزارش نه تنها مي توان تحليل بودجه خانوار در سطح خرد را دنبال کرد بلکه در تحليل هاي کلان مصرف پس انداز خانوار نيز مي توان از آن استفاده کرد.
    
    دخل ماهانه خانوار
    مهم ترين متغير ارائه شده در گزارش بانک مرکزي، سطح و ترکيب درآمد و مخارج خانوار نمونه شهري است. بر مبناي گزارش بانک مرکزي، در سال گذشته هر خانوار شهري ايراني به طور متوسط حدود ۴۴ ميليون تومان از محل هاي مختلف درآمد داشته است. اين مقدار در مقياس ماهانه تقريبا معادل ۳ ميليون و ۶۶۰ هزار تومان است. به عبارت ديگر هر خانوار شهري ايران به طور متوسط در هر ماه حدود ۳ ميليون و ۶۶۰ هزار تومان درآمد داشته است. اگر چه کيفيت اين سطح درآمد به ميزان قابل توجهي به تعداد افراد خانوار بستگي دارد اما بانک مرکزي متوسط تعداد افراد خانوار نمونه را در اين گزارش نيز منتشر مي کند. بر مبناي اطلاعات اين گزارش، هر خانوار شهري ايراني در سال گذشته به طور متوسط حدود ۳/ ۳ نفر عضو داشته است. اين تعداد نسبت به سال ۱۳۹۵ کاهش يافته است. در سال گذشته حدود ۲۹ نفر از خانوارهاي شهري ايراني ۴ نفر عضو داشته اند. تقسيم درآمد ماهانه خانوار نمونه بر تعداد افراد خانوار درآمد هر فرد نمونه را در ماه به تصوير مي کشاند. بررسي اطلاعات اين گزارش نشان مي دهد هر عضو خانوار در ماه در سال گذشته حدود يک ميليون و ۱۰۰ هزار تومان درآمد داشته است. سطح درآمد خانوار نمونه در سال گذشته نسبت به سال ۱۳۹۵ حدود ۱۲ درصد افزايش يافته است. اگر چه تورم در سال گذشته کمتر از ۱۰ درصد بوده اما افزايش ۱۲ درصدي در درآمدهاي خانوار نمونه را مي توان از طريق افزايش حداقل دستمزد ۵/ ۱۴ درصدي در سال گذشته توجيه کرد. علاوه بر سطح درآمد، ترکيب درآمد خانوار نمونه نيز از متغيرهاي مهم بودجه خانوار است. در يک دسته بندي درآمد خانوار از دو محل «درآمد پولي» و «درآمد غير پولي» تامين مي شود. درآمد پولي، آن بخش از درآمد افراد است که از سه محل «دستمزد»، «اجاره» و «سود» پرداختي به خانوار به دست آمده است، در طرف مقابل درآمدهاي غيرپولي درآمدهاي ناملموسي شامل ارزش اجاره خانه شخصي است. بر اساس گزارش مذکور، در سال گذشته حدود ۷۰ درصد از درآمد خانوار نمونه در ايران از محل درآمدهاي پولي و ۳۰ درصد باقي مانده از محل درآمدهاي غيرپولي بوده است. در يک دسته بندي ديگر، درآمدهاي پولي خانوار نمونه را مي توان به ۷ بخش مختلف از جمله «دستمزد بخش دولتي»، «دستمزد بخش خصوصي»، «درآمد مشاغل آزاد کشاورزي»، «مشاغل آزاد غير کشاورزي» و «درآمدهاي متفرقه» تقسيم کرد. بررسي گزارش بانک مرکزي نشان مي دهد درآمدهاي متفرقه با ثبت ۲۴ درصد بيشترين سهم را از ۷۰ درصد درآمدهاي پولي داشته است. سهم گروه «دستمزد بخش خصوصي» حدود ۱۵ درصد و «دستمزد بخش دولتي» حدود ۱۰ درصد بوده است. اگر فرض شود نمونه مذکور به خوبي کل جامعه را نمايندگي کند، به اين معني است که بخش خصوصي حدود ۵/ ۱ برابر بخش دولتي درآمدهاي افراد را تامين کرده است.
    
    خرج ماهانه خانوار
    به دليل متغير تورم، اطلاع از سطح درآمد خانوار به تنهايي کيفيت رفاه خانوار را روايت نمي کند، بلکه مقايسه اين درآمد با سطح مخارج خانوار به درجه بهتري کيفيت دخل و خرج خانوار نمونه را به تصوير مي کشاند. بر مبناي گزارش بانک مرکزي، مخارج سالانه هر خانوار ايراني در سال گذشته معادل تقريبي ۴۲ ميليون تومان است. به عبارت ديگر، دخل سالانه خانوار نمونه در سال گذشته حدود ۲ ميليون تومان بيشتر از خرج سالانه او بوده است. اين در حالي است که اين رقم در سال هاي قبل از آن منفي بوده است. ميزان مخارج سالانه خانوار نمونه در سال گذشته نسبت به سال ۱۳۹۵ حدود ۷ درصد افزايش يافته است. از آنجا که مخارج خانوار با تورم رابطه خطي دارد اين مقدار افزايش در مخارج خانوار از طريق تورم قابل توضيح است. از آنجا که مقدار درآمد خانوار نمونه ۱۲ درصد افزايش يافته بود، مي توان نتيجه گرفت در سال گذشته رفاه خانوار به طور نسبي بهبود يافته است. البته اين تنها در حالتي قابل دفاع است که نمونه بانک مرکزي تصادفي باشد و کل جامعه را به خوبي نمايندگي کند. در مقياس ماهانه ميزان مخارج ماهانه هر خانوار در سال گذشته حدود ۳ ميليون و ۵۰۰ هزار تومان بوده است. مقايسه درآمد ماهانه با مخارج ماهانه خانوار نمونه نشان مي دهد که هر خانوار به طور متوسط حدود ۱۵۰ هزار تومان در ماه درآمد مازاد بر مخارج داشته است. مقايسه مخارج خانوار با تعداد افراد خانوار در سال گذشته نشان مي دهد که هر فرد به طور متوسط در هر ماه در سال گذشته حدود ۱ ميليون و ۶۰ هزار تومان مخارج داشته است. به طوري که درآمد سرانه ماهانه هر فرد در اين ماه حدود يک ميليون و ۱۰۰ هزار تومان بوده است. به اين معني که درآمدهاي ماهانه هر فرد در سال گذشته تنها حدود ۴۰ هزار تومان بيشتر از مخارج او بوده است. به عبارت ديگر، پس انداز ناخالص هر فرد ايراني در سال گذشته تنها حدود ۴۰ هزار تومان بوده است. اين مقدار پس انداز تنها حدود ۴ درصد از کل درآمد ماهانه هر فرد بوده است. به بياني ديگر، اگر درآمد هر فرد در سال گذشته را معادل «سهم آن فرد از توليد ناخالص داخلي» سال گذشته در نظر بگيريم، مي توانيم با تقريب بگوييم «ميل نهايي به پس انداز» در سال گذشته تنها حدود ۴ درصد بوده است. البته صحت اين ادعا منوط به لحاظ خانوارهاي روستايي و پذيرش تصادفي بودن نمونه بانک مرکزي است. اين ميل پس انداز در حالي است که ميل نهايي به پس انداز در کشورهاي جنوب شرقي آسيا گاهي به ۳۰ درصد نيز مي رسد.
    
    ترکيب سبد هزينه خانوار
    علاوه بر سطح مخارج خانوار، ترکيب سبد مصرفي خانوار از ديگر موارد مهم مورد توجه است. در يک دسته بندي سبد مخارج خانوار نمونه را مي توان به ۱۲ مورد مهم از جمله «خوراکي ها و آشاميدني ها»، «پوشاک و کفش»، «مسکن، آب، برق و ساير سوخت ها»، «حمل و نقل» و «تفريح و امور فرهنگي» تقسيم کرد. بر اساس گزارش بانک مرکزي در سال گذشته دو گروه «مسکن، آب، برق و ساير سوخت ها» و «خوراکي ها و آشاميدني ها» در مجموع حدود ۶۰ درصد از مخارج خانوار نمونه را تشکيل داده اند. به طوري که ابتدا «مسکن، آب، برق و ساير سوخت ها» با ثبت سهم ۵/ ۳۵ درصد و بعد از آن «خوراکي ها و آشاميدني ها» با ثبت ۵/ ۲۳ درصد بيشترين سهم را از مخارج خانوار داشته اند. بعد از اين دو گروه، گروه «حمل و نقل» با ثبت ۶/ ۱۰ درصد و گروه «پوشاک و کفش» با ثبت ۲/ ۴ درصد بيشترين سهم را از مخارج خانوار داشته اند. در يک دسته بندي مخارج خانوار نمونه را مي توان به دو گروه مخارج ضروري و مخارج کمتر ضروري يا لوکس اشاره کرد. مخارج ضروري از جمله گروه هاي«مسکن، آب، برق و ساير سوخت ها» و «خوراکي ها و آشاميدني ها» است که امتناع از مصرف آنها از سوي خانوار اجتناب ناپذير است و درجه اثرپذيري کمتري از درآمدهاي خانوار دارند. در طرف مقابل، مخارج لوکس تر آن دسته از مخارجي است که رابطه شديدي با درآمد خانوار دارد و در مواقع رکود، خانوار مي تواند از پرداختن به اين مخارج بکاهد. مقايسه سبد مخارج مصرفي خانوار در دو سال ۱۳۹۲ و سال گذشته نشان مي دهد که در سال تورمي ۱۳۹۲ حدود ۶/ ۷۲ درصد از مخارج خانوار را مخارج ضروري تشکيل مي داد اين در حالي است که در سال گذشته سهم مخارج ضروري از کل مخارج خانوار به حدود ۶۹ درصد کاهش يافته است. اين کاهش نشانه اي از افزايش درآمد سرانه خانوار نمونه است. به طوري که در مواقع افزايش درآمد سرانه، خانوار نمونه فرصت بيشتري دارد تا مخارج لوکس را افزايش دهد، به طوري که از گروه هاي مخارج ضروري، سهم گروه «خوراکي ها و آشاميدني ها» از ۳/ ۲۶ درصد به ۵/ ۲۳ درصد کاهش يافته است. اما سهم گروه «مسکن، آب، برق و ساير سوخت ها» از ۳۴ درصد در سال ۱۳۹۲ به ۵/ ۳۵ درصد در سال گذشته افزايش يافته که مهم ترين دليل آن رکود بخش مسکن تا قبل از سال گذشته بوده است.
    در بخش ديگري از اين گزارش، وضعيت تعداد افراد شاغل خانوار مورد بررسي قرار گرفته است؛ به طوري که در اين گزارش درصد خانوارهايي که «صفر فرد شاغل»، «يک فرد شاغل»، «دو فرد شاغل» و «سه فرد شاغل يا بيشتر» داشته اند، مورد بررسي قرار مي گيرد. بررسي گزارش بانک مرکزي نشان مي دهد که از سال ۱۳۹۰ تا سال گذشته سهم خانوارهايي که هيچ عضو شاغلي نداشته اند افزايش اما سهم افرادي که يک يا دو نفر شاغل داشته اند کاهش يافته اند. سهم خانوارهايي که در سال ۱۳۹۰ هيچ عضو شاغلي نداشتند معادل ۵/ ۲۱ درصد بوده است. اين در حالي است که سهم اين خانوارها در سال گذشته با بيش از ۶ درصد افزايش به حدود ۲۸ درصد رسيده است. در طرف مقابل سهم خانوارهايي که يک نفر شاغل داشتند در سال گذشته نسبت به سال ۱۳۹۰ با حدود ۵ درصد کاهش به حدود ۵۵ درصد رسيده است. به علاوه سهم خانوارهاي با دو نفر شاغل نيز با ۲ درصد کاهش به ۱۶ درصد رسيده است. بنابراين اين روند نشان مي دهد که مقياس بيکاري در سال هاي گذشته وسيع تر شده و تعداد خانوارهاي کاملا بيکار افزايش يافته است.
    
    

    
    بودجه سال ۹۶ خانوار ايراني / دخل و خرج خانواده ها برآورد شد
    


 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 4374 به تاريخ 24/4/97، صفحه 1 (صفحه اول)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 20 بار

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله بازخورد
متن مطالب شماره 8، خرداد و تير 1398را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است