|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه اعتماد97/4/26: گفت و گوي منتشر نشده با زنده ياد كاميار شاپور فرزند فروغ فرخزاد: نمي توانستم گريه هاي فروغ را درك كنم
magiran.com  > روزنامه اعتماد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4162
پنجشنبه بيست و پنجم مرداد ماه 1397



خدمات سايت




 
MGID3291
magiran.com > روزنامه اعتماد > شماره 4136 26/4/97 > صفحه 15 (هنر و ادبيات) > متن
 
      


گفت و گو 
گفت و گوي منتشر نشده با زنده ياد كاميار شاپور فرزند فروغ فرخزاد: نمي توانستم گريه هاي فروغ را درك كنم


نويسنده: اميرحسين مصلي


    
    سنگ قبر كه براي آدم مادر نمي شود! اين يكي از معدود اظهارنظرهايي است كه كاميار شاپور در وصف مادرش فروغ فرخزاد داشت. حالا او نيز پس از يك دوره بيماري ريوي در سن ۶۶ سالگي بالاخره به مادرش پيوست. شايد به جرات بتوان كاميار شاپور را معروف ترين فرزند طلاق در ايران معاصر ناميد، فرزندي كه در يك سو مادرش فروغ فرخزاد، شاعر برجسته موج نو ايران قرار داشت و در سوي ديگر پدرش پرويز شاپور، نويسنده صاحبنام نشريات آن دوران: و سردي تپش هاي عاشقانه آن دو آغاز تلاطم هاي زندگي تنها فرزندشان بود. شايد فروغ فرخزاد با گرفتن سرپرستي منصوري فرزندخوانده اش كه اين روزها شاعر و مترجم بنامي است زخم هاي ناشي از دوري فرزندش را كمي التيام داده باشد اما براي كاميار هيچ چيز خلا دوري از مادر را پر نكرد تا رسيدن موسم مرگ.
    كاميار باآنكه خود شاعر و نقاش صاحب سبكي بود اما هميشه زير سايه حواشي زندگي خانوادگي اش قرار مي گرفت. مردم از او درباره پدر و مادرش مي پرسيدند، خبرنگاران از رابطه اش با برادرخوانده اش سوال مي كردند، حتي از زبان او به دنبال كشف رمز و راز رابطه عاشقانه فروغ فرخزاد با ابراهيم گلستان، نويسنده و فيلمساز مطرح كشور بودند! تمام اين موضوعات كه رنجش خاطرش را به دنبال داشت باعث سكوت كاميار شده بود، افسوس كه نه تنها هيچ كس از كاميار هنرمند بلكه كسي حالش را هم نمي پرسيد.
    باري: چندي قبل فرصتي دست داد تا گفت وگويي صريح و بي پرده با كاميار شاپور در باب زندگي شخصي و هنري اش داشته باشم، او سكوتش را شكست و گلايه كرد: حتي از خانواده اش! متاسفانه فوت ناگهاني او مانع از آن شد تا بتواند خود نيز اين مصاحبه را بخواند، مصاحبه اي كه از كاميار هنرمند گفته شده است:
    
    ضمن عرض تشكر از اينكه وقت ارزشمندتان را در اختيار ما قرارداديد، اگر ممكن است كمي درباره خودتان صحبت كنيد؟
    من در سال ۱۳۳۱ در اميريه تهران متولد شدم. در خانه اي كه در همسايگي خانه فروغ بود و بعد از مدتي از آنجا به خيابان آذربايجان فعلي نقل مكان كرديم تا دوره دبيرستان در آن محله بوديم و دوره دبيرستانم را هم در دبيرستان فيروز البرز بهرام گذراندم. بعد از اخذ مدرك ديپلم به انگلستان رفتم و آنجا به مدت هشت سال مشغول تحصيل در رشته نقاشي بودم، اواخر سال ۵۷ به ايران برگشتم و در سال ۱۳۵۶ اولين كتاب شعرم بانام «اتاق... » چاپ شد و همچنين بعد از بازگشتم به ايران در سال هاي ۶۳، ۶۹ و ۷۶ چند نمايشگاه نقاشي برگزار كردم كه در نمايشگاه سال ۷۶ آثاري از پدر را هم به نمايش گذاشتم و نمايشگاهي مشترك داشتيم. تا اينكه پدر در سال ۷۸ از دنيا رفتند و زندگي به من چهره جديدي از خودش را نشان داد به اين معنا كه مستقل تر شدم، چون تا قبل از آن در همه كارها با پدر مشورت مي كردم و اما بعد از رفتن شان تصميم گيري تنها با خود من بود و تمام لحظاتم در تنهايي مشغول نقاشي و موسيقي و شعر بودم.
    
    جناب شاپور شما چندساله بوديد كه مادر را از دست داديد؟
    من آن زمان در كلاس نهم بودم و چهارده سال سن داشتم.
    
    خيلي از مخاطبين دوست دارند تصاوير عيني و روشني از فروغ فرخزاد را از توضيحات شما ببينند. اگر خاطرات خاص يا صحبتي داريد كه تابه حال بازگو نشده است، ممنون مي شوم براي ما تعريف كنيد؟
    خاطرات من از فروغ بسيار مختصر هستند: اما خاطره فراموش ناشدني كه در ذهنم مانده اين است كه زماني كه پدر و مادرم از هم جداشده بودند من ديگر فروغ را نديدم تا دوره دبيرستان كه در دبيرستان فيروز بهرام بودم يك روز كلاس تعطيل شده بود و من در حياط با يكي از همكلاسي هايم در حال دعوا كردن بودم كه يكي از دوستانم ميان دعوا آمد و گفت شاپور مادرت آمده و كنار در منتظر توست! من خيلي تعجب كردم چون مادر من تابه حال چنين كاري نكرده بود... تا كنار در رفتم و فروغ را ديدم. خيلي حرف نزديم با هم قدم زنان به سمت خيابان جمهوري رفتيم، سمت خيابان حافظ، صحبت هاي فروغ را به خاطر ندارم فقط گريه هاي فروغ را به ياد مي آورم و اينكه رسيديم به چهارراه يوسف آباد كه فروغ به من گفت برويم سمت حافظ. آن زمان يك كافه تريايي بود، در همين خيابان حافظ كه محل جمع شدن روشنفكران آن دوره بود. آن زمان من از ديدن فروغ بسيار متعجب بودم و نمي توانستم گريه هايش را درك كنم: و به همين خاطر همراهي اش نكردم و به خانه برگشتم. خيلي ها كه اين خاطره را مي شنوند، از من مي پرسند درباره ديدارتان با فروغ به پدرتان چيزي گفتيد يا نه؟! نه... من با پدر راجع به اين موضوع صحبتي نكردم تا بعدها كه اين خاطره را درجاهاي مختلف تعريف كردم و ايشان متوجه شدند... اين تنها خاطره من از فروغ بود!
    
    روزي كه پدر خبر از دنيا رفتن فروغ را به شما داد را به خاطر داريد؟
    بله. پدر خبر تصادف و فوت شدن فروغ را به من داد، اما مرا براي تشييع جنازه و مراسمش نفرستاد جز يك بار كه من همراه با دوست پدرم آقاي اردشير محصص براي لحظاتي در مراسم فروغ حضور پيدا كردم: اما متاسفانه جزييات را به خاطر ندارم.
    
    آقاي شاپور امسال پنجاهمين سالمرگ فروغ است و پنجاه سال از آن رويداد تلخ ادبي مي گذرد، بي شك شما به عنوان فرزند فروغ در متن خيلي از ماجراها بوديد. اگر مايل هستيد درباره فضاي ارتباط فروغ با ابراهيم گلستان براي ما بگوييد؟
    من آن زمان آقاي گلستان را نمي شناختم، اما كلاس هشتم بودم و خوب به خاطر دارم كه فيلم خشت و آينه در سينما اكران شده بود. من هر روز موقع برگشت از مدرسه پوستر تبليغاتي فيلم را مي ديدم و شنيده بودم كه فروغ هم در اين فيلم نقشي را ايفا كرده است و هر بار با ديدن آن پوستر تبليغاتي به طرز غريبي غمگين و ناراحت مي شدم.
    زماني هم كه از انگلستان براي تعطيلات تابستاني به ايران آمدم، همراه با خاله ام گلوريا به ديدار آقاي گلستان رفتم و ايشان وسايلي كه از فروغ مانده بود را به ما تحويل دادند و يك بار ديگر هم همراه با خاله و دايي ام به خانه ايشان رفتم كه خودشان انگليس بودند و با همسرشان فخري گلستان ملاقات كرديم. آن زمان ايشان تعدادي تابلو كه متعلق به فروغ بودند را به ما تحويل دادند كه من آنها را به امانت دست گلوريا سپردم، چون فكر مي كردم او بهتر از آنها مراقبت خواهد كرد.
    
    شما سال هاي زيادي را در كنار پدر سپري كرديد. درباره ايشان كمي توضيح بدهيد، در مورد شخصيت شان، فضاي كاري و تاثيراتي كه از ايشان در هنر گرفته ايد؟
    پدرم نوشتنش را با طنزنويسي شروع كرد و عضو هيات تحريريه هفته نامه توفيق و همچنين كارمند وزارت دارايي بودند.
    در آن زمان در هفته نامه توفيق هنوز به آن جملات كوتاه يا كاريكلماتور خودشان نرسيده بودند، اما ستون هاي كوتاهي را كار مي كردند به نام يادداشت هاي دختر حوا و گاهي هم داستان هاي طنز مي نوشتند و همان جا بود كه با اردشير محصص، كاريكاتوريست آشنا شدند.
     پدر در زندگي به دو مقوله نوشتن و نقاشي علاقه زيادي داشت و دراين بين اردشير محصص نقاشي هاي پدر را ديده بودند و ايشان را تشويق مي كردند كه اين كار را حرفه اي تر دنبال كنند و تقريبا در ۴۰ سالگي پدر نقاشي را به صورت جدي تر شروع كردند و طنز را هم ادامه دادند كه بعدها فرم جديدتري به خود گرفت و سعي مي كرد با كمترين كلمات بيشترين مفهوم را برساند و آقاي احمد شاملو هم اسم اين كارها را كاريكلماتور گذاشت و اين اسم ماندگار شد.
    او عاشقانه، نوشتن و نقاشي كردن را دوست داشت و حتي در نامه هايي كه براي من مي نوشت هميشه بيان مي كرد كه بهترين لحظات زندگي ام زماني است كه در حال نقاشي كردن يا نوشتن هستم و اينكه در بين شخصيت هاي هنري به آقاي شاملو و اردشير محصص علاقه بسيار زيادي داشتند.
    
    در همان روزها مطمئنا ديدارهايي با دوستان پدر پيش مي آمد، آيا هيچگاه ديداري با شاملو و ديگر دوستان پدر داشتيد؟
    بله، ما ديدارهايي با آقاي شاملو داشتيم، اما با تغيير زمانه اين ديدارها كمتر شد و بعد از انقلاب هم آقاي محصص به امريكا رفتند.
    
    در كتاب تپش هاي عاشقانه قلبم، فروغ تعدادي از اشعارش را به شما تقديم كرده است. در اين سن و اين روزها كه نوشته هايش را مرور مي كنيد چه حسي نسبت به اين اشعار داريد؟
    كلا فروغ در پنج شعر از من يادكرده است، سه شعر در مجموعه اسير و دو شعر در مجموعه عصيان، نمي شود گفت چه احساسي! اما آدم احساس مي كند شاعر در حال متحول شدن است... اشعاري كه در عصيان به من تقديم كرده را دوست داشتم اما شعر بازگشت را از باقي اشعارش بيشتر دوست داشتم، چون دردي كه فروغ در وجودش داشته در اين شعر به خوبي بيان و توجيه مي شود.
    
    در جدايي پدر و مادرتان خيلي ها مي گويند اطرافيان خيلي تاثير داشتند شما به عنوان نزديك ترين كسي كه شاهد اين اتفاق بوديد دليل اين جدايي را در چه چيزي مي ديديد؟
    ترجيح مي دهم پاسخ ندهم.
    
    شما هم در فضاي تجسمي كار مي كنيد، هم ساز مي زنيد و هم دستي در شعر و شاعري داريد. كدام يك از اين فضاها به شخصيت و حس شما نزديك تر است و به آن دلبستگي بيشتري داريد؟
    پدرم هميشه مرا از كودكي به شعر و شعرخواني تشويق مي كرد، ولي من آن گونه كه بايد روي شعر تمركز نكردم و فقط گاهي كه احساسات خاصي به من دست مي دهد شعري مي نويسم، اما بي شك نقاشي و موسيقي را به شعر ترجيح مي دهم. چون بيشتر مرا به سمت خودشان جذب مي كنند و شعر بيشتر براي من يك اهميت ثانوي دارد كه گهگاه سراغش مي روم.
    
    برنامه اي براي برگزاري نمايشگاه نقاشي نداريد؟
    در فصل پاييز ما يك نمايشگاه نقاشي برگزار كرديم و در حال حاضر هم در حال كار كردن هستم براي برگزاري نمايشگاهي ديگر، البته براي بعد از عيد چون براي قبل از عيد برنامه ها بسيار فشرده تر مي شود و برگزاري نمايشگاه در اين محدوده زماني كار آساني نيست.
    
    شما گاه و بي گاه از ناملايمات اقوام و آشنايان يادكرده ايد. اگر امكان دارد و مايل هستيد به صراحت در مورد آن صحبت كنيد.
    بله! يكي از اين ماجراهايي كه مايلم در موردش صحبت كنم، درباره آقاي علي محمد نادرپور، برادر مرحوم نادر نادرپور است كه ايشان وكيل پدر بودند و سال ها وكالت من را به عهده داشتند، حتي پدر يكي از كتاب هايش را به ايشان تقديم كرده بود، بعد از فوت پدر و عمويم من در خانه پدري تنها ماندم و به شدت مريض بودم. ايشان روزي آمدند و تعدادي از وسايلي كه در رابطه با فروغ بودند را بار زدند و رفتند و...
    و موضوع ديگر درباره نقاشي هايي است كه خانم فخري گلستان به من تحويل دادند. من آنها را به همراه دفترچه يادداشت هاي فروغ براي امانت به خاله ام سپردم و ديگر اين تابلوها و دفترچه يادداشت به من بازگردانده نشدند!
    و يك مورد ديگر هم درباره پدرم است كه عمده نقاشي ها، كتاب ها، نشريات و نوشته هايش نزد پسرعمه ام آيدين محبوبي كياست كه آنها را صاحب شده است و هيچ كاري هم براي بازگرداندن اين وسايل از دست من ساخته نيست. هرچند وكلاي زيادي هم براي انجام اين كار داوطلب شدند اما هيچ كاري از پيش نبردند! اميد به اينكه در آينده اتفاق هاي بهتري رخ بدهد...
    
    خانم پوران فرخزاد مدت زمان كمي است كه از دنيا رفته اند به نظرتان بهتر نيست حالا براي پس گرفتن آن وسيله هايي كه در موردشان صحبت كرديد اقدام كنيد؟ چون به احتمال زياد دست نوشته ها بايد دست ايشان باشد.
    بله حتما! دو تن از وكلاي خوب و دوستان عزيز كه يك نفر از آنها آقاي سيروس شاملو هستند به همراه يك دوست ديگر به من قول مساعدت و همكاري داده اند كه هرچه زودتر اين اتفاق به سرانجام برسد.
    گفت و گو: گفت و گوي منتشر نشده با زنده ياد كاميار شاپور فرزند فروغ فرخزاد: نمي توانستم گريه هاي فروغ را درك كنم
    


 روزنامه اعتماد، شماره 4136 به تاريخ 26/4/97، صفحه 15 (هنر و ادبيات)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 70 بار
    



آثار ديگري از "اميرحسين مصلي"
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
نشريه پژوهش هاي مكاني فضايي
متن مطالب شماره 2 (پياپي 6)، بهار 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است