|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه ايران97/5/18: پذيرش هوشمندانه
magiran.com  > روزنامه ايران >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 6879
سه شنبه بيست و هفتم شهريور ماه 1397



خدمات سايت




 
MGID2825
magiran.com > روزنامه ايران > شماره 6848 18/5/97 > صفحه 1 (صفحه اول) > متن
 
      


يادداشت 
پذيرش هوشمندانه


نويسنده: رضا نصري*

پيشنهاد مذاکره «بدون پيش شرط» رئيس جمهوري امريکا دست کم دو برداشت در بين تحليلگران ايجاد کرده است. اولين برداشت اين است که آقاي ترامپ اين پيشنهاد را بدون هماهنگي با تيم سياست خارجه اش - و احياناً به دلايل شخصي و سياست داخلي - مطرح کرده است و صرف بيان اين پيشنهاد جريان ضد ايراني در واشنگتن و رقباي منطقه اي، مانند اسرائيل و عربستان سعودي را خشمگين و غافلگير کرده است. دومين برداشت اين است که اين پيشنهاد در راستاي اجراي يک طرح چندلايه و پيچيده بيان شده که مطابق آن قرار است ايالات متحده - با علم به اينکه «ايران پيشنهاد مذاکره جديد را رد خواهد کرد» - دست مصالحه به سمت تهران دراز کرده تا متعاقباً از امتناع ايران براي فضاسازي و تشديد برخوردها سوءاستفاده کند. کساني که سناريوي دوم را محتمل تر مي دانند، عموماً به طرحي که جان بولتون - پيش از تصدي پست «مشاور امنيت ملي» - به صورت علني در ماه آگوست ۲۰۱۷ در رسانه ها منتشر کرده بود و در آن به صراحت از ضرورت «پيشنهاد مذاکره صوري» صحبت به ميان آورده بود، استناد مي کنند. در هر حال، جدا از اينکه کدام برداشت به واقعيت نزديک تر است، حقيقت اين است که «پذيرش هوشمندانه» مذاکره در هر دو حالت به نفع ايران است:
    ۱) در حالت اول، يعني اگر فرض را بر اين بگذاريم که پيشنهاد مذاکره بر اساس تمايلات شخصي يا محاسبات «سياست داخلي» ترامپ صورت گرفته است، پذيرش مذاکره مي تواند اهرم هايي در اختيار ايران قرار دهد که تاکنون از آن بي بهره بوده است. در واقع، از آنجا که پرونده کره شمالي در هاله اي از ابهام قرار گرفته، مي توان تصور کرد که به احتمال زياد آقاي ترامپ نيازمند مذاکره با ايران شده است تا در انتخابات کنگره در ماه نوامبر «دستاورد تاريخي» نشان دهد. اگر ايران هوشمندانه پيشنهاد مذاکره او را بپذيرد، هر چه به ماه نوامبر نزديک تر شويم، ايران در سرنوشت انتخابات ميان دوره اي کنگره سهم بيشتر و تعيين کننده تري مي يابد و بالطبع تصاعداً بر سر ميز مذاکرات موضع قوي تري پيدا خواهد کرد. اما اگر ايران پيشنهاد مذاکره را دفعتاً رد کند، يا با زباني پيشنهاد را بپذيرد که از هم اکنون مقاصد تبليغاتي ترامپ حاصل شود، نه تنها به ترامپ بهانه داده است تا سياست هاي خصومت آميز خود را تشديد کند، بلکه عملاً ايران را از فرصت تاريخي ايجاد اتصال به «سياست داخلي» امريکا محروم کرده است. در واقع، از آنجا که ايران تنها کشور منطقه است که در واشنگتن «لابي» ندارد، شايد اين فرصت تنها فرصتي باشد که بتوان از طريق تاثيرگذاري بر انتخابات کنگره، به سياست خارجه دولت و رئيس جمهوري ايالات متحده «جهت» بخشيد. در نتيجه، از دست دادن اين فرصت به مصلحت کشور نخواهد بود.
    در ضمن، اگر اين سناريوي اول به واقعيت نزديک تر باشد، بايد در نظر داشت که مذاکره با ترامپ اين حُسن را نيز دارد که با فردي صورت مي گيرد که بيش از اينکه بر محتواي توافق و امتيازدهي طرف مقابل متمرکز باشد، به دنبال تبليغ شخصي و نمايش موفقيت خود به عنوان يک مذاکره کننده خبره است و اين يک فرصت خوبي است که مي توان از آن براي حل و فصل برخي نزاع ها با امريکا استفاده کرد و در عمل - از طريق ترامپ - نوعي مصالحه را به تندترين جريان ضد ايران در واشنگتن تحميل نمود. علاوه بر اين، به اين نکته نيز بايد توجه داشت که دولت ترامپ ،ايالات متحده را دچار چنان انزوايي کرده که طرف گفت وگوي ايران اکنون کشوري است که از هيچ حمايت، هيچ يک از اهرم هاي چندجانبه (مانند قطعنامه شوراي امنيت) و هيچ يک از قواي قهريه بين المللي برخوردار نيست و حمايت افکار عمومي را نيز در کنار خود ندارد. اين خود نکته قابل تاملي است که بايد در محاسبات ايران در فرآيند «تعيين واکنش» لحاظ شود.
     ۲) در حالت دوم، يعني اگر فرض را بر اين بگذاريم که پيشنهاد مذاکره تنها يک مرحله از يک طرح و دسيسه پيچيده چند مرحله اي است، باز هم پذيرش هوشمندانه مذاکره مي تواند نقشه جان بولتون و جريان ضد ايراني را با چالش هاي جديد روبه رو کند. به عبارت ديگر، اگر برنامه جان بولتون - آن طور که در طرح خود نوشته است - اين باشد که امتناعِ ايران از مذاکره را سندي براي اثبات «سوء نيت ايران براي دنبال کردن برنامه ساخت بمب اتم» معرفي کند، پذيرش هوشمندانه مذاکره مي تواند خلل مهمي در پيشبرد اين برنامه وارد آورد.
    به بيان ديگر، قبول هوشمندانه دعوت ترامپ - علاوه بر اينکه التهاب فضاي کسب وکار و ارز و اقتصاد کشور را تا حدود زيادي فرومي نشاند، جنگ رواني را آرام مي کند و براي ايران «وقت» مي خرد تا روابط تجاري اش با اروپا را (دست کم تا زمان تغييرات سياسي در امريکا) از طريق ايجاد سازوکارها و شبکه هاي موازي تحکيم کند - از لحاظ «امنيتي» نيز فوايد قابل ملاحظه اي در بر دارد.
    حال پرسش اينجاست که «پذيرش هوشمندانه» چگونه بايد باشد؟ پاسخ به اين سوال برعهده کارشناسان وزارت امور خارجه و تصميم گيران سياست هاي کلان کشور در شوراي عالي امنيت ملي است. اما از جايگاه يک حقوقدان مي توان به تاملات آنها اين نکته را اضافه کرد که اگر «پذيرش هوشمندانه» همراه با پيش شرطي متکي بر اصول پايه اي حقوق بين الملل باشد، هم امتناع امريکا براي آن پُرهزينه خواهد بود و هم موضع ايران از حمايت جامعه بين المللي برخوردار خواهد شد.
    در اين راستا، فرصت براي ابتکار عمل نيز فراوان است. به عنوان مثال، «حکم موقت» دادگاه لاهه (چنانچه قريب الوقوع به نفع ايران صادر شود و خواستار تعليق تحريم هاي امريکا گردد) مي تواند به عنوان مبنايي براي مذاکره ميان دو کشور قرار گيرد. از سوي ديگر، رئيس جمهوري ايران مي تواند - به عنوان مثال - اين موضع را بيان کند که اگر دولت ترامپ به دنبال انعقاد «معاهده» به مفهوم حقوقي کلمه با ايران است - و اگر آن طور که آقاي پمپئو مي گويد، قصد دارد هر توافق احتمالي با ايران را به عنوان «معاهده» به تصويب دو سوم مجلس سناي امريکا برساند - لازمه اش اين است که از هم اکنون بر اساس «قواعد بين المللي مربوط به معاهدات» - که در کنوانسيون وين و عرف بين المللي نيز مصرح شده - رفتار نمايد. يکي از اين قواعد هم ممنوعيت اعمال فشار و تهديد در مذاکرات است که مطابق نظر اکثريت قاطع کشورها «فشار اقتصادي» را نيز شامل مي شود. به عبارت ديگر از ديد ايران، تنها با رفع فشار و تحريم و توقف تهديد است که جلسه مذاکره «معاهدات» اعتبار حقوقي مي يابد.
    معتقدم با بيان چنين مواضع حقوق-محوري هم جايگاه ايران در برابر «پيشنهاد مذاکره» از حمايت جامعه جهاني برخوردار خواهد بود و هم رد موضع ايران براي امريکا هزينه بيشتري خواهد داشت.
    
    *حقوقدان بين الملليادداشت: پذيرش هوشمندانه
    


 روزنامه ايران، شماره 6848 به تاريخ 18/5/97، صفحه 1 (صفحه اول)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 34 بار
    



آثار ديگري از "رضا نصري"

  شوراي امنيت در سيني طلا!
رضا نصري*، ايران 15/6/97
مشاهده متن    
  عبور ايران و اروپا از امريكا
رضا نصري*، ايران 26/2/97
مشاهده متن    
  رايزني سرنوشت ساز ايران و اروپا
رضا نصري *، شرق 25/2/97
مشاهده متن    
  منافع خروج ترامپ
رضا نصري*، دنياي اقتصاد 20/2/97
مشاهده متن    
  دكتر صالحي چه گفت؟
رضا نصري*، ايران 20/1/97
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
دو ماهنامه قالب سازان
متن مطالب شماره 95، مرداد 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است