|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه دنياي اقتصاد97/5/22: مخابرات در عصر ديجيتال
magiran.com  > روزنامه دنياي اقتصاد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4659
شنبه 29 تير 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3360
magiran.com > روزنامه دنياي اقتصاد > شماره 4399 22/5/97 > صفحه 26 (بازار ديجيتال) > متن
 
 


مخابرات در عصر ديجيتال
تكنولوژي هاي ارتباطي كاربرمحور و سرمايه پذير مي شوند

نويسنده: دكتر سيد مصطفي سيد هاشمي *


     شرکت مخابرات ايران امروزه صنعت مخابرات از يک حوزه سرمايه بر (Capital intensive) به يک حوزه خدماتي کاربر محور (User-centric services ) تغيير جهت داده است. اين تغيير که غالبا از آن به عنوان دگرگوني ديجيتال (Digital Transformation) ياد مي شود در تمام بخش هاي جهان مشهود است.
    شايد چنين تحولي را بتوان نتيجه همگرايي تدريجي اينترنت و مخابرات دانست. به هرحال، پر واضح است که اين همگرايي قويا در حال دگرگوني شرکت هاي مخابراتي است. به عنوان نمونه، خدمات سنتي صوت ارائه شده توسط شبکه هاي سوئيچ عمومي تلفن (Public switch telephone network) امروزه از سوي فناوري هاي OTT نظير واتس آپ، وايبر و تلگرام و... با چالش هاي تهديدکننده اي روبه رو شده است. تحول ديجيتال داراي پنج رکن و زمينه بسيار مهم و مرتبط به هم است و در صورتي که شرکت هاي مخابراتي -و به طور کلي بنگاه هاي ICT- برنامه هاي خود را بر اساس اين ارکان تنظيم کنند به منابع پايداري از درآمد خواهند رسيد در غير اين صورت چالش هاي جدي در انتظار آنهاست. اين ارکان و زمينه ها شامل ۱-اتصال پذيري و اينترنت اشيا، ۲-رشد داده و کلان داده، ۳- تمايل به پهن باند سيار در قياس با پهن باند ثابت، ۴- اهميت يافتن محتوا، به خصوص محتواي ويدئويي و ۵- فناوري ابري هستند.
    
    ۱- اتصال پذيري بالا و شکل گيري اينترنت اشيا: رشد انفجاري دستگاه هاي متصل به هم به عنوان يکي از ويژگي هاي اصلي تحول ديجيتال در حال نورديدن دنياي ICT است. اينترنت اشيا (IOT) تا سال ۲۰۲۰ ميلياردها دستگاه را به هم متصل و اقيانوسي از داده را ايجاد خواهد کرد. بنابر گزارش هاي موسسه گارتنر تعداد تجهيزات با قابليت اتصال به شبکه در سال ۲۰۱۴ برابر ۱۳/ ۳ميليارد بود که تنها ۳/ ۵ ميليارد آن شامل تجهيزات ارتباطات عمودي -يعني تجهيزاتي غير از تلفن هاي همراه، تبلت ها و رايانه ها- مانند سنسورهاي مورد استفاده در ماشين هاي متصل و تجهيزات هوشمندسازي خانگي بودند. اين در حالي است که تعداد تجهيزات متصل در سال ۲۰۲۴ به عدد ۳۹ ميليارد افزايش خواهد يافت که حدود ۶۹ درصد آن از نوع ارتباطات عمودي خواهد بود. روند اينترنت اشيا بيش از هر چيز مويد افزايش بسيار چشمگير در حجم و تنوع داده است.
    
    ۲- رشد سريع داده و شکل گيري کلان داده: يکي از ديگر ويژگي هاي تحول ديجيتال رشد سريع داده است که منجر به مفهومي به نام کلان داده (Big data) شده است. شايد تمثيلي از حجم فيزيکي داده توليد شده در اينترنت بسيار جالب باشد، روزانه بالغ بر ۲۵۰۰ پتابايت (يعني ۲.۵۰۰.۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰ بايت داده). اگر بخواهيم اين حجم داده را در ديسک هاي بلو- ري (Blu-ray disc) ۵۰گيگابايتي ذخيره کنيم، بايد از ۵۰ ميليون ديسک استفاده کنيم. چيدن دو و نيم ميليون ديسک بلو- ري روي هم مي شود تقريبا ۳۲۵ متر يعني معادل ارتفاع برج ايفل. بنابراين استدلال مي توان گفت حجم داده توليد شده در روز تقريبا معادل طول ۲۰ برج ايفل روي هم است ( يعني اگر در ديسک هاي بلو- ري ۵۰ گيگاباتي ذخيره شوند). به هرحال، رشد سريع داده اثر بسيار گسترده اي بر سبد درآمدي اپراتورها نهاده است. به عنوان نمونه پيش بيني موسسه گارتنر نشان مي دهد که درآمد سالانه سرويس پيام کوتاه (SMS) تا سال ۲۰۱۸ حدودا ۲۳ ميليارد دلار کاهش خواهد يافت به گونه اي که اين درآمد از ۱۲۰ميليارد دلار در سال ۲۰۱۳ به ۷/ ۹۶ميليارد دلار در سال ۲۰۱۸ خواهد رسيد. اين وضعيت نيز در ايران قابل مشاهده است. در سال ۱۳۹۴، حدود ۱/ ۷۴درصد از درآمد ۲۰هزار ميلياردي تلکام به صوت و پيامک متعلق بود و فقط ۶/ ۴ درصد آن به داده مربوط مي شد و پيش بيني داخلي آن است که در سال ۱۳۹۹ بالغ بر ۱/ ۳۵ درصد از درآمد ۶۷۰۰۰ هزار ميليارد توماني تلکام به صوت و پيامک و ۶/ ۲۹ درصد آن به داده مربوط شود. اين رخداد حکايت از نصف شدن تقريبي سهم صوت و پيامک و شش برابر شدن تقريبي سهم داده در سبد درآمدي اپراتورها دارد.
    
    ۳- تمايل به پهن باند سيار در قياس با پهن باند ثابت: پيش بيني ها حکايت از آن دارد که تا سال ۲۰۲۲ تعداد مشترکان موبايل به ۹/ ۸ ميليارد نفر خواهد رسيد که ۸ ميليارد آنها مشترکان پهن باند موبايل خواهند بود و ۱/ ۶ نفر منحصرا از تلفن هوشمند موبايل استفاده مي کنند. با توجه به انتشار وسيع تجهيزات هوشمند و تقاضاي فزاينده براي خدمات استريمينگ چند رسانه اي، حجم ترافيک داده موبايل به نحوي چشمگير افزايش يافته است. دسترسي سريع به داده موبايل يکي از مهم ترين خواسته هاي مشترکان تلفن هاي همراه هوشمند بوده است. حاملان شبکه براي ارائه داده بهتر هزينه هاي تحقيق و توسعه فراواني صرف کرده اند. تلاش اپراتورها در اين راستا منجر به توسعه قابل توجهي در پهن باند سيار شده است. آمار و ارقام نشان دهنده آن است که در جهان مشترکان پهن باند سيار به رشدي به مراتب بيشتر از مشترکان پهن باند ثابت رسيده اند. به گونه اي که نرخ رشد مشترکان پهن باند ثابت از ۹/ ۰ درصد در سال ۲۰۱۲ به ۹/ ۱۱ درصد در سال ۲۰۱۶ رسيده است. حال آنکه نرخ رشد پهن باند سيار از ۷/ ۲۱ درصد در سال ۲۰۱۲ به ۴/ ۴۹ درصد در ۲۰۱۶ رسيده است در ايران نيز مشترکان پهن باند سيار رشد به مراتب بيشتري از مشترکان پهن باند ثابت داشته اند. نرخ رشد مشترکان پهن باند ثابت در ايران از ۸۱/ ۲ درصد در تابستان ۲۰۱۲ به ۱۲ درصد در بهار ۲۰۱۷رسيده است. اين در حالي است که نرخ رشد پهن باند سيار از ۹۲/ ۱ درصد در تابستان ۲۰۱۲ به ۵/ ۴۲ درصد در بهار ۲۰۱۷ رسيده است.
    
    ۴- اهميت يافتن محتوا به خصوص محتواي ويدئويي: توليد محتوا امروزه به يکي از اهداف اصلي شرکت هاي بزرگ مخابراتي مبدل شده است. يکي از نشانه هاي بسيار جالب «اهميت توليد محتوا» را مي توان در اقدامات اخير شرکت هاي بزرگ مخابراتي در ادغام و تمليک شرکت هاي توليد محتوا مشاهده کرد. به عنوان نمونه خريد سازمان تايم وارنر (يکي از غول هاي توليد محتوا) ازسوي AT&T و خريد ياهو توسط Verizon اشاره به تلاش اپراتورهاي بزرگ جهاني در موفقيت در عرصه محتوا دارند؛ در واقع در بازار مخابرات ما امروزه شاهد يک استراتژي يکپارچگي عمودي هستيم. افزون بر حجم محتوا، نوع آن نيز اهميت يافته است به طوري که بنابر گزارشي از اريکسون در سال ۲۰۱۶ از ترافيک داده موبايل ۸/ ۸ اگزابايتي توليد شده بالغ بر ۵۰ درصد آن يعني ۴/ ۴ اگزابايت متعلق به محتواي ويدئويي بوده است. پيش بيني مي شود، ترافيک داده موبايل تا سال ۲۰۲۲ به ۷۱ درصد ( يعني بيش از ۸ برابر) برسد که ۷۵ درصد آن (۲۵/ ۵۳ اگزابايت) متعلق به محتواي ويدئويي است.
    
    ۵- فناوري ابري: آسان تر و ارزان تر شدن روزافزون اتصال پذيري و تاثير مستقيم آن بر ايجاد کلان داده به همراه تحولات تمايلات مشترکان بدون وجود زيرساخت مناسب امکان بهره برداري اقتصادي را نخواهد داشت. کلان داده ها براي ذخيره سازي و تجزيه و تحليل اطلاعات، نيازمند زيرساخت هايي از جمله انواع نرم افزارها و ابزارها هستند که فراهم آوردن اين زيرساخت ها نيز هزينه ها و مشکلاتي را به دنبال دارد.
    در اين ميان ابزارهايي نيز براي کنترل و مديريت و تبديل اين مشکلات و تهديدات به فرصت به وجود آمده است، که کاربردي ترين و نوين ترين آنها رايانش ابري است. در ژانويه سال ۲۰۱۱ موسسه بين المللي استانداردها و فناوري (National Institute of Standard and technology) اين تعريف عمومي را براي رايانش ابري ارائه داده است: «رايانش ابري مدلي از محاسبات است که تلاش مي کند منابع محاسباتي قابل پيکربندي مانند شبکه ها، سرورها، منابع ذخير ه سازي و سرويس هاي کاربري را در اختيار کاربران قرار دهد؛ به طوري که هر کاربر به راحتي از هرنقطه و در هر زمان درلحظه بتواند از اين منابع استفاده و آنها را آزاد سازد.»
    رايانش ابري يک سيستم توزيع شده در مقياس بالاست که صرفه جويي اقتصادي در مقياس را به همراه دارد. در اين سيستم ها منابع به صورت انتزاعي تجميع و مجازي سازي مي شوند که اين کار به مقياس پذير شدن اين منابع کمک مي کند. درواقع قابليت مديريت توان محاسباتي، فضاي ذخيره سازي، زيرساخت و ارائه خدمات براساس تقاضاي مصرف کنندگان فراهم مي شود. در مدل هاي رايانش ابري هزينه ها با عنوان حق اشتراک و به صورت دوره اي پرداخت مي شود و مشتري نيازي به پرداخت يکجاي هزينه ندارد. مهم ترين ويژگي هاي رايانش ابري را مي توان در اين موارد خلاصه کرد: ارائه خدمات بر مبناي ميزان تقاضا (On Demand Service)و صرفه جويي در منابع، مقياس پذيري(Scalability) بسيار بالا در سطح بين المللي، ارائه ديد يکپارچه از خدمات و امکانات به کاربران خارج از محيط ابري، ايجاد صرفه اقتصادي در مقياس گسترده و داراي قابليت تنظيم خدمات به صورت پويا از طريق مجازي سازي (virtualization).
    در واقع فناوري ابري زيرساخت و پيشران اصلي اينترنت اشيا و کلان داده است. اين فناوري در سه قالب ابر عمومي (Public Cloud)، ابرخصوصي (Private Cloud) و ابرترکيبي (Hybrid Cloud) به کار گرفته مي شود که بر اساس نوع و سطح منابع به اشتراک گذاشته (shared sources) و سرويس هاي ارائه شده به کاربران در قالب سه سطح از سرويس زير ارائه مي شود:
    نرم افزار به عنوان خدمت (Software as a service): به مدد اين لايه کاربران مي توانند از راه دور برنامه هاي کاربردي را در فضاي ابري اجرا کنند. اين دسته متداول ترين نوع خدمت ابري محسوب مي شود. از نمونه هاي مطرح اين دسته مي توان به نام هايي نظير جي ميل و نت فليکس اشاره کرد.
    پلت فرم به عنوان خدمت (Platform as a service): اين سطح استقرار برنامه هاي کاربردي را بدون هزينه و درگير شدن در پيچيدگي خريد و همچنين فارغ از نياز به مديريت لايه هاي نرم افزاري و سخت افزاري زيرين فراهم مي سازد. در واقع در اين سطح، سيستم عامل، زيرساخت پايگاه هاي داده، زبان هاي برنامه نويسي مانند جاوا و پايتون با يک رابط کاربري (UI) تحت عنوان يک خدمت يکپارچه(Integrated service) در اختيار کاربران قرار مي گيرند. اين خدمات شامل نرم افزار و سرويس هايي است که به کاربران اجازه مي دهد با استفاده از ابزارهاي عرضه شده ازسوي ارائه دهنده، برنامه هاي کاربردي بنويسند. از نمونه هاي مطرح اين دسته مي توان به نام هايي نظير Microsoft Azure و Google AppEngine اشاره کرد.
    زيرساخت به عنوان خدمت (Infrastructure as a service): زماني که سرويس ارائه شده ازسوي کلود در برگيرنده منابع پردازشي نظير سخت افزار سرور، پهناي باند شبکه، يا سيستم هاي بالانس بار باشد، در چنين حالتي گفته مي شود که اين ابر ارائه کننده زيرساخت است. يک نمونه شناخته شده از اين نوع، سرويس هاي وب آمازون است.
    
    نتيجه گيري
    مايکل پورتر استاد برجسته دانشگاه هاروارد بر آن است که استراتژي بنگاه (Corporate strategy) به دو شق کلي تقسيم مي شود. به عقيده او شق نخست به «انتخاب کسب و کار» و شق دوم به «ايجاد هماهنگي بين کسب و کارها» اشاره دارد. با توجه به نقشي که شق نخست در شکل دهي استراتژي بنگاه دارد، ضروري است که تمام بنگاه هاي ICT ( نه فقط مخابراتي) در انتخاب کسب و کارهاي خود به دقت ارکان و زمينه هاي تحول ديجيتال را مد نظر داشته باشند. زيرا شناخت صحيح اين ارکان به برنامه ريزان صنعت اين امکان را مي دهد تا کسب و کارهاي خوش آتيه صنعت ICT را به نحوي مناسب شناسايي کرده و در مسير تحقق آنها اقدام کنند.
    
    
    منابع:
    education.systemgroup.net
    Ericsson mobility report June ۲۰۱۷
    Porter، Michael E. ۱۹۸۵. “Competitive Advantage: Creating and Sustaining Superior Performance.” New York: Free Press.
    www.zoomit.ir/ ۲۰۱۴/ ۸/ ۲۸/ ۱۳۴۸۲/ what-is-cloud/
    www.qz.com
    
    *رئيس اسبق هيات مديرهمخابرات در عصر ديجيتال / تکنولوژي هاي ارتباطي کاربرمحور و سرمايه پذير مي شوند
    


 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 4399 به تاريخ 22/5/97، صفحه 26 (بازار ديجيتال)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 19 بار



آثار ديگري از "دكتر سيد مصطفي سيد هاشمي "

  پنج مزيت عمده خدمات محاسبات ابري براي شركت هاي تلكام
دكتر سيد مصطفي سيد هاشمي *، دنياي اقتصاد 30/5/97
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله آسيا اقيانوسيه پزشكي هسته اي و بيولوژي
شماره 2 (پياپي 702)
 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است