|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه دنياي اقتصاد97/5/27: تبعات يك اشتباه تكراري
magiran.com  > روزنامه دنياي اقتصاد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4657
چهار شنبه 26 تير 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3360
magiran.com > روزنامه دنياي اقتصاد > شماره 4403 27/5/97 > صفحه 3 (صنعت و معدن) > متن
 
 


يادداشت 
تبعات يك اشتباه تكراري


نويسنده: كامران محمدي

بحران ارزي امسال که ناشي از اشتباه تکراري ثابت نگه داشتن نرخ ارز در ساليان گذشته، همچنين رفتار آمريکا در قبال برجام بود دولت را يک بار ديگر غافلگير کرد. عجيب نيست که دولتمردان در مواجهه با اين اتفاق دست به تمهيدات فوري زدند، ولي عجيب است که بسياري از اشتباهات دولت دهم، در بهمن ماه ۱۳۹۰ توسط تيم اقتصادي دولت آقاي روحاني عينا تکرار شد با اين تفاوت که اين بار عواقب وخيم تري بر جاي ماند.
    اعلام عدد ۱۲۲۶ تومان (که تا امروز مشخص نشده به چه شکلي محاسبه شده بود) در بهمن سال۹۰ با اعلام عدد ۴۲۰۰ تومان در فروردين۹۷ به رغم تفاوت دو عدد، شباهت هاي فراواني داشت. بزرگ ترين شباهت هر دو تصميم، ايجاد رانت هاي کلان، فساد و ارتشا و در نهايت شکست سياست اعلامي بود. به همين دليل است که انتظار مي رفت تجربه مشهود و ملموس سال ۱۳۹۰ به کار دولتمردان دولت دوازدهم و تيم اقتصادي آن بيايد و عين آن خطا را تکرار نکنند و واژه تک نرخي را در قالب عدد ثابت به بازاري با ماهيت به شدت شناور اعلام نکنند.
    در هر حال، اين تصميم کليدي در اعلام نرخ رانت ساز ۴۲۰۰ توماني منجر به سلسله تصميمات و بخشنامه ها و دستورالعمل هاي فراواني شد که بعضا خود بدنه اداري دولت را در هزارتوي دستورات متعدد و بعضا متناقض دچار بن بست کرد. براي حل هر يک از گره هاي ايجاد شده روزها و بعضا هفته ها زمان صرف شد و در نهايت هم برخي معضلات هرگز رفع نشد.
    عواقب اتفاقات اين ۵ ماه براي کشور کلان و گسترده بود، ولي نگارنده بنا دارد از منظر يک صنعتگر به موضوع نگاه کند. سازمان حمايت از مصرف کنندگان و توليدکنندگان به نمايندگي از دولت و وزارت صمت نقش گسترده و مهمي در کنترل تغييرات قيمت در ۵ ماه گذشته ايفا کرده است. به عنوان نوعي بدعت، نقل قولي از وزير صنعت به کليه صنايع توليدکننده لوازم خانگي منتقل شد با اين مضمون که افزايش بيش از ۵/ ۱۰ درصدي قيمت به هر بهانه اي ممنوع است و عواقب تعزيراتي دارد. اين عواقب تعزيراتي گريبان چند شرکت به اصطلاح متخلف را هم گرفت و جريمه هاي ميلياردي شامل حالشان شد. استدلال عدد اعلامي ۱۰ درصدي هم تا اين تاريخ به اطلاع کسي نرسيده و حتي کارشناسان خود سازمان حمايت هم اطلاعي از فلسفه اين عدد و اصرار بر آن ندارند.
    شواهد فراواني وجود دارد که افزايش بهاي مواد اوليه توليد از اسفند ۹۶ تا مرداد ۹۷ حداقل ۱۰ درصد و حداکثر بالاتر از ۱۰۰ درصد بوده است. رديف هاي مهمي از اين اقلام مانند فرآورده هاي پتروشيمي و فلزات در کنترل دولت بوده است و هيچ مستند جديدي براي اثبات جهش قيمت آنها مورد نياز نيست. سازمان حمايت در اين مدت با چشم بستن روي اقلام فوق و صرفا با تکيه بر اين نکته که توليدکننده از ارز ۴۲۰۰ توماني استفاده مي کند مصرانه از دادن مجوز افزايش قيمت خودداري کرده است، در حالي که طبق تمام شواهد موجود، فقط درصد محدود و معدودي از توليدکنندگان توانسته اند از امکان واردات کالا با نرخ ارز مبدا بهره مند شوند.
    با وجود اينکه بخشي از کالاهاي گروه يک بعد از چند مرحله تغييرات در قوانين توانستند ارز بگيرند، اما انبوهي مواد اوليه و ماشين آلات به سامانه نيما ارجاع شد که طي سه ماه گذشته فقط درصد کمي از آنها موفق به دريافت ارز شدند و رانت هاي عجيب و فساد باورنکردني در حاشيه آن شکل گرفت که تا سال ها در خاطر جمعي اهل صنعت و تجارت در کشور خواهد ماند. نتيجه اين شد که خلا آنچنان گسترده اي در تامين کالا و مواد اوليه و تجهيزات شکل گرفت که بسياري از صنايع ناچار به کاهش ظرفيت يا تعطيلي شدند و قيمت تمام شده محصول نيز دچار جهش ثانويه شد، چرا که تامين مواد اوليه جايگزين از کانال تجار و تامين کنندگان واسطه اي با قيمت هاي گزاف ممکن بوده و هست.
    در اين ميان، بعضي توليدکنندگان از دور خارج شدند، اما بعضي ديگر مصرانه سنگر را حفظ کردند و با تهيه مواد اوليه از هر طريق ممکن تن به تسليم و تعطيلي ندادند. نااميدکننده است که مي بينيم دولت بيش از سه ماه بر اين سياست شکست خورده و ويرانگر پافشاري کرد و فرصت طلايي و حساسي را از دست داد که طي آن مي شد مواد اوليه توليد را با نرخ ارز واقعي ولي بدون رانت تامين کرد. با وجود اين حداقل انتظار اين بود که سازمان حمايت، وظيفه حمايت واقعي را در حداقل هاي ممکن انجام دهد و اجازه دهد نرخ گذاري محصولات با درک واقيعت هاي موجود انجام شود تا سربازان باقي مانده در سنگر توليد بتوانند دوام بياورند و در اين وانفساي کمبود کالا به بازار مصرف کمک کنند، اما دريغ از کمترين انعطاف.
    تا لحظه نگارش اين سطور، حتي با وجود آزاد شدن نرخ ارز، مونولوگ سازمان حمايت در حوزه قيمت گذاري به نمايندگي از دولت و عليه توليدکنندگان کماکان ادامه دارد. اين خطاي استراتژيک منجر به زيانده شدن بنگاه ها و کاهش دادن ظرفيت يا تعطيلي گسترده توليد شده است که اين حادثه ناخودآگاه کاهش عرضه به بازارها و افزايش تصاعدي قيمت ها را در پي دارد، اتفاقي که کاملا معکوس و برخلاف اهداف دولت است. پرهيز دولت از اقرار (و قانوني سازي) افزايش قيمت محصولات در بازار منجر به ايجاد بازار سياه و افزايش واقعي قيمت ها در سطحي بالاتر شده و مادامي که دولت سر در برف نگه دارد اين وضع بدتر و پيچيده تر خواهد شد و هزينه جبران هم سنگين تر. بديهي است که بگير و ببندها و پلمب انبارها و اخطار به مغازه ها و کارخانه ها هم اگر به مشکل دامن نزند، قطعا کمکي به حل آن نمي کند، همان طور که در تمام تجربيات قبلي نيز نکرد.
    پيشنهادهايي که اکثريت صاحبان بنگاه ها در کشور براي عبور از بحران دارند عموما بسيار ساده و ابتدايي هستند. مانند آزادسازي قيمت ها يا کنترل آن با درک واقعيت هاي موجود و خودداري از برخورد سرکوبگرانه با توليدکننده و فروشنده يا تسريع و تسهيل روند ثبت سفارش، حواله ارزي و دريافت مجوزهاي لازم به شکلي که کالاهاي دپو شده هرچه سريع تر از گمرکات نجات پيدا کنند. در عين حال، سيستم نيمايي جديد نيز با وجود سريع تر شدن، باز هم گره هاي فراواني در اجرا دارد و شايد لازم باشد لااقل براي مدتي دولت در امر حواله هاي ارزي دخالت کند تا التهاب بازار کمتر شود. بسياري بنگاه هاي توليدي امروز در آستانه سقوط قرار دارند و سرعت عمل فعلي دولت در واکنش و تصميم گيري مي تواند منجر به مرگ آنها شود.
    يادداشت: تبعات يک اشتباه تکراري
    


 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 4403 به تاريخ 27/5/97، صفحه 3 (صنعت و معدن)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 31 بار



آثار ديگري از "كامران محمدي"

  درباره رمان <خرچنگ هاي بلوري> نوشته مصطفي دشتي؛ شيفتگي در برابر وهم
كامران محمدي، اعتماد ملي 6/8/86
مشاهده متن    
  سينماگران و نويسندگان آشتي كنند
كامران محمدي، همشهري 29/5/85
مشاهده متن    
  مجيدي در كنار اليوراستون، لوك بسون و تورناتوره / براي ساخت فيلم به مناسبت المپيك 2008 چين صورت گرفت
كامران محمدي، همشهري 29/5/85
مشاهده متن    
  چهره تئاتر رنگ باخته است / كارگردانان تئاتر از وضعيت هنر نمايش مي گويند
كامران محمدي، همشهري 24/5/85
مشاهده متن    
  كافه ستاره سامان مقدم
كامران محمدي، همشهري 19/5/85
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله علوم پايه پزشكي ايران
شماره 8 (پياپي 139)
 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است