|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه ايران97/6/7: جاي هميشه خالي تئاتر خياباني در چارسوق ايراني
magiran.com  > روزنامه ايران >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 7110
پنج شنبه 27 تير 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID2825
magiran.com > روزنامه ايران > شماره 6863 7/6/97 > صفحه 8 (فرهنگي) > متن
 
      


جاي هميشه خالي تئاتر خياباني در چارسوق ايراني
چرا تئاتر خياباني تنها در ايام برگزاري جشنواره هاي تئاتري جدي گرفته مي شود؟

نويسنده: محسن بوالحسني


    
    امروز جشنواره تئاتر خياباني به ايستگاه آخر خود مي رسد. اما گذشته از خود جشنواره و افت و خيزهاي آن، جنبه اي از اين جشنواره که در نوع خود بسيار اهميت دارد، اجراي خياباني بخش قابل توجهي از اين جشنواره است؛ جنبه اي که در جامعه ما بسيار مغفول مانده و جز برخي مناسبت هاي خاص و در حيطه اي بسيار محدود، تقريباً غايب است. اما تئاتر هاي خياباني در دنيا و بخصوص کشورهاي رشد يافته، روالي هميشگي است. چرا ما در ايران به معناي عام آن تئاتر خياباني نداريم؟
    آندره مالرو نويسنده شهير فرانسوي، آشنايي افراد جامعه با هنر و در کل پديده هاي فرهنگي را محصول يک تصادف مي داند؛ تصادفي که مي تواند روبه رو شدن با يک ديوارنگاره اي در خياباني از شهر باشد. يا شنيدن صداي موسيقي يک نوازنده دوره گرد يا تماشا کردن يک تئاتر در يک خيابان، پارک يا مکان هاي عمومي ديگر. موضوع اين گزارش اما همين مورد آخر است؛ تئاتر خياباني يا تئاتر بيروني و محيطي و درکل نمايش هايي که بيرون از سالن ها و تماشاخانه هاي مرسوم تئاتري اجرا مي شود. در ايران اين گونه نمايش ها تقريباً فقط به ايام برگزاري جشنواره ها محدود مي شود. از جشنواره هاي کوچک و مناسبتي تا جشنواره بزرگي مثل جشنواره عروسکي تهران مبارک يا جشنواره بين المللي فجر.براي مثال اکنون که در روزهاي برگزاري هفدهمين جشنواره تئاترعروسکي هستيم در حدود پانزده اثر از شهرهاي مختلف در محوطه تئاترشهر و خانه هنرمندان اجرا مي شوند و اغلب آنها نيز با استقبال روبه رو شدند، اما اين نمايش ها عمرشان محدود به روزهاي جشنواره است و بعد از پايان جشنواره، هيچ برنامه و مکانيزمي براي تداوم اجراها در ايام ديگر نيست. اين موضوع ما را برآن داشته تا به اين موضوع در حوزه تئاتر بپردازيم و بررسي کنيم که چرا نمايش هاي خياباني تنها در ايام جشنواره ها وجود خارجي دارند و در روزهاي ديگر سال شاهد برگزاري آن نيستيم و ظرفيت هاي آن ناديده گرفته مي شود؟ مدتي است در حوزه موسيقي، بحث برگزاري کنسرت هاي خياباني توسط برخي از چهره هاي مطرح موسيقي داغ است و خواننده هاي مطرحي براي حضور و بهره مندي مردمي که به دلايل اقتصادي و معيشتي امکان تهيه بليت و حضور در سالن هاي کنسرت را ندارند، پيشنهاد اجراي کنسرت هاي خياباني را مطرح کرده اند. آيا تئاتر خياباني هم مي تواند براي آنهايي که به هردليل از جمله دلايل اقتصادي و معيشتي امکان تهيه بليت و تماشاي تئاترهاي صحنه اي را ندارند جايگزين مناسبي باشد؟ و در نهايت مشکلات و موانع اجراي اين گونه نمايش ها براي هنرمندان چيست؟
    به همين دليل سراغ دو تن از پژوهشگران و فعالان اين حوزه رفته ايم تا نظر آنها را پيرامون اين موضوع جويا شويم. دکتر فريندخت زاهدي، عضو هيات علمي دانشگاه تهران و نويسنده کتاب «تئاتر خياباني» در اين خصوص به «ايران »گفت: «تئاتر خياباني در شکل درست و منطقي اش تئاتر سرگرمي نيست. يک ژانر و گونه اي از تئاتر است که فلسفه جداگانه خود را دارد. در واقع يک تئاتري است افشاگر، سياسي، اجتماعي و منتقد. سرگرمي به هيچ عنوان در اولويت اش نيست. در غرب هم به همين گونه است از زمان ميرهولد تا امروز. مقوله هايي مانند جنگ، زنان، ويتنام، نژادپرستي، سرمايه داري و.... اگر موسيقي وارد خيابان مي شود جهت تلطيف و آرامش مردم و شنونده ها است و وجه سرگرمي و فرحبخشي دارد و خيلي هم خوب است. اما موسيقي مقوله اي است که با تئاتر خياباني متفاوت است. تئاتر خياباني به هيچ عنوان وجه سرگرم کننده موسيقي را ندارد و نبايد هم داشته باشد. اين ايده خيلي خوبي است که تئاتر خياباني هم براي قشري که به لحاظ اقتصادي امکان خريد بليت تئاتر را ندارند يا بنا به دلايل ديگر قادر به حضور در تالارها نيستند اجرا شود، فراگير شود و در مکان هاي مختلف و با طبقه ها و قشرهاي مختلف مردم ارتباط برقرار کند. اما به هيچ عنوان با رسالت و هدف سرگرمي نبايد باشد. اين موقعيت خوبي است اما با درنظر گرفتن جنبه فرهيختگي و نه لودگي و به نيت سرگرمي صرف. چرا که در تضاد با فلسفه و ذات تئاتر خياباني خواهد بود. از قديم هم در ايران خودمان برخي از نمايش هاي سنتي ايران مانند سياه بازي در اماکن عمومي نيز اجرا مي شدند. اما اين نمايش ها هم بشدت سويه انتقادي و اجتماعي داشتند. تئاتر خياباني پديده مهمي است و اتفاقاً در اين روزها که بيش از پيش دچار نوعي انحطاط و پسرفت فرهنگي هستيم مي تواند خوراک فرهنگي مناسبي براي مردم باشد.»
    زاهدي درمورد دلايل محدود شدن نمايش هاي خياباني به ايام برگزاري جشنواره ها و فقدان اجراهاي خياباني در ايام ديگر سال نيز گفت: «آنقدر محدوديت براي مجوز هست. مجوز از شهرداري، از مرکز هنرهاي نمايشي و ارگان هاي ديگر. وقتي در شرايطي هستيم که تجمع چند نفر با برخورد و ممانعت روبه رو مي شود شما چگونه مي توانيد توقع اجراهاي خياباني و فراگير شدن آن در سطح شهر را داشته باشيد؟ تئاتر خياباني در فلسفه خود در تضاد صرف با مجوز گرفتن است. اما در ايران بايد مجوز گرفت. با مجوز گرفتن، تئاتر خياباني از هويت خود تهي شده و به يک چيز بي خاصيت تبديل مي شود. اين بي خاصيت شدگي و از مفهوم و انتقاد تهي شدن، خود به خود ميزان خوش بيني و استقبال مردم کوچه و خيابان را به نمايش ها کم مي کند. درصورتي که سويه انتقادي تئاتر خياباني اتفاقاً مي تواند علاوه بر استقبال مردم، مسئولان را متوجه ايرادها و نواقص موجود در جامعه کند تا براي رفع آن طرحي دراندازند.
    آريان رضايي، نويسنده و کارگردان و سرپرست گروه مونوشورايي که تجربه زيادي را در حوزه اجراي نمايش هاي محيطي در مکان هايي چون خانه هنرمندان، پارک لاله، دانشگاه ها و.... داشته در اين باره به «ايران» گفت: «اينکه چرا نمايش هاي خياباني تنها منحصر به روزهاي برگزاري جشنواره ها هستند، مربوط به رويکرد مديريتي است. مديران از تئاتر خياباني با کمترين امکانات و بودجه به عنوان يک ويترين براي جشنواره ها استفاده مي کنند. چون تئاتر خياباني شکلي بيروني دارد و مردم را به سوي خود مي کشاند و شور و حالي در اماکن عمومي ايجاد مي کند و برايشان کارکردي تبليغاتي دارد و تنها در طول برگزاري جشنواره نيز از آن استقبال مي کنند. دليل ديگر فقدان تئاتر خياباني درسرتاسر سال مسائل مالي است. همان طور که مي دانيد تئاتر خياباني بليت فروشي ندارد. بنابراين گروه هاي تئاتري براي اجراي برنامه به کمک هاي مالي نهادهاي دولتي مانند شهرداري، مرکز هنرهاي نمايشي و... نياز دارند. وقتي حمايتي صورت نگيرد طبعاً گروه ها نيز استقبال نمي کند.»
    رضايي درمورد اينکه آيا تئاتر خياباني و محيطي مي تواند به عنوان گزينه اي براي اقشار مختلفي که امکان خريد بليت نمايش هاي صحنه اي را ندارند، مطرح و به آن توجه شود، گفت: «يکي از مهم ترين فلسفه هاي تئاتر بيروني و تئاتر خارج از تماشاخانه نزديک شدن به مردم و راحت بودن دسترسي آن براي اقشار مختلف مردم است. اين يکي از دلايل شکل گيري اين گونه تئاترهاست و نه تنها براي آنهايي که قادر به تهيه بليت تئاتر صحنه اي نيستند، که براي همه مردم تجربه عميق تر و تاثيرگذارتري است.
    
    جاي هميشه خالي تئاتر خياباني در چارسوق ايراني / چرا تئاتر خياباني تنها در ايام برگزاري جشنواره هاي تئاتري جدي گرفته مي شود؟
    


 روزنامه ايران، شماره 6863 به تاريخ 7/6/97، صفحه 8 (فرهنگي)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 24 بار
    



آثار ديگري از "محسن بوالحسني"

  از دانش تا عشق، از شعر تا شعار / غناي شعر آييني عاشورايي از ديروز تا امروز در گفت و گو با عبدالجبار كاكايي
محسن بوالحسني، ايران 26/6/97
مشاهده متن    
  رهيدگي از زندان عنوان ها و برچسب ها / مرتضي آويني در گفت و گو با اكبر نبوي در سالروز تولد راوي «روايت فتح»
محسن بوالحسني، ايران 21/6/97
مشاهده متن    
  جايش در افغانستان امروز سخت خالي است... / توريالي غياثي، دستيار احمدشاه مسعود، از شير دره پنجشير مي گويد
محسن بوالحسني، ايران 19/6/97
مشاهده متن    
  صدا و سيما در حق هنرمندان اجحاف مي كند / دفاع مديرعامل خانه موسيقي از حق شكايت استادان محمدرضا شجريان و شهرام ناظري
محسن بوالحسني، ايران 17/6/97
مشاهده متن    
  تظاهر نمي كنم؛ دغدغه دارم / گفت و گو با اسماعيل آذري به بهانه برگزاري جشنواره روستاها و عشاير دوستدار كتاب
محسن بوالحسني، ايران 7/6/97
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله علوم و فنون هسته اي
متن مطالب شماره 87، بهار 1398را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است