|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه اعتماد97/6/21: چالش هاي پيش روي ايران و روسيه در سوريه
magiran.com  > روزنامه اعتماد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4246
دو شنبه 12 آذر 1397


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3291
magiran.com > روزنامه اعتماد > شماره 4182 21/6/97 > صفحه 4 (ديپلماسي) > متن
 
      


گزارش روز 
چالش هاي پيش روي ايران و روسيه در سوريه
آينده سوريه و سياست قدرت هاي منطقه اي در «ايراس» بررسي شد

نويسنده: ميثم سليماني


    
    روز دوشنبه مورخ نوزدهم شهريورماه 1397 موسسه مطالعات ايران و اوراسيا (ايراس) نشست تخصصي را تحت عنوان «آينده سوريه و سياست قدرت هاي منطقه اي» با حضور كارشناسان و متخصصان اين حوزه برگزار كرد. در اين نشست آقايان محمدرضا رئوف شيباني، سفير سابق جمهوري اسلامي ايران در سوريه، محمود شوري پژوهشگر ارشد مطالعات روسيه و ولي گل محمدي، استاد مدعو دانشكده مطالعات جهان دانشگاه تهران به ارايه بحث پرداختند كه بخش هايي از اين نشست را در ادامه مي خوانيد:
    
    افق هاي همكاري ايران و روسيه
    در بخش اول اين نشست آقاي محمدرضا رئوف شيباني سفير سابق ايران در سوريه به ارايه مباحثي در خصوص تحولات ميداني سوريه و همكاري هاي ميان ايران و روسيه و آينده اين همكاري ها پرداخت. وي در بحث مبارزه با داعش عنوان كرد در دوره اي كه امريكايي ها به دنبال برنامه هايي در يك زمان بندي شش ماهه براي انجام اقدامات عليه داعش بودند، نيروهاي حزب الله لبنان توانستند تروريست هاي داعش و جبهه النصره را در منطقه القصير با حمايت هايي كه صورت گرفت شكست دهند.
    وي در ادامه افزود: حفظ دولت بشار اسد براي ايران و روسيه يك دستاورد مهم براي اين همكاري بود. دولت هايي كه به دنبال شكست بشاراسد بودند، انتظار داشتند در كوتاه ترين زمان دولت سوريه سقوط خواهد كرد و همگي بناي خود را بر اين مبنا گذاشته بودند كه با جريان هاي مخالف پس از بشار اسد همكاري داشته باشند. من خاطرم هست كه آقاي احمد داوود اوغلو وزيرخارجه وقت تركيه در ابتداي بحران سوريه بارها به تهران سفر كرد و با صراحت عنوان مي كرد كه دوره بشار به پايان رسيده و قصد داشت از ايران تضمين لازم را براي برهم نزدن بازي آنها بگيرد. حتي به ما وعده داد كه منافع ايران در سوريه براي مراحل پس از بشار اسد نيز تامين شود. امير قطر نيز بارها به تهران سفر كرد تا ايران را براي عدم حمايت از دولت سوريه قانع كنند. اما اكنون وارد شرايطي شديم كه بحث رفتن بشار اسد از ادبيات سياسي كشورهايي كه خواستار رفتن بشار بودند خارج شده است، هرچند شايد مدت زمان براي آن تعيين مي كنند اما ديگر بحث رفتن آني بشار اسد مطرح نيست. در ادامه دستاوردهاي همكاري ميان ايران و روسيه، محوري براي مقاومت در برابر رويكردهاي امريكا مطرح شد كه اخيرا توسط مقام معظم رهبري تحت عنوان سياست مهار امريكا مطرح شد. اين نشانه اي است كه با روس ها مي توانيم طرح موضوع و براي مهار امريكا در منطقه ادامه همكاري داشته باشيم. نتيجه ديگر اين همكاري ارتقاي سطح بازيگري حزب الله بود كه جايگاه آنها را از محدوده جغرافيايي لبنان خارج و به عنوان يك بازيگر تاثيرگذار در منطقه مطرح كرد. همكاري ايران و روسيه در گام بعدي منجر به آزادسازي بخش عمده خاك سوريه شد و در آخر همكاري ايران و روسيه منجر به جا انداختن راه حل و فصل سياسي در بحران سوريه است كه اين روند از زمان پايان جنگ حلب آغاز شد كه اولويت هاي كشوري مانند تركيه نيز در بحران سوريه تغيير كرد.
    شيباني در خصوص پايداري همكاري هاي ايران و روسيه عنوان كرد كه فعلا اين همكاري در قياس ائتلاف امريكايي به صورت نسبي پايدار است. علت پايداري اين همكاري انتخاب هدف منطقي و منطبق با وقايع ميداني بود. همچنين با ائتلاف ايران و روسيه دولت سوريه و بخشي از معارضه تاثيرگذار نيز همراهي كردند: قابليتي كه ائتلاف تحت رهبري امريكا آن را در اختيار نداشت. سومين دليل حضور و تاثيرگذاري اعضاي ائتلاف در ميدان سوريه، چهارمين دليل انسجام در صف همپيمانان بود و هر تصميمي تضمين شده بود. پنجمين دليل، اتخاذ سياست حذف يك طرف به نفع طرف ديگر بود. شش، برخورداري از منافع مشترك در پيگيري هدف كه يكي از آنها مبارزه با تروريسم بود.
    سفير سابق ايران در سوريه در مورد نگراني هايي كه در خصوص اين همكاري وجود دارد، گفت: عمده ترين نگراني هاي ما محدود بودن اين همكاري ها در خصوص سوريه است. ما شايد در خصوص تثبيت حاكميت در سوريه فعلا امكان همكاري داريم اما پس از آن مشروط به شرايط مختلفي است كه در آينده پيش خواهد آمد. از سوي ديگر در عمل، روس ها در بخش هاي ميداني و سياسي بعضا ما را دور مي زنند. در برخي موارد تصميم هايي اتخاذ مي كنند كه بعدا به ما اعلام مي كنند، استمرار اين وضعيت ممكن است يك نوع عدم اعتماد ميان طرفين را ايجاد كند. نكته ديگر عدم برداشت و رويكرد مشترك به اين همكاري است. جمهوري اسلامي علاقه مند است كه اين همكاري را به نحوي استراتژيك بداند، اما روسيه اين نگاه را به ايران ندارد كه اين خود يك نگراني مهم است. در مرحله پاياني بحران، ايران در چند موضوع با روسيه اختلاف ديدگاه دارد كه يكي از آنها ماهيت آينده سوريه است. التزامات روسيه در صحنه بين الملل و به خصوص در بحث اسراييل يكي ديگر از موضوعات چالش برانگيز است و يك چالش ديگر با روس ها قانونمند كردن حضور ايران در سوريه است. از نظر من اينكه عنوان مي كنند ايران 80 كيلومتر از جولان فاصله داشته باشد، اگر تبديل به قانون شود خطرناك خواهد بود. مساله كردي ديگر نقطه اختلاف ايران و روسيه است. روس ها به شكل جدي در حال كار با كردها هستند و رويكردشان اين است كه به كردها حداكثر امتياز تا مرحله فدراليته شدن داده شود كه در قانون اساسي پيشنهادي روسيه نيز اين رويكرد در نظر گرفته شده است.
    شيباني در ادامه در خصوص افق همكاري هاي ايران و روسيه گفت: مهار امريكا مي تواند مهم ترين افق آينده همكاري آنها باشد، گام دوم، طراحي مكانيسمي پايدار براي مبارزه با تروريسم، سوم بهره برداري از ظرفيت مشترك براي مديريت ديگر بحران هاي منطقه، چهارم تشويق روسيه براي نقش گرفتن روسيه در پرونده فلسطين در مقابله با سياست هاي امريكا از جمله مباحثي است كه مي تواند به افق هاي همكاري منجر شود.
    
    استراتژي صبر و محافظه كاري
    در بخش دوم اين نشست آقاي شوري به نحوه مديريت روسيه در بحران سوريه پرداخت و نقش اين كشور در آينده سوريه را مورد بررسي قرار داد و اين سوال را مطرح كرد كه آيا روسيه مي تواند در دوره پساجنگ هم نقش قدرت برتر را در سوريه ايفا كند؟ وي عنوان كرد: حداقل از سال 2015 روسيه به عنوان مهم ترين بازيگر عرصه ميداني و سياسي سوريه شناخته مي شود. هرچند ايران در پايداري دولت سوريه نقش مهمي را ايفا كرد ولي واقعيت آن است كه ابزارها و امكانات روسيه در ميدان بسيار بيشتر بود. روس ها خيلي ظريف و ماهرانه از دو ابزار قدرت نظامي و ديپلماتيك خود استفاده كردند. اين هنر استفاده كردن بجا از اين دو ابزار، اتفاقي بود كه چندان به صورت تاريخي از روس ها انتظار نمي رفت. هيچگاه روس ها سعي نكردند يك ابزار را فداي ديگري كنند و به خوبي از ابزار ديپلماتيك خود براي كاهش هزينه هاي جنگ استفاده كردند. استراتژي روسيه در سوريه، بسيار آرام، صبورانه و در مواردي محافظه كارانه و از همه مهم تر چند جانبه بود. زيرا هيچگاه روس ها سعي نكردند از اتفاقات سوريه و نوع بازي ساير بازيگران واكنش هاي تند داشته باشند. اين شايد مهم ترين فاكتوري بوده كه توانسته بحران سوريه را به اين نقطه مهم برساند. توانمندي روسيه در مذاكره با تمامي طرف ها در بحران سوريه، از عربستان گرفته تا اسراييل و امريكا و نيروهاي معارض از جمله ظرفيت هايي بود كه روسيه در اختيار داشت و ايران نداشت. اما اگر بخواهيم از بعد ديگري به ماجرا نگاه كنيم روس ها يك نوع تمرين خيلي خوبي براي ابرقدرت بودن انجام دادند. به اين معني كه يك كار امنيت سازي را در منطقه اي مهم از جهان انجام دادند و همزمان از ابزارهاي قدرت خودشان نيز استفاده كردند و يك مشكل امنيتي را با كمك ساير بازيگران تا حدودي برطرف كردند. اين اقدام را به شكل نمونه انجام دادند ولي اينكه آيا مي توانند در حوزه ها يا مواردي ديگر انجام دهند و حتي در ادامه بحران سوريه نيز اين رفتار را ادامه دهند هنوز جاي بحث و ترديد دارد. مساله روس ها در ارتباط با آينده سوريه تنها بحث استفاده از دو ابزار قدرت در زمينه نظامي و ديپلماسي نيست، بلكه اكنون مولفه قدرت اقتصادي وارد عرصه كار سوريه مي شود كه روس ها بايد بتوانند در آينده سوريه نقش ايفا كنند، در غير اين صورت در آينده سوريه با مشكل مواجه خواهند شد. همچنين روسيه بايد بتواند از قدرت هنجاري تحت عنوان قدرت نرم استفاده كند تا روس ها بتوانند توان اقناع سازي را در منطقه و به خصوص سوريه ايفا و ظرفيت و امكان را براي بنيان يك دولت جديد ايجاد كنند.
    شوري در ادامه صحبت هاي خود به پنج مساله عمده در داخل سوريه اشاره كرد كه روس ها بايد با آن دست و پنجه نرم كنند. وي گفت: بحث اول موضوع بازسازي سوريه است. در تحولات اخير سوريه رسما شخم خورد و تخمين زده مي شود كه از هر 5 واحد مسكوني 1 عدد آن از بين رفته و حتي در برخي مناطق اين تخريب ها 100 درصدي است. از هر 3 مدرسه يكي از آنها نابود شده است و تقريبا نيمي از مراكز بهداشتي سوريه از بين رفته و اينها در شرايط پس از جنگ مساله بسيار مهمي است. آقاي بشار اسد در سخنراني عنوان كرد كه به 400 ميليارد دلار پول نياز است تا اين كشور بار ديگر بازسازي شود. در مقايسه سازمان ملل در تخمين هايي كه زده است از رقم 1000 ميليارد دلار سخن به ميان آورده است. اين پول رقمي نيست كه روس ها بتوانند وارد سوريه كنند.
    يك بن بست و يك پارادوكسي وجود دارد: اين است كه بخشي از كشورهاي صاحب پول حاضر نيستند در شرايط كنوني وارد سوريه شوند و در آينده اي كه گره خورده به دولت اسد وارد سرمايه گذاري شوند. كشورهايي كه حاضرند اين كار را انجام دهند پول كافي ندارند و شايد تنها كشوري كه هم پول و هم تمايل براي سرمايه گذاري دارد چيني ها هستند و آنها نيز در سرمايه گذاري بسيار محتاط عمل مي كنند. البته چيني ها از گذشته در ميادين نفتي سوريه حضور داشتند ولي اين موضوع مشكل بازسازي را حل نخواهد كرد.
    موضوع بعدي نظام سياسي آينده سوريه است. در حال حاضر روندهاي مذاكرات سياسي سوريه براي رسيدن به آينده اين كشور به بن بست خورده است. مهم ترين بحث نقش مخالفان در آينده سوريه است. پارادوكس اصلي اين است كه پيروزي هاي نظامي بيشتر اسد منجر مي شود كه مخالفان قدرت كمرنگ تري پيدا مي كنند و ديگر اسد دليلي براي ارايه امتياز سياسي براي خود نمي بيند. بحثي كه روس ها با آن مواجه هستند اين است كه چگونه دولت اسد را متقاعد كنند كه حاضر باشد بخشي از قدرت سياسي خود را با روس ها شريك شود. حتي روس ها نيز با اين معضل مواجه هستند كه چه دولتي مي تواند منافع روسيه را در سوريه تضمين كند به هر حال يك مساله سياسي است كه روس ها پاسخ دقيق و جدي براي آن ندارند و منتظرند گام به گام در اين زمينه پيش بروند.
    مساله سوم موضوع حضور نيروهاي خارجي در سوريه است كه بايد در آينده تكليف آنها نيز مشخص شود. شايد مهم ترين نيروي خارجي از ديد كشورهاي غربي كه مانع در بحران سوريه ايجاد مي كند، بحث ايران است. فشارهاي امريكا و اسراييل روي روس ها اين گونه است كه قدرت ايران را محدود كنند. روس ها به صورت مكرر عنوان كردند كه نمي توانيم ايراني ها را مجبور كنيم تا از سوريه خارج شوند، ولي به هر حال اين معضل براي روسيه وجود دارد كه قصد دارد با ايراني ها چه كار كند. از يك طرف تلاش براي محدود كردن ايران در سوريه به نحوي منجر به كاهش قدرت خود آنها در سوريه است. زيرا هرچقدر در آينده متحدين روس ها تضعيف شوند، خود آنها نيز تضعيف مي شوند. اما از طرفي ديگر ايران مي تواند يك قدرت رقيب براي روس ها باشد. به نظر مي رسد نبايد روي اين موضوع كه ايران رقيب روس ها در سوريه است مانور دهيم. زيرا بعيد به نظر مي رسد حوزه هاي منافع ايران با رو س ها در سوريه دچار تعارض باشد. نيروي ديگر تاثيرگذار نظامي تركيه است كه روس ها به عنوان بخشي از امتيازدهي در مذاكرات سياسي به ترك ها دادند تا در سوريه حضور نظامي داشته باشند. اينكه در آينده آيا روسيه بخواهد اين امتياز را از آنها بگيرد كماكان جاي سوال باقي است. روس ها قطعا در كوتاه مدت به دنبال اين مساله نخواهند بود، زيرا تلاش نمي كنند صحنه را به صورت راديكالي برهم بريزند. در مورد امريكايي ها نيز روس ها تلاش كردند تا محافظه كارانه عمل كنند و حتي زماني كه امريكايي ها به سوريه نيز حمله كردند واكنش آنها كاملا صبورانه بوده است و اجازه ندادند بحران از مساله روسيه وارد فضاي روابط روسيه و امريكا شود. در بحث همكاري هاي روسيه و كردها بايد گفت اكنون مناطق تحت كنترل آنها محلي است كه امريكايي ها نيز حضور دارند و عملا بخش شرقي سوريه محدوده اي است كه امريكايي ها مي توانند حضور داشته باشند، اما كردها بيشتر عامل كردها هستند تا عامل روسيه. در اين مورد نيز روس ها براي حل آن عجله اي نخواهند داشت. در حال حاضر دوره گذار هم مي تواند دوران طولاني باشد كه روس ها براي آن عجله اي ندارند. اكنون اين فرصتي براي روسيه است كه به آنها اجازه مي دهد مسائل را گام به گام حل كنند.
    موضوع چهارم بحث آوارگان است. در حال حاضر صدها هزار پناهجو و آواره سوري در كشورهاي همسايه سوريه حضور دارند، كه به دليل شرايط نه چندان مناسب اردوگاه هاي پناهجويان در صورت مساعد شدن وضعيت به كشور خود بازخواهند گشت. مديريت كردن مسائل اقتصادي و سياسي اين افراد جاي خود دارد. اما اين مساله هم بايد حل و فصل شود. بخش عمده اي از آنها جزو مخالفان دولت اسد هستند، بازگشت آنها به سوريه مي تواند صحنه سياسي را دچار مشكل كند.
    چالش پنجم، بحث خلع سلاح است. در طول 7 سال جنگ ميزان قابل توجهي از سلاح در سوريه دپو شده است و در اختيار جريان هاي مختلف قرار دارد و بايد براي آن فكري شود.
    شوري در جمع بندي بحث خود عنوان كرد كه دوران پس از جنگ ادلب كاملا دوران متفاوتي از گذشته و به خصوص دوران پيش از حلب خواهد بود.
    
    
    

    
    شوري: بخشي از كشورهاي صاحب پول حاضر نيستند در شرايط كنوني وارد سوريه شوند و در آينده اي كه گره خورده به دولت اسد وارد سرمايه گذاري شوند. كشورهايي كه حاضرند اين كار را انجام دهند پول كافي ندارند و شايد تنها كشوري كه هم پول و هم تمايل براي سرمايه گذاري دارد چيني ها هستند.
    
    
    

    
    شيباني: عمده ترين نگراني هاي ايران در خصوص روسيه، محدود بودن اين همكاري ها در خصوص سوريه است. ما شايد در خصوص تثبيت حاكميت در سوريه فعلا امكان همكاري داريم اما پس از آن مشروط به شرايط مختلفي است كه در آينده پيش خواهد آمد.
گزارش روز: چالش هاي پيش روي ايران و روسيه در سوريه / آينده سوريه و سياست قدرت هاي منطقه اي در «ايراس» بررسي شد
    


 روزنامه اعتماد، شماره 4182 به تاريخ 21/6/97، صفحه 4 (ديپلماسي)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 34 بار
    



آثار ديگري از "ميثم سليماني"

  وزن كشي سياسي / گمانه زني ها در خصوص نخست وزير آينده عراق جدي تر مي شود
ميثم سليماني، اعتماد 27/6/97
مشاهده متن    
  جايگاه متزلزل پرزيدنت / همكاري رييس سابق كمپين ترامپ با دادستان ويژه
ميثم سليماني، اعتماد 25/6/97
مشاهده متن    
  به دنبال راه حلي با كمترين خسارت انساني براي ادلب / مجتبي اماني، تحليلگر مسائل خاورميانه در گفت و گو با «اعتماد» مطرح كرد
ميثم سليماني، اعتماد 24/6/97
مشاهده متن    
  تشويق به مذاكره با تهديد / امريكا دفتر نمايندگي سازمان آزاديبخش فلسطين رادر واشنگتن تعطيل مي كند
ميثم سليماني، اعتماد 20/6/97
مشاهده متن    
  بازگشت به دوران سياه / امريكا قصد طرح ريزي كودتاي نظامي در ونزوئلا را داشته است
ميثم سليماني، اعتماد 19/6/97
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله الكترونيك پزشكي شيراز
شماره 1 (پياپي 102)
 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است