|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه رسالت97/6/21: وحيد شقاقي در گفت و گو با رسالت مطرح كرد: گذر از نهادهاي نئو ليبراليستي تنها راه درمان اقتصاد
magiran.com  > روزنامه رسالت >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 9316
شنبه سي و يكم شهريور ماه 1397



خدمات سايت




 
MGID2829
magiran.com > روزنامه رسالت > شماره 9310 21/6/97 > صفحه 4 (اقتصادي) > متن
 
      


گفت و گو 
وحيد شقاقي در گفت و گو با رسالت مطرح كرد: گذر از نهادهاي نئو ليبراليستي تنها راه درمان اقتصاد



دكتر وحيد شقاقي در گفت و گو با رسالت گفت: تنها راه درمان اقتصاد گذر از نهاد هاي نئو ليبراليستي است. بحث كار آمدي سيستم هاي اقتصادي و الگوهايي كه ما در كشور از آن پيروي مي كنيم با توجه به نوع ايدئولوژي حكومتي و اعتقادي ما موضوعي هميشه داغ و مهم است. كه اين روز ها بيش از هميشه نياز به واكاوي و تصميم سازي در حوزه احساس مي شود. براي بررسي بيشتر به سراغ دكتر وحيد شقاقي اقتصاددان و عضو هيئت علمي دانشگاه علوم اقتصادي رفتيم تا در اين خصوص به گفت و گو بنشينيم.آقاي دكتر ما امروز با انبوه مشكلات اقتصادي، بازار هاي كاذب، تورم، ركود، دلالي و ... در سطوح مختلف در حال دست و پنجه نرم كردن هستيم. شما ريشه اين مشكلات را در كجا مي بينيد؟ به نظر شما از لحاظ ساختاري ما با چه كسري ها و رخنه هايي رو به رو هستيم؟
    هر اقتصادي در دنيا از يك سيستم عاملي تبعيت مي كند. يكي سيستم عامل ماركسيسم بود، كه در سال 1989 اين سيستم عامل از بين رفت. من از واژه سيستم عامل استفاده مي كنم كه با شبيه سازي آنها با سيستم عامل هاي
    الكترونيكي مثل ويندوز يا اندرويد به درك بهتري برسيم. بعد از فرو پاشي سيستم عامل ماركسيسم فوكوياما كه از اعضاي بنگاه رند(RAND) است، مصاحبه اي كرد و بعد كتابي نوشت به نام پايان تاريخ، كه در آن مي گويد تنها راه نجات بشر سيستم عامل ليبرال دموكراسي يا نئو ليبراليسم است. سيستم عامل نئو ليبراليسم در خود يك سري زير مجموعه دارد با نام هاي نهادي اقتصادي، نهادهاي اجتماعي، نهاد هاي فرهنگي و... كه اين ها همان آفيس در ويندوز به شمار مي روند. حال اين نهاد ها براي خود زير مجموعه هايي دارند، به عنوان مثال در نهاد هاي اقتصادي ما با بانك ها، بيمه ها، بورس ها
    و .... رو به رو هستيم كه اينها نهاد هاي زير مجموعه محسوب مي شوند. پس در امروز ما با جهاني تك سيستم عاملي رو برو هستيم كه با داشتن نهاد هايي مثل نهاد اقتصادي، فرهنگي، امنيتي و ... يك سبك زندگي اي را هم با خود دارد.
    در كشور ما خواسته يا ناخواسته كاملا در حوزه اقتصاد آن سيستم عامل نئو ليبراليسم سوار است. متاسفانه در حوزه اقتصاد كاملا ادبيات ما و نهاد هاي ما و سياست گذاري هاي ما نئو ليبراليستي بوده.
    به نظر شما آفت اين نئو ليبراليسم در چيست؟
    همه كتاب هايي كه در دانشگاه هاي ما در حوزه اقتصاد تدريس مي شود، 99درصد آنها وارداتي است. ما در حوزه اقتصاد خومان نتوانستيم تا به حال هيچ دكتريني را توليد كنيم با وجود اين همه دكتري كه در اين حوزه داريم. اتفاقا نهاد هاي ما هم همان نهاد هاي نئو ليبراليستي است، مثلا ما در كشورمان بازار سرمايه داريم، بانك داريم، بيمه داريم و... . اصلا سوال اين جا است كه الان بلند ترين ساختمان ها در شهر ها متعلق به كجاست؟ زماني معماري كشور ما يك معماري مبتني بر مساجد بوده. اگر به بناهاي 50 الي 60 سال پيش نگاه كنيم بلند ترين ساختمانهاي شهر ها مساجد بودند. ولي امروز در شهرها بلند ترين و با شكوه ترين ساختمان ها ساختمان هاي متعلق به بيمه ها و بانكها هستند.
    اين كه مي گويم اين نهاد ها نهاد هاي نئو ليبراليستي است يعني وقتي كشور ما در بدترين شرايط تحريم به يك ركود اقتصادي مي خورد، ولي در همان شرايط تحريم مي بينيم نه بازار سرمايه هشدار مي دهد. اما بانك ها تا 70 درصد سود مي كند. سوال پيش مي آيد حالا كه توليد به مشكل خورده و تحريم داريم چرا بانك و بازار سرمايه به عنوان نهاد اقتصادي بايد سود كند. در شرايطي كه اقتصاد ما به ركود مي خورد، در بد ترين حالت خودش قرار مي گيرد، مي بينيم در همين شرايط سيستم بانكي سود مي كند و بازار سرمايه بالا مي كشد. وقتي مي گويم اقتصاد ما در مباني تقريبا نئو ليبراليستي است يعني ما تمام آن ادبيات و نهاد هاي اقتصاد غربي را پذيرفته ايم.
    استيگليتز اقتصاددان بزرگي هست كه دوبار جايزه نوبل اقتصاد را گرفته است. او در زمان بحران اقتصادي آمريكا كتابي تحت عنوان سقوط آزاد را منتشر مي كند در آن آورده (از رو كتاب مي خواند) «به اين موضوع پرداختيم كه مشكلات جامعه ما و جهان فرا تر از تعديل جزئي در سيستم مالي است، بسياري مي گويند ما مشكلي جزئي در سيستم لوله كشي خودمان داريم، لوله هايمان گرفته است و ما بايد به همان لوله كشي كه لوله كشي را انجام داده اطلاع دهيم. زيرا فقط او مي تواند آنها را درست كند. اگر او هنگام نصب تاسيسات از ما مقداري بيش از حد دريافت كند اشكالي ندارد. اما مسئله مهمتر از لوله كشي است. شكست در سيستم مالي ما نشانگر شكست سنگين تري در سيستم اقتصادي ما است و شكست سيستم اقتصادي ما مشكلات عميق تر از جامعه ما را منتشر مي كند.» حرف ايشان اين است كه نبايد بگوييم اقتصاد فرو پاشيده، بايد بگوييم علم اقتصاد ديگر پاسخ گوي نيازهاي ما نيست.اگر من در باره اينها صحبت كنم مي گويند كه از سر تعصب است. اما الان اينها خودشان در حال اعتراف اند، وزير كار دولت كلينتون، رابرت رايش كتابي نوشته تحت عنوان پس از شوك، كه در آن مدام از سيستم بانكي ايراد مي گيرد و مي گويد نظام بانكي و بازار سرمايه با رانتها و اتفاق هايي كه درون خود داشتند مدام به ثروت خود اضافه كردند، و باعث اختلاف طبقاتي و تضعيف قشر متوسط شدند.
    با توجه به مواردي كه اشاره كرديد به نظر شما اقتصاد ما مي تواند در اين سيستم نئو ليبراليستي جلو برود؟
    يا مردم صحبت كنيد مي بينيد كه 70،80 درصد مردم ناراضي اند، همه رئيس جمهور ها هر كسي آمد شاكي نظام بانكي بوده. حتي مديران بانكي تعداد موسسات غير مجاز را اعلام مي كنند و لي زورشان نمي رسد كه كار كنند، اصلا زورشان به نظام بانكي نمي رسد. ما اگر طبق همان سيستم عامل پيش برويم اگر تلاش كنيم و خيلي خوب باشيم تازه مي رسيم به غرب. اما الان خود آنها دچار مشكل شده اند، به طوري كه الان گزارش شده 50 درصد ثروت دنيا دست 1 درصد مردم است.يعني شما معتقديد كه اصل مشكل پيش روي ما استفاده از الگو هاي وارداتي است؟
    بله، اصل مشكل ما اين است كه اقتصاد ما يك اقتصاد وارداتي است، با همان ابزار ها، با همان نهاد ها و با همان سبك زندگي، اين باعث ميشه كه تازه ما يك درجه مشكلاتمان از آنها بيشتر شود، چون ما كپي كرديم و هميشه نسخه اصلي از كپي آن بهتر است. بعد اين كه ما به تعارض مي خوريم،
    چون ما مسئله اي به نام دين داريم. آنها مشكلي با ربا ندارند ولي ما معتقديم ربا محاربه با خدا است و مواردي از اين دست. . . پس ما اين جا هم با نا كار آمدي سيستم مشكل داريم و هم با تعارض آن با مباني ارزشي خودمان.
    اصلا مي گويم نظام بانكي ما كه ربوي نيست كه نظام بانكي دنيا ربوي است. كه همه ارز ها پشتوانه دارند به جز دلار.دلار خودش پشتوانه خودش است. من بخواهم ريال چاپ كنم پشتوانه من طلا و ارز است. پشتوانه دلار چيست؟دلار پشتوانه اي را ندارد. در همين كتابي كه من داشتم مي خواندم مي گويد كه آمريكا بدون پشتوانه به چاپ پول دست زده است. اين اتفاقي كه در دنيا دارد مي افتد يك كلاهبرداري عيان است. همان بانك فدرال رزرو كه در آمريكاست كه ازهفت هشت تا بانك ايجاد شده است. لذا اولين بحث اين است كه آيا ما مي توانيم با نهادهاي اقتصادي ليبراليستي در يك سيستم عامل (نظام)اسلام اينها را با هم الحاق كنيم و بريم جلو؟
    آيا به نظر شما فساد اقتصادي اي كه در سطح بالايي انجام مي شود يكي از همان دلايلي نيست كه مجالي براي تغيير اين سيستم به وجود نمي آيد؟ مثل همان مسئله دلال ها كه پيشتر به آن اشاره كرديم.
    اينها در همان حوزه اقتصادي منافعي هم دارند. شما به طور مثال بياييد در همين زمينه بانك شروع كنيد، اصلا امان نمي دهند! شما مي دانيد چقدر ثروت در يك جا متمركز شده؟ آن بانك آنقدر قدرتمند شده است كه ديگر بانك مركزي را تحويل نمي گيرند و پاسخگوي آن نيستند. به نظر من اگر دولت بخواهد يكي از اين موسسات را ببندد، بايد با توپ و تفنگ سراغ آن برود! وقتي كار از يك حدي فراتر برود، بازار ديگر بي سر و سامان و از كنترل خارج مي شود. امروز داشتم آخرين گزارش را درمورد اينكه آقاي كميجاني جايي گفته بود كه 94هزار ميليارد تومن سپرده در اختيار 6 موسسه غيرمجاز است. الان همين جاي سوال دارد. چطور است كه من اگر يك مغازه بدون مجاز باز كنم، يك شبه مي بندند. ولي اينجا 6 تا موسسه غير مجاز كه در نظام جمهوري اسلامي ايران شكل گرفته و 94هزار ميليارد تومان سپرده مردم هم دستشان است! جاي تعجب دارد. يعني يك فساد علني! اين جمله يك فساد آشكار است. پس چرا نمي توانند ببندند اين موسسات را. كار نبايد بدين صورت باشد. اين ها بازي هاي خطرناكي است. و يكي از مشكلات همين است؛ اينكه چرا ما رئيس بانك مركزي را از همين مديران گذاشتيم. مدير بانك مركزي، يك مدير بانكي است. ايشان كه خودشان 10 سال 20 سال در حوزه بانكي بوده اند بايد بيايند پاسخ بدهند.ما بالاي سر همان سيستم بانكي اي كه مشكل دارد كسي را مي گذاريم كه از خود بانك است. يعني خودش از دل همان است ديگر! اين بازي خوبي نيست. راه حلي هم ندارد.
    گفت و گو: وحيد شقاقي در گفت و گو با رسالت مطرح كرد: گذر از نهادهاي نئو ليبراليستي تنها راه درمان اقتصاد
    


 روزنامه رسالت، شماره 9310 به تاريخ 21/6/97، صفحه 4 (اقتصادي)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 4 بار
    

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
فصلنامه علوم دانشگاه تهران
متن مطالب شماره 4 (پياپي 114)، Autumn 2018را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است