|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه دنياي اقتصاد97/6/21: منشا ۲۷ روز سرگيجه بورس بازان
magiran.com  > روزنامه دنياي اقتصاد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4427
سه شنبه بيست و هفتم شهريور ماه 1397



خدمات سايت




 
MGID3360
magiran.com > روزنامه دنياي اقتصاد > شماره 4422 21/6/97 > صفحه 10 (بورس) > متن
 
 


منشا ۲۷ روز سرگيجه بورس بازان
اثر بخشنامه هاي متناقض ارزي در يك ماهگي بسته جديد ارزي بررسي شد

نويسنده: مهديه انوشه

دنياي اقتصاد : راز رفتار نوساني شديد بورس در يک ماه اخير چيست؟ چه مي شود که دماسنج بازار طي ۲۷ روز معاملاتي، يک روز سه پله بالا مي رود و روز ديگر دو کانال عقب مي نشيند. پر واضح است که رفتار سياست گذار در حوزه هاي مرتبط با قيمت گذاري يکي از دلايل اصلي است که بازار را در يک ماه اخير با سرگيجه مداوم نزول و صعود درگير کرده است.
    بيش از يک ماه از عمر بسته جديد ارزي دولت مي گذرد. وقايع نگاري بازار از ۱۴ مرداد ماه تا ۲۰ شهريور ماه حاکي از ۱۰ شوک قيمتي ناشي از اخبار، اظهار نظرها، تصميم هاي خلق الساعه و انتشار ابلاغيه ها بود. به اين ترتيب که در ۲۷ روز معاملاتي، به طور تقريبي بازار يک روز در ميان با تزريق هيجان هاي کاذب از مسير اصلي دور شد که مهم ترين عارضه آن بي اعتمادي و سرگيجه سرمايه گذاران است. هرچند در اين مدت بازدهي ۵/ ۱۹ درصدي نماگر بورس با رشد بيش از ۲۴ هزار واحدي، خيره کننده بود اما نبايد از کنار آسيب هاي تعدد تصميم هاي ضد و نقيض بر بدنه بازار سرمايه به سادگي عبور کرد. البته بعد از يک ماه آشفتگي، مقاومت هاي دولت در مقابل قيمت هاي پايه محصولات بورس کالا کمتر شد. بر همين اساس بود که در قدم اول حذف سقف قيمتي براي معامله محصولات مس، آلومينيوم و فرآورده هاي نفتي فرعي اتفاق افتاد و سرانجام روز گذشته (۲۰ شهريور) بعد از نامه رئيس سازمان بورس به معاون اول رئيس جمهور مبني بر تعيين تکليف هر چه سريع تر محصولات پايه در بورس کالا و بلافاصله پس از آن ابلاغيه وزارت صنعت درخصوص حذف سقف رقابت معاملات فولادي از امروز (۲۱ شهريور) شوک مثبتي بود که سرعت جهش قيمت سهام در بازار را چند برابر کرد. هرچند هنوز محصولات پتروشيمي تعيين تکليف نشده و اين کالاها بر اساس دلار ۴۲۰۰ توماني و با نوسان قيمت ۵ درصدي معامله مي شوند. اين در حالي است که شاپور محمدي در نامه اي خطاب به اسحاق جهانگيري پس از ارائه دو پيشنهاد خارج کردن کالاهاي بورسي از نظام قيمت گذاري ستاد تنظيم بازار يا خروج کالاي مشمول نظام قيمت گذاري از ساز و کار عرضه در بورس هاي کالايي، تاکيد کرده اگر راهکارهاي فوق مدنظر قرار نگيرد، هيات پذيرش بورس کالا مي تواند به تدريج کالاهاي مشمول قيمت گذاري را لغو پذيرش کند. بر همين اساس انتظار مي رود به زودي محصولات پتروشيمي نيز از شمول قيمت گذاري دولتي خارج شوند. با اين حال مقاومت هاي دولتي براي هماهنگ نشدن قيمت محصولات پايه در بورس کالا با نرخ ارز بازار ثانويه اختلاف قيمت فاحشي را در اين مدت بين بورس و بازار آزاد ايجاد کرد که به گفته شرکت هاي فولادي برآوردهاي حاصل از آن رانتي بيش از ۴ هزار ميليارد تومان در يک ماه بوده است. هرج و مرج تصميم گيري ها و تعدد بخشنامه هاي متناقض در اين مدت، بازار سرمايه را از فلسفه واقعي اش که سرمايه گذاري عاقلانه و به دور از هيجان هاي کاذب است، دور کرد. بنابراين، در اين گزارش با رويدادخواني يک ماه اخير و تمرکز بر تعدد بخشنامه هاي متناقض دولتي و تصميم هاي ساعتي، اثرات آن بر نماگر بازار سهام و مهم تر از آن تزريق هيجان هاي کاذب، حباب هاي قيمتي و تشويق به سهامداري کوتاه مدت بررسي مي شود.
    
    خوشبيني هاي مردادي
    روزهاي ابتدايي مردادماه (۶ تا ۱۴ مرداد) متغيرهاي بازار سرمايه تحت تاثير زمزمه هاي آزادسازي نرخ ارز رکوردشکني هاي خيره کننده اي را در کارنامه خود ثبت و شاخص کل بيش از ۱۸ درصد رشد کرد. افزايش بي سابقه حجم و ارزش معاملات نيز حاکي از ورود جريان جديدي از نقدينگي بود.
    
    اولين شوک با ريزش ۵/ ۱ درصدي
    ۱۴ مرداد ماه به طور رسمي بسته ارزي دولت رونمايي و جزئيات آن تشريح شد. پس از آن بود که فولادسازان با مجلسي ها و نماينده وزارت صنعت براي تعيين تکليف وضعيت قيمت ها و مبادلات در بورس کالا به مجلس رفتند. در اين جلسه اصلاح دستورالعمل تنظيم بازار فولاد بر مبناي دلار بازار دوم مطرح و گفته شد که وزارت صنعت ظرف يک هفته دستورالعمل را اصلاح خواهد کرد اما معاونت وزارت صمت، اصلاح قيمت محصولات فولادي را رد کرد و در روز ۱۷ مردادماه ترمز شاخص بورس کشيده شد. نماگر بورس در آن روز دو کانال فتح شده را پس داد و ۲۰۰۰ واحد افت کرد. در حقيقت بازار با اين ريزش اعتراض خود را به ابهامات موجود نشان داد.
    
    دومين شوک وزارت صنعت
    يک هفته از عمر بسته ارزي پر حاشيه گذشته بود. بسته اي که بورس کالا را از همان روز اول درگير چالش هاي قيمتي شديد کرد که تبعات آن به تالار حافظ نيز رسيد. در روزهاي کشمکش قيمتي، وزارت صنعت دستور افشاي عمومي فهرست خريداران بورس کالا را صادر کرد. انتشار اين اطلاعات بنا به گفته مدير عامل بورس کالا، مغاير با قانون بازار و نيازمند مجوز قضايي بود. با اين وجود بورس کالا تلاش خود را براي اخذ مجوزهاي قانوني در اين رابطه آغاز کرد تا هرچه زودتر به اين غائله پر سر و صدا و رانت ساز خاتمه دهد. روند اصلاحي شاخص با شوک دوم ادامه داشت و باعث شد اين متغير تا ۱۲۸ هزار واحد پايين بيايد.
    
    لبخند بورس با توقف عرضه هاي «فملي»
    ۲۳ مرداد هم بازار سرمايه مثل روزهاي قبل شاهد شوک هاي قيمت از جنسي ديگر بود. خبر تداوم تسعير نرخ خوراک پتروشيمي ها با دلار ۳۸۰۰ توماني و تکذيب آن پس از دقايقي، باز هم سهامداران را گيج کرد. اما خبر توقف عرضه محصولات ملي مس در بورس کالا، خوش بيني هايي را براي تغيير نحوه قيمت گذاري ايجاد و سرانجام در اين روز پرحاشيه، نماگر بازار ۲ درصد بالا رفت تا نوسان هاي شديد حرکتي را در نمودار خود ثبت کند. ۲۴ مرداد بود که مسوولان دولتي و خصوصي در برنامه ويژه خبري رسانه ملي به بحث و اظهار نظر درخصوص قيمت گذاري محصولات فولادي در بورس کالا پرداختند. در اين جلسه جعفر سرقيني، معاون امور معادن وزارت صمت، بر مواضع اين وزارتخانه در خصوص قيمت ها تاکيد کرد.
    
    تضاد دو بخشنامه
    در اين ميان تضاد بخشنامه اي وزارت صنعت و بانک مرکزي، بازار را در هزارتوي سردرگمي رها کرد. از طرفي وزارت صمت به تداوم اجراي دستورالعمل تنظيم بازار فولاد که ابتداي مرداد ابلاغ و اجرا شد، تاکيد داشت و از سوي ديگر دولت و بانک مرکزي سياست هاي جديد ارزي را همان زمان اعلام مي کنند و ظاهرا خبري از تضاد اين بخشنامه ها ندارند. سومين هفته مرداد ماه، بازار سرمايه متاثر از موج خبرهاي مثبت و منفي، با سرگيجه اي شديد و افت ۸/ ۰ درصدي نماگر بورس به کار خود پايان داد. اين در حالي بود که در دو هفته قبل، بازار با رشدي فزاينده در رالي توفنده، بازدهي ۲۰ درصدي ناشي از خوش بيني آزادسازي قيمت ها را تجربه کرده بود. در شرايط پر ابهام بازار سرمايه، اهالي بازار چشم انتظار نهاد ناظر بودند تا هرچه سريع تر در کنار نهادهاي سياست گذار دولتي، ابهام ها را برطرف کنند و با توجه به وظيفه مهم اين نهاد بر مبناي صيانت از حقوق سهامداران خرد، مانع از بروز چنين آشفتگي هايي شوند.
    
    ورود شوراي عالي و جهش بورس
    البته بعد از دو هفته که شوراي عالي بورس به دقت آشفتگي ها را رصد کرد، وارد عمل شد و دستور توقف عرضه هاي محصولات شيميايي و فولادي در بورس کالا تا زمان تعيين تکليف قيمت گذاري را صادر کرد. اين خبر توسط مدير نظارت بر بورس هاي سازمان بورس در بعداز ظهر ۲۷ مرداد تاييد شد و موج جديدي از اميد را براي سرمايه گذاران به همراه داشت که در کنار نامه اعتراضي سهامداران شرکت هاي فولادي به وزير اقتصاد جهش سه کانالي شاخص بورس را در ۲۸ مرداد رقم زد. جزئيات نامه سهامداران فولادي به وزير اقتصاد نکات قابل توجهي داشت که يکي از آنها تاکيد به رانت ۴هزار ميليارد توماني در بازار فولاد بود که به دليل قوانين وزارت صمت ايجاد شده بود.
    
    موضع وزارت صنعت درجلسه فولادسازان
    روزهاي پر خبر در مرداد ماه کم نبودند. بيست و هفتم همان ماه بود که در کنار انتشار نامه اعتراضي فولادي ها به وزير اقتصاد و توقف عرضه هاي بورس کالا با دستور شوراي عالي بورس، فولادسازان دوباره در جلسه اي با وزارت صنعت براي آزادسازي قيمت تلاش کردند. خروجي اين جلسه پيشنهادي براي تغيير سقف مجاز قيمت هاي فولادي در بورس کالا از ۵ به ۱۰ درصد بود. فرداي همان روز خبري هم ازمجلس مبني بر ارائه طرح دو فوريتي با مضمون حذف رانت پتروشيمي و پالايشي منتشر شد. اين خبر به تقويت جهش هاي قيمتي در بازار کمک کرد. وقايع نگاري «دنياي اقتصاد» نشان مي دهد، سياست هاي تازه متولدشده ارزي دولت به ۱۵ روزگي رسيد که در اين ميان حجم خبرهاي رسمي و غير رسمي و ابهامات آن تمامي اقتصاد را درگير و گيج کرده بود.
    
    تداوم ابهامات و حيرت معامله گران
    شوک بعدي بازار، بي اعتنايي وزارت صنعت به دستور شوراي عالي بورس مبني بر توقف عرضه هاي بورس کالا بود. اختلاف بين اين شورا و وزارت صنعت در آن دوران، شفاف ترين خروجي شکست مکانيزم مديريت دستوري در بازار «و بلاتکليفي» ساده ترين واژه براي توصيف شرايط بود. اما زمزمه هاي عقب نشيني وزارت صنعت از مواضع دستوري اش تا حدودي از نگراني ها کاست و بازار هم با صعود ۲۷۰۰ واحدي، خوش بيني ها را تاييد کرد. آخرين هفته مرداد ماه با وجود تداوم ابهامات و منفعل بودن نهاد ناظر، حدود ۵ درصد بازدهي داشت و در اين بين بازار با سرگيجه اي شديد وارد شهريور شد.بازار سرمايه در مرداد ماه، رشد نزديک به ۲۶ درصدي شاخص کل را ثبت کرد و با وجود ابهامات متعدد، خروج دلار صادراتي از حصر سياست هاي دستوري، سيگنال مثبتي به فعالان بود تا بار ديگر در صف هاي خريد قرار گيرند.
    
    باز هم تزريق هيجان در ۴ شهريور
    تنها يک روز از معاملات بورس در شهريور مي گذشت که شامگاه سوم آن ماه، اعلام نرخ هاي جديد فرآورده هاي نفتي بر مبناي ارز بازار ثانويه و همچنين ابلاغيه وزارت صنعت، مبني بر حذف سقف رقابت قيمت مس و آلومينيوم و افزايش سقف رقابت به ۱۰ درصد براي فولاد در بورس کالا، تصور حرکت به سمت آزادسازي را تقويت کرد که نتيجه آن، تزريق هيجان به بازار سهام، تداوم سريال رکوردشکني ها با صعود ۶/ ۱ درصدي نماگر بورس بود. در اين ميان، افزايش حدود ۱۰۰ درصدي نرخ لوب کات، روانکارها را با فشار فروش مواجه کرد و باعث اعتراض اين گروه در قالب نامه اي به معاون اول رئيس جمهوري شد.
    
    شوک «پالايش و پخش»و ريزشي ۵/ ۲ درصدي
    دو روز رشد متوالي و ثبت رکوردي جديد در کانال ۱۴۰ هزار واحدي براي نماگر بورس در حالي رقم خورد که شرکت ملي پالايش و پخش تنها ۴۸ ساعت بعد از اعلام نرخ هاي جديد، آنها را تکذيب و در ابلاغيه اي تاکيد کرد قيمت پايه محصولات فرعي پالايشگاه ها طبق رويه پيشين است. با اين شوک سنگين، بازار سهام ريزشي ۵/ ۲ درصدي را تجربه کرد. البته اين موضوع نه تنها معاملات سهام وابسته راتحت تاثير قرار داد، بلکه نگراني سهامداران را به دليل بي اعتمادي به تصميمات ناگهاني تشديد کرد. نگراني هاي شديد باعث شد ظرف ۴ روزمعاملاتي نماگر بورس متاثر از افت قيمت نمادهاي کالايي حدود ۷ هزار واحد ريزش کند.
    
    سيگنال هاي مثبت با سومين ابلاغيه جديد
    بورس اما در ميانه دومين هفته شهريور با خبر حذف سقف رقابت محصولات نفتي در شامگاه يازدهم مرداد در مسير جهشي قرار گرفت. شرکت ملي پالايش و پخش براي سومين بار ظرف يک هفته تصميم هايش را تغيير داد. در ادامه ابلاغيه حذف سقف قيمتي فولاد و زمزمه هاي آزادسازي نرخ محصولات پتروشيمي نيز از نگراني ها کاست. سرانجام عقب نشيني از مواضع سخت دولتي اگرچه ديرهنگام، اما اميدهايي را براي حرکت به سمت بازار آزاد ايجاد کرد.
    
    وزنه سنگين دولت بر پاي بازار سهام
    در همين رابطه حميدرضا مير معيني کارشناس بازار سرمايه در گفت وگو با «دنياي اقتصاد» بيان کرد: جايگاه بازار سرمايه در اقتصاد کشور هنوز به رسميت شناخته نشده است و به همين دليل در شرايط خاص و بحراني ساير نهادهاي دولتي بر بازار سرمايه ارجحيت دارند. ميرمعيني ارجحيت نهادگرايي بر اقتصاد آزاد را مورد توجه قرار داد و گفت: زماني که بورس تبلور اقتصاد آزاد نيست، نمي توان انتظار داشت جايگاه و نقش آن به رسميت شناخته شود. وي معتقد است تا زماني که بخش خصوصي قدرتمند در کشور وجود نداشته باشد و دولت نيز دست از تصدي گري در اين نهادها برندارد، اين روند ادامه دارد. به همين دليل است که بورس و بازار سرمايه کشور کاملا با کارکرد واقعي و مفهوم عملي آن فاصله دارد.
    
    
منشا ۲۷ روز سرگيجه بورس بازان / اثر بخشنامه هاي متناقض ارزي در يک ماهگي بسته جديد ارزي بررسي شد
    


 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 4422 به تاريخ 21/6/97، صفحه 10 (بورس)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 9 بار



آثار ديگري از "مهديه انوشه"

  «دنياي اقتصاد» الزام انتشار معاملات اعتباري را بررسي مي كند: نوبت تفكيك پول هاي داغ بورسي
مهديه انوشه، دنياي اقتصاد 30/5/97
مشاهده متن    
  2 روي سكه پارادوكس دلار در تالار حافظ
مهديه انوشه، شرق 1/7/92
مشاهده متن    
  بورس تهران ۱۰۰ميليارددلاري شد / «حافظ»، وامدار روحاني
مهديه انوشه، شرق 31/6/92
مشاهده متن    
  حركت بورس تهران با گام هايي سنگين / نگاهي به آينده با بررسي شواهد گذشته
مهديه انوشه، شرق 30/6/92
مشاهده متن    
  دورخيز براي قله ۶۱هزار / خبرهاي خوش، بازارسهام را تكان داد
مهديه انوشه، شرق 28/6/92
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
ماهنامه نفت و پالايش
متن مطالب شماره 61، شهريور 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است