|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه كيهان97/6/21: مصدق خودش را خلع سلاح كرد
magiran.com  > روزنامه كيهان >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 22005
سه شنبه بيست و هفتم شهريور ماه 1397



خدمات سايت




 
MGID2827
magiran.com > روزنامه كيهان > شماره 22000 21/6/97 > صفحه 6 (پاورقي) > متن
 
      


مصدق خودش را خلع سلاح كرد
روايتي از كودتاي آمريكايي 28 مرداد 1332 با انتصاب يكي از عوامل كودتا به عنوان رئيس شهرباني


چهارشنبه؛ 28 مرداد
    ساعت 6/30 صبح تلفنچي منزل دكتر مصدق به دكتر صديقي وزير كشور اطلاع داد كه نخست وزير او را احضار نموده است. ساعت 7 دكتر صديقي در اتاق جلسه وزيران حاضر بود. دكتر مصدق وزير كشور را به اتاق خود فراخواند و دستوراتي درخصوص همه پرسي براي تشكيل «شوراي سلطنتي» به او ابلاغ كرد. دكترصديقي مي گويد:
    «... [دكتر مصدق] گفتند: چون شاه از كشور تشريف برده اند و لازم است تكليف قانوني وظايف مقام سلطنت معين شود، من با جمعي از آقايان صاحب اطلاع شور كردم راي آقايان اين است كه شوراي سلطنتي به وسيله مراجعه به آراء عمومي تشكيل شود. شما به فرمانداران تلگراف كنيد كه از محل ماموريت خود خارج نشوند و آنانكه به مرخصي رفته اند به محل خدمت خود مراجعه نمايند تا پس از دادن دستور مراجعه به آراء عمومي، اينكار را انجام دهند...»86
    دكتر صديقي نيز در همين روز بخشنامه اي به شرح ذيل براي استانداران، فرمانداران و بخشداران سراسر كشور صادر نمود:
    
    «تلگراف- بيسيم مهندس فرمانداري رونوشت استانداري
    چون براي مراجعه به آراي عمومي كه دستور آن به زودي صادر مي شود بايد فرمانداران و بخشداران در محل ماموريت حاضر باشند از تاريخ وصول تلگراف پيشنهاد نقل و انتقال و مرخصي و استفاده از مرخصيهاي اعطايي موكول به بعد خواهد شد و كليه فرمانداران و بخشداران بايد در محل ماموريت بمانند ضمنا به كليه فرمانداران و بخشداراني كه در مرخصي هستند ابلاغ فرمائيد كه بي درنگ به محل ماموريت خود مراجعت نمايند و براي شهرستانها و بخش هايي كه فاقد فرماندار و بخشدار است يا پيشنهادهايي كرده اند كه هنوز انجام نيافته استانداري يا فرمانداري را موقتا به كفالت تعيين و ابلاغ نماييد كه به فوريت در محل حاضر شود اعتبار لازم براي هزينه سفر ماموريت حواله خواهد شد وصول تلگراف را فوري اطلاع دهيد:
    12532/ ك - 28/5/32 وزير كشور»87
    از ميان مطبوعات صبح روزنامه هاي ژورنال دو تهران، ملت ما، آسياي جوان، آرام، ستاره اسلام و مرد آسيا فرمان انتصاب سرلشكر زاهدي به نخست وزيري را چاپ نمودند. ضمن آنكه چهار روزنامه اخير به همراه شاهد و داد مصاحبه جعلي سرلشكر زاهدي را كه اظهار مي داشت او نخست وزير قانوني است را نيز به چاپ رساندند.88
    قبل از ساعت 8 صبح گروه هايي از جوانان و نوجوانان با همكاري اوباشان رانندگاني را كه از تجريش و سرپل تجريش عازم تهران بودند متوقف نموده و آنها را وادار مي كردند عكس شاه را روي شيشه اتومبيل خود نصب نمايند و چراغ ها را به علامت شادي روشن كنند. در غير اين صورت راننده را مضروب و به بدنه و شيشه هاي ماشين خسارت وارد مي كردند.
    قبل از ساعت 9 صبح گروه هايي كه از فعاليت حزب توده در اين چند روز به تنگ آمده بودند به طور خودجوش به حمايت از شاه در بازار اجتماع كرده و آماده فعاليت بودند. اما كسي نبود كه آنها را رهبري كند. جلالي يكي از مزدوران سيا به سرعت رهبري گروهي از جمعيت را بدست گرفته و آنان را به طرف مجلس هدايت كرد و در مسير راه آنها را تحريك كرد تا دفاتر باختر امروز را به آتش بكشند. افشار نيز گروهي ديگر را به طرف روزنامه هاي حزب توده شامل شهباز، به سوي آينده و جوانان دموكرات رهنمون شد و همگي آنها را غارت كردند. اخبار غارت ها و حملات به سرعت در سطح شهر منتشر شد. از سوي ديگر حوالي ساعت 9 گروهي از مزدوران كودتا به همراه جمعي از نظاميان كه بعضا لباس شخصي پوشيده بودند در ميدان بهارستان به حمايت از شاه شعار مي دادند. و با هواداران دكتر مصدق به زدوخورد پرداختند. سربازان مامور فرماندار نظامي كه موظف به برقراري نظم بودند بي آنكه مداخله كنند در كاميون هاي شان نشسته و ناظر دعواي طرفين بودند.
    در اين زمان كه اخبار اغتشاشات مدام در سطح شهر منتشر مي شد و مسوولين مي بايست با به كارگيري نيروهاي امنيتي درصدد مقابله با كودتا برآيند، ولي دكتر مصدق نه تنها اقدامي نكرد بلكه عملا خود را خلع سلاح نمود. با وجود هشدار صريح و قاطع دادستان فرمانداري نظامي در روز قبل (27 مرداد) مبني بر همدستي سرتيپ دفتري با كودتاگران و اذعان دكتر مصدق به رفتار مشكوك او در شب 25 مرداد، باز هم لاقيدي نموده و سرتيپ دفتري را به رياست شهرباني كل منصوب نمود. سرتيپ رياحي در اين باره مي گويد: «صبح روز 28 مرداد، سرتيپ دفتري نزد مرحوم دكتر مصدق مي رود ساعت ده صبح همان روز دكتر مصدق به من تلفن كردند و فرمودند سرتيپ دفتري را به جاي سرتيپ مدبر به رياست شهرباني منصوب كنم... خدمت ايشان عرض كردم كه به هيچ وجه به دفتري اعتماد ندارم... آقاي دكتر مصدق اصرار فرمودند كه قطعا ايشان بايد رئيس شهرباني شود، چون به او اعتماد دارم... نتيجه انتصاب سرتيپ دفتري به رياست شهرباني اين شد كه به كمك فرماندار نظامي از يك واحد متحرك نظامي در شهر استفاده نمايد كه «بلوا» را خاموش كند، ولي طبيعي است كه او، عكس اين عمل را انجام داد...»89
    دكتر غلامحسين صديقي وزير كشور نيز درخصوص انتصاب سرتيپ دفتري اظهار مي دارد: «فراموش نمي كنم روز 28 مرداد، حدود ساعت 10 صبح، نخست وزير تلفن كرد و گفت حكم رياست شهرباني را به نام سرتيپ محمد دفتري صادر كنيد. اين كار انجام شد. روز بعد [29 مرداد]از دكتر مصدق پرسيدم آقا؛ به اين افسر اعتماد داشتيد؟ دكتر فرمود: «آقا كاش مي بوديد و مي ديديد اين افسر كه با ما نسبت دارد صبح روز 28 مرداد آمد و با گريه گفت: «آقا؛ به من خدمتي كنيد من چه موقع مناسب تر از حال مي توانم به شما خدمت كنم!»90
    به طوري كه ملاحظه شد از نظرگاه دكتر مصدق «اعتماد» به مفهوم «احساسات» و «تعصبات قومي» تعبير مي شود. البته يقينا كنه مسائل عميق تر از اين بوده است و انتصاب سرتيپ دفتري در شرايط بحراني و با وجود در مظان اتهام بودن او دلايل ديگري هم داشته كه يكي از آنها واگذاري ابتكار عمل به كودتاگران بوده است. ضمنا بايد گفت دكتر مصدق در روز 28 مرداد سرتيپ دفتري را به سمت فرمانداري نظامي تهران نيز منصوب نمود و بدين سان دكتر مصدق قواي لازم را در اختيار كودتاگران گذارد و آنان را مجهز كرد.
    86- نجاتي، سرهنگ غلامرضا، جنبش ملي شدن صنعت نفت ايران، ص 539.
    87- بزرگمهر، جليل، مصدق در محكمه نظامي، ص 65.
    88- آمريكا و تحولات ايران، ص 217. اين مصاحبه توسط كودتاگران تدوين شده بود.
    89- نجاتي، سرهنگ غلامرضا، جنبش ملي شدن صنعت نفت ايران، ص 441.
    90- نجاتي، سرهنگ غلامرضا، جنبش ملي شدن صنعت نفت ايران، ص 537. سرهنگ 2 فرهنگ خسروپناه فرمانده هنگ بهادر داماد برادر دكتر مصدق بود، هنگام انتصابش مورد سوءظن بود ولي دكتر مصدق وساطت نموده و گفت: «او خيانت نمي كند، زيرا خودم انگشتر ازدواجش را بدستش كرده ام!» از قضا سرهنگ خسروپناه نيز خيانت كرد. ر.ك. همان ص 393.
    مصدق خودش را خلع سلاح کرد / روايتي از كودتاي آمريکايي 28 مرداد 1332 با انتصاب يکي از عوامل کودتا به عنوان رئيس شهرباني
    


 روزنامه كيهان، شماره 22000 به تاريخ 21/6/97، صفحه 6 (پاورقي)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 8 بار
    

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
دو ماهنامه قالب سازان
متن مطالب شماره 95، مرداد 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است