|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه جام جم97/6/20: كار شبيه خوان ها كار دل است
magiran.com  > روزنامه جام جم >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 5204
دوشنبه بيست و ششم شهريور ماه 1397



خدمات سايت




 
MGID2835
magiran.com > روزنامه جام جم > شماره 5199 20/6/97 > صفحه 20 (صفحه آخر) > متن
 
 


كار شبيه خوان ها كار دل است
تعزيه خواني و پرده خواني ماه محرم به روايت جواد انصافي

نويسنده: طاهره آشياني

از ديشب غوغايي به پا شده؛ غوغايي براي پوشش همه دلتنگي ها و بغض ها و حسرت ها.اصلا انگار محرم با همه اندوه و حُزنش مي آيد تا آبي باشد بر همه دردها و رنج ها.انگار محرم و بخصوص دهه اولش که به حادثه عظيم تاسوعا و عاشورا ختم مي شود، مي آيد تا مردم صبرشان را به صبر همه آنهايي که محشر کربلا را تجربه کرده اند، گره بزنند و ياد بگيرند که چگونه ببينند، چگونه صبر کنند، چگونه جوانمردي کنند، چگونه پاي عهد انسانيت بايستند چگونه ايمان را حفظ کنند و بدانند که خدايي هست و همان خدا اجر خواهد داد و جبران خواهد کرد همه صبوري ها و اشک ها و حرمان ها و کمبودها را .
    مردم معمولا به استقبال عيد مي روند مثلا مردم ايران براي عيد نوروز از يک ماه قبل آماده مي شوند، مي شويند و مي سابند و لباس نو مي خرند و ... اما همين مناسک را براي محرم هم به جا مي آورند، لباس سياه مي خرند، محله و مساجد را آماده مي کنند، پرچم هاي سياه بالا مي روند ، تکيه ها شکل مي گيرند، بازار طبل و سنج و زنجير داغ مي شود، همه جا ولوله مي شود اما اينبار نه براي عيد و شادي که براي عزا؛ عزاي سروران عالم از سيدالشهدا(ع) گرفته تا حضرت عباس(ع)، علي اکبر(ع) ، علي اصغر (ع) و هفتاد و دو نفر ديگر.عجب داغي؛ آقا امام حسين (ع) همه اهل بيت (ع) خود را به ميدان آورده و چه بي رحمند آنهايي که همه را از دم تيغ مي گذرانند حتي طفل شيرخوار را و در اين ميان عجب صبري زينب (س) دارد.بايد محرم شود بايد اين واگويه ها از پس قرن ها دوباره به سر زبان ها بيايد تا ياد بگيري صبرت را به صبر زينب (س) گره بزني و ديگر به گِله و شکايت زبان باز نکني. اصلا براي همين است که از ده روزي مانده به محرم در شهر و روستا و محله ها ولوله و غوغا مي شود ، يک سال اين همه گرفتاري و مشکل را به دوش مي گيري تا در محرم شانه بگذاري به گوشه علم و کُتلي و زار بزني براي همه مظلوميت آنهايي که به کربلا رسيدند و براي بي قراري هاي خودت.محرم براي ايراني ها کم از نوروز ندارد؛ يک زماني شهر را سفيد پوش مي کنند و اين جا به حرمت اولاد پيامبر (ص) ايران را سياه پوش مي کنند.
    ايراني ها که پيشينه طويلي در پرده خواني و نقالي و روايت هاي شاهنامه دارند وقتي به مصيبت بزرگ محرم مي رسند، از اين هنر هاي خود استفاده کرده و روايتي متفاوت از عاشورا و تاسوعا ارائه مي دهند. جواد انصافي، پژوهشگر آيين هاي ايراني و بازيگر درباره پرده خواني عاشورا و تاسوعا مي گويد:«ايراني ها، پرده خواني را براي روايت اتفاقات شاهنامه طراحي کردند اما وقتي به محرم و سوگواري براي اباعبدا... رسيدند، تصميم گرفتند از اين هنر براي روايت اتفاقات کربلا هم استفاده کنند.نقاشي ها کشيده شد و در دو طرف نهر علقمه اشقيا و اولياء به صف شدند.صورت اولياء يا پوشيده شد و يا نوراني و چهره اشقيا همچون ديوها طراحي شد.پرده خوان کنار پرده مي ايستاد و به سبک نقال ها، تاسوعا و عاشورا را براي مردمي که گرد او جمع شده بودند روايت مي کرد، چنان جانسوز که اشک همه را در مي آورد.البته سال هاست سنت پرده خواني تقريبا از بين رفته و در محرم هم بندرت اين هنر در شهرها و روستا ها ديده مي شود.هر چند در سال هاي اخير فعالان فرهنگي و هنري تلاش کرده اند اين هنر را دوباره زنده کنند.»
    تعزيه خواني و شبيه خواني ايراني ها براي امام حسين(ع) و يارانش طراحي شده، نمايش هايي که در دهه اول محرم در تکايا و کوچه ها و خيابان ها برگزار مي شده و همچنان اين سنت ادامه دارد و چند سالي است که جدي تر شده است.در تعزيه يکي شمر مي شود و ديگري امام حسين(ع). يکي اولياء و ديگري اشقيا. لباس رزم بر تن مي کنند و زيبايي اش در اين است که روي نمي پوشانند و چه جراتي دارد آن که امام (ع) مي شود و چه دلي دارد آن که شمر مي شود. يکي در اوج محبوبيت و ديگري در اوج نفرت.
    انصافي درباره تاريخچه تعزيه خواني مي گويد:« از دوره صفويه شروع شد و در دوره قاجار به اوج رسيد و حتي براي آن تکيه اي ساختند به نام تکيه دولت که هوشمندانه ساخته شد و مثل تئاتر شهر و سالن هاي اپرا چند طبقه داشت که مردم به راحتي روي سن را مي ديدند.حتي از شهرستان ها هم تعزيه خوان ها مي آمدند و در تکيه دولت اجراهايي داشتند.تکيه دولت اما از بين رفت و واقعا حيف شد، چند سالي است تلاش هايي مي شود که دوباره احيا شود اما هنوز به نتيجه نرسيده»
    شمرخوان ها معمولا مورد غضب مردم قرار مي گيرند و برخي گاهي به آنها گمان هايي مي برند مثلا مي گويند ببين چه کرده که نقش شمر به او رسيده ! اما واقعيت اين است که او براي ادا کردن دين اش به امام حسين (ع) و ديگر شهداي کربلا تصميم گرفته است که لباس سرخ بپوشد و مقتل سيدالشهدا را در لباس بدترين آدم کربلا بخواند.شايد که اجر او را صاحب عزا جور ديگري بدهد.انصافي درباره شمرخواني مي گويد:«در تعزيه آنجا که شمر مي خواهد سر از بدن امام حسين (ع) جدا کند خودش مي گويد: بر شمر لعنت ! و جمعيت در جواب مي گويد: بيش باد ! شمر اين را مي گويد که به مردم ثابت کند ذات او شمر نيست و به اندازه مردم از اين شخصيت نفرت دارد و مردم نبايد نقش او را با خودش اشتباه بگيرند.برخي از بازيگران نقش شمر زماني که با امام حسين (ع) وارد نبرد مي شوند و به لحظه آخر مي رسند، روضه مي خوانند و گريه مي کنند چون ته دلشان راضي نيستند که حتي در نمايش امام را شهيد کنند.»
    ايران چند روزي است آماده محرم شده و از ديشب هيات ها درهاي خود را به روي عزاداران باز کرده اند.اين روزها مشکلات زياد شده و مردم گرفتاري هاي اقتصادي زيادي دارند اما هيچ کدام از اين ها باعث نشده مردم براي عزاداري سالار شهيدان کم بگذارند، توسل به اهل بيت (ع) آنقدر زياد است که مردم مي دانند خود امام (ع) به عزاداري آنها برکت خواهد داد وامسال از هر سال بهتر و پر و پيمان تر مراسم محرم را برگزار خواهند کرد.تعزيه خوان ها از از ديشب به ميدان آمده اند و در روستاها وشهرهاي کوچک هر روز مراسم يکي از شهداي کربلا را روايت مي کنند. انصافي مي گويد:« يک روز به اسم حضرت علي اکبر(ع) است و روز ديگر براي حضرت عباس (ع) و بقيه شهدا و روز عاشورا که مهم ترين و تکان دهنده ترين اتفاق کربلا روايت مي شود.مردم از تعزيه استقبال مي کنند چون نمايش است و نمايش ذهنيت را به عينيت تبديل مي کند. مردم با شخصيت ها هم ذات پنداري مي کنند و درد و مصيبت آنها را بهتر درک مي کنند.ظهر عاشورا خيمه ها آتش زده مي شود و زنان وکودکان اسير مي شوند و يکي از تکان دهنده ترين اتفاقات تاريخ به شکل رئال اجرا مي شود.تعزيه خوان هاي بومي معمولا تمريني ندارند و اين زيبايي کار آنها را بيشتر مي کند.آنها با دلشان به ميدان مي آيند و به صورت شهودي و آييني اتفاقات کربلا را بازسازي مي کنند به همين دليل است که کار آنها به دل مي نشيند و مردم را با خود همراه مي کند»
    کار شبيه خوان ها کار دل است / تعزيه خواني و پرده خواني ماه محرم به روايت جواد انصافي
    


 روزنامه جام جم، شماره 5199 به تاريخ 20/6/97، صفحه 20 (صفحه آخر)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 8 بار



آثار ديگري از "طاهره آشياني"

  حنجره اي نذر حنجره طفل رباب / گفت وگو با صديقه بحراني؛ خواننده لالايي حضرت علي اصغر(ع)
طاهره آشياني، جام جم 26/6/97
مشاهده متن    
  امام حسين(ع) طلبيد تا در مختار بازي كنم / گفت وگو با رحمان باقريان، بازيگر نقش زربي در سريال «مختارنامه»
طاهره آشياني، جام جم 24/6/97
مشاهده متن    
  آواي دشتي در دستگاه سيدالشهدا (ع) / گفت و گو با اكبر سلطانعلي كه بازي و صدايش در مختارنامه ماندگار شد
طاهره آشياني، جام جم 21/6/97
مشاهده متن    
  وصله هاي ناجور به آيت ا... نمي چسبد / گفت و گو با محمدرضا ورزي درباره چگونگي طراحي و اجراي نقش آيت ا... طالقاني در سريال معماي شاه
طاهره آشياني، جام جم 19/6/97
مشاهده متن    
  جدايي ناپذيري جلال از سيمين / گفت و گو با محمدرضا كائيني درباره عشق در زندگي مشترك آل احمد و سيمين
طاهره آشياني، جام جم 18/6/97
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
فصلنامه گزيده دنياي سراميك
متن مطالب شماره 33، شهريور 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است