|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه شرق97/6/13: «اِبرام خروس» « جمشيد بسم الله» نيست
magiran.com  > روزنامه شرق >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 3286
سه شنبه 15 آبان 1397


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

خدمات سايت




 
MGID2387
magiran.com > روزنامه شرق > شماره 3235 13/6/97 > صفحه 10 (هنر) > متن
 
      


نگاه 
«اِبرام خروس» « جمشيد بسم الله» نيست
نگاهي به فيلم «پشت ديوار سكوت»

نويسنده: شاهين كربلايي طاهر

«اين نوشته نقد فيلم نيست، دستخطي است بر اهميتِ فيلم «پشت ديوار سکوت» به کارگرداني مسعود جعفري جوزاني. در تنظيم مطالب اين نوشته از کتاب «سينماي اعتراض، فيلم ساز معترض: جامعه شناسي اعتراض در سينما» به قلم راقم اين سطور استفاده شده است».
    «پشت ديوار سکوت» گزارش مستندوار زندگي مبتلايان به بيماري ايدز، با تمام زشتي ها و زيبايي هايشان است و خبر از تاثير جبر محيط زندگي بر رفتارهاي آنها و انسان هاي پيرامونشان مي دهد. کارگردان با بهره گيري از ميزانسن هاي موجز و حساب شده صدا و تصوير، ملهم از استفاده هوشيارانه از نماهاي مديوم و (eye level) و پرهيز از حرکات غيرضروري دوربين اين امکان را مهيا مي كند تا فيلم خود را بنا به تعبير رابرت بورگوين در هيئت دو راوي1 اما همگام به پيش ببرد؛ کارگردان زماني که شخصيت هايش را به حرکت، کنش، عمل و عکس العمل وامي دارد تا به مدد آنها روايتش را پيش برده و براي ما «نمايش» برپا کند، يک راوي شخصي است؛ همان موقعيتي که فيلم شناس و روايت شناس کانادايي، آندره گوردو، آن را نه راوي (narrator) که نمايشگر (monstrator) مي نامد2 و وقتي فيلم (جهان فيلم) درمورد اين نمايش به اظهارنظر مي پردازد، از دروغ ها و دورويي هاي شخصيت هاي نمايش کارگردان پرده برمي افکند، کارگردان ما را با هيئت دوم خود روبه رو مي کند؛ راوي غيرشخصي؛ راوي اي فعال، اما غيرملموس. کارگردان با استفاده از اين تمهيد روايي موفق مي شود تا جنبه هاي مختلف زندگي و نحوه زيست قربانيان روايتش را بدون مداخله نشان داده، امر قضاوت را به بيننده واگذار کرده و به اين ترتيب از هرگونه تعصب، به خصوص از جنس سياسي اش که منجر به جانبداري از ايدئولوژي يا تفکري خاص شود پرهيز کند. اين تمهيد، با هرچه نزديک ترکردن شخصيت اصلي به بطن زندگي واقعي، او را از جنس انسان هاي عادي كرده و به اين ترتيب با دوري عامدانه از تمهيدات رايج قهرمان پروري در هنر عامه پسند، به جاي آنکه يک گروه يا فرد خاص را مقصر جلوه دهد، توجه مخاطب را به لايه هاي زيرين اعتراضِ جهانِ فيلم و به تفکري ضدانساني معطوف مي کند. در اينجا هسته اصلي اثر شکل مي گيرد و فيلم خود را به عنوان اثري اجتماعي معرفي مي کند. فيلم خواهان عدالت و برابري است و به دراختيارداشتن منابع (سرمايه، اطلاعات، دانش و...) توسط قشر خاصي از اقشار جامعه معترض است، اما مهم تر از همه اينها توجه به اين نکته است که فيلم ساز معترض اجتماعي نه به يک فرد که به يک تفکر اعتراض دارد، زيرا او مي داند که تلاش سيستم ها مطابق با نظريه کارکردگرايي ساختاري در مبحث جامعه شناسي بيش از هر چيز در حفظ «وضعيت موجود» در سايه نظم اجتماعي خلاصه مي شود. از منظر اين نظريه، جامعه مانند يک ماشين از اجزاي مختلفي تشکيل شده که با ترميم و درصورت لزوم «تعويض» عضو ناکارآمد و به دورانداختن آن، انضباط در کارکرد ماشين حکمفرما مي شود. بنابراين، سيستم ها در توجيه وجود آسيب ها و مسائل اجتماعي، با علم کردن مسئله «نظم اجتماعي» و اهميت آن همواره به سراغ ساده ترين روش رفته و با بي اعتنايي به «قرارداد اجتماعي»، درصدد پنهان کردن ناکارآمدي هاي خود پشت يک فرد (يا يک گروه اندک به عنوان عضو ناکارآمد) از اعضاي جامعه برآمده و فرافکني مي کنند. شخصيت «ابرام خروس» خود جزئي از لايه هاي زيرين اين اعتراض اجتماعي است. «ابرام خروس»، «جمشيد بسم الله» نيست که همه تقصيرها را گردن او بيندازيم و خلاص! او خود نيز يک قرباني فراموش شده در حاشيه و محتاج به توجه است. «نظم اجتماع» البته که موضوعي مهم و اساسي است و کارکرد بهينه آن نويدبخش جامعه اي سالم است، اما به دليل گستردگي و پيچيدگي هاي ساختار و رفتار واحدها و گروه هاي اجتماعي که همگام با پيشرفت مدرنيته، تنومندتر و فربه تر مي شوند، نظم اجتماع نيز در حفظ «وضعيت موجود» خلاصه نشده و مانند ديگر مسائل اجتماعي نياز به بازنگري و تجديدنظر دارد وگرنه همان طور که روژه باستيد مي گويد: «آنچه جوامع انساني را از جوامع حيواني متمايز مي کند نظم نيست، حرکت و پيشرفت است».3 جامعه را از حرکت و پيشروي بازمي دارد و بنابراين چنين فيلمي (فيلم اجتماعي نما)، ولو انواع و اقسام مسائل اجتماعي در آن مطرح شده باشد، درواقع يک فيلم «ضداجتماعي» است، زيرا نه تنها به روند رشد و بالندگي جامعه کمکي نمي کند، بلکه موجبات سکون و حتي عقبگرد آن را نيز فراهم مي آورد. «پشت ديوار سکوت» يک پيشروي به آن سوي ديوار است، پس، «پشت ديوار سکوت» نمونه خوبي از يک فيلم اجتماعي است.
    1- Burgoyne، Robert (1990) The Cinematic Narrator: The logic and Pragmatics of Impersonal Narration، Journel of Film and Video، vol. 42، no. 1، p. 7.
     2- Gaudreault، Andre (2009) From Plato to Lumiere: Narration and Monstration in Literature and Cinema. University of Toronto Press. P، 34
     3- باستيد، روژه. هنر و جامعه. ترجمه غفار حسيني. انتشارات توس 1374. ص
    
    نگاه: «اِبرام خروس» « جمشيد بسم الله» نيست / نگاهي به فيلم «پشت ديوار سکوت»
    


 روزنامه شرق، شماره 3235 به تاريخ 13/6/97، صفحه 10 (هنر)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 11 بار
    

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
ماهنامه فناوري نانو
متن مطالب شماره 252، مهر 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است