|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه جام جم97/6/26: ديلميان پايه گذار شبيه خواني صفويان بنيان گذار تعزيه
magiran.com  > روزنامه جام جم >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 5434
پنج شنبه 27 تير 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID2835
magiran.com > روزنامه جام جم > شماره 5204 26/6/97 > صفحه 16 (ايران) > متن
 
 


ديلميان پايه گذار شبيه خواني صفويان بنيان گذار تعزيه


نويسنده: نازيلا ناظمي

هرچند برخي معتقدند که نخستين تعزيه توسط توابين در سال 65 هجري در کربلا و البته بيشتر به صورت يک عزاداري عمومي و تعزيت بزرگ انجام شد، اما ريشه هاي برگزاري چنين آييني را بايد در ايران دوران باستان و حماسه هايي مانند سوگ سياوش و اجراي مراسم سووشون جست وجو کرد. با اين اوصاف، بايد در نظر داشت در دوره آل بويه بويژه در دوران حکومت معزالدوله ديلمي بود که پايه هاي عزاداري براي شهداي کربلا به صورت روايي و داستانگويي آغاز شد. معزالدوله سال 352 دستور داد تا براي نخستين بار در بغداد براي برگزاري مراسم عاشورا بازارها تعطيل شوند و زنان با گيسوان آشفته و چهره هاي سياه کرده و جامه هاي پاره و سياه به خيابان آمده، عزاداري کنند. در ادامه همين مراسم بود که آيين شبيه خواني و نه تعزيه در همين زمان شکل گرفته و اجرا مي شد.
    پس از آل بويه يعني 600 سال پس از آنان بود که صفويان بار ديگر آيين هاي عزاداري ماه محرم و بزرگداشت شهداي کربلا را از نو زنده کردند و تعزيه نيز به آن مفهومي که امروز مي شناسيم پا به عرصه وجود گذاشت. مي دانيم که شاه اسماعيل يک شيعي مذهب متعصب بود و به برگزاري عزاداري ايام محرم سخت توجه نشان مي داد، اما درباره چگونگي برگزاري تعزيه و در زمان او اطلاع کامل و دقيقي در دست نيست. اين در صورتي است که با توجه به اسناد تاريخي موجود و مهم تر از همه نوشته هاي سفرنامه نويسان، مي دانيم که دوران شاه عباس اول دوران اوج تعزيه در ايران بوده است. بايد توجه داشت تکايا که به نوعي بازمانده سنت اهل تصوف بودند، نيز در اين دوران گسترش يافت. به عنوان مثال کنت دوگوبينو از تکايايي با ظرفيت 20 تا 30 هزار تماشاگر براي ديدن تعزيه ياد کرده است.
    دبروين، جهانگرد هلندي در خاطرات خود از مراسمي نمايشي ياد مي کند که بسيار استادانه اجرا مي شده و بازيگران بدن هاي خودرا براي نشان دادن جراحات حاضرين در کربلا به رنگ قرمز و سياه درمي آوردند. غير از اصفهان، شهرهاي ديگري در دوره صفويه وجود داشت که بنا به دلايل مذهبي يا به دليل علاقه شخصي شاهان صفويه برگزاري اين مراسم در آنها با وسواس بيشتري انجام مي شد. از جمله در اردبيل که خاستگاه صفويان بود. حرکت دادن اسبان خون آلود و تابوت هاي سياهپوش شده و کودکان به زنجير کشيده شده در اين مراسم حتمي بود. همچنين مراسم نعش گرداني از جمله آيين هاي مهم بود که قبل از طلوع آفتاب برگزار مي شد. پس از صفويه، حکام متعصب و شيعه زنديه بارديگر اجراي تعزيه خواني را رونق بخشيدند. تعزيه حضرت قاسم(ع) و شهادت امام حسين(ع) از جمله تعزيه هاي مهمي بود که در اين دوره اجرا مي شد. بدون ترديد برگزاري تعزيه در شهرها و روستاهاي مختلف ايران برگزار مي شد، اما آنچه در شيراز اتفاق مي افتاد نسبت به ساير جا ها از اهميت بيشتر برخوردار بود.
    در دوره قاجار تعزيه و مراسم سوگواري شهداي کربلا در دوران اوج و شکوه خود قرار گرفت. از همان ابتداي تشکيل حکومت قاجار و با انتخاب تهران به پايتختي، اين شهر تبديل به مرکزي براي حضور علما و البته تجمع مساجد و تکايا شد. رونق تعزيه در اين دوران حتي باعث رکود روضه خواني ها شده بود. جالب آنجا بود که در دوره قاجار حتي تعزيه هاي زنانه نيز برگزارمي شد. با رونق يافتن هرچه بيشتر تعزيه و ورود برخي حاشيه ها و شدت يافتن نمادهاي نمايشي درآن، گروهي از علما مانند شيخ هادي نجم آبادي و شيخ جعفر نجفي از در مخالفت با شبيه خواني و تعزيه درآمدند. يکي از مهم ترين محل هايي که در دوره قاجار محل برگزاري تعزيه بود، تکيه دولت بود. تکيه دولت يا تکيه همايوني به دستور ناصرالدين شاه در جنوب شرقي کاخ گلستان در سه طبقه و به شکل مدور ساخته شده بود. مکاني که پس از تخريب در دوره پهلوي تبديل به محل فعلي بانک ملي شد. تکيه دولت از جمله عوامل مهم در گسترش تعزيه خواني در ايران بود.
    ديلميان پايه گذار شبيه خواني صفويان بنيان گذار تعزيه
    


 روزنامه جام جم، شماره 5204 به تاريخ 26/6/97، صفحه 16 (ايران)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 34 بار



آثار ديگري از "نازيلا ناظمي"

  تكيه گاه هايي براي عشق / تاريخي ترين تكيه هاي عزاداري سيدالشهدا در ايران
نازيلا ناظمي، جام جم 25/6/97
مشاهده متن    
  سرّ دلبري «شيخ لطف ا...» / رنگ، هنر، نور، اعجاز و... همه يكجا در مسجد زيباي ميدان نقش جهان اصفهان
نازيلا ناظمي، جام جم 18/6/97
مشاهده متن    
  حال خراب را درياب! / خبر خوش مرمت آثار تاريخي آسيب ديده در زلزله كرمانشاه درحالي به گوش مي رسد كه هنوز از مرمت سرپناه برخي هموطنان زلزله زده خبري نيست
نازيلا ناظمي، جام جم 14/6/97
مشاهده متن    
  رازهاي گنج گچي / همه آنچه كه درباره گچبري هاي منحصربه فرد دوره ساساني بايد بدانيد
نازيلا ناظمي، جام جم 25/5/97
مشاهده متن    
  گردشگري با طعم ماه گرفتگي / ايران را با هدف رصد پديده هاي زيباي نجومي بگرديد
نازيلا ناظمي، جام جم 8/5/97
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
Journal of Evidence Based Health Policy, Management and Economics
شماره 2 (پياپي 10)
 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است