|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه دنياي اقتصاد97/7/11: اكوتوريسم؛ آنچه هست و آنچه نيست
magiran.com  > روزنامه دنياي اقتصاد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4657
چهار شنبه 26 تير 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3360
magiran.com > روزنامه دنياي اقتصاد > شماره 4438 11/7/97 > صفحه 17 (گردشگري) > متن
 
 


مديريت گردشگري 
اكوتوريسم؛ آنچه هست و آنچه نيست
مسير دستيابي به توسعه اكوتوريسم در ايران

نويسنده: محمدرضا گوهري (mohammadreza.gohari@hotmail.com)

پس از جهش يكباره گردشگري بين المللي در دهه 70 و 80 ميلادي و مواجه شدن بسياري از مقصدهاي گردشگري با پيامدهاي منفي گردشگري، بسياري از صاحب نظران و دست اندركاران اين صنعت درپي ارائه گونه اي از گردشگري برآمدند كه اثرات منفي كمتري به محيط زيست، اقتصاد و فرهنگ جامعه ميزبان وارد آورد.

اصطلاحاتي همچون گردشگري پايدار از اواخر دهه 80 ميلادي، به تدريج وارد ادبيات گردشگري شد. يكي از انواع گردشگري كه به عقيده كارشناسان مي توانست در برابر گردشگري انبوه (تفريحي) عرض اندام كند و نقش مهمي در كنترل اثرات سوء گردشگري داشته باشد، اكوتوريسم بود؛ گونه اي از گردشگري پايدار كه هدف عمده آن بايد به حداقل رساندن اثرات منفي و حداكثر ساختن اثرات مثبت گردشگري باشد و همچنين بيشترين منفعت را به مردمان بومي جامعه ميزبان برساند. همچون بسياري از اصطلاحات موجود در دانش گردشگري، تعاريف بسياري از جانب كارشناسان گردشگري، فعالان ساير رشته ها و علوم و همچنين دولت ها براي اكوتوريسم ارائه شده است. از آنجا كه تعريف هاي موجود از پديده ها معمولا درجهت برآورده ساختن نيازهاي بازاريابي و اهداف پژوهشي است، تعاريف ارائه شده از اكوتوريسم نيز خارج از اين چارچوب نيست.

پژوهشگران اكوتوريسم معتقدند يك تعريف جامع بايد اين قابليت را داشته باشد كه بتوان براساس آن اثرات مثبت و منفي فعاليت ها را ارزيابي كرد و به كارشناسان نيز اين امكان را داد كه اكوتوريست ها را از ديگر انواع گردشگران تميز دهند. با وجود اين، اغلب تعريف هاي ارائه شده از اين نوع گردشگري از چند وجه داراي تشابهاتي با يكديگر هستند: 1- وابسته بودن به استفاده از طبيعت و منابع زيست محيطي 2-كمك به درك و شناخت بيشتر گردشگر نسبت به محيط از طريق آموزش هاي مستقيم و غيرمستقيم 3-مديريت كردن فعاليت ها برمبناي اصول پايداري 4- حفظ و نگهداري از منابع طبيعي و فرهنگي. 

سازمان جهاني گردشگري براي ايجاد وفاق نسبي در حوزه فعاليت هاي اكوتوريسم در سطح بين المللي، آن گونه از انواع فعاليت هاي گردشگري را كه مولفه هاي ذيل را داشته باشند، اكوتوريسم مي نامد:

1- تمامي انواع گردشگري كه مبتني بر محيط زيست طبيعي باشد و انگيزه عمده گردشگران، مشاهده و تحسين محيط طبيعي يك منطقه و فرهنگ بومي حاكم بر آن باشد؛

2- آن دسته از فعاليت هاي گردشگري كه آموزش گردشگران در آن نقشي كليدي داشته و به درك بهتر آنان از منطقه مورد بازديد كمك كند؛

3- معمولا گردشگران را در گروه هاي كوچك سازماندهي كند (سعي بر پرهيز از ازدحام در جهت كنترل اثرات منفي گردشگري) و عرضه كنندگان اين نوع گردشگري نيز كسب و كارهاي كوچك و متعلق به افراد بومي باشند؛

4- اثرات منفي زيست محيطي و فرهنگي -اجتماعي را كاهش دهد؛

5- به واسطه ايجاد مزيت هاي اقتصادي براي جامعه ميزبان، ايجاد شغل و كمك به سازمان هاي مردم نهاد به حفاظت از منابع طبيعي مورد استفاده براي گردشگري ياري رساند.

اينك با استفاده از اين تعريف و توجه به عناصر شكل دهنده اكوتوريسم مي توانيم به فاصله موجود ميان آنچه به واقع اكوتوريسم خوانده مي شود و برداشتي كه اغلب از اين نوع گردشگري در كشورمان وجود دارد پي ببريم. سال هاست كه در منابع نوشتاري گوناگون و بسياري از منابع دانشگاهي گردشگري در ايران، واژه «طبيعت گردي» به عنوان معادلي فارسي براي «اكوتوريسم» درنظر گرفته شده است. براي بسياري «طبيعت گردي» برابر است با سپري كردن اوقات فراغت در دامان طبيعت و لذت بردن از محيط و چشم اندازهاي طبيعي. البته اخيرا در برخي از منابع واژه «بوم گردي» نيز به عنوان جايگزين اكوتوريسم استفاده شده كه از جنبه معنايي، نزديكي بيشتري با اكوتوريسم دارد. به عبارت ديگر به دليل ضعف در اطلاع رساني و آموزش در محيط هاي علمي و در سطح جامعه، ديگر عناصر اصلي «اكوتوريسم» همچون ارتباط با فرهنگ بومي، كسب آگاهي و آموزش و كنترل اثرات منفي ناشي از فعاليت گردشگري، ناديده انگاشته شده است.

برداشت ناصحيح از اكوتوريسم موجب شده است كه با وجود منابع فراوان طبيعي و فرهنگي در كشور، ظرفيت هاي توسعه و بهره گيري از اين نوع گردشگري همچنان ناشناخته باقي بماند. حال آن كه توجه به توسعه اكوتوريسم مي تواند ضمن رونق بخشيدن به گردشگري داخلي به جذب گردشگران خارجي نيز كمك شايان توجهي كند.  بنابراين نياز است تا تصميم گيرندگان حوزه گردشگري به كمك فعالان اين رشته، اقدام به تدوين برنامه اي مدون و برمبناي اصول پايداري كنند. بايد به اين نكته آگاه بود كه استفاده از ظرفيت هاي توسعه اكوتوريسم داخلي و بين المللي، نياز به اتخاذ دو رويكرد جداگانه دارد. از جنبه توسعه اكوتوريسم داخلي براي توزيع بيشتر گردشگري و منافع آن در سطح كشور، بهتر است علاوه بر توجه به آموزش عمومي درباره نحوه كنترل اثرات فرهنگي و زيست محيطي، مناطقي به عنوان كانون هاي اكوتوريسم معرفي شوند.

با درنظر داشتن اين نكته كه فعاليت هاي اكوتوريسم نبايد لزوما در مناطق بكر و حفاظت شده روي دهد، معرفي چنين كانون هايي مي تواند نحوه مديريت فعاليت ها و همچنين حفاظت از منابع زيست محيطي را ارتقا بخشد.  با توجه به ظرفيت هاي بالقوه كشور در زمينه توسعه اكوتوريسم و با توجه به اينكه در منطقه خاورميانه، رقيب جدي در اين حوزه وجود ندارد مي توان با سرمايه گذاري بر تبليغات گردشگري در سطح بين المللي و نيز تلاش در جهت بهبود زيرساخت ها، ايران را به عنوان يكي از مقصدهاي اكوتوريسم در خاورميانه و جنوب آسيا معرفي كرد. درانتها ذكر اين نكته ضروري است كه نبايد تصوري ساده انگارانه از توسعه اكوتوريسم داشت؛ چراكه توسعه اين نوع گردشگري نياز به برنامه ريزي و كنترل دقيق دارد و در غير اين صورت، احتمال توسعه شتاب زده گردشگري وجود دارد؛ امري كه مي تواند اثرات زيان بار و جبران ناپذيري به محيط زيست و فرهنگ مردمان بومي وارد آورد.


*كارشناس ارشد اكوتوريسم از دانشگاه ايالتي وسترن استراليااكوتوريسم؛ آنچه هست و آنچه نيست


 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 4438 به تاريخ 11/7/97، صفحه 17 (گردشگري)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 6 بار



آثار ديگري از " محمدرضا گوهري"

  عامل سرگرداني صنعت توريسم در ايران / چگونگي ارزآوري از طريق گردشگري
محمدرضا گوهري*، دنياي اقتصاد 21/6/97
مشاهده متن    
  ۵ مانع عمده توسعه توريسم در ايران / چگونگي ارزآوري از طريق گردشگري
محمدرضا گوهري*، دنياي اقتصاد 14/6/97
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان
نظر بدهيد

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
ماهنامه پيوست
متن مطالب شماره 68، خرداد 1398را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است