|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه دنياي اقتصاد97/7/11: رفتار تاريخي سهامداران در دوره هاي صعود و نزول بررسي شد: عادت غلط بورس بازان
magiran.com  > روزنامه دنياي اقتصاد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4662
سه شنبه 1 مرداد 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3360
magiran.com > روزنامه دنياي اقتصاد > شماره 4438 11/7/97 > صفحه 10 (بورس) > متن
 
 


رفتار تاريخي سهامداران در دوره هاي صعود و نزول بررسي شد: عادت غلط بورس بازان


نويسنده: فاطمه اسماعيلي

 دنياي اقتصاد : رفتار گروهي سرمايه گذاران چه در دوره هاي صعودي و چه در زمان افت بازارها، يكي از الگوهايي است كه بيشتر در بازارهاي نوظهور و در حال توسعه ديده مي شود. بورس اوراق بهادار تهران نيز ساليان درازي است چنين معاملاتي را تجربه مي كند. اين حركت هاي توده وار در بازارهاي سرمايه، سبب مي شود تا قيمت سهام از ارزش بنيادي آن فاصله گرفته و بسته به شرايط بازار، سبب تشكيل حباب يا فرار سرمايه شود. وجود صف هاي قابل توجه خريد و فروش سهام، معكوس شدن روند آنها در روزهاي معاملاتي بعد، تاثيرپذيري شديد از تحولات سياسي و اقتصادي و همچنين حضور كمرنگ سرمايه گذاران حقيقي و خروج سريع آنها از بازار در هنگام كاهش شاخص بورس، شواهدي از بروز رفتار گروهي در بورس اوراق بهادار تهران است. در اين ميان بررسي هاي «دنياي اقتصاد» در بازه هايي كه شاخص كل بورس تهران شاهد رشد يا افت پرشتابي بوده است، مهر تاييدي بر اين مدعاست. به طوري كه در دوره هاي صعودي شاخص سهام، اكثر صنايع بورسي در مسير رشد شاخص قرار گرفته و در دوره هاي كاهشي عكس اين وضعيت را مشاهده مي كنيم.

آيا بورس تهران از رفتار دسته جمعي تبعيت مي كند؟

در بازارهاي مالي و به خصوص در بازار سهام، هر روز خريد و فروش حجم زيادي از اوراق بهادار صورت مي گيرد. بسياري از اين خريد و فروش ها اما به جاي آنكه مبناي عقلايي داشته و بر اساس اطلاعات شخصي افراد صورت پذيرد، تقليدي است. اين رفتار سبب مي شود در شرايطي كه در بازار سهام، قيمت ها در حال كاهش هستند، اكثريت افراد موجود در بازار شروع به فروش سهام كرده و باعث تشديد كاهش قيمت مي شوند. در شرايط عكس نيز هنگامي كه افزايش قيمت ها و رونق بازار وجود دارد، اكثريت افراد شروع به خريد سهام كرده و باعث شكل گيري حباب قيمتي در بازار مي شوند.

در اين گزارش سعي بر آن است كه بدانيم آيا معامله گران بورس تهران با اطلاعات دقيق خود اقدام به خريد و فروش سهام كرده يا تنها از رفتار ديگر سرمايه گذاران تبعيت مي كنند؟ بررسي هاي «دنياي اقتصاد» از روند شاخص كل سهام در سال هاي 92 تاكنون نشان مي دهد بورس تهران پس از هر رشد پرشتابي، شاهد دوره اي كاهشي بوده است. اما نكته قابل توجه تاييد رفتار گروهي سهامداران در هر دو دوره صعود و سقوط شاخص سهام بوده است. اين رفتار با رشد حداكثر سهام بورسي در دوره هاي صعودي و عكس اين وضعيت در دوره هاي كاهشي بازار قابل اثبات است.

سال 92 و توافق موقت ژنو: در بازه زماني 18 شهريورماه تا 27 مهرماه سال 92، يعني درست زماني كه توافق موقت ژنو بر روي برنامه هسته اي ايران در دستوركار قرار داشت، شاخص كل بورس تهران شاهد جهش 45/ 30 درصدي بود. در اين دوره بيش از 80 درصد صنايع بورسي در مسير رشد قرار گرفتند. پس از آن اما در 15دي ماه 92 شاهد قرار گرفتن شاخص سهام در مسير نزولي بوديم. شرايطي كه تا 7 بهمن ماه اين سال ادامه پيدا كرد و اصلاحي حدود 10 درصدي در كارنامه اين بازار ثبت شد. در اين دوره نيز غلبه رفتار گروهي در ميان سهامداران سبب شد تا حدود 85 درصد از صنايع بورسي با افت شاخص خود مواجه شوند.

سه دوره رشد بورس با خوش بيني به مذاكرات هسته اي: بورس تهران در سال هاي 93 تا 94 تحت تاثير مذاكرات هسته اي ايران نوسانات زيادي را تجربه كرد. در اولين دوره 19 مهرماه سال 93 تا 20 آبان ماه اين سال، رشدي 7 درصدي در كارنامه اين بازار ثبت شد. اواخر سال 93 تا اواسط فروردين ماه 94 نيز شاخص كل بورس تهران رشدي 14 درصدي را تجربه كرد. دوره سوم رشد بورس با خوش بيني به مذاكرات هسته اي اما رشد حدود 7 درصدي شاخص سهام در بازه 10 تير 94 تا 22 تيرماه اين سال بود. در تمامي اين دوره ها نيز شاهد حركت توده اي معامله گران و رشد حدود 90 درصدي صنايع بورسي بوديم. پس از هر سه دوره افزايشي شاخص سهام اما فضايي اصلاحي بر بازار حاكم شد. در اين دوره هاي كاهشي نيز غلبه رفتار گروهي بر عقلانيت سبب شد تا اكثر صنايع بورسي در مسير افت شاخص قرار گيرند.

برجام و رشد شاخص: برنامه جامع اقدام مشترك تحت عنوان برجام در اواخر تيرماه 94 منعقد شد. با اجرايي شدن برجام در مهرماه سال 94 اما شاخص سهام در مسير صعودي قرار گرفت و افزايش حدود 33 درصدي را تجربه كرد. در اين بازه زماني، 92 درصد از صنايع بورسي در مدار رشد قرار گرفتند. پس از فروكش هيجانات مثبت اما در اواسط فروردين 95 تا اواخر خردادماه اين سال، كاهش 11 درصدي بر نماگر بورس تهران تحميل شد. در اين دوره نيز شاهد كاهش حداكثر صنايع بورسي (74 درصد) بوديم.

موج هيجاني بورس در سال جاري: در 11 شهريور سال جاري اما رشد نرخ دلار در كنار برخي عوامل بنيادي سبب شد تا شاخص سهام بار ديگر در مسير صعودي قرار گيرد. رفته رفته اما اين رشد، شكلي هيجاني به خود گرفت و با دنباله روي سهامداران از موج هاي مثبت، اين رشد تمامي سهام و صنايع بورسي را در بر گرفت. شرايطي كه به رشد 46 درصدي نماگر اصلي بازار سهام انجاميد و 100 درصد صنايع بورسي را منتفع كرد. ديروز اما اين نماگر در مسير كاهشي قرار گرفت. بار ديگر سهامداراني كه پيش از اين بدون تحليل وارد گردونه معاملات شده بودند، با هراس از ريزش بيشتر قيمت ها سراسيمه در نقش فروشنده ظاهر شدند تا عمده گروه هاي بورسي شاهد كاهش شاخص صنعت خود باشند.

ريشه هاي رفتار گروهي ميان سهامداران

به جرات مي توان اذعان داشت رفتار گروهي مشاركت كنندگان موجود در بازار، نوسانات و عدم ثبات بازار را تشديد كرده و شكنندگي سيستم مالي را افزايش مي دهد. در حال حاضر بررسي دوره هاي مختلف تاريخي نشان مي دهد بازار سهام كشورمان همواره به دنبال يك ليدر بوده و رفتارهاي گروهي نيز در تمامي دوره هاي معاملاتي مشاهده مي شود. همان طور كه اشاره شد اين شرايط سبب مي شود تا قيمت سهام از ارزش بنيادي آن فاصله گرفته و بسته به شرايط بازار، سبب تشكيل حباب يا فرار سرمايه شود. با شناخت ريشه هاي نهادينه شدن اين الگو در بورس تهران مي توان راهكارهايي در جهت تغيير اين رفتار ميان سرمايه گذاران يافت.

كم عمق بودن بازار: در حال حاضر يكي از ضعف هاي مهم بورس تهران، عمق كم اين بازار است. اين ضعف در دوره هاي افزايشي شاخص سهام به وضوح مشاهده مي شود. به عنوان نمونه مي توان به معاملات هفته هاي اخير بورس تهران اشاره كرد. پس از ثبت رشدهاي پرشتاب شاخص سهام كه از اواخر شهريورماه آغاز شد، به دنبال روانه شدن حجم زيادي از نقدينگي سرگردان در ديگر بازارهاي دارايي به بازار سهام، ارزش معاملات نيز به ارقامي فراتر از انتظار رسيد (ميانگين روزانه ارزش معاملات خرد سهام در 14 روز معاملاتي اخير بورس تهران بالغ بر يك هزار و 300 ميليارد تومان بود). بورس تهران اما از عمق كافي براي پذيرش اين ميزان نقدينگي عاجز بود.

در اين ميان صرف نظر از نقدينگي تازه وارد شده به بازار، قوانين دست و پاگير سازمان بورس همچون دامنه نوسان سبب شد تا هيجان معاملات تشديد شود. به طوري كه معامله گران بدون توجه به پشتوانه هاي منطقي (چه بنيادي و چه تكنيكال) و تنها با نگاه به ميزان تقاضاي ايجاد شده در سقف هاي قيمتي، به جمع متقاضيان خريد سهام پيوستند. به عبارتي ديگر نقدينگي واردشده به بازار سهام، به دليل ضعف هاي موجود بدون توجه به واقعيت هاي منطقي و بنيادي سهام، با تبعيت از رفتاري گروهي به خريد و فروش سهام مي پردازند. نگاهي به وضعيت نماد معاملاتي شركت هاي حاضر در بورس تهران نشان مي دهد تا پايان خردادماه سال جاري، تنها 15 درصد از سهام اين شركت ها به عنوان سهام شناور آزاد د ر اين بازار شناسايي شد ه و قابليت معامله د ر بازار سهام را د ارند . در فرابورس ايران نيز اين رقم به 35/ 13 درصد مي رسد. بنابراين افزايش شناوري سهام با افزايش عرضه از سوي سهامداران عمده بازار و همچنين افزايش عرضه هاي اوليه به ويژه عرضه سهام شركت هاي دولتي و نيمه دولتي در راستاي خصوصي شدن واقعي اين شركت ها، از ديگر ضرورت هاي كنوني بازار سهام است كه مي تواند مانع از بروز رفتاري توده وار در اين بازار شود.

نبود سواد مالي: در شرايط كنوني كمبود سواد مالي در بازارهاي دارايي، از ديگر عواملي است كه سبب ايجاد رفتاري توده وار در بازار سهام مي شود به طوري كه در دوره هاي صعودي بورس، وسوسه كسب سود بيشتر، نقدينگي قابل توجهي را روانه اين بازار مي كند. نقدينگي كه تنها به كسب بازدهي مي انديشد و بدون اطلاع از شرايط گذشته و فعلي يك سهم خاص و همچنين نداشتن پيش بيني منطقي از روند آتي آن، به جمع سهامداران يك شركت مي پيوندند. بر اساس آخرين اطلاعات دريافتي از سپرده گذاري مركزي، تنها طي يك هفته اخير، 17 هزار و 21 كد معاملاتي جديد براي افراد حقيقي و 256 كد نيز براي حقوقي ها صادر شده است. افراد تازه واردي كه بعضا نه تنها از سواد مالي كافي برخوردار نيستند بلكه سابقه اي نيز در معامله سهام ندارند. رفتار گروهي در اين دسته از معامله گران بيشتر مشاهده مي شود. اين رفتار در موج هاي صعودي سبب خريد هيجاني سهام شده و با كوچك ترين كاهش قيمت نيز سهامداران مذكور سراسيمه در زمره فروشندگان بازار قرار گرفته كه نتيجه اي جز ايجاد يك هيجان منفي گروهي در كليت بازار ندارد.

غلبه ريسك هاي سيستماتيك بر عوامل غيرسيستماتيك: وجود ريسك هاي سيستماتيك فراوان از ديگر عوامل غلبه الگوي حركت گله اي در ميان سرمايه گذاران بورسي است. ريسك سيستماتيك، در دانش مالي، ريسكي است كه در اثر عوامل كلي بازار به وجود مي آيد. عواملي كه موجب ايجاد اين نوع ريسك مي شوند نيز شامل تحولات اقتصادي، سياسي و اجتماعي مانند تغيير نرخ ارز، چرخه هاي تجاري، سياست هاي پولي و مالي دولت است. در بورس تهران اين عوامل در اغلب موارد، بر ريسك هاي غيرسيستماتيك (ريسكي كه به طور مستقيم با عملكرد شركت يا صنعت در ارتباط است) غالب بوده و به همين دليل معامله گران وزن بيشتري به ريسك هاي سيستماتيك در تصميم گيري هاي خود مي دهند.

رفتار گروهي چيست؟

رفتار گروهي عبارت است از آن دسته رفتارهاي سرمايه گذاران در بازار كه منجر به ناديده گرفتن پيش بيني ها و عقايد خود در رابطه با قيمت سهام و اتخاذ تصميمات سرمايه گذاري، تنها بر پايه رفتار كل بازار مي شود. به عبارت ديگر، رفتارهاي احساسي و در برخي موارد غير عقلايي تعداد زيادي از سرمايه گذاران نسبت به صف هاي خريد و فروش و حركت گروهي آنها به تبعيت از افرادي است كه به گمان آنها، به دليل بهره مندي از اطلاعات پنهاني، بهترين زمان ورود و خروج از بازار در رابطه با سهام خاصي را زودتر از ساير سرمايه گذاران تشخيص داده اند. رفتار گروهي به طور خاص، بررسي مي كند كه آيا اشخاص در هنگام سرمايه گذاري بر اساس اطلاعات خود عمل مي كنند، يا بيشتر تحت تاثير تصميمات، رفتارها و عملكرد ديگران قرار گرفته و از آنها تقليد مي كنند. اين موضوع خود باعث انجام معاملاتي شبيه به هم و در يك جهت يكسان مي شود.

رفتار تاريخي سهامداران در دوره هاي صعود و نزول بررسي شد: عادت غلط بورس بازان


 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 4438 به تاريخ 11/7/97، صفحه 10 (بورس)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 59 بار



آثار ديگري از " فاطمه اسماعيلي"

  رونق سنجي بورس با سه نشانه / شاخص سهام ۲۳۶۲ واحد صعود كرد
فاطمه اسماعيلي، دنياي اقتصاد 27/6/97
مشاهده متن    
  كورس بورس با ارز و سكه / بازدهي بازار سهام از ۵۰ درصد گذشت
فاطمه اسماعيلي، دنياي اقتصاد 20/6/97
مشاهده متن    
  جريان شناسي پول ها در سهام / «دنياي اقتصاد» نقدشوندگي در ۳۷ صنعت بورسي را بررسي مي كند
فاطمه اسماعيلي، دنياي اقتصاد 19/6/97
مشاهده متن    
  فاز احتياطي در بازار سهام / شاخص بورس ۲۷۰ واحد كاهش يافت
فاطمه اسماعيلي، دنياي اقتصاد 15/6/97
مشاهده متن    
  شاخص سهام ۱۵۸۲ واحد صعود كرد: چرخش بورس با دو اهرم
فاطمه اسماعيلي، دنياي اقتصاد 13/6/97
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
فصلنامه مطالعات مديريت (بهبود و تحول)
متن مطالب شماره 91، بهار 1398را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است