|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه دنياي اقتصاد97/7/11: نفت چگونه 85 دلار شد؟
magiran.com  > روزنامه دنياي اقتصاد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4660
يك شنبه 30 تير 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3360
magiran.com > روزنامه دنياي اقتصاد > شماره 4438 11/7/97 > صفحه 11 (نفت و پتروشيمي) > متن
 
 


نفت چگونه 85 دلار شد؟
ريشه يابي جهش بهاي طلاي سياه


دنياي اقتصاد : در ادامه ركوردشكني هاي بازار طلاي سياه، نفت برنت(نفت شاخص بازار لندن) روز دوشنبه بيش از دو دلار رشد قيمت را تجربه كرد و براي اولين بار از سال 2014 از مرز 85 دلار بر بشكه عبور كرد. نفت وست تگزاس اينترمديت (شاخص بازار نيويورك) نيز توانست با رسيدن به بيش از 75 دلار بر بشكه به ركورد 4 ساله خود دست يابد.

هرچند قيمت دو نفت شاخص روز گذشته تا لحظه تنظيم اين گزارش(ساعت 16 به وقت تهران) قدري تعديل شدند، اما همچنان توانستند ركورد 4ساله خود را حفظ كنند. عواملي چون، توافق آمريكا و كانادا و احياي توافق موسوم به «نفتا» و همچنين افزايش حجم قراردادهاي انتظار خريد در بازار آتي از جمله عوامل افزايش قيمت نفت در روزهاي اخير عنوان مي شود، با اين حال همچنان مهم ترين عامل اثرگذار بر بازار نفت نگراني از تحريم نفتي ايران و احتمال كمبود عرضه در بازار عنوان مي شود. ترامپ مدعي است كه هدف «صفر كردن صادرات نفت ايران» را دنبال مي كند. اماكارشناسان بر اين باورند كه او به اين هدف خود نمي رسد و نهايتا ايران مي تواند مانند پيش از برجام حدود يك ميليون بشكه از صادرات خود را حفظ كند. با اين حال رسيدن صادرات نفت ايران به حدود يك ميليون بشكه به معناي حذف 5/ 1 ميليون بشكه در روز از صادرات نفت ايران از بازار نسبت به شرايط عادي است و اين موضوع نمي تواند از چشم بازار پنهان بماند و معامله گران را نسبت به آينده نگران نكند. با اين حال اين سوالات مطرح است كه چرا بازار بعد از 5 ماه از اعلام خروج ترامپ از برجام نسبت به تحريم هاي ايران واكنش نشان مي دهد؟ همچنين چرا قول مساعدت عربستان و متحدانش در خاورميانه براي رشد توليد و همراهي با ترامپ براي تحريم نفت ايران نتوانسته مانع از نگراني معامله گران شود؟ يا اينكه آيا عربستان توان افزايش توليد و جايگزيني نفت ايران را دارد؟ اين سوالاتي است كه تلاش كرده ايم در ادامه اين گزارش به آنها پاسخ دهيم.

  تحريم و كاهش صادرات نفت ايران

تحريم هاي نفتي آمريكا عليه كشورمان از 5 نوامبر مصادف با 14 آبان آغاز مي شود. نمايندگان دولت ترامپ از زمان اعلام خروج آمريكا از برجام يعني ظرف 5 ماه گذشته به تمام كشورهاي مشتري نفت ايران سفر كرده و تلاش كرده اند آنها را براي قطع خريد نفت از ايران متقاعد كنند. واشنگتن تهديد كرده است كه هر كشور يا شركتي كه از دستورات آنها درخصوص عدم خريد نفت از ايران سرپيچي كند، با تحريم ها و مجازات هاي اين كشور مواجه مي شود. به طور مثال ممكن است، آمريكا روابط اقتصادي خود را با كشور يا شركت خطاكار قطع كند. هرچند دولت آمريكا در لفافه به برخي از مشتريان نفتي ايران از جمله هند وعده اعطاي معافيت داده است، اما در حال حاضر كه تنها كمي بيش از يك ماه تا آغاز تحريم ها زمان باقي است، هيچ دستورالعمل شفافي درخصوص چگونگي اين معافيت ها به مشتريان نفت ايران داده نشده ودولتمردان ترامپ تنها براي قطع صادرات نفت ايران تلاش مي كند. در واقع به نظر مي رسد دولت آمريكا در تلاش است تا با ايجاد وحشت تا جاي ممكن مشتريان نفت ايران را از خريد نفت منصرف كند و هر مقدار از صادرات ايران را كه نتوانست كاهش دهد به عنوان معافيت از تحريم در نظر بگيرد.

اما چرا در حالي كه ترامپ حدود 5ماه پيش از خروج از برجام و بازگرداندن تحريم ها عليه ايران خبر داده بود، بازار نفت تازه حالا به خبر تحريم ها واكنش نشان مي دهد؟ بهاي نفت برنت روز گذشته حدود 87/ 84 دلار بر بشكه معامله شد كه اين قيمت حدود 20 درصد از بهاي اين نوع نفت در اواسط ماه آگوست يعني حدود 40 روز پيش بيشتر است. نفت خام آمريكا نيز بيش از 16 درصد رشد قيمتي را از 15 آگوست به ثبت رسانده است.

در پاسخ به سوال طرح شده، اول بايد توجه داشت كه قيمت نفت برنت در 8 ماه مه، حدود 75 دلار بر بشكه يعني حدود 10 دلار از قيمت هاي كنوني كمتر بوده است. اما به يقين بخشي از قيمت 75 دلاري نفت در آن زمان نيز به احتمال خروج ترامپ از برجام باز مي گشت. در واقع ترامپ از اوايل سال 2017 كه قدرت را در واشنگتن به دست گرفت همواره برجام را توافقي «بد» خطاب مي كرد و احتمال خروج آمريكا از برجام از زمان روي كار آمدن او مطرح بود. علاوه بر اين بر اساس برجام، رئيس جمهور آمريكا هر چهار ماه يك بار بايد پايبندي ايران به برجام را تاييد مي كرد تا مكانيزم تحريم ها عليه ايران آغاز نشود. ترامپ چندين ماه پيش از خروج از برجام تهديد كرده بود كه پايبندي ايران به برجام را تاييد نمي كند و زماني كه در دسامبر 2017 مصادف با آذر سال گذشته، برجام را براي بار دوم امضا كرد، گفت: «اين بار آخري است كه پايبندي ايران به برجام را تاييد مي كنم.» از اين رو حدود 4ماه پيش از اعلام خروج ترامپ از برجام غالب كارشناسان خروج آمريكا از برجام و بازگشت تحريم ها عليه ايران را پيش بيني مي كردند و ريسك هاي ژئوپليتيك در بازار نفت افزايش يافته بود. اين موضوع خود يكي از دلايل رشد قيمت ها از حدود 65 دلار در دسامبر 2017 و رسيدن آن به حدود 75 دلار در مه 2018 يعني در فاصله 6 ماه است.

با اين حال خروج ترامپ از برجام تا پيش از هفته گذشته نتوانسته بود بهاي نفت برنت را به بيش از 80 دلار برساند و حتي در اواسط ماه آگوست(اواخر مرداد ماه) به حدود 70 دلار بر بشكه سقوط كرد. ماجرا به آنجا باز مي گردد كه با وجود لحن تند رئيس جمهور آمريكا و وزير امور خارجه اين كشور بعد از خروج از برجام، به دليل حمايت ديگر اعضاي گروه 1 از اين توافق بين المللي گمان نمي شد ترامپ بتواند تاثير شديدي بر ميزان صادرات نفت ايران داشته باشد و به طور متوسط كارشناسان افت حدود 500 هزار بشكه اي صادرات نفت ايران بعد از اجراي تحريم ها را پيش بيني مي كردند. با اين حال در ماه هاي اخير مشخص شد كه ترامپ در اجراي تحريم ها بسيار مصمم است و اين عامل موجب رشد مداوم قيمت ها ظرف بيش از يك ماه گذشته شد. بر اساس برآوردهاي پلاتس ماه گذشته ميلادي يعني زماني كه دو ماه تا اجراي تحريم ها زمان باقي بود، ميزان صادرات نفت ايران به حدود 7/ 1 ميليون بشكه در روز رسيده كه نسبت به ماه مه حدود 700 هزار بشكه كمتر است.

  واكنش اوپك در مقابل تحريم ها

كاهش صادرات نفت ايران به كاهش توليد نفت كشور منجر شده است. آنطور كه آمار ثانويه گزارش ماهانه اوپك نشان مي دهد، توليد نفت ايران در ماه آگوست به 58/ 3 ميليون بشكه در روز رسيده كه نسبت به ماه مه حدود 220 هزار بشكه كمتر است. برآوردهاي اوليه رويترز از ميزان توليد اعضاي اوپك در ماه گذشته ميلادي نيز نشان از كاهش حدود 100 هزار بشكه اي توليد نفت ايران دارد.

عربستان به عنوان بزرگ ترين توليدكننده اوپك به آمريكا وعده داده بود كه هرگونه كمبود نفت در اثر كاهش صادرات نفت ايران را جبران مي كند، از اين رو در نشست رسمي اوپك كه در ماه ژوئن در وين برگزار شد، قرار بر تعديل توافق نفتي و رساندن مجموع پايبندي 12عضو حاضر در توافق به 100 درصد شد. پيش از آن به دليل كاهش توليد بيش از توافق خود خواسته (عربستان) و ناخواسته(مثلا ونزوئلا) برخي اعضا ميزان پايبندي به توافق به حدود 160 درصد رسيده بود. بر اثر تصميم ماه ژوئن، در ماه هاي اخير شاهد افزايش توليد اعضاي اوپك بوده ايم به طوريكه توليد اين سازمان كه در ماه مه به حدود 8/ 31 ميليون بشكه در روز رسيده بود، تا ماه آگوست حدود 750 هزار بشكه رشد كرد و به 56/ 32 ميليون بشكه در روز رسيد. آنطور كه برآوردهاي رويترز نشان مي‎دهد، اعضاي اوپك در ماه گذشته ميلادي حدود 85/ 32 ميليون بشكه در روز نفت توليد كرده اند. بلومبرگ نيز بر اساس نظرسنجي كه انجام داده ميزان توليد اوپك در ماه سپتامبر را 83/ 32 ميليون بشكه در روز برآورد كرده است. با اين حال به نظر مي رسد به دليل افت توليد نفت ايران، اوپك هنوز نتوانسته به نقطه هدف گذاري خود در نشست ماه ژوئن يعني رساندن سطح پايبندي به 100 درصد برسد. بر اساس گزارش رويترز، ميزان توليد 12 عضو حاضر در توافق نفتي در ماه گذشته حدود 70 هزار بشكه كاهش يافته، از اين رو ميزان پايبندي به توافق از 122 درصد در ماه آگوست به 128 درصد رسيده است. توليد نفت عربستان در ماه سپتامبر حدود 50 هزار بشكه افزايش يافته و به 53/ 10 ميليون بشكه در روز رسيده كه نزديك به سطح توليد اين كشور پيش از توافق يعني اواخر سال 2016 است، عربستان در سه ماهه اول سال جاري كمتر از 10 ميليون بشكه در روز نفت توليد مي كرد. ديگر اعضاي اوپك نيز توليدات خود را در ماه هاي گذشته افزايش داده و به نظر مي رسد با بيشترين توان و نزديك به سطح پيش از توافق در حال توليد نفت هستند. اما آنچه ميزان پايبندي را همچنان بالاي 100 درصد نگه داشته، اول افت توليد نفت ونزوئلا است و دوم كاهش توليد ايران در ماه هاي اخير. توليد نفت ونزوئلا در زمان توافق نفتي بيش از 2 ميليون بشكه در روز بود اما در حال حاضر به حدود 2/ 1 ميليون بشكه در روز رسيده است. توليد نفت ايران نيز احتمالا در ماه گذشته حدود 400 هزار بشكه كمتر از سطح توافق بوده است.

  بي اعتمادي به توان عربستان

با وجود اينكه توليد نفت اوپك و به خصوص عربستان در ماه هاي اخير رشد قابل توجهي يافته، اما بازار نسبت به توان اين كشور براي افزايش توليد ترديد دارد، چراكه توليد نفت عربستان هرچند به حدود 5/ 10 ميليون بشكه در روز رسيده اما نسبت به سطح مورد ادعاي آنها براي توليد فاصله زيادي دارد. عربستان مدعي است كه مي تواند توليد خود را به 12 ميليون بشكه در روز برساند و وزير انرژي اين كشور در نشست الجزاير كه هفته پيش برگزار شد، اين ادعا را مجددا تكرار كرد. خالد الفالح در حاشيه اين نشست اعلام كرد كه عربستان ظرف چند هفته مي‎تواند 5/ 1 ميليون بشكه به توليد خود بيفزايد. اما دو عامل باعث بي اعتمادي بازار به ادعاي مقامات سعودي شده است. اول اينكه اين كشور هيچ گاه در تاريخ نفتي خود توليدي بيش از 65/ 10 ميليون بشكه در روز نداشته است. از طرفي با وجود تماس ها، فشارها و توييت هاي پي درپي دونالد ترامپ به عربستان و اوپك براي افزايش توليد، مقامات اين كشور در نشست الجزاير اعلام كردند كه ضرورتي براي افزايش توليد نمي بينند. وزير انرژي اين كشور گفت: «هيچ پالايشگاهي را در دنيا سراغ ندارم كه نفت مورد نياز خود را به سختي تامين كند؛ نفت به اندازه كافي در بازار وجود دارد.» جواب رد عربستان به عنوان بزرگ ترين متحد آمريكا در منطقه باعث شد با وجود تاكيد و اصرار الفالح بر ظرفيت اين كشور براي افزايش توليد، بازار نسبت به توان عربستان براي افزايش شديد توليداتش ترديد كند. بسياري از كارشناسان بر اين باورند كه عربستان براي رسيدن به سطح توليد بيش از 11 ميليون بشكه در روز بايد از موجودي انبارهاي نفتي خود استفاده كند. اين كشور در حال حاضر حدود 180 ميليون بشكه نفت انبار شده دارد، بنابراين اگر بخواهد روزي يك ميليون بشكه از اين ذخاير را براي تزريق به بازار استفاده كند، نهايتا 6 ماه مي‎ تواند به عرضه روزانه 5/ 11 ميليون بشكه دست يابد و بعد از اين مدت مجددا به توليد كمتر از 11 ميليون بشكه در روز باز خواهد گشت. از اين رو بسياري از كارشناسان و موسسات بين المللي برآورد خود از بهاي نفت را افزايش داده اند و حتي بسياري از آنها احتمال رسيدن قيمت ها به 100 دلار بر بشكه تا پايان سال جاري را مطرح كرده اند.

علاوه بر اين، نگراني از عدم توانايي عربستان براي پر كردن جاي خالي ايران در بازار نفت را مي توان در بازار آتي نفت مشاهده كرد. در بازار آتي خالص قراردادهاي خريد يا انتظار براي رشد قيمت ها(net long position) رشد قابل توجهي داشته كه اين خود زمينه براي صعود بيشتر قيمت ها را فراهم كرده است.

  سنگ محك توان افزايش توليد عربستان

با عبور نفت از مرز 85 دلار بر بشكه و تشديد نگراني ها از اجراي كامل تحريم هاي نفتي آمريكا عليه ايران، مديران صندوق هاي سرمايه گذاري به طور فزاينده اي مشغول گمانه زني در رابطه با توان يا عدم توان عربستان سعودي و متحدانش براي پر كردن جاي خالي نفت ايران هستند. بر اساس گزارشي به قلم جان كمپ، تحليلگر خبرگزاري رويترز، صندوق هاي سرمايه گذاري و مديران پوشش ريسك در هفته منتهي به 25 سپتامبر، قراردادهاي موقعيت خريد (انتظار براي رشد قيمت) را به شكل چشمگيري افزايش داده اند. بر اساس اين گزارش، پيش از اين و در طول پنج هفته گذشته 196 ميليون بشكه به قراردادهاي انتظار براي رشد قيمت افزوده شده بودند. اين موج جديد كه از سمت صندوق هاي سرمايه گذاري به راه افتاده است، بيش از آنكه بر نفت خام آمريكا يا فرآورده هاي نفتي تمركز داشته باشند، به نفت خام برنت توجه دارد. بر اين اساس، مديران صندوق هاي سرمايه گذاري خالص سرمايه گذاري خود (net) در شاخص برنت را از تاريخ 21 آگوست به اين سو 172 ميليون بشكه افزايش داده اند، در حالي كه اين ميزان براي شاخص نفت خام آمريكا تنها 5ميليون بشكه بوده است.

مديران صندوق هاي سرمايه گذاري همچنين در حال حاضر انتظار دارند قيمت 500 ميليون بشكه نفت خام برنت كه در قراردادهاي انتظار براي رشد قيمت هستند، حتي بيش از سقف فعلي قيمت ها كه بالاترين سطح در چهار سال گذشته است، رشد داشته باشند. به گزارش رويترز، در حال حاضر نسبت قراردادهاي انتظار براي رشد قيمت در مورد نفت خام برنت، نسبت به قراردادهاي انتظار براي كاهش قيمت(short position)  19 به يك است كه از نسبت 8 به يك در اوايل ماه آگوست بسيار فراتر رفته و به ركورد ماه آوريل كه 21 به يك بوده نزديك شده است.

روند فعلي معاملات نفت برنت و انتظار براي رشد قيمت اين شاخص جهاني نفت خام براي ماه هاي آينده در حالي از سمت مديران صندوق هاي پوشش ريسك وجود دارد كه عربستان سعودي، روسيه و آمريكا بر كافي بودن منابع مازادي كه بتواند پس از اجراي فاز دوم تحريم ها كاهش عرضه از سمت ايران را پر كند، تاكيد زيادي دارند. با اين حال معاملات بازار نشان مي دهد كه فعالان بازار نفت نسبت به اين اطمينان خاطرها اعتمادي ندارند و همچنان اين نگراني از كمبود عرضه نفت خام ايران است كه به عنوان عاملي اثرگذار، رشد قيمت نفت خام برنت را در پي دارد. قيمت محموله هاي نقدي نفت خام برنت از ميانه هاي ماه آگوست به اين سو، بيش از 12 دلار بر بشكه (معادل 17 درصد) رشد قيمت داشته است. جهش چشمگير قيمت نفت پيش از آغاز فاز دوم تحريم هاي آمريكا عليه ايران باعث شده است مقامات آمريكايي به منظور يافتن جايگزيني براي نفت خام ايران، به شكل مستقيم با پالايشگران آسيايي وارد مذاكره شوند. آسيا بزرگ ترين بازار نفتي ايران است كه چيزي حدود 60 درصد صادرات روزانه نفت خام ايران را به خود اختصاص مي دهد بنابراين طبيعي است كه با كاهش صادرات نفت خام ايران، نگراني از كمبود عرضه در اين بازار افزايش يابد.

 در چنين شرايطي برخي تحليلگران اين سوال را مطرح مي كنند كه «آيا عربستان سعودي توانايي و ظرفيت مازاد كافي براي جايگزين كردن تمام بشكه هاي نفتي كه پس از اجراي تحريم ها از صادرات ايران كم خواهد شد را دارد؟» سوالات ديگري نيز در اين ميان مطرح است از جمله آنكه «آيا سعودي ها حاضر به افزايش چشمگير توليد خواهند شد تا به عنوان مانعي براي پيشگيري از رشد قيمت عمل كنند و قيمت نفت را آنطور كه آمريكا خواسته به زير 80 دلار بر بشكه برسانند يا اينكه ترجيح مي دهند توليدشان را تا حدي افزايش دهند كه قيمت ها با كاهش چنداني مواجه نشود.» اين سوالات و مانند آنها در شرايطي وجود دارد كه بسياري از مديران صندوق هاي سرمايه گذاري با روندي كه در قراردادها در پيش گرفته اند، اين پيام را صادر مي كنند كه «اگر مازاد توليدي وجود دارد، منشا آن را به ما نشان دهيد.» مفهومي كه در دل اين پيغام نهفته است، انتظار نداشتن اين مديران براي افزايش عرضه عربستان و همراهانش براي پر كردن جاي خالي نفت ايران در بازار است.

نفت چگونه 85 دلار شد؟


 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 4438 به تاريخ 11/7/97، صفحه 11 (نفت و پتروشيمي)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 11 بار

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله آسيا اقيانوسيه پزشكي هسته اي و بيولوژي
شماره 2 (پياپي 702)
 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است