|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه دنياي اقتصاد97/7/14: قيمت گذاري دستوري ممنوع
magiran.com  > روزنامه دنياي اقتصاد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4656
سه شنبه 25 تير 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3360
magiran.com > روزنامه دنياي اقتصاد > شماره 4440 14/7/97 > صفحه 14 (بورس - كالا) > متن
 
 


قيمت گذاري دستوري ممنوع
در پنل تخصصي بررسي بازار فلزات غيرآهني «دنياي اقتصاد» مطرح شد

نويسنده: محمدحسين بابالو (mhbabaloo@hotmail.com)

عكس: دنياي اقتصاد/مجتبي سرانجام پور

دنياي اقتصاد : انتقاد از قيمت گذاري دستوري و نياز به آزادي عمل واقعي در بورس كالا يكي از الزامات توسعه بازار و حمايت از «صنايع فلزات غيرآهني» است كه در پنل هاي تخصص بررسي بازار همايش فلزات غيرآهني مورد توجه گسترده اي قرار گرفت.

هفته گذشته در حاشيه همايش فلزات غيرآهني كه به همت «دنياي اقتصاد» برگزار شد، شاهد برگزاري ميزگرد تخصصي درخصوص «بررسي چالش هاي اين صنايع در حوزه بازار و تجارت» بوديم كه حضار همگي بر «اهميت تجارت فلزات» تاكيد كرده و از مكانيزم هاي قيمت گذاري دستوري انتقاد كردند. در اين همايش بخش بزرگي از صحبت ها به صورت مستقيم و غيرمستقيم به بحث داد و ستد داخلي و سخت گيري هاي دولتي مربوط بود كه اين مطلب به خودي خود بورس كالا و شيوه هاي معاملاتي در آن و همچنين شيوه هايتجارت بين المللي فلزات را مورد اشاره قرار داد. در حوزه داخلي «سياست هاي دولتي و اصرار بر قيمت گذاري دستوري» بيش از همه مورد نقد قرار گرفت؛ اگرچه بسياري از اين معاملات در بورس كالا به ثبت رسيده و سختگيري هاي دولتي بيش از همه بر شيوه معاملات در بورس كالا موثر بوده و بورس هم از اين شيوه معاملاتي نه تنها حمايت نكرده بلكه تمام تلاش خود را براي اصلاح اين «ساز و كار» به كار بسته است. در اين نشست تخصصي توجه به آزادي عمل كافي و كامل در حوزه معاملات فلزات غيرآهني، حلقه اجتماع تمامي كارشناسان حاضر بود.

 جمع بندي نشست چه بود؟

شركت كنندگان در اين نشست اعتقاد داشتند: توسعه صنايع فلزات غيرآهني به آزادي عمل معاملاتي در بازارهاي داخلي و بين المللي نياز دارد آن هم در شرايطي كه اغلب توليدات فلزات غيرآهني در كشور بيش از مصرف داخلي است؛ بنابراين مديريت بازار مصرف در كشور چندان دشوار نبوده و همچنين پتانسيل صادرات محصولات توليدي و فلزات به ساير كشورها وجود دارد. تجميع صحبت هاي اين نشست نشان مي دهد كه تقويت بازارهاي رسمي همچون بورس كالا با فرض آزادي هاي معاملاتي مورد نياز در كنار حمايت از تجارت آزاد و همچنين حمايت از توليدكنندگان داخلي در صنايع بالادستي و تكميلي (پايين دستي) مي تواند موفقيت هاي بزرگي را براي اين صنايع به همراه آورد اگرچه تزريق هر گونه رانت به اين بازارها به معني تضعيف زنجيره ارزش در اين حوزه مهم است؛ كم توجهي به رانت ايجاد شده مي تواند از يكسو تمامي زنجيره توليد را با مشكل روبه رو ساخته و از سوي ديگر از جذابيت هاي توليد در نوسان نرخ ارز در واحدهاي تكميلي كاسته و پتانسيل فرآيندهاي توسعه در صنايع بالادستي را محدود سازد. نقد به قيمت گذاري دستوري از اين جهت برجسته تر شد كه ناخودآگاه به توزيع رانت در اين بازارها منجر شده و همه بخش هاي توليدي و حتي بورس كالا را با مشكل روبه رو ساخته است. به طور كلي مي توان گفت «نقد به قيمت گذاري هاي دستوري و سختگيري هاي تجاري از سوي دولت و نياز به آزادي عمل كامل در بورس كالا كليدواژه هاي اين نشست تخصصي بود.»

در ابتداي اين پنل تخصصي، «بررسي چالش هاي صنايع فلزات غيرآهني با رويكرد بازار» به بحث گذاشته شد و در آن فرشيد سلطان زاده، بهروز رحمتي، محسن بازارنويي، سيد چنگيز خضري و علي پناهي به ايراد سخن پرداختند. در ابتداي اين پنل تخصصي كه نماينده دولت در آن حضور نداشت؛ فرشيد سلطان زاده كه مسووليت اين پنل را به عهده داشت به «ظرفيت مازاد در صنايع پايين دستي فلزات غيرآهني» اشاره كرد و گفت: واحدهاي متعددي براي توليد مصنوعات فلزات غيرآهني ايجاد شده كه ظرفيت آنها در مجموع 5 برابر عرضه كل فلزات در كشور است كه بخش اعظم آنها مازاد بر نياز است و البته تجربه نشان داده كه حتي جذابيت هاي صادراتي مطلوبي براي آنها متصور نيستيم. البته در صورت فعال شدن بخش توليد واقعي در اين صنايع شايد بتوان در بازارهاي منطقه اي خودنمايي كرد اگرچه با فرض فعال شدن آنها و حجم بازارهاي داخلي و منطقه اي احتمالا بيش از 5 درصد واردات مواد اوليه به واردات فعلي اضافه نخواهد شد. محسن بازار نويي «معاون مالي شركت ملي مس» گفت: در سال هاي گذشته نيز بنا به تعيين قيمت دستوري فاصله نرخ بين بازار و قيمت هاي عرضه مس افزايش يافت. هم اكنون ظرفيت توليد مفتول در كشور بين 900 هزار تا يك ميليون تن برآورد مي شود ولي نياز واقعي كشور رقمي بين 120 تا 130 هزار تن است، اين در حالي است كه در آمارهاي رسمي به دليل ظرفيت نصب شده داخلي اين رقم همان 900 هزار تن مخابره مي شود.

بازار نويي ادامه داد: به دليل نرخ هاي دستوري، شركت هايي كه در سال هاي قبل توليد نداشته اند به سمت تقاضا ترغيب شدند و در كنار آن بازارهاي كاذب و قاچاق را شاهد بوديم. در سال هاي گذشته نيز همين شرايط يعني قيمت هاي دستوري تجربه شد كه در نهايت به توزيع رانت منتهي گشت؛ چنانچه شاهد «گسترش صادرات مواد خام و سودهاي بادآورده بسياري» بوديم و موجب شد تا در مسير صحيح توليد قرار نگيريم. در نهايت نوسان نرخ ارز، تحريم ها و مشكلات در واردات و تامين مواد اوليه و ملزومات توليد همگي دشواري هاي اين بازار و صنعت در روزهاي گذشته بوده است.

در ادامه اين نشست بهروز رحمتي «مشاور مديرعامل و مدير امور سهام شركت ملي مس» كه از تجربيات خوبي در صنعت آلومينيوم برخوردار است، عنوان كرد: شرايط كلي براي صنايعي همچون مس و آلومينيوم و سرب و روي تقريبا يكسان است اگرچه براي آلومينيوم ميزان توليد و مصرف نسبتا متعادل شده اگرچه بين 10 تا 20 درصد نوسان را بايد در بازه هاي زماني مختلف در نظر گرفت. در صنعت مس نزديك به 200 هزار تن توليد وجود دارد ولي مصرف واقعي آن نزديك به 120 هزار تن است و براي روي با توليدي نزديك به 150 هزار تن، نزديك به 100 هزار تن مازاد مصرف و پتانسيل صادرات وجود دارد. امكان دارد كه در سال جاري شرايط آلومينيوم هم مشابه صنعت روي شود. هم اكنون نزديك به 350 هزار تن توليد داريم كه مصرف نيز نزديك به همين ميزان است. البته براي آلومينيوم هم واردات شمش داريم و هم صادرات كه در نهايت مي توان گفت به تعادل نزديك شده است؛ يعني مازاد چنداني نداريم. تا پايان امسال ذوب جاجرم و ساير توليدكنندگان وارد مدار توليد خواهند شد كه موجب مي شود ظرفيت توليد داخلي به نزديك 800 هزار تن برسد.

رحمتي ادامه داد: قيمت گذاري دستوري هم فاجعه اي بود كه در 10 سال اخير براي دومين بار خودنمايي كرد اگرچه مكانيزم بازار زودتر از دولت دست به كار شد. وي در ادامه صحبت هاي خود به قيمت تمام شده اشاره كرد و ضمن انتقاد از قيمت تمام شده بالاي صنايع فلزي غيرآهني گفت: در صنعت سرب و روي از خاك كم عيار و با مشكلات فراواني سرب و روي توليد مي شود و البته در حوزه هاي ديگر هم تكنولوژي به نسبت پايين و بعضا حتي قابل دفاع نيست. به عنوان مثال قيمت تمام شده فعلي براي توليد آلومينيوم پاسخگوي نيازهاي برخي از واحدهاي توليدي نيست و روي قيمت تمام شده در صنايع غيرآهني بايد كار كرد. به عنوان يك نمونه ديگر در گذشته آلومينا با ارز مبادله اي وارد مي شد ولي هم اكنون بايد با ارز بازار ثانويه وارد شود. كاهش قيمت تمام شده را بايد به عنوان يك نهضت مورد توجه قرار دهيم و بايد قدم هاي بلندي برداشته شود. رحمتي درخصوص نوسان قيمت ارز هم عنوان كرد: از هفته گذشته شاهد ثبات نسبي بهاي ارز بوديم كه اين نويد را مي دهد كه كشور به شرايط پايدار در اين حوزه مهم بازگردد.

در ادامه اين نشست تخصصي سيد چنگيز خضري «عضو هيات مديره انجمن معدنكاران سرب و روي كشور» گفت: صنعت سرب و روي با زحمت بسيار بخش خصوصي به اينجا رسيده است، مس يك فلز صادراتي است و مصرف داخلي كمي دارد. بين يك چهارم تا يك پنجم توليدات اين حوزه مصرف داخلي داشته و بقيه صادر مي شود. با دستورالعمل هاي جديد تقريبا جلوي صادرات گرفته شده است. وقتي منابع كشور را استخراج مي كنيد و با مشكل، فلز توليد مي كنيد داراي يك دارايي با ارزش هستيد كه مي توانيد با تكيه بر آن در بازارهاي كالايي جهان شركت كنيد. بخش مهمي از دنياي امروز فلزات در جهان بخش تجارت آن است كه بعضا از آن غفلت مي شود. توليدكنندگان داخلي در برهه هايي از زمان توانسته اند از موجودي هاي خود در بازارهاي جهاني استفاده كنند و سودهاي خوبي ببرند. اگر توليدكننده و مصرف كننده آزاد باشند مي توانند به سادگي فعاليت كنند. با 10 درصد دارايي ها مي توان ريسك هاي احتمالي را محدود كرد.

در ادامه اين نشست علي پناهي معاون عمليات و نظارت بورس كالا ضمن معرفي بورس كالا به شيوه ديگري از قيمت گذاري دستوري انتقاد كرد و گفت: بورس كالا محل تلاقي آزادانه عرضه و تقاضاست و نياز به آزادي عمل معاملاتي خود يكي از اركان مهم معاملاتي در اين بازار است. در بورس هاي كالايي چند كاركرد اصلي مدنظر قرار مي گيرد كه بخشي از آنها عبارتند از: كشف قيمت منصفانه، تامين مالي، امكان برنامه ريزي براي توليد و فروش و همچنين پوشش ريسك. شرايط اخير بازار چه در فاز عرضه و چه در فاز تقاضا خاص بود؛ اگرچه هم اكنون بخش مهمي از التهاب خنثي شده و بازار تا ثبات نسبي فاصله چنداني ندارد. در فرآيند عرضه و تقاضاي پيشين شاهد رخدادهايي بوديم كه آن را از حالت طبيعي خارج كرد. همين نكته به اين معني بود كه قيمتي كه كشف مي شد اشكال داشت و خود ما يعني بورس كالا به اين شيوه نقد داشته و داريم. خوشبختانه با ابلاغيه هاي تكميلي اين شرايط رو به تعادل رفته است. فاز اول و اصلي در بورس هاي كالايي در جهان همچون بورس كالاي ايران را بايد در امكان كشف قيمت جست وجو كرد كه در كنار آن امكان پوشش ريسك و استفاده از ابزارهاي مالي نيز وجود خواهد داشت. در حوزه معاملات آتي تجربيات خوبي وجود دارد كه نمونه آنها در بازار آتي سكه و زعفران قابل رهگيري است اگرچه با سياست هاي غيرمنتظره مشكلاتي ايجاد شد. همين امكانات البته در بازارهاي فلزي هم وجود دارد ولي دقيق تر مي توان گفت كه اين ساختار كلي براي استفاده صنايع فلزي در بورس كالا وجود دارد.

پناهي در ادامه عنوان كرد: با توجه به شرايط جديد؛ كشف قيمت معاملات فيزيكي منصفانه تر شده است آن هم در شرايطي كه براي طراحي و اجراي ساير شيوه هاي معاملاتي در ابتدا به كشف قيمت عادلانه نياز داريم و اين موارد نشان مي دهد كه در شرايط فعلي،«گستره اي از شيوه هاي معاملاتي در بورس كالا» قابل تعريف است. وي در مورد ايجاد قراردادهاي آتي به منظور پوشش ريسك گفت: براي آغاز به كار قراردادهاي آتي در ابتدا بايد كسي (عرضه كننده) متقاضي باشد و در اين صورت مثلا با حضور و درخواست شركت ملي مس مي توان اين شيوه معاملات را راه اندازي كرد. يكي ديگر از شيوه هاي معاملاتي در بورس كالا كه امكان اجرا دارد قراردادهاي كشف پريميوم است كه آغاز و اجرايي شده و مي تواند براي بسياري از توليدكنندگان جوابگوي نيازها باشد. اين شيوه معاملاتي موجب خواهد شد تا خريدار و فروشنده هر دو بتوانند نسبت به خريد و فروش خود مطمئن باشند و امكان ايجاد برنامه ريزي براي توليد را فراهم خواهد كرد. به صورت ساده مي توان سر يك فرمول قيمتي مشخص به توافق رسيد و يك فاصله قيمتي يا تلرانس را مدنظر قرار داد و بر سر فرمول و تلرانس قيمتي به توافق رسيد. اين شيوه جديد معاملاتي توانايي بالايي براي حمايت از بخش هاي واقعي بازار دارد. قراردادهاي سلف استاندارد موازي هم ديگر شيوه معاملات به منظور تامين مالي است كه آغاز شده و موفقيت هاي بزرگي را در پي داشته است. معاون عمليات و نظارت بورس كالا عنوان كرد: رينگ صادراتي بورس از سال هاي قبل وجود داشته و هنوز هم فعال است اگرچه عرضه كنندگان به دلايل مختلف تمايلي به حضور در اين بازار از خود نشان ندادند. هم اكنون مكانيزم تسويه ارزي در بورس كالا فراهم است كه خود يكي ديگر از جذابيت هاي معاملات صادراتي خواهد بود.

بهروز رحمتي در ادامه اين نشست عنوان كرد: در حوزه بازار فلزات غيرآهني تشكيل بورس فلزات مبارك ترين اتفاق در اين حوزه بود و قبل از آن فجايعي در شيوه معاملاتي رخ مي داد. اصل تشكيل بورس كالا نيز به شدت مبارك است و هميشه از بورس كالا دفاع كرده ايم آن هم در شرايطي كه حتي در سطح وزير دنبال خروج محصولات از بورس كالا بودند. البته بايد پرسيد كه عملكرد مورد انتظار و تعريف ما از بورس كالا چه بوده است؟ از لحاظ اجرايي و عملياتي چه نقشي داشته و با چه مشكلاتي همراه بوده و چه ميزان محل واقعي عرضه و تقاضاي عادلانه و شفاف بوده است و يا چه فرمول هايي به بورس داده ايم و چه خروجي هايي از آن دريافت كرده ايم. اوج نابساماني ها را در يك ماه گذشته ديديم و البته در آمارهاي توليد و مصرف و عرضه و تقاضا همه چيز مشخص است. به عنوان مثال براي مصرف مثلا 200 تن، 1000 تن تقاضا ثبت شده است. قيمت گذاري دستوري يك واقعيت بود و البته مرتبطان با بورس كالا اجازه آزادي عمل چنداني به بورس ندادند. هم اكنون نيز مكانيزم قيمت گذاري بر پايه نرخ هاي قبلي است اگرچه براي برخي كالاها متفاوت است؛ اما بايد گفت آزادي عمل عرضه و تقاضاست كه به عملكرد منصفانه بورس كالا منتهي خواهد شد.

محسن بازارنويي نيز ضمن دفاع از ذات بورس كالا عنوان كرد: در قيمت گذاري دستوري بعضا دولت وارد شد و با بخشنامه ها، شرايط نه چندان جذابي به بازار تحميل شد، اگرچه شاهد آن هستيم كه بورس كالا در زمان هايي تنها به محلي براي ثبت معامله بدل شد نه محل تلاقي عرضه و تقاضا و كشف نرخ.پناهي معاون نظارت و عمليات بورس كالا در ادامه گفت: هم اكنون عضو كارگروهتنظيم بازار هستيم و براي حمايت از بازار بسيار تلاش كرديم، ولي شاهديم كه يك فلز خاص به هر دليل در بورس كالا عرضه نشده و عرضه كننده تمايلي به عرضه از خود نشان نمي دهد آن هم با همه انتقادات موجود. قبل از تلاطم قيمتي اخير و مديريت بخشنامه اي در بازار، بورس كالا به آزادي عمل معاملاتي ملزم بود ولي بخشنامه هاي دولتي چهره متفاوتي از بورس كالا را ترسيم كرد كه با واقعيت آن در تضاد بوده و هست. تا روزهاي گذشته بين 80 تا 90 درصد وقت مفيد مديران بورس كالا به حضور در جلسات مختلف براي تشريح واقعيت هاي بورس كالا مي گذشت.

سيد چنگيز خضري در ادامه اين گفت وگو عنوان كرد: اينكه بورس كالا تنها مكاني براي عرضه توليدكننده و خريد مواد اوليه از سوي مصرف كننده واقعي باشد بيشتر شبيه به «شركت بازرگاني دولتي» است و اين شرايط با ظرفيت هاي بورس كالا در تقارن نيست. چيزي كه در بورس هاي كالايي در جهان مطرح است پتانسيل معاملات سفته بازي است يعني بتوان بخشي از سرمايه هاي سرگردان در جامعه را به اين سمت جذب كرد و از اين مسير در تامين مالي صنايع و كشف نرخ بهره برد. اين در حالي است كه در دنيا مصرف كننده نهايي بزرگ؛ مستقيما مواد اوليه مورد نياز خود را نقدي خريداري نمي كند، بلكه اعتباري خريد كرده و به كمك اعتبار اسنادي ( LC داخلي و بين المللي) معامله مي كند. رحمتي در ادامه عنوان كرد: همين بحث قيمت گذاري هاي دستوري به كاهش جدي توانمندي بورس كالا منتهي شد و در نهايت شاهد رشد قيمت ها در بازار و پايين نگه داشتن قيمت هاي دستوري در بورس بوديم كه تداوم آن مي توانست به روند توسعه صنعت مس در كشور ضربه بزند. بازارنويي در اواخر اين نشست عنوان كرد: دولت وقتي چارچوبي براي ما تعيين مي كند ملزم به اجراي آن هستيم و همه خود را موظف به اجراي مو به موي قانون مي دانيم. با سهميه بندي مخالفيم ولي براي كوتاه مدت و به صورت مقطعي شايد راه ديگري وجود نداشت، اگرچه از دخالت دولت حمايت نمي كنيم. در پايان اين گفت وگو پناهي عنوان كرد از انتقاد استقبال مي كنيم و معتقديم براي استقرار نظام بازار آزاد، بورس كالا نياز به حمايت بيشتري دارد.

قيمت گذاري دستوري ممنوع


 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 4440 به تاريخ 14/7/97، صفحه 14 (بورس - كالا)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 18 بار



آثار ديگري از " محمدحسين بابالو"

  فرصت جديد براي اصلاح مكانيزم قيمت گذاري / مديركل دفتر صنايع تكميلي شركت ملي صنايع پتروشيمي در نشست خبري اعلام كرد
محمدحسين بابالو، دنياي اقتصاد 27/6/97
مشاهده متن    
  پيش بيني اعمال فشار براي بازگشت به رانت / سفته بازان از برداشته شدن سقف قيمتي در بازار پتروشيمي نگرانند
محمدحسين بابالو، دنياي اقتصاد 26/6/97
مشاهده متن    
  روشن شدن آژير ركود در بازارهاي جهان؟ / داده هاي بازارهاي كالايي حكايت از عقبگرد شديد انواع كالاهاي پايه دارد
محمدحسين بابالو، دنياي اقتصاد 25/6/97
مشاهده متن    
  حسابرسي مصنوعات فولادي؛ گام دوم شفافيت
محمدحسين بابالو، دنياي اقتصاد 24/6/97
مشاهده متن    
  رمزگشايي از يك پارادوكس در بازار پتروشيمي / به رغم رشد عرضه ها قيمت ها هم افزايشي است
محمدحسين بابالو، دنياي اقتصاد 21/6/97
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان
نظر بدهيد

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
فصلنامه ناتواني هاي يادگيري
متن مطالب شماره 3 (پياپي 30)، بهار 1398را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است