|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه دنياي اقتصاد97/7/28: «دنياي اقتصاد» بررسي كرد: بازي سازان سهام در ماه حساس
magiran.com  > روزنامه دنياي اقتصاد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4658
پنج شنبه 27 تير 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3360
magiran.com > روزنامه دنياي اقتصاد > شماره 4452 28/7/97 > صفحه 9 (بورس) > متن
 
 


«دنياي اقتصاد» بررسي كرد: بازي سازان سهام در ماه حساس



سليمان كرمي دنياي اقتصاد : شاخص كل بورس تهران درحالي هفته گذشته با رشد يك درصدي مواجه شد كه طي همين هفته به تدريج از شدت تلاطم بورس كاسته شد. در حالي كه بورس در يك رالي پرشتاب رشد بيش از 46 درصدي را از ميانه شهريور تا 8 مهر تجربه كرده بود،در ادامه مطابق با انتظارات در مسير اصلاح قيمتي قرار گرفت. اصلاح سهام با ريزش حدود 20 هزار واحدي شاخص كل (از 195 به 175 هزار واحد) در مدت زمان كوتاهي رقم خورد. هيجان معاملاتي همان طور كه در مسير صعودي مشاهده شده بود در مسير نزولي نيز خودنمايي كرد.

با اين حال از ميانه دو هفته قبل به تدريج فضاي منفي سهام از معاملات حذف شد. در اين شرايط عوامل محرك قيمتي يا از سوي ديگر، عوامل فشار بر قيمت سهام بايد مورد توجه قرار گيرد. 13 آبان به عنوان موعد تشريفاتي تحريم هاي آمريكا بر اقتصاد ايران از مهم ترين اتفاقات پيش رو است. «تشريفاتي» بودن اين تاريخ از آن جهت است كه به نظر مي رسد تحريم ها از ماه ها قبل كار خود را كرده اند؛ براي مثال برخي از كشورها با كاهش يا قطع خريد نفت ايران به پيشواز اين تحريم ها رفته اند. البته نمي توان اظهار نظر دقيقي در اين خصوص داشت با اين حال به نظر مي رسد تاريخ مزبور بيشتر از واقعيت ، اثرات رواني مي تواند به دنبال داشته باشد.

 در همين خصوص روز به روز موج اخبار از ساز و كار اروپايي ها براي كاهش اثر تحريم ها بر اقتصاد كشور تقويت مي شود. با همه بدبيني كه نسبت به كارساز بودن بسته حمايتي اروپا براي مقابله با تحريم هاي آمريكا وجود دارد اما اخبار اميدواركننده باعث شده كه انتظار براي رونمايي از اين بسته و مهم ترين بخش آن يعني اتصال ايران به شبكه بانكي جايگزين سوئيفت پررنگ شود. اخبار سياسي در ماه هاي آينده به قطع اثر چشمگير بر اقتصاد كشور و به تبع آن بورس تهران خواهد داشت. گرچه برخي تصميمات و سياست هاي نادرست سياستگذار در ايجاد تلاطم شديد اقتصادي نقش اساسي دارد اما نمي توان از سيگنال هاي منفي تحريم هاي آمريكا چشم پوشي كرد.

در كنار سياست خارجي كشور، در داخل نيز وضعيت سياسي مي تواند در آينده اقتصادي كشور اثرگذاري قابل توجهي داشته باشد. در اين خصوص يكي از مهم ترين موارد مي تواند تصويب لوايح مرتبط با FATF (براي خروج دائمي ايران از ليست سياه اين سازمان) باشد. فارغ از فضاي سياسي عملكرد نيمه نخست و فروش مهرماه شركت ها نيز براي تعيين مسير قيمتي سهام اهميت زيادي دارد. در اين شرايط بايد در انتظار رويه سودآوري شركت ها بود. بازارهاي جهاني نيز يكي از مهم ترين متغيرهاي اثرگذار بر بورس تهران هستند.

روند نرخ بهره آمريكا، عاقبت جنگ تجاري بزرگان اقتصادي جهان و همچنين سياست دولت ها به خصوص چين درخصوص اقتصاد مي تواند بر نوسانات قيمتي بازارهاي جهاني اثرگذار باشد. علاوه بر اثر مستقيم روند قيمتي كالاها در بازارهاي جهاني بر سودآوري شركت هاي بورسي، اين موضوع بر اقتصاد كشور نيز به خصوص در شرايط تحريم اثر ويژه اي خواهد داشت.

 صعود يا سقوط ارز؟

هفته هاي آينده يكي از مهم ترين دوره ها در تعيين مسير قيمتي ارز محسوب مي شود. هفته هاي پيش رو از دو جنبه رواني و همچنين واقعي بر اقتصاد كشور اثرگذار خواهد بود. از جنبه رواني، مي توان به رشدهاي پرشتاب نرخ دلار در ماه هاي اخير اشاره كرد. به عقيده بسياري از كارشناسان رشدهاي افسارگسيخته دلار به سطح 19 هزار تومان هيچ گونه توجيه اقتصادي در شرايط عادي ندارد. چنين نرخ هايي در بازار ارز نشان دهنده پيش خور شدن سناريوهاي بسيار بدبينانه در حد رويارويي مستقيم با آمريكايا افت شديد درآمد ارزي است. بر اين اساس اثر رواني و انتظارات منفي ناشي از سياست هاي غيركارآمد در اقتصاد كشور و تحريم هاي آمريكا موجب بي اعتمادي در ميان برخي از اقشارجامعه شد. در شرايط كنوني نيز همچنان بسياري از كارشناسان در حوزه هاي مختلف علت بي ثباتي دراقتصاد كشور را نبود اميد عنوان مي كنند. بر اين اساس اصلاح سياسي و اقتصادي را تنها راهكار عبور از وضعيت كنوني عنوان مي كنند.

به عقيده كارشناسان حوزه سياسي داخلي و همچنين اظهارنظرهاي داخلي آمريكا، هيچ سناريو محتملي مبني بر رويارويي مستقيم وجود ندارد. از سوي ديگر در بخش اقتصادي نيز خبري از افت شديد و بدبينانه صادرات نفت، محصولات نفتي و غيرنفتي كشور وجود ندارد. در اين خصوص به نظر مي رسد تنها به واسطه اشتباه در سياست گذاري داخلي نرخ هاي بالاي دلار در اقتصاد كشور باقي بماند. اين موضوع به خصوص با صحبت هاي مديران دولتي و حكومتي درخصوص اقتصاد و نگراني از ادامه برخورد هاي دستوري با اقتصاد به وجود آمده است.

 مانع افت درآمد ارزي ايران چيست؟

طي ماه هاي اخير اظهارنظرهاي بسياري درخصوص رويه صادرات كشورمان در دوران تحريم مطرح شده است. در حالي كه طرف آمريكا با محوريت ترامپ، فشار بر ايران تا افت حداكثري درآمد ارزي و صادرات نفت را هدف قرار داده است، اما برخي كارشناسان بر اين عقيده اند كه صادرات كشور افت آن چناني نخواهد داشت. براي مثال اگر فرض كنيم ايران 2 ميليون بشكه نفت صادر مي كند در حالي كه با فضاي رواني بازار نفت قيمت ها در مسير صعودي قرار گرفته اند و در شرايط كنوني نيز هر بشكه نفت خام برنت در سطح 80 دلار معامله مي شود، با تخفيف محسوس همچنان امكان ترغيب خريداران وجود خواهد داشت.

بر فرض مثال پالايشگاه هاي آسيا به ازاي هر بشكه نفت حدود 10 دلار سود در نتيجه تصفيه نفت به دست مي آورند. در اين شرايط اگر قيمت فروش هر بشكه سبد نفتي اوپك به حدود 80 دلار برسد اگر ايران به ازاي فروش هر بشكه 10 دلار به مشتريان خود تخفيف دهد معادل سود يك پالايشگاه انگيزه خريد نفت از ايران وجود خواهد داشت.

با اين حال در اين مسير ريسك هاي زيادي وجود دارد كه تحريم هاي آمريكا مهم ترين آنها است. اين تحريم ها مانع از همكاري شركت هاي بيمه كننده و نفت كش ها با ايران خواهد شد. با اين حال ميزان سود تا به حدي جذاب است كه يك راه فرار مي تواند دلالان بسياري را به خريد نفت ايران ترغيب كند. در اين ميان بسته پيشنهادي اروپا مي تواند اهميت ويژه اي پيدا كند.

بر اين اساس در هفته هاي آينده بايد در انتظار راهكار اروپا براي حفظ منافع اقتصادي ايران در برجام بود. عدم افت شديد درآمدهاي ارزي مي تواند سيگنالي براي تداوم قدرت عرضه در بازار ارز باشد و از اين حيث ريسك خريد دلار را در قيمت هاي بالا  افزايش مي دهد.جذابيت صادرات ساير محصولات نفتي، پتروشيمي و غيرنفتي نيز براي خريداران محصولات ايراني مطابق با آنچه اشاره شد بالا خواهد بود. در اين شرايط عملكرد مهرماه شركت هاي صادركننده به منظور رصد ميزان تخفيف هاي احتمالي كه در بخش فروش شركت هاي صادركننده داده مي شود داراي اهميت خواهد بود.

 اثر نوسانات دلار بر بورس

بر اين اساس در هفته هاي آتي عوامل بسياري در بخش داخلي و همچنين سياست خارجي بر بازار ارز اثرگذار هستند. احتمال نزول نرخ دلار در هفته هاي آتي بالا به نظر مي رسد. اگر سيگنال هاي منفي مانند مخالفت بي دليل با نهايي شدن خروج ايران از ليست سياه گروه بين المللي اقدام مالي در داخل كشور منتشر نشود يا در بخش سياست گذاري اقتصادي اندكي درس عبرت از گذشته گرفته شود، نزول نرخ دلار از سطوح فعلي (حدود 13800 تومان در معاملات پنج شنبه) را بايد محتمل دانست. البته در اين ميان بايد با دقت بيشتري اخبار را دنبال كرد. خلاصه ترازنامه بانك مركزي در مرداد برخي از نگراني ها درخصوص جولان بانك ها در بازار ارز به صورت مستقيم يا از طريق اعطاي تسهيلات سنگين به دلالان ارزي را پررنگ ساخته است. بر اين اساس اگر رئيس بانك مركزي افسار بانك ها را در دست نگيرد احتمالا اين بنگاه هاي مالي مي توانند بر شدت بحران كشور بيفزايند. با اين حال اگر اتفاق خارج از انتظاري رخ ندهد و دلار در مسير نزولي قرار بگيرد آيا بورس از افت نرخ دلار اثر منفي مي پذيرد؟

در اين خصوص بايد به اين موضوع توجه كرد كه شركت هاي محدودي در بازار سهام وجود دارند كه نرخ هاي دلار بازار آزاد را مبناي محاسبات سودآوري قرار داده اند. در اين خصوص توليد و صادرات ريشمك، صنايع كاغذي پارس و شيرين دارو از جمله شركت هايي هستند كه به نظر مي رسد صورت هاي مالي خود را با نرخ بازار آزاد منتشر مي كنند. در اين خصوص براي دو شركت زيرمجموعه صنعت دارو ريسك شناسايي زيان ناشي از تسعير نرخ ارز به دنبال افت دلار از سطوح 14 هزار تومان به سطوح حدودي 10 هزار تومان در پايان آذر وجود خواهد داشت؛ البته اين موضوع با فرض محقق شدن سناريوي افت نرخ دلار عنوان مي شود.

درخصوص ديگر شركت هاي بورسي به خصوص بزرگان بايد گفت كه اين شركت ها نرخ هاي بازار ثانويه را مبناي محاسبات خود قرار مي دهند.بر اين اساس افت شديد نرخ دلار در بازار آزاد نيز اثري بر انتظارات از سودآوري اين گروه ها نخواهد داشت. از سوي ديگر سياست گذار در نهايت مجبور خواهد شد كه براي كنترل نوسانات دلار با عبور از فضاي رواني ناشي از تحريم هاي غربي مكانيزم بازار را در ارز اجرا كند و از سياست چندنرخي و رانت زا دوري كند؛ در غير اين صورت بايد در انتظار ادامه تلاطم اقتصادي بود. اين موضوع تنها به واسطه عدم دخالت دستوري در بازار ارز و امكان كشف قيمت آزادانه امكان پذير خواهد بود كه البته نشانه اي از افت دلار به كمتر از سامانه نيما با توجه به سايه تحريم هاي آمريكا و همچنين واقعيت هاي اقتصادي مشاهده نمي شود. با اين حال اثر مثبت بازگشت آرامش به بازار ارز را مي توان انتظار داشت.

 آيا آرامش به اقتصاد كشور بازمي گردد؟

اگر سناريوي افت نرخ دلار را محتمل بدانيم مقدمه اي بر بازگشت آرامش نسبي به اقتصاد كشور خواهد بود. افت نرخ دلار مي تواند بار ديگر تقلاي سنگين نقدينگي براي جا نماندن از قافله صعودي را سركوب كند. در اين شرايط احتمال افت نسبي نرخ سود در اقتصاد كشور وجود خواهد داشت. البته اگر خوشبيني ها در حوزه سياست خارجي نيز محقق شود، بدون پشتوانه سياست گذاري صحيح نمي توان انتظار تحولي در اقتصاد را داشت.در حالي كه همچنان سايه ريسك سياسي وجود دارد، بايد در انتظار ارائه برنامه مناسب از سياست گذار نيز بود.در بازگشت آرامش به اقتصاد كشور مي توان انتظار داشت تا حدودي ريسك پذيري معامله گران سهام افزايش يابد و به دنبال كاهش نسبي نرخ سود و كاهش تلاطم، انتظارات از نسبت قيمت به درآمد به سطوح بالاتري سوق يابد. در نتيجه اين موضوع احتمال رشد قيمتي سهام وجود خواهد داشت.

 انتظارات از عملكرد بنيادي شركت ها چيست؟

همان طور كه اشاره شد در كنار عوامل سياسي داخلي و خارجي، عملكرد بنيادي شركت ها نيز از عوامل اثرگذار بر رويه قيمتي سهام محسوب مي شود. عملكرد نيمه نخست شركت ها در سال 97 اهميت زيادي دارد. نيمه نخست سال 97 با تلاطم سنگين پشت سر گذاشته شده است. در حالي كه در بخش درآمد برآورد اوليه از فروش شركت ها بر اساس عملكرد شهريورماه در دست است، انتظار براي تغييرات هزينه اي بر شركت ها وجود دارد.در اين ميان سود يا زيان ناشي از تسعير ارز دارايي ها و بدهي هاي ارزي از جمله موارد با اهميتي است كه احتمالا توجه بازار را به خود جلب مي كند. درخصوص سود حاصل از تسعير دارايي هاي ارزي بايد توجه كرد اگر به بازگشت اميد به اقتصاد كشور خوشبيني وجود دارد در نتيجه اين سود قابل تكرار نيست و اين موضوع بايد مدنظر معامله گران سهام قرار گيرد.

نقدينگي زيادي در ماه هاي اخير به بازار سهام جذب شده است. رويه معاملات ماه هاي اخير اين نقدينگي نشان از عدم ديد كافي نسبت به متغيرهاي بنيادي داشت. اين نقدينگي تشكيل صف هاي خريد و فروش را مبناي معاملات خود قرار مي دهد و كمتر در فكر ريسك و بازدهي انتظاري از سهام است. در اين شرايط انتشار صورت هاي مالي نيمه نخست مي تواند در سنجش انتظارات و واكنش اين افراد به متغيرهاي بنيادي موثر باشد. بر اين اساس حرفه اي تر هاي بازار كه با دقت بيشتري نوسانات قيمتي سهم را دنبال مي كنند از نحوه برخورد بازار با نوسانات قيمتي سهم به دنبال انتشار عملكرد نيمه نخست درس هاي زيادي مي گيرند. انتشار عملكرد نيمه نخست مي تواند برآورد خوبي از تغييرات هزينه را به دست دهد.يك نكته مهم كه تحليلگران بازار به پيشواز آن مي روند تحليل سودآوري سال 98 است. سودآوري سال 98 از آن جهت داراي اهميت است كه اثر آزادسازي نرخ دلار در شش و نيم ماه از سال 97 چشم انداز سودآوري شركت ها را تا حدي بالا برد كه جهش قيمتي در ماه هاي اخير را به دنبال داشت. حال اينكه در سال 98 انتظار رشد ادامه دار سودآوري در شركت هاي كالايي مشاهده مي شود كه از اين جهت بازار خود را براي ادامه رشد شاخص بورس نيز آماده مي كند. در اين خصوص تنها نكته اي كه بايد به آن توجه كرد انتظارات از اثرگذاري نرخ تورم به خصوص در بخش بهاي تمام شده و هزينه سربار و دستمزد شركت هاي بورسي است. احتمال رشد تورم عمومي به بيش از 30 درصد در پايان سال جاري بالا است. بر اين اساس در رشد هزينه هاي توليد و فروش بايد به لحاظ اين موضوع توجه ويژه داشت.

بي برنامگي نهاد ناظر بورسي ادامه دارد

از مشكلات قابل توجهي كه بازار سهام كشورمان را تهديد مي كند بي برنامگي نهاد ناظر بورسي است. در اين خصوص مشكلات عديده اي كه در بخش معاملات طي هفته هاي گذشته مشاهده شده است از مشكلات ساختاري در اين بخش خبر مي دهد. اين مشكلات با كليدواژه نقص هسته معاملات شناخته مي شود اوج ناكارآمدي سيستم معاملاتي بورس تهران را مشخص مي كند. در حالي كه انتظار براي حداقل شفاف سازي درخصوص علل اصلي رخداد چنين مواردي وجود دارد، اما هيچ دليل منطقي منتشر نشد.در شرايط كنوني نيز به نظر مي رسد هيچ تضميني براي رخداد دوباره اين موضوع وجود ندارد. زماني كه تلاش براي رفع چنين مشكلات ساختاري مشاهده نمي شود، چگونه مي توان اثرات بسيار نامطلوب دخالت هاي دستوري مانند دامنه محدود نوسان قيمتي سهام را براي مقام ناظر بورسي تشريح كرد. محدوديت نوسان قيمتي ضربه سنگيني به كارآيي بازار وارد مي كند. در اين شرايط جاي تعجب نيست كه مقام ناظر بورسي نيز در تئوري هاي توطئه مشاركت مي كند و از ريشه يابي هيجان معاملاتي وامي ماند. بارها به اثر سوء محدوديت روزانه نوسان قيمتي سهام اشاره شده است، اما هيچ واكنشي از سوي سازمان بورس مشاهده نمي شود.  نكته ديگر كه دقيقا بر بي برنامگي سازمان بورس صحه مي گذارد، عدم عرضه اوليه سهام شركت هاي بزرگ است.بارها در ماه هاي قبل بر لزوم انجام عرضه هاي اوليه تاكيد شد. اما هنوز مديران سازمان بورس اثر عرضه هاي اوليه را در كاهش شدت تلاطم بورس در ماه هاي اخير و كاهش هيجان در معاملات  را باور  نكرده اند. همچنان انتظار براي انجام عرضه هاي اوليه وجود دارد. در ساختار دولتي اقتصاد كشور و در شرايطي كه دولت و سازمان هاي نيمه دولتي و عمومي بايد از بنگاهداري خارج شوند علت عدم عرضه سهام در بورس كاملا نامشخص است. بر اين اساس موجي از ترديد درخصوص برنامه در سياست گذاري بورس وجود دارد و انتظار پاسخ دهي مديران سازمان را به وجود آورده است.

«دنياي اقتصاد» بررسي كرد: بازي سازان سهام در ماه حساس


 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 4452 به تاريخ 28/7/97، صفحه 9 (بورس)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 48 بار

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله پژوهش هاي دانش زمين
متن مطالب شماره 38، تابستان 1398را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است