|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه ايران97/7/28: خيلي دور خيلي نزديك
magiran.com  > روزنامه ايران >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 6946
چهار شنبه 21 آذر 1397


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID2825
magiran.com > روزنامه ايران > شماره 6904 28/7/97 > صفحه 10 (انديشه) > متن
 
      


خيلي دور خيلي نزديك
آيا «فرار مغزها» واقعيت دارد؟

نويسنده: دكتر مقصود فراستخواه

«داياسپوراي ايراني» به معناي «ايرانيان دور از وطن» در عين حال كه يك مساله است مي تواند راه حل هم باشد. «مساله» است از اين جهت كه در يك بازه زماني، هر روز چند صد نفر تحصيلكرده از ايران خارج مي شوند و مي توان از آن با عنوان يك نوع «فرسايش ذخيره ژنتيكي سرزمين» ياد كرد. مخصوصا اگر رنج رفتن از سرزمين را بتوانيم تخيل كنيم كه مثلا كسي كه از سرزمينش هجرت مي كند چه رنج هايي را متحمل مي شود؛ دوباره بايد كل زندگي و ارتباطاتش را تعريف كند، لذت بودن در سرزمينش و بسياري از امكاناتش را از دست مي دهد و مجددا بايد براي خود فرصت هاي تازه اي خلق كند.

 بنابراين، اگر از منظر اجتماعي و اخلاقي به مهاجرت بنگريم آن را مساله خواهيم يافت اما در عين حال، مي توان به مهاجرت به عنوان يك راه حل هم نگريست. «داياسپوراها» سرمايه هاي اقتصادي و فكري هستند كه مي توانند همواره براي كشور فرصت هاي جديدي ايجاد كنند. در شرايطي كه ديپلماسي رسمي شكست مي خورد يا نفوذش كم مي شود، داياسپوراهاي ايراني مي توانند در زمانه امتناع ديپلماسي رسمي، ديپلماسي عمومي و غيررسمي را براي ايران ايجاد كنند. اين فرصت و ظرفيتي است كه ما از آن بهره نمي گيريم.

در سده 1200 ما يك رنسانس ايراني داشتيم كه متاسفانه ناتمام ماند و ادامه نيافت. يكي از عوامل اين تحول بزرگ در آن سده 1000نفري بودند كه اقدام به مهاجرت كردند. بنابراين براي بهره مندي از اين ظرفيت ها، نبايد نگاه ابزاري به داياسپورا داشته باشيم. بايد به نخبگان نشان دهيم كه ما به آنان به عنوان «ذخيره تمدني» نگاه مي كنيم اما متاسفانه ساختارهاي ما از سيستم هوشمندي برخوردار نيست و نسبت به محيط خارجي، مساله ها و آسيب هايش حساس نيست و دچار لختي، آنتروپي و آشفتگي است. در اين فضا، ما به يك سياست زيستي نياز داريم، به تعبيري به يك خط مشي نياز داريم كه با سياست زندگي اين نخبگان هم راستا و پشتيبان آنان باشد. در ايران ميان «سياست»policy و practice «عملكرد مردم» دوگانگي وجود دارد، policy يك چيز است و practice مردم چيز ديگري است.

سياست موثر و كارآمد براي ايرانيان دور از وطن، سياستي است كه آنان را عاقل در نظر گرفته و براي اين عقلا، سياست ترتيب دهد؛ از زندگي آنان در جهت مشاركت شان در منافع عمومي كشور و مسائل ايران پشتيباني كند. به اين منظور، ابتدا بايد از مدل «فرار مغزها» خارج شويم، امروز «فرار مغزها» نمي تواند مساله داياسپوراي ايراني را بخوبي توضيح دهد، به اين معنا كه چه سياستي در پيش بگيريم كه بتوانيم آنان را بازگردانيم؛ چنين برداشتي، تفكري غلط و ناكارآمد است. امروز بايد از مدل «چرخش مغزها» سخن گفت؛ به اين معنا كه نخبگان و داياسپوراهاي ما براحتي بتوانند رفت و آمد كنند. مهم نيست كه نخبگان ما كجا هستند، مهم اين است كه چقدر به سرزمين شان تعلق دارند و چقدر مي توانند در سرزمين شان مشاركت كنند، چقدر مي توانند ارتباط شان را حفظ كنند و چقدر ما مي توانيم آنان را مديريت كنيم.

جامعه اي كه نخبه پرور نيست و دنبال ميان مايگي و پوپوليسم است، اصلا نمي تواند براي نخبگان سياست موثري را تدوين كند. مشكل ما در ايران «امتناع سياست» است. «امر سياسي» بر «سياست» غلبه پيدا كرده است. «امر سياسي» به معناي سياست معطوف به قدرت، نمي گذارد كه امر سياستگذاري به معناي عمل فني حكمروايي در سرزمين، اتفاق بيفتد و اين مشكلي جدي است كه براي برون رفت از آن مي توانيم از چهار عمل اصلي سياست بهره بگيريم؛

1. كاري كنيم كه نخبگان بليت هاي دو طرفه داشته باشند و براحتي بتوانند رفت وآمد كنند.

2. راه برگشت را براي مهاجران تسهيل كنيم. اما متاسفانه امروز اين شيب برعكس ساخته شده است.

3. بايد براي كساني كه عاقل هستند و انتخاب عقلاني مي كنند، مشوق و سياست هاي عقلاني داشته باشيم كه به ادغام عقلاني آنان كمك كند. ما به داياسپوراها مي گوييم بياييد، بعد آنان را با انواع و اقسام مقررات و بوروكراسي مواجه مي كنيم. ما حتي NQF(شبكه سراسري سنجش صلاحيت) نداريم؛ يعني اگر آنان در خارج از كشور واحدهايي را گذرانده باشند و مداركي داشته باشند ما نمي توانيم اين مدارك را به صلاحيت هاي حرفه اي كشورمان ترجمه كنيم؛ چراكه متاسفانه به «شبكه هاي صلاحيت دنيا» متصل نيستيم.

 4. بهره گيري از سياست شتاب دهنده ها مورد ديگري است كه با ساز و كارهاي آيين نامه اي مي توانيم به اين مهم نيز تحقق بخشيم. به اين معنا كه بوروكراسي را كوتاه تر كرده و شرايط براي به ثبات رسيدن موقعيت اين داياسپوراها را سرعت دهيم.

معتقدم با استناد به اين چهار عمل اصلي سياست، مي توان قدري از مشكلات داياسپوراهاي ايراني كاست.


*جامعه شناس و مدرس دانشگاهخيلي دور خيلي نزديك


 روزنامه ايران، شماره 6904 به تاريخ 28/7/97، صفحه 10 (انديشه)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 51 بار
    



آثار ديگري از "دكتر مقصود فراستخواه"

  بيگانه اي ميان ما / تاملي بر رنج هاي جوان امروز ايراني
دكتر مقصود فراستخواه*، ايران 6/5/97
مشاهده متن    
  اميد از جنس خوش باوري نيست
دكتر مقصود فراستخواه*، ايران 12/12/96
مشاهده متن    
  چرا بايد از بازرگان حرف زد؟
دكتر مقصود فراستخواه*، ايران 23/11/96
مشاهده متن    
  چرا داعش شگفتي ساز است؟ / تاملي بر «داعش و آينده عقلانيت در جهان اسلام»
دكتر مقصود فراستخواه*، ايران 16/5/96
مشاهده متن    
  فصل دوم اعتدال / رمزگشايي از دلالت هاي معنايي انتخابات 96
دكتر مقصود فراستخواه*، ايران 3/3/96
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
International Journal of Foreign Language Teaching and Research
شماره 26
 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است