|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه دنياي اقتصاد97/7/28: اختلاف بر سر سياه نمايي روي پرده نقره اي
magiran.com  > روزنامه دنياي اقتصاد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4659
شنبه 29 تير 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3360
magiran.com > روزنامه دنياي اقتصاد > شماره 4452 28/7/97 > صفحه 32 (فرهنگ و هنر) > متن
 
 


اختلاف بر سر سياه نمايي روي پرده نقره اي
منتقدان درباره ساخت فيلم هاي تلخ چه مي گويند؟


دنياي اقتصاد : سال هاست كه موضوع سياه نمايي در سينماي ايران محل بحث و جدل منتقدان و مسوولان است. گروهي معتقدند كه سينماي ايران سياه نمايي دارد و گروهي مي گويند نه! در اين ميان كمتر كسي را مي توان يافت كه ديدگاهي ميانه داشته باشد و راه سومي را براي بررسي يا توضيح موقعيت كنوني سينماي ايران ارائه كند. اهميت اين مساله به قدري است كه همين اختلاف نظرها موجب مي شود تا يك نهاد مسوول به يك فيلم مجوز اكران بدهد و نهادي ديگر از نمايش آن در سينماهاي تحت امرش جلوگيري كند. نطفه اختلاف ميان موافقان و مخالفان وجود سياه نمايي در سينماي ايران، هم مفهومي است و هم مصداقي. نه در تعريف سياه نمايي تعريف واحد يا دست كم مشابهي وجود دارد و نه در تعيين مصاديق آن در فيلم ها. بخش قابل توجهي از روند توقيف فيلم ها و عدم نمايش آنها و... به همين موضوع ارتباط دارد. به نظر مي رسد نهادهاي مسوول، منتقدان سينما و مديران صنف هاي سينمايي بايد اين مساله را بررسي و با ايجاد يك رويه ثابت و هماهنگ، معضل ها را برطرف كنند. موضوع سياه نمايي در سينما چند وقتي است كه به موضوع مورد توجه رسانه ها تبديل شده و در فضاهاي دانشگاهي هم مورد توجه قرار گرفته است.

سياه نمايي وجود دارد!

برخي از منتقدان داعيه دار اين هستند كه كارگردانان ايراني به ويژه كارگردانان جوان ميل به نمايش سياه نمايي در فيلم هايشان دارند. تعداد اين منتقدان كم نيست و از قرار بخشي از مديران نهادهاي مسوول در حوزه سينما هم با آنان اتفاق نظر دارند. بيشتر آنان معتقدند كه اقبال جشنواره هاي خارجي به فيلم هاي سياه ايراني، عامل اصلي گرايش فيلمسازان جوان و حتي باتجربه به ساخت فيلم هاي تلخ و سياه است. محسن محسني نسب از فيلمسازان ايراني دراين باره به «ايرنا» گفته است: متاسفانه اين تفكر اشتباه در ميان فيلمسازان ما وجود دارد كه حتما بايد سراغ ساخت سوژه هايي مثل دختران فراري، اعتياد و امثال اين معضلات اجتماعي بروند، هر چند ساخت فيلم درباره اين موضوعات هم لازم است اما واقعا چرا به يكباره اين همه فيلم با اين قبيل موضوعات ساخته مي شود. وي اقبال جشنواره هاي خارجي به فيلم هاي ايراني با موضوع معضلات اجتماعي را عاملي براي ترغيب بيشتر فيلمسازان به ساخت آثاري با اين مضامين خواند. همچنين شهرام خرازي ها از منتقدان تئاتر و سينما گفته: ماجراي سياه نمايي به صورت خيلي جدي از سال هاي نه چندان دور در سينماي ايران نفوذ كرد. فيلمسازان جوان و به اصطلاح فيلم اولي كه مي خواستند به سرعت شهرتي كسب كنند با توليد آثاري سياه كه چهره اي كريه از ايران نشان مي داد كار خود را آغاز مي كردند. اين ترفند اتفاقا خوب هم جواب مي داد و آثار سياه نماي اين افراد سكوي پرتابي براي شهرت و كسب جايزه هاي بين المللي براي آنها مي شد.

سياه نمايي وجود ندارد!

در مقابل اين منتقدان طيف ديگري از سينماگران وجود دارند كه منكر سياه نمايي در سينما هستند. آنان معتقدند آنچه ديگران سياه نمايي خوانده اند، واقع گرايي است. كامبوزيا پرتوي از نويسندگان و كارگردانان سينماي ايران در اين باره مي گويد: مشكلات در تمام دنيا به اندازه هاي مختلف وجود دارد و سينماگران تمام دنيا نيز آن را به شكل هاي مختلف روايت كرده اند، بنابراين بحث سياه نمايي را كه سينماي ايران را به آن متهم مي كنند اصلا قبول ندارم. او ادامه داد: فيلم هايي بسيار تلخ در سينماي مستقل آلمانيا حتي آفريقا ساخته مي شود كه همواره از آن به عنوان سينماي گره گشا و راهنما ياد مي كنند بنابراين به جاي دعوا و نكوهش بايد از موضوع آنها استقبال كنيم. اين ماجراي سياه نمايي در سينماي ايران چند سالي است كه مطرح شده و اگر واقعا قرار بود با نمايش اين فيلم ها اتفاق بدي در جامعه بيفتد، چرا همچنان نيفتاده است. بايد بپذيريم كه جامعه ما دچار مشكلاتي است و به عنوان نمونه همين بالا و پايين شدن قيمت طلا و ارز طي روزهاي اخير مشكلاتي براي مردم ايجاد كرد و حالا اگر سينماگري آن را روايت كند همين دوستان او را به سياه نمايي متهم مي كنند.

همچنين مسعود اطيابي ديگر كارگردان سينما معتقد است كه «سياه نمايي در سينما يعني نشان دادن چيزي خلاف واقعيت كه معتقدم در سينماي ايران چنين چيزي وجود ندارد. نشان دادن مشكلات، گرفتاري ها و معضلات جامعه سياه نمايي نيست بلكه يكي از كاركردهاي مهم سينما است و بايد در هنر هفتم وجود داشته باشد.» او مي گويد: نشان دادن معضلات جامعه وقتي بار منفي پيدا مي كند كه در خارج از كشور تصوير شده و باعث تحقير جامعه مي شود و بنده نيز با آن مخالف هستم. نشان دادن نكات كور و مبهم جامعه ممكن است نمايش سياهي باشد اما نبايد آن را انكار كنيم بلكه بايد درصدد اصلاح آن برآييم. اطيابي تعريف درست سياه نمايي در سينماي هر كشور را نشان دادن موضوعي دروغ يا مشكلي كه اصلاح ناپذير است، دانست و گفت: در واقع مطرح كردن چيزي خلاف واقعيت را مي توان سياه نمايي گفت نه اينكه معرفي ضعف هاي جامعه با هدف اصلاح را سياه نمايي تعبير كنيم.

حامد عنقا سينماگر ديگري است كه معتقد است: كساني كه درباره سياه نمايي در سينماي ايران صحبت مي كنند فقط به دنبال اثبات بي اطلاعي خود هستند. سياه نمايي در سينما از آن دست اصطلاحاتي ا ست كه تنها كاركرد داخلي دارد. حتما همه كساني كه سينماي هاليوود و اروپا را دنبال مي كنند آثاري را كه به موضوع بزهكاري، فساد در اقتصاد آمريكا يا اروپا، فقر، نژادپرستي و مشكلات اجتماعي پرداخته ديده اند، بنابراين حالا سوال از دوستاني كه به سينماي ايران انگ سياه نمايي مي زنند، اين است كه نظرشان درباره اين آثار چيست؟ اين نويسنده ادامه داد: برخي سينما را با ابزاري براي رپرتاژ آگهي اشتباه گرفته اند و گمان مي كنند سينما هم بايد مانند آگهي هاي بازرگاني در خدمت نهاد يا گروهي خاص باشد درحالي كه هنر هفتم ماهيتي مردمي دارد و بايد مطالبات مردم را در قالب آثار سينمايي مطرح كند.

تلاش براي رويكرد سوم

همچنان كه گفته شد، كمتر كسي سعي كرده در اين موضوع رويكرد سومي را به لحاظ نظري و مصداقي تعريف و تبيين كند. برخي از منتقدان سعي كرده اند موضعي ميانه بگيرند و نه سيخ را بسوزانند نه كباب را! خسرو شوقي منتقد و نويسنده سينما مي گويد: هيچ منتقد و فيلم سازي با ساختن آثاري با موضوعات اجتماعي و معضلات جامعه مشكلي ندارد اما همواره بايد دقت كنيم تا مرز ميان واقعيت و اغراق در توليد آثار حفظ شود. متاسفانه در سينماي ايران در نشان دادن مشكلات اغراق مي شود و در واقع اين همان سياه نمايي است كه بنده و يك جريان فكري در ايران با آن مخالف هستيم. اين منتقد و نويسنده سينما تاكيد كرد: وقتي فيلمي در ايران ساخته مي شود، انواع و اقسام بدبختي ها در آن نمايش داده مي شود و هيچ راه حلي نيز براي رهايي از اين مشكلات نشان داده نمي شود و در نهايت نيز با همان شكل اسفناك تمام مي شود، چه معني ديگري جز سياه نمايي مي تواند داشته باشد.

اما در كنار اين گروه برخي ديگر پاسخي متفاوت به موضوع سياه نمايي مي دهند. مسعود فراستي كه چهره شناخته شده اي در حوزه نقد سينمايي است گفته است: «فيلمسازان جوان فكر مي كنند بايد تجربه هاي زيسته شان را بسازند. اين تمايل نيست، انتخاب نيست، ناچاري است. چون نمي توانند چيز ديگري بسازند. اين فيلمسازها از آنجا كه نگاه درستي به مردم شان ندارند و نگاه هنرمندانه ندارند، وقتي سراغ چنين چيزي مي روند غرق مي شوند و نمي توانند با موضوع فاصله بگيرند. نسبتي كه با سياهي فيلم پيدا مي كنند، نسبت غيرهنرمندانه اي است.» او همچنين مي گويد: «نسبت هنرمندانه اين است كه انسان در آن نابود نشود، روابط انساني و ويژگي هايي كه انسان را از بقيه موجودات جدا كند در اين فيلم ها وجود ندارد. من يك بار در برنامه هفت هم گفتم كه جان فورد هم در فيلم خوشه هاي خشم ظاهرا خيلي سياه و تلخ است اما در همين سياهي باز آدم مي بينيم و نسبت انساني مي بينيم. براي اينكه هنرمند است و موضوع را مي شناسد و ما مي بينيم كه در پس اين همه سياهي روابط انساني و محبت هست.»

همچنين اعظم راودراد، منتقد سينما و عضو هيات علمي دانشگاه تهران مي گويد: آنچه در فيلم هاي اجتماعي نشان داده مي شود، سياه نمايي جامعه ايراني نيست، برخلاف انگي كه اغلب سياستمداران به اين سينما مي زنند، نوعي آگاهي بخشي و هشدار اجتماعي است كه ما در فيلم ها مشاهده مي كنيم. از سوي ديگر با توجه به اينكه طيف متنوعي از فيلم ها وجود ندارد كه بتواند ارزش ها و فرهنگ جامعه ايراني را بازنمايي كند طبيعي است كه وجود اين فيلم ها برجسته تر مي شود، بنابراين علت اصلي نبود تنوع است كه تعداد اين فيلم ها را برجسته مي كند.

اختلاف بر سر سياه نمايي روي پرده نقره اي


 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 4452 به تاريخ 28/7/97، صفحه 32 (فرهنگ و هنر)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 17 بار

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله دانشكده پزشكي اصفهان
متن مطالب شماره 516، هفته چهارم فروردين 1398را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است