|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه دنياي اقتصاد97/8/6: پارادوكس گوجه فرنگي
magiran.com  > روزنامه دنياي اقتصاد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4660
يك شنبه 30 تير 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3360
magiran.com > روزنامه دنياي اقتصاد > شماره 4459 6/8/97 > صفحه 29 (باشگاه اقتصاددانان) > متن
 
 


پارادوكس گوجه فرنگي


نويسنده: دكتر كتايون شمشادي

 بخش كشاورزي تغييرات نرخ ارز، مهم ترين فاكتور تجارت خارجي هر كشور است و در ادبيات اقتصادي افزايش نرخ ارز از يك طرف منجر به افزايش صادرات غير نفتي و افزايش درآمدهاي ارزي شده و از طرف ديگر با بالا رفتن ارزش واحد واردات باعث كاهش واردات و بهبود تراز تجاري كشورمي شود. اما در شرايطي كه در كشور تورم وجود دارد و نرخ ارز دستوري ثابت نگه داشته مي شود و همچنين بخش عمده اي از نهاده ها و كالاهاي واسطه اي از طريق واردات تامين مي شود، افزايش ناگهاني نرخ ارز به مثابه شمشير دولبه اي است كه يك بعد آن افزايش صادرات غير نفتي را در كوتاه مدت در پي خواهد داشت و بعد ديگر آن افزايش هزينه هاي واردات نهاده ها و كالاهاي واسطه اي خواهد بود كه در بلندمدت منجر به افزايش هزينه هاي توليد و قيمت تمام شده محصولات شده و مجددا كالاها و محصولات توليد داخل قدرت رقابت خود را در بازارهاي جهاني از دست خواهند داد و صادرات به حال اوليه خود برخواهد گشت.

حال اگر افزايش نرخ ارز به صورت تدريجي و بر اساس تفاوت با تورم داخلي رشد يابد، در بلندمدت منجر به پايداري صادرات، افزايش توليد، اشتغال و بهبود كسب و كارها در طول زنجيره ارزش محصولات مي شود. در اين ميان تجارت محصولات كشاورزي نيز به عنوان كانون اصلي و مهم صادرات غيرنفتي از اين قاعده مستثني نيست. آنچه در ماه هاي اخير در كشور اتفاق افتاد، افزايش ناگهاني نرخ ارز يا به عبارتي ديگر جهش ارزي بود كه باعث شد صادرات محصولات كشاورزي به صورت مقطعي رشد كرده و باعث برهم خوردن تعادل بازار، ناپايداري و ايجاد هيجانات و افزايش قيمت داخلي شود. البته در اين افزايش قيمت تنها افزايش صادرات محصولات دخيل نيست؛ بلكه عوامل ديگر از جمله انتظارات تورمي مصرف كننده و رفتارهاي مصرفي آنان نيز خود به افزايش قيمت دامن مي زند. به عنوان مثال در 6 ماه نخست سال جاري ميزان صادرات گوجه فرنگي نسبت به دوره مشابه سال قبل 93 درصد رشد داشته و از طرف ديگر در همين مدت درآمدهاي ارزي حاصل از صادرات گوجه فرنگي نيز 184 درصد افزايش يافته است. بررسي قيمت ماهانه گوجه فرنگي در خانوارهاي شهري دركشور (بر اساس گزارش مركز آمار ايران درخصوص متوسط قيمت اقلام خوراكي مناطق شهري) نشان داد كه قيمت گوجه فرنگي در شهريور ماه سال جاري به ميزان 85 درصد نسبت به شهريور ماه سال قبل افزايش يافته و بر اين اساس براي تنظيم بازار داخلي صادرات گوجه فرنگي توسط وزارت صنعت، معدن و تجارت از اواخر شهريورماه تا اطلاع ثانوي ممنوع اعلام شد. اما ميانگين درصد تغييرات ماهانه قيمت در 6 ماه نخست سال 1397 نسبت به مدت مشابه سال قبل فقط 8 درصد افزايش يافته است. همچنين مقدار صادرات رب گوجه فرنگي در 6 ماه نخست سال جاري نسبت به دوره مشابه سال قبل 7 درصد و درآمدهاي ارزي حاصل از صادرات آن نيز به ميزان 2 درصد كاهش يافته است. با اين وجود، بررسي قيمت ماهانه رب گوجه فرنگي در خانوارهاي شهري دركشور (بر اساس گزارش مركز آمار ايران درخصوص متوسط قيمت اقلام خوراكي مناطق شهري) نشان داد كه قيمت اين محصول نسبت به سال گذشته افزايش يافته و ميانگين درصد تغييرات ماهانه قيمت در 6 ماه نخست سال 1397 نسبت به مدت مشابه سال قبل، 35 درصد رشد يافته است. بنابراين به رغم كاهش صادرات رب گوجه فرنگي در سال جاري نسبت به سال قبل (6 ماه نخست) شاهد افزايش قيمت آن در بازار بوده ايم و علت اين افزايش قيمت به غلط افزايش صادرات قلمداد شده و صادرات اين محصول نيز از اواخر مهرماه توسط وزارت صنعت، معدن و تجارت ممنوع اعلام شد. در صورتي كه افزايش قيمت مواد بسته بندي رب گوجه فرنگي كه از طريق واردات تامين مي شود يكي از دلايل مهم افزايش قيمت نهايي اين محصول بوده است. نكته اي كه بايد آن توجه شود اين است كه دسترسي به بازارهاي جهاني داراي مشكلات متعددي همچون هزينه هاي مربوط به بازاريابي، حمل و نقل بين المللي و بعضا محدوديت هاي وارداتي وضع شده توسط ساير كشورها است كه صادرات محصولات كشاورزي را با چالش مواجه مي سازد. همچنين شناسايي بازارهاي هدف، گرفتن سهم از بازارهاي صادراتي، حفظ و حتي افزايش آن، در شرايطي كه كشورهاي رقيب محصولات خود را در شرايط بهتر و با كيفيت برتر توليد مي كنند كار چندان ساده اي نيست. از اين رو، ممنوعيت صادراتي منجر به از دست رفتن بازارهاي هدف، لطمه وارد شدن به صادرات بخش كشاورزي و از دست رفتن بخشي از درآمد ارزي مي شود و زمان نسبتا طولاني نياز است تا بتوان دوباره به جايگاه قبلي خود در بازارهاي جهاني دسترسي پيدا كرد. بنابراين، ممنوعيت صادراتي هر چند به صورت مقطعي راه حل تنظيم بازار داخلي نخواهد بود و صادرات را به سمت مبادي غير رسمي و غير قابل كنترل خروج كالا (قاچاق) سوق خواهد داد. به هر حال، مي توان با استفاده از تجربه ساير كشورها با وضع عوارض صادراتي در وضعيتي شفاف و به دور از رانت، ميزان صادرات را محدود كرد تا ضمن حفظ بازارهاي صادراتي و درآمد ارزي ناشي از آن، مقدار عرضه داخلي نيز كنترل شود تا منجر به افزايش ناگهاني قيمت نشود. ضمنا در تصميم گيري هاي دولتي بايد محصولاتي كه جنبه صادراتي داشته و كمبود آنها در داخل خللي در معيشت خانوارها ايجاد نمي كند از قاعده ممنوعيت و محدوديت صادراتي مستثني شود تا ضمن حفظ بازارهاي صادراتي، بهبود درآمدهاي غير نفتي نيز محقق شود.


*عضو هيات علمي موسسه پژوهش و برنامه ريزي و اقتصاد كشاورزيپارادوكس گوجه فرنگي


 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 4459 به تاريخ 6/8/97، صفحه 29 (باشگاه اقتصاددانان)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 27 بار



آثار ديگري از "دكتر كتايون شمشادي"

  ضرورت شيفت در سياست گذاري
دكتر كتايون شمشادي، دنياي اقتصاد 11/10/97
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله آريا آترواسكلروز
شماره 3 (پياپي 71)
 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است