|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه دنياي اقتصاد97/8/6: جرقه هاي مشروطه
magiran.com  > روزنامه دنياي اقتصاد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4657
چهار شنبه 26 تير 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3360
magiran.com > روزنامه دنياي اقتصاد > شماره 4459 6/8/97 > صفحه 30 (تاريخ و اقتصاد) > متن
 
 


جرقه هاي مشروطه
شكست سياست بگيروببنددر دوره قاجار

نويسنده: عليرضا احمدي

 سال 1284 ه.ش در دوران سلطنت مظفرالدين شاه قاجار بحران اقتصادي ناشي از ورشكستگي دولت و تورم به شدت فزاينده و بي سابقه اي آغاز شد. قيمت نان 90 درصد و قند و شكر 33 درصد افزايش يافت. زنان در خردادماه همان سال در تهران دست به اعتراض زدند و از گراني نان و قند و شكر به عين الدوله حاكم تهران شكايت بردند. عين الدوله سعي كرد با انداختن تقصير گردن بازاريان افكار عمومي را منحرف كند؛ اما بازاريان نيز، خود از تورم و گراني محصولات و محدود شدن كسب وكارشان به تنگ آمده بودند. پايين آمدن ارزش پول ملي و افزايش فشار مالياتي از گله هاي بازاريان نسبت به عملكرد دستگاه حكومت بود.

گزارش هاي تاريخي نشان مي دهد كه بهاي قند از مني پنج قران، به هفت تا هشت قران رسيد و اين روند رو به رشد گراني سبب آن شد كه علاءالدوله 17 نفر از قند و شكرفروشان تهران را احضار كرد تا علت گراني قند از پنج قران به هفت قران را توضيح دهند، چند تني كه رفتند باآنكه بازرگان قند نبودند توضيحات خود را به علاءالدوله ارائه دادند، اما علاءالدوله از توضيحات آنان قانع نشد و دستور داد آنان را به فلك بستند و چوب به پاهاي آنها زدند. در ميان آنها حاجي سيدهاشم قندي يكي از بازرگانان بزرگ قند كه مردي سالخورده بود نيز حضور داشت. علاءالدوله با تندي از او پرسيد: چرا قند را گران تر كرده ايد؟ حاجي سيد هاشم قندي گفت: «در سايه پيشامد جنگ روس و ژاپن قند كمتر مي آيد و باز در تهران ارزان تر از ديگر شهرهاست، ضمن اينكه تاجران بزرگ واردكننده قند و شكر را گران تر مي فروشند.» علاءالدوله از آنان خواست تا نامه اي بنويسند كه قند را به قيمت قبلي به فروش برسانند اما آنان از چنين كاري سر باز زدند زيرا قيمت قند و شكر نزد بازرگانان قيمت بالاتري داشت و قبول اين امر به منزله نابودي سرمايه بازاريان بود.

علاءالدوله به منظور گرفتن زهرچشمي از بازاريان و كنترل روند رو به رشد بازار قند و شكر چند تن از بازاريان را شلاق زد، وي به خيال اينكه اين تنبيه موجب خواهد شد تا بازاريان از ترس، قيمت ها را پايين بياورند. خبر به چوب بستن تجار قند و شكر به سرعت در تهران پيچيد و بازاريان به حمايت از تجار دكان هاي خود را تعطيل كردند، روحانيون نيز مردم را تشويق كردند تا به قيام آنان و بازاريان بپيوندند. احتشام السلطنه برادر عين الدوله در كتاب خود مي نويسد: «قند در تهران گران شد علاءالدوله از قند فروش ها سوال كرد. چون ديد بدون دليل و براي سود و صرفه بيشتر اجحاف كرده و گران فروشي مي كنند چند نفر از روساي ايشان را چوب زد. سعد الدوله كه وزير تجارت بود با كينه اي كه از علاءالدوله داشت آتش فتنه را برافروخت و چوب كاري تجار قند فروش را  بهانه كرد و هياهو بلند شد. مردم و علما نيز فرصت را غنيمت شمرده با آنان همصدا شدند و در حرم عبدالعظيم تحصن كرده و صحبت از عدالتخانه به ميان آوردند.» اما اين نظر متفاوت تنها از جانب احتشام السلطنه نبود، بلكه روزنامه حبل المتين به پشتيباني از اقدام عين الدوله چنين نوشت: «چون قومي را جهالت دامن گير و ملتي را سفاهت و ناداني گريبان گير گردد، خير خويش ندانند و با القاء شبهات مغرضين حركات وحشيانه كنند...»

قضاوت ها در مورد عمل علاءالدوله به گونه هاي مختلفي مطرح شد، عده اي اين نوع برخورد را جايز و كارساز دانستند و عده اي حركت علاءالدوله را نشان از بي تدبيري و جهل او تعبير كردند، مغازه داران و كاسبان به نشانه حمايت مغازه ها و دكان هاي خود را تعطيل كرده بودند و عين الدوله براي عادي نشان دادن اوضاع دستور داد بازار بازشده و هركس از باز كردن دكان خودسر باز زند، اموالش مصادره شود و نيز هم زمان نيرنگ ها و شايعاتي را به كاربست، اما نتيجه وارونه بود، زيرا خبر به گوش بازاريان شهرري نيز رسيد و آنان نيز بازار را تعطيل كردند. عين الدوله نيروهاي خود را در حالت آماده باش در شهر پراكنده كرد تا از بسته شدن دكان ها جلوگيري كند.

اما عين الدوله نمي دانست كه اقتصاد با زور و بگيروببند ترميم نمي شود، او بدون توجه به اوضاع جهاني اعم از جنگ 1905 ژاپن و روسيه و در پي آن آشوب روسيه و شروع جرقه هاي انقلابي در اين كشور تجارت شمال را مختل كرده بود. پايين آمدن ارزش پول ملي و افزايش نرخ تورم و بي ثباتي در قيمت بازار موجب سوءاستفاده برخي بازرگانان نيز شده بود كه حتي برخي از آنان با دربار نيز ارتباط داشتند و دراين بين بازاريان كه مجبور بودند محصول خود را از اين بازرگانان بخرند چاره اي جز افزايش قيمت نداشتند، اما گويا علاءالدوله و حكومت قصد داشتند با به چوب بستن و تهديد كردن و پليسي كردن بازار نرخ ها را به قيمت سابق بازگرداندند؛ اما اين شيوه اقتصاد بگيروببند نه تنها نتيجه نداد بلكه سبب شروع جرقه هاي انقلابي در ايران شد.

- احتشام السلطنه، خاطرات احتشام السلطنه، به كوشش سيدمحمد مهدي موسوي. انتشارات گلشن.

- بهمن انصاري (1368)، انقلاب مشروطه از آغاز تا انجام. انتشارات منشور سمبر.


*كارشناس ارشد ايران شناسيجرقه هاي مشروطه


 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 4459 به تاريخ 6/8/97، صفحه 30 (تاريخ و اقتصاد)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 64 بار



آثار ديگري از " عليرضا احمدي"

  رعيت فقير و ارباب دامدار / بررسي اقتصاد معيشتي گيلاني ها در دوره قاجار
عليرضا احمدي *، دنياي اقتصاد 27/6/97
مشاهده متن    
  سحرخيزي رمز موفقيت مديرعامل «اپل»
عليرضا احمدي، ايران 21/6/97
مشاهده متن    
  مقابله با تروريست ها با اسكنر هوشمند
عليرضا احمدي، ايران 12/6/97
مشاهده متن    
  يكه تازي در «سيليكون ولي»
عليرضا احمدي، ايران 24/5/97
مشاهده متن    
  شارژر خورشيدي ياريگر كوهنوردان
عليرضا احمدي، ايران 23/5/97
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
نشريه پژوهش هاي علوم و صنايع غذايي ايران
متن مطالب شماره 2 (پياپي 56)، خرداد و تير 1398را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است