|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه دنياي اقتصاد97/8/10: بازگشت رقيب بن سلمان به عربستان
magiran.com  > روزنامه دنياي اقتصاد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4660
يك شنبه 30 تير 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3360
magiran.com > روزنامه دنياي اقتصاد > شماره 4462 10/8/97 > صفحه 4 (دنيا) > متن
 
 


بازگشت رقيب بن سلمان به عربستان
ماموريت «احمد بن عبدالعزيز» چيست؟


عكس: AFPدنياي اقتصاد : يك عضو برجسته خاندان سعودي كه از بازگشت به كشورش مي ترسيد سرانجام روز سه شنبه 8 آبان (30 اكتبر) از محل اقامتش در لندن به رياض بازگشت. اين بازگشت را مهم ترين اقدام در درون خاندان آل سعود پس از قتل جمال خاشقجي دانسته اند. «ديويد دي. كرك پاتريك» و «بن هوبارد»، گزارشگران نيويورك تايمز، در گزارش 30 اكتبر نوشتند كه بازگشت شاهزاده «احمد بن عبدالعزيز» در زماني صورت مي گيرد كه واكنش هاي بين المللي به قتل خاشقجي فشار زيادي را به خاندان آل سعود وارد كرده است. بازگشت اين شاهزاده كهنسال سعودي به تاييد سه فرد نزديك به او رسيده است.

شاهزاده احمد برادر جوان تر ملك سلمان است كه به گفته نزديكانش از بازگشت به رياض بيم داشت چراكه ماه گذشته انتقاداتي را متوجه وليعهد و «دردانه» 33 ساله ملك سلمان كرده بود. «پاتريك- هوبارد» در اين گزارش همچنين نوشتند كه شاهزاده احمد به عنوان يكي از چهره هاي ارشد در خاندان سلطنت در دهه 70 عمر خود است و شايد بتواند كمكي به مشروعيت از دست رفته (به خاطر قتل خاشقجي) كند؛ خواه اين كمك در قالب تلاش براي محدود كردن قدرت شاهزاده باشد يا در مقابل، تقويت بيشتر قدرت او در سلسله مراتب قدرت در اين پادشاهي.  «گريگوري گاوز» كارشناس مسائل عربستان در دانشگاه تگزاس مي گويد: «بازگشت او نشانه مهمي از مانور قدرت در درون خاندان سلطنت است.» گزارشگران نيويورك تايمز معتقدند پس از 11 سپتامبر، قتل خاشقجي بزرگ ترين بحراني است كه اين پادشاهي با آن مواجه بوده است. با علامت سوالي كه اكنون بر سر محمد بن سلمان قرار دارد برخي ناظران غربي حدس مي زنند كه يا خاندان سلطنت آماده نبرد قدرت شده يا به دنبال اعمال برخي محدوديت ها بر قدرت اوست. «پاتريك- هوبارد» حتي مي افزايند خاندان سعودي ممكن است يك وزيرخارجه قدرتمند برگزينند تا به اين وسيله امكان تاثيرگذاري بن سلمان در مسائل سياست خارجي با روابط با غرب را محدود كنند. شاهزاده احمد بن عبدالعزيز چهره اي قابل احترام در خاندان سعودي شمرده مي شود، زيرا او تنها برادر تني و زنده ملك سلمان است. او و سلمان آخرين بازماندگان از «7 سديري ها» هستند: يعني هفت فرزند ملك عبدالعزيز، پايه گذار عربستان فعلي كه از همسر مورد علاقه او «حصه بنت احمد بن محمد السديري» هستند. اين برادران قدرتمندترين جناح در ميان ده ها نفر از دودمان سلطنت را تشكيل دادند كه تاج و تخت را از برادر به برادر منتقل كرده و وزارتخانه هاي كليدي را هم در ميان خود تقسيم مي كردند. به نوشته «پاتريك- هوبارد»، برادران ناتني كهنسال ملك سلمان اگرچه زنده هستند اما تعداد اندكي از آنها به مراتب بالاي قدرت رسيدند و بنابراين، نقش مهمي در تحولات اين كشور ندارند. شاهزاده احمد چند دهه معاون وزير كشور و سپس براي دوره اي كوتاه در سال 2012 وزير كشور شد. او در نقش هاي خود موفق بود. با اين حال، طي 6 سال گذشته دوران بازنشستگي را در لندن مي گذراند. به نوشته اين گزارشگران، نگراني هاي اين شاهزاده ماه گذشته شروع شد يعني زماني كه معترضان به قتل خاشقجي در لندن تظاهرات كرده و نام او را در كنار خاندان سعودي بر زبان آوردند. او سپس در مصاحبه اي ويدئويي با اشاره به خاندان سعودي گفت: «اين اقدامات [جنگ يمن و مرگ خاشقجي و...] ربطي به آل سعود ندارد، بلكه مسووليت آن بر عهده پادشاه و وليعهد است.» گزارشگران مذكور نوشتند كه از احمد با عنوان «قهرمان»ي ياد مي شود كه وليعهد را به انتقاد كشيده است: «بسياري در اينترنت با او بيعت كردند گويي او پادشاه است.» اما چندي بعد با صدور بيانيه اي اعلام كرد كه هيچ قصدي از انتقاد از وليعهد نداشته و در بيانيه خود سخنانش را تحريف شده خواند.

او تا روز سه شنبه كه در لندن بود از برادر زاده اش تضمين مي خواست كه هنگام بازگشت به رياض بلايي بر سرش نيايد. با اين حال، گفته مي شود وقتي او در رياض فرود آمد، وليعهد در فرودگاه شخصا به استقبال او رفت. اما هنوز معلوم نيست كه آيا خاندان سعودي براي گذر از بحران خاشقجي به كمك او نياز دارد يا خير و آيا اساسا او پس از اين بحران دچار موانع و گرفتاري هايي خواهد شد يا خير. شاهزاده تركي فيصل، سفير سابق عربستان در واشنگتن و لندن و رئيس سابق اطلاعات عربستان مي گويد: «انتقاد از وليعهد به نفع او و محبوبيتش در داخل تمام مي شود. مردم عربستان از وجود او مسرورند.»

مردان قدرتمند در عربستان

راهكار سنتي در عربستان سعودي همواره چنين بوده كه احكام و فرامين خاندان سلطنت با «اجماع» و «احتياط» اتخاذ مي شد و رهبران نيز براساس دو الگوي «ارشديت» و «تجربه» برگزيده مي شدند. «سيمون هندرسون»، تحليلگر موسسه واشنگتن در 22 اكتبر، نوشت كه در دوران محمد بن سلمان اين سنت شكسته شد و ساختار قدرت بر دوش دو نفر قرار گرفت: ملك سلمان و فرزند 33 ساله اش محمد. او معتقد است كه محمد قدرتمندترين شاهزاده در تاريخ عربستان است. با اين حال، هندرسون معتقد است كه در ساختار قدرت عربستان برخي شاهزاده ها هستند كه مي توانند «رقباي آينده» براي تاج و تخت در عربستان باشند كه عبارتند از:

1- برادران بازمانده ملك سلمان: اين شاهزادگان خواه به طور مستقيم يا از طريق فرزندان ارشد خود در «شوراي بيعت» مسلط هستند. اينها كساني هستند كه وظيفه انتخاب و تاييد وليعهد را دارند. اگرچه اخيرا صحبت از بازگشت احمد بن عبدالعزيز مطرح شده اما تا كنون او نقش چنداني در سياست هاي دربار نداشته است. برادر ناتني جوان تر سلمان، شاهزاده مقرن است كه كارنامه مقبولي دارد مانند خلبان اف 5 بودن، فرماندار بودن، رئيس سازمان اطلاعات بودن و دوره اي كوتاه هم شاهزاده بود. اما از سوي سلمان كنار گذاشته شد به اين دليل كه او بيشتر در زمره حاميان ملك عبدالله بود. از آنجا كه مادرش صيغه ابن سعود بود، شانس جانشيني از او سلب شد.

2- فرزندان ملك فيصل: شاهزاده خالد الفيصل، فرماندار محلي، ماه جاري به عنوان نماينده پادشاه نزد رجب طيب اردوغان رفت. اما در 77 سالگي او بيشتر يك مشاور تلقي مي شود نه نامزدي جدي براي تاج و تخت. شاهزاده تركي، برادر ناتني خالد كه رئيس سابق سازمان اطلاعات و سفير عربستان در واشنگتن و لندن بود، سخنران غيررسمي رياض در سال هاي اخير بوده است. او در تحولات مربوط به مرگ خاشقجي هم اعلام موضع كرد با توجه به اين حقيقت كه او خاشقجي را به عنوان مشاور رسانه اي طي دوران حضور خود در خارج از عربستان به كار گرفته بود. چهره برجسته اين خانواده سعود الفيصل بود كه در سال 2015 درگذشت. پدر آنها پادشاهي محترم بود؛ اما او نيز با سرنگون كردن سلف خود به پادشاهي رسيد؛ اما از سوي برادرزاده اش ترور شد.

3- شاهزاده هاي جوان: اين دسته عبارتند از فرزندان ملك سلمان يا پادشاهان سابق و وليعهدهاي سابق و شاهزادگان. از ميان اينها محمد به وليعهدي رسيد و خالد، برادر كوچك تر محمد، در 29 سالگي به سفارت واشنگتن رفت. او خلبان سابق اف- 15 بود. برخي پسرعموهاي آنها نقش هاي درجه دومي در وزارتخانه ها و فرمانداري هاي محلي گرفته اند كه از آن ميان مي توان به خالد بن بندر (فرزند بندر بن سلطان، سفير اسبق عربستان در آمريكا) سفير فعلي در آلمان اشاره كرد كه به تازگي به كشورش بازگشت. اين بازگشت ها را شايد بتوان در راستاي رويكرد جوان محور وليعهد در حكمراني تعبير كرد نه جايگزيني براي قدرت.

بي ثبات ترين حكومت در 50 سال اخير

با توجه به مجموعه اي از اين مولفه هاست كه «بروس ريدل»، تحليلگر موسسه بروكينگز و از نويسندگان المانيتور، در تحليلي مي نويسد كه ثبات عربستان سعودي در شكننده ترين وضعيت خود طي دست كم50 سال اخير قرار گرفته است. او بي تجربگي محمد و تصميمات «آني» او را علت اين امر مي داند و مي نويسد طي 50 سال گذشته ثبات عربستان مانند امروز محل ترديد نبوده است. حتي پس از اينكه «ملك فيصل» برادر فاسد خود «سعود» را در سال 1964 از قدرت خلع كرد، اين كشور به بحران بر نخورد و خط جانشيني روشن و بدون مناقشه بود. در دوران حكومت فيصل، اقتصاد رشد كرد؛ به ويژه پس از اينكه بحران نفتي 1973 موجب افزايش قيمت هاي نفت شد. نه ترور او موجب بي ثباتي شد و نه تسخير مكه در سال 1979 از سوي برخي افراطيون. حتي زماني كه در آغاز اين قرن، پادشاهي سعودي با حملات بن لادن و القاعده مواجه شد، مشت آهنين محمد بن نايف اين تهديد را از ميان برد و باز مسير ثبات اين پادشاهي تكان نخورد.

بهار عربي هم نتوانست اين كشور را تكان دهد؛ زيرا ملك عبدالله 130 ميليارد دلار در داخل خرج كرد تا حقوق و درآمدها افزايش يابد و ناراضيان هم «رضايت شان خريده شود.» مشكل در افق بود؛ اما خاندان سلطنت پشت عبدالله متحد بودند. حمله به بحرين هم در ثبات آن خللي ايجاد نكرد. ريدل معتقد است از زماني كه سلمان در سال 2015 به قدرت رسيد خط جانشيني برادر به برادر كور شد.

اكنون افرادي مانند مقرن و بن نايف از خط جانشيني بدون هيچ توضيحي كنار گذاشته شده اند. سلمان و فرزندش باعث بحران در جانشيني، فاجعه در يمن، بحران در قطر، حملات انتحاري به اهواز در ايران شده و عملا شوراي همكاري خليج فارس را دچار فروپاشي كرده اند. افزون بر اين، زنداني كردن شاهزادگان در ريتزكارلتون و اقدامات زياد ديگري در اين مسير انتقاد فراوان شاهزادگان از رويكرد فعلي پادشاه و فرزندش را برانگيخته و هسته هاي نارضايتي و گسل هاي اعتراضي را فعال كرده است. چنين است كه مي توان گفت عربستان در بي ثبات ترين ادوار حيات خود در 50 سال گذشته قرار گرفته است.

بازگشت رقيب بن سلمان به عربستان


 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 4462 به تاريخ 10/8/97، صفحه 4 (دنيا)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 63 بار

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
فصلنامه فرهنگ در دانشگاه اسلامي
متن مطالب شماره 30، بهار 1398را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است