|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه دنياي اقتصاد97/9/11: تنگناي تصميم گيري براي بقاي اوپك
magiran.com  > روزنامه دنياي اقتصاد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4662
سه شنبه 1 مرداد 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3360
magiran.com > روزنامه دنياي اقتصاد > شماره 4485 11/9/97 > صفحه 11 (نفت و پتروشيمي) > متن
 
 


تنگناي تصميم گيري براي بقاي اوپك
آكسفورد انرژي تحليل كرد

نويسنده: سارا مالكي

دنياي اقتصاد : اوپك اميدوار است در نشست 175 آخر اين هفته در وين بتواند براي كاهش توليد تصميم گيري كند. اما به نظر نمي رسد اين اتفاق به راحتي رقم بخورد زيرا اين سازمان در شرايطي قرار دارد كه «انتخاب هايش» بيش از هر زمان ديگري سخت شده است. تنگناهاي فعلي در شرايطي بر سر راه اوپك وجود دارد كه نگراني از «اثر قيمتي» و «از دست دادن سهم بازار» همواره در بزنگاه هاي تصميم گيري براي اين سازمان وجود داشته است.

 تصميم كشورهاي عضو و غيرعضو اوپك در نوامبر 2016 كه منجر به توافق تاريخي براي كاهش توليد 8/ 1 ميليون بشكه اي در روز شد، در حالي توانست به رغم تمام نگراني ها به افزايش قيمت ها و حفظ سهم اوپك در بازار نفت (به علت همراهي روسيه با اين طرح و عدم افزايش توليد آن در طول اجراي توافق) منجر شود كه حالا اين سوال اساسي پيش روي كشورهاي عضو اوپك از جمله عربستان قرار دارد كه اگر اوپك در نشست اين هفته بر اساس يك تشخيص خطا دست به تصميم گيري بزند، اثر آن بر بازار چه خواهد بود؟ اين سوال در شرايطي وجود دارد كه با توجه به افزايش بي وقفه توليدات شيل و موضع گيري غيرشفاف روسيه در مقابل كاهش توليد در سال 2019، دو نگراني «اثر قيمتي» و «از دست دادن سهم بازار» بيش از پيش تشديد شده است. در كنار دو چالش ياد شده، بحث فشار سياسي نيز مطرح است. بزرگترين موفقيت اوپك در نشست نوامبر 2016، همراه كردن كشورهاي غيرعضو با تصميم خود مبني بر كاهش توليد بود. اين تصميم در آن زمان به «جان دوباره اوپك» تعبير مي شد و در شرايطي اتخاذ شد كه مانند آنچه حالا در جريان است، هيچ فشار سياسي عليه اوپك وجود نداشت. در حالا حاضر، در كنار تمام نااطميناني هاي اقتصادي، فشار سياسي دولت ترامپ به اوپك و عربستان نيز يكي ديگر از عواملي است كه اوپك را در تنگنايي تاريخي قرار داده است. به عقيده كارشناسان در شرايطي كه چشم اميد بازار به تصميم اين هفته اوپك دوخته شده است، بعيد نيست اگر اين سازمان تحت تمام فشارها نتواند تصميمي سازنده اتخاذ كند، بار ديگر شاهد بازگشت سايه مرگ بر سر اين سازمان 60 ساله باشيم.

  احساسات سينوسي بازار نفت

 بازار نفت طي چند هفته گذشته با تغييرات بسياري همراه بوده است؛ تغييراتي كه موجب تزريق نااميدي به اين بازار شده است. قيمت هر بشكه نفت خام برنت طي حدود دوماه (از اوايل اكتبر تا آخر نوامبر) از محدوده 86 دلار به زير 60 دلار رسيده است. اين ميزان افت قيمت اتفاقي نبود كه بازار به راحتي از آن عبور كند. عربستان سعودي با رساندن سطح توليداتش به بيش از 11 ميليون بشكه در روز در ماه نوامبر، ركورد توليد روزانه نفت را شكست. روسيه و ديگر كشورهاي عضو و غيرعضو اوپك نيز در حال حاضر با بيشترين توان مشغول به توليد هستند. پمپاژ بي وقفه نفت خام در كشورهاي توليدكننده اين محصول، با اعطاي معافيت از تحريم ها به خريداران عمده نفت خام ايران همزمان شد. به اين ترتيب تحولات غيرمنتظره چند ماه اخير كه موج آن با بازگشت تحريم ها عليه ايران آغاز شد و با فشار آمريكا به عربستان براي افزايش توليد و پوشش جاي خالي نفت ايران به اوج رسيد؛ بازگشت ذخاير نفت كشورهاي عضو سازمان همكاري هاي اقتصادي و توسعه (OECD) به بيش از ميانگين پنج سال گذشته را در پي داشت. رشد مداوم توليدات شيل آمريكا نيز مزيد بر نگراني ها از بازگشت مازاد عرضه به بازار جهاني نفت شده و در اين ميان توييت هاي رئيس جمهوري آمريكا كه محتواي آنها به افزايش توليد اوپك و پايين تر آمدن قيمت ها تاكيد دارد، همچنان ادامه دارد.

 تمام اين عوامل در كنار يكديگر، باعث شده است تا كشورهاي عضو و غيرعضو اوپك، ديدار آخر اين هفته خود را در محيطي بسيار متفاوت از جلسه ژوئن 2018 برگزار كنند. بر اساس گزارشي كه به تازگي از سوي موسسه مطالعات انرژي آكسفورد منتشر شده است، نگراني اصلي بازار در نشست ژوئن (حدود پنج ماه قبل) اين بود كه آيا عربستان سعودي ظرفيت مازاد توليد كافي براي جبران افت عرضه نفت خام به بازار و جلوگيري از رشد بيش از اندازه قيمت ها دارد يا خير. اما اين نگراني در نشست پيش روي اوپك، با تغييري محسوس جاي خود را به اين پرسش داده است كه آيا اوپك و همراهانش مي توانند توليدات خود را به قدري كاهش دهند كه از افت بيش از پيش قيمت ها و بازگشت مازاد عرضه پيشگيري شود؟  با توجه به تغيير فاز نگراني ها در بازار نفت، موسسه مطالعات انرژي آكسفورد به دلايل احتمالي كاهش قيمت نفت و گزينه هايي پرداخته است كه كشورهاي عضو و غيرعضو اوپك در نشست رسمي 175، با توجه به ريشه هاي افت قيمت با آن مواجه خواهند بود .

  تغيير رفتار سفته بازان در بازار نفت

طبق بررسي هاي موسسه مطالعات انرژي آكسفورد، بيشترين افزايش قيمت نفت در ماه هاي سپتامبر و اكتبر در پي انتظار براي كاهش عرضه وسيع از سمت ايران رقم خورد. اين در حالي بود كه روند افزايش توليد از سمت عربستان و روسيه بيش از سه ماه قبل از به اوج رسيدن قيمت نفت در اوايل اكتبر، آغاز شده بود. از همين رو، نتايج مطالعات آكسفورد انرژي نشان مي دهد كه در اين دوره، عوامل واقعي عرضه و تقاضا نبوده اند كه منجر به كاهش قيمت ها شده اند، بلكه اين تغيير انتظارات در ميان سفته بازان بازار نفت بوده كه منجر به شوك قيمتي به بازار نفت شده است. اين تغيير چشم انداز به خصوص بعد از دوربرگردان آمريكا از مواضعش مبني بر صفر كردن خريد نفت ايران و معاف كردن هشت خريدار نفت خام ايران از تحريم ها اتفاق افتاد. در اين زمان، سرمايه گذاران بازار نفت كه تا پيش از آن با بازگشت تحريم هاي آمريكا عليه ايران انتظار رشد چشمگير قيمت ها را داشتند، با مشاهده معافيت ها انتظاراتشان را به افت قيمت تغيير دادند. اين نتايج تحقيقات و بررسي هاي آكسفورد انرژي است و مشخص نيست عربستان نيز به اين نتيجه برسد يا نه.

  تشخيص منشا شوك قيمتي

 در حال حاضر مشخص است كه عربستان سعودي به عنوان بزرگ ترين عضو اوپك با گزينه هاي بسيار سختي براي تصميم گيري مواجه است. به نظر مي رسد اگر افت قيمت نفت به علت تغييرات بنيادين در عرضه و تقاضا باشد، سعودي ها احتمالا به كاهش توليد تمايل نشان ندهند. ضمن آنكه خالدالفالح، وزير نفت عربستان سعودي نيز پيش از اين اعلام كرده بود كه پادشاهي سعودي به تنهايي براي بازگرداندن تعادل به بازار، پيشقدم نخواهد شد. او در اظهارنظرهاي ديگري نيز گفته بود «تاريخ نشان داده است كه مداخله در تغييرات بنيادين عمدتا بي نتيجه است و اين درسي است كه عربستان آن را فراگرفته است.» او در ادامه تاكيد كرده بود به همين علت است كه عربستان سعودي مخالف هرگونه دخالتي براي كاهش آثار عدم توازن در بلندمدت است. اين موضع دقيقا در مقابل دخالت هاي كوتاه مدت در مواقع بروز بحران هاي مالي، ركود اقتصادي، اختلالات عرضه غيرمنتظره و... است.

 در سوي ديگر، اگر كاهش قيمت اخير نفت از سمت تقاضاي سفته بازان باشد، عربستان سعودي ممكن است به كاهش توليد ترغيب شود. اما سعودي ها شوك فعلي بازار را چگونه درك خواهند كرد و در نشست آخر اين هفته اوپك چه پاسخي به آن خواهند داد؟ نتايج مطالعات موسسه انرژي آكسفورد نشان مي دهد كه اگر عربستان سعودي در مواجهه با شرايط نامساعد بازار (براي مثال چشم انداز كاهش تقاضا و افزايش توليدات شيل)، سطح توليد روزانه اش را به آوريل 2018 كاهش دهد (يعني حدود 730 هزار بشكه در روز كمتر از سطح توليد اكتبر)، دستاورد قيمتي اين حركت محدود و كوتاه مدت خواهد بود زيرا اين كاهش توليد تنها منجر به خروج بخش كوچكي از مازاد عرضه از بازار مي شود.   در مقابل اگر افت قيمت اخير در بازار نفت به علت كاهش تقاضاي سفته بازان و تغيير چشم انداز آنها از قيمت ها بوده باشد، كاهش توليد عربستان مي تواند به بازگشت قيمت ها به محدوده 70 تا 80 دلار بر بشكه منجر شود. اين بخش به اين نكته تاكيد دارد كه ممكن است افت قيمت اخير نفت به علت تغيير چشم انداز سفته بازان از تحريم هاي نفتي ايران بوده باشد. در واقع در حالي كه تا چند ماه قبل، خروج نفت ايران چشم انداز افزايشي به قيمت نفت مي داد، با اعطاي معافيت به هشت كشور خريدار نفت ايران، چشم انداز سفته بازان بازار نفت از رشد قيمت ها به كاهش قيمت ها تغيير يافته و با هجوم آنها به سمت فروش و نقد كردن دارايي هايشان، افت قيمت نفت شدت گرفته است. به اين ترتيب درك شرايط بازار و اينكه افت قيمت نفت به علت كاهش تقاضاي واقعي بوده يا تقاضاي سفته بازي، از اين جهت اهميت دارد كه مي تواند روشن كننده تصميم عربستان براي كاهش توليد در نشست اين هفته اوپك باشد.

 اگر مشخص شود كاهش قيمت نفت به علت كاهش تقاضاي واقعي بوده، تصميم عربستان براي كاهش توليد تنها مي تواند منجر به خروج اندكي از مازاد عرضه از بازار شود و تغيير محسوسي در قيمت ها ايجاد نكند زيرا تقاضا به شكلي واقعي در بازار كاهش پيدا كرده و توليدكنندگان ديگر نيز مشغول افزايش توليد هستند. چنانچه اين نتيجه براي سعودي ها حاصل شود، احتمالا در نشست 175 اوپك تصميمي مبني بر كاهش توليد اتخاذ نخواهد شد. اما نتيجه نشست اين هفته اوپك در شرايطي مي تواند منجر به كاهش توليد شود كه اين امر بر سعودي ها مشخص شود كه افت قيمت نفت به علت تغيير چشم انداز سفته بازان بوده است. اين اتفاق به آن معنا است كه عرضه و تقاضا به عنوان عوامل بنيادين بازار نفت همچنان به يكديگر نزديك هستند و در هفته هاي اخير اين تقاضاي غيرواقعي بوده كه از بازار حذف شده است. بنابراين اگر توليدات كاهش پيدا كند، از آنجا كه تقاضاي واقعي همچنان وجود دارد، قيمت ها با رشدي پايدارتر همراه مي شوند.

  مواجهه نيازهاي سياسي و اقتصادي سعودي ها

با اين حال، تشخيص ماهيت شوك قيمتي اخير در بازار نفت تنها مولفه تعيين كننده سياست عربستان در توليد نفت نخواهد بود. بر خلاف سال 2014، يعني زماني كه عربستان تصميم گرفت توليداتش را در مواجهه با شوك هاي بنيادين بازار (كاهش رشد تقاضا، افزايش توليدات شيل آمريكا و بازگشت بسياري از كشورهاي توليدكننده نفت به بازار) كاهش ندهد؛ اين كشور حالا تحت فشار افزايش هزينه هاي دولتي قرار دارد و اين به معناي نياز سعودي ها به قيمت هاي بالاتر نفت است. در كنار اين نياز مبرم اقتصادي، فضاي سياسي داخلي و بين المللي عربستان نيز به گونه اي است كه بسياري از شركت هاي تحليل بازار، در مورد توانايي عربستان براي جداسازي عوامل سياسي از تصميمات آنها براي توليد نفت شك دارند.   عربستان سعودي ممكن است همين حالا نيز به علت رسيدن به اين نتيجه كه شوك قيمت فعلي موقت است يا ديگر توليدكنندگان مايل به همراهي در كاهش توليد نيستند؛ توليدات خود را كاهش ندهد. در عين حال امكان دارد حتي اگر به اين نتيجه برسد كه شوك قيمتي اخير به علت افت تقاضاي واقعي است و كاهش توليدش اثر چنداني بر رشد قيمت ندارد، اين كار را انجام دهد. در نهايت تمام اين تنگناها مي توانند بر خروجي قيمت ها و احساسات بازار اثر بگذارند و ممكن است پادشاهي سعودي را مجبور به وارد عمل شدن و ارسال سيگنال هايي متفاوت از چند ماه گذشته به بازار كند.

تنگناي تصميم گيري براي بقاي اوپك


 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 4485 به تاريخ 11/9/97، صفحه 11 (نفت و پتروشيمي)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 11 بار



آثار ديگري از " سارا مالكي"

  رصد صادرات نفتي در پساخروج / چه كساني جايگزين ايران در بازار نفت مي شوند؟
سارا مالكي، دنياي اقتصاد 7/6/97
مشاهده متن    
  فارن افرز تحريم صنعت نفت ايران را بررسي كرد: چهار چالش ترامپ در جنگ نفتي
سارا مالكي، دنياي اقتصاد 22/5/97
مشاهده متن    
  برداشت انحرافي از صادرات نفت / كاهش فروش ميعانات گازي به كره جنوبي ريشه يابي شد
سارا مالكي، دنياي اقتصاد 15/1/97
مشاهده متن    
  عبرت ونزوئلايي پوپوليسم نفتي / چه سياست هايي توليد نفت كاراكاس را به كمترين مقدار در ۲۸ سال گذشته رساند؟
سارا مالكي، دنياي اقتصاد 8/12/96
مشاهده متن    
  مثلث ضدتوسعه در صنعت نفت / چرا «تصميم گيران» در برابر «تريبون داران» منفعل مي مانند؟
سارا مالكي، دنياي اقتصاد 19/10/96
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
Communication in Combinatorics and Optimization
شماره 2 (پياپي 402)
 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است