|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه دنياي اقتصاد97/9/11: واكاوي
magiran.com  > روزنامه دنياي اقتصاد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4656
سه شنبه 25 تير 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3360
magiran.com > روزنامه دنياي اقتصاد > شماره 4485 11/9/97 > صفحه 30 (تاريخ و اقتصاد) > متن
 
 


واكاوي



اخلاق اقتصادي دوران جديد

پيش از سده پانزدهم اندوختن ثروت در خويشتن خود، موجب حقانيت و مشروعيت فعاليت ها نبود، بلكه فعاليت ها براساس پاره اي از اصول اخلاقي توجيه مي شد و در هر اقدامي جنبه هاي اقتصادي زير تاثير انگيزه هاي اخلاقي آن بود. در سده هاي ميانه در بازرگاني و صنعت هميشه توليدكننده براي مشروع كردن اقدامات خود آنها را در چارچوب اصول اخلاقي محدود نگاه مي داشت.

فرد اختيار داشت براي آسايش خود كوشش كند اما براي دست يافتن به آن ناگزير بود از راهي برود كه اصول اخلاقي تعيين مي كرد. ساعت هاي كار، مرغوبيت كالا، شيوه فروش، مقدار سود و مانند آنها مجموعه اي را تشكيل مي داد كه فرد براي رستگاري روح خود مجبور بود درباره آنها اصول اخلاقي و معنوي را رعايت كند. سراسر سده ميانه با اين گرايش همراه بود كه فرد براي دست يافتن به هدف عالي تر كه رستگاري آن جهاني است، اعمال خود را در اين جهان با اصول روحاني هماهنگ كند. ثروت اندوزي به طور ذاتي با اين هدف مغاير بود. در سده هاي ميانه ثروت هاي مادي، سرمايه جامعه بودند. فرد مالك اصلي شناخته نمي شد. ثروتمندان نبايد ثروت خود را به انحصار، صرف آسايش خود مي كردند و نبايد در فكر تامين منافع شخصي باشند، بلكه آنچه داشتند متعلق به جامعه بود و آنها خود را امانتدار آن مي دانستند. به اين ترتيب فرد هم از نظر استفاده از ثروت به دست آمده و هم از نظر وسايل به دست آوردن آن خود را محدود مي كرد و همين مساله اساس اخلاق اجتماعي سده هاي ميانه را تشكيل مي داد. سرپرستي كليسا و قوانين و سنت هاي اجتماعي به اين اخلاق اجتماعي-اقتصادي پيوستگي و دوام مي داد.

با پيشرفت و گسترش سرمايه داري اين گونه نظرها، توجيه ها و تلقي ها از بين رفت. مالكيت فردي جاي مالكيت به سود جامعه را گرفت. اعتقاد به وجود يك قدرت الهي كه ناظر به كردار و رفتار و داد و ستدهاي اقتصادي باشد، جاي خود را به اين داد كه هر عملي وقتي سودآور باشد، مجاز و مشروع است. از آن پس سودجويي ديگر سود رساندن به جامعه دانسته نمي شد بلكه مقصود از آن دست يافتن به خواسته هاي شخصي بود. اين اصل پذيرفته شده بود كه هركس بيشتر ثروت داشته باشد، آسان تر مي تواند آسايش و نيازهاي خود را تامين كند. رواج اين نظر مانند نيروي انقلابي افكار مردم را دگرگون كرد.طرز فكر جديد برپايه منطق قرار داشت و ناگزير بود دنياي جديدي هماهنگ با اصول نظري خود را پي ريزي كند و آنگاه كه مشاهده كرد معتقدات و نهادهاي موجود سبب كندي حركت او در مسابقه ثروت اندوزي است، كوشيد آنها را تغيير دهد. فلسفه جديد لذت و رضايت را در اين جهان وعده مي كرد، درحالي كه فلسفه پيشين پاداش را به جهان ديگر محول مي كرد. در برخورد ميان آن دو، طرز فكر جديد پيروز شد و بنياد روابط اجتماعي را دگرگون كرد. افراد براي پي ريزي دنياي جديد آمادگي يافتند زيرا به اين نتيجه رسيده بودند كه نظم دنياي كهن را بايد بازسازي كرد.

علت پيروزي طرز فكر سرمايه داري چه بود؟ بايد گفت كه در چارچوب نهادها و اصل قديمي اقتصادي امكان استفاده از ظرفيت توليد جديد به طور كامل وجود نداشت. بنابراين مردم براي بهره برداري از توان هاي توليدي از اصول جديد سرمايه داري استقبال كردند و با روش هاي جديد چنان ثروت هاي هنگفتي به دست آوردند كه در جامعه قديم هرگز كسي به آن دسترسي نداشت. همان طور كه گفته شد در فرهنگ سده هاي ميانه، سرمايه داري مورد پذيرش نبود. به همين سبب سرمايه داري كوشيد فرهنگي متناسب با اصول و نظرهاي خود ايجاد كند. ترديدي نيست كه سرمايه داري مقصود خود را به آرامي عملياتي كرد و پيروزي آن پس از سه سده بعد از آنكه سرانجام موانع را از بين برد، به دست آمد. سرمايه داري مي خواست براي سرمايه حقي قائل شود و آن را از مداخله هرگونه قدرتي محفوظ نگاه دارد، بنابراين در راه دستيابي به هدف دو اقدام مهم انجام داد: نخست كوشيد با نفوذ در عادت ها و رسوم، فرهنگ و اخلاق جامعه را تغيير دهد و در پي آن كوشيد قدرت سياسي يا حكومت را به دست گيرد.

جامعه را با اين هدف تغيير مي داد كه با تغيير عادت ها و رسوم براي بيان نظرهاي خود زمينه مساعدي به وجود آورد و حكومت را با اين هدف در دست مي گرفت كه در راه پيشرفت و گسترش هدف هاي خود از قدرت سياسي استفاده كند. سرمايه داري نظر خود را چنين توجيه مي كرد كه ثروت اندوزي افراد به خودي خود خير و پيشرفت جامعه را نيز در بر دارد و «فردي كه ثروت به دست مي آورد در عين حال كه ثروتي به دست آورده است، براي جامعه نيز خير و بركت فراهم آورده است. چنين بود جوهر و عصاره طرز فكر جديد و اين بود كليد حل معما و سرآغاز ماجراي بزرگ دنياي جديد.» اخلاق اقتصادي جديد نيروهاي سياسي تازه اي را به تحرك واداشت.

منبع: عبدالرحمن عالم، تاريخ فلسفه سياسي غرب، مركز آموزش و پژوهش هاي بين الملل، 1393.
 
نامه شاه عباس به فيليپ سوم

شاه عباس در سال 1017 هجري(1608 ميلادي) هنگامي كه با دولت عثماني در جنگ بود، كشيشي را كه در آن سال از جانب پادشاه اسپانيا به ايران آمده بود، با يكي از سرداران خود به نام انگيز بيگ يوزباشي روملو و نامه اي دوستانه براي فيليپ سوم، به اسپانيا بازگردانيد و در آن نامه درباره فرستادن ابريشم به اسپانيا از طريق هرمز و اقيانوس هند چنين نوشت:

«...درباره تجارت ابريشم نيز سعي خواهم كرد كه معاملات آن را از دست تركان عثماني خارج كنم و به عمال آن اعليحضرت سپارم و تجارت اين متاع را از راه هرمز دائر سازم. ولي خوب است كه از آن جانب نيز كسي به جزيره هرمز فرستاده شود كه حافظ منافع سوداگران ايراني باشد، تا كساني كه از اصفهان ابريشم به آنجا مي فرستند ضرر نكنند و خسارت نبينند».

منبع: بخشي از يك مقاله به قلم نصرالله فلسفي ، مندرج درمجله «وحيد» فروردين 1353 ف شماره 124
 
واكاوي


 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 4485 به تاريخ 11/9/97، صفحه 30 (تاريخ و اقتصاد)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 17 بار

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
Journal of Reproduction & Infertility
شماره 2 (پياپي 79)
 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است