|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه دنياي اقتصاد97/9/21: سهام، شانس اول رونق بازارها؟
magiran.com  > روزنامه دنياي اقتصاد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4662
سه شنبه 1 مرداد 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3360
magiran.com > روزنامه دنياي اقتصاد > شماره 4494 21/9/97 > صفحه 1 (صفحه اول) > متن
 
 


تحليل 
سهام، شانس اول رونق بازارها؟
آيا سهام، شانس اول رونق بازارها مي شود؟

نويسنده: روزنامه دنياي اقتصاد

 بورس تهران در شرايطي هفته كم هيجاني را پشت سر مي گذارد كه بازارهاي ارز و سكه و همچنين بازارهاي جهاني نوسانات پردامنه اي را تجربه مي كنند. تلاش براي كشف نشانه هاي قطعي تر از آثار تحريم از يكسو و انتظار براي عملگرايي بيشتر سياست گذار ازسوي ديگر، فضاي احتياطي را بر معاملات بورس چيره ساخته است. با وجود اين، مولفه هاي فوق مي توانند سوخت صعود دوباره سهام را مهيا كنند؛ بهبود شرايط در رابطه با اين متغيرها مي تواند بار ديگر بورس را به مقصدي جذاب براي سرمايه گذاري تبديل كند.

دادوستدهاي ديروز بازار سهام جدا از حاشيه هاي مرتبط با اختلال در هسته معاملات روندي رخوتناك داشت. حجم و ارزش محدود معاملات در كنار تغييرات نامحسوس شاخص كل، نشانه هايي از روزهاي كم هيجان اخير بورس تهران است. خالص تغييرات نماگر كل بازار سهام طي 4 جلسه معاملاتي اخير تنها 625 واحد در جهت منفي و متوسط ارزش معاملات خرد بورسي در اين بازه زماني، حدود 380 ميليارد تومان بوده است كه در اين ميان ارزش معاملات روز گذشته حد پايين را مشخص مي سازد. اگرچه شاخص سهام از ابتداي هفته روند كم نوساني را پشت سر گذاشته بود، اما فشار عرضه در پايان معاملات ديروز قيمت ها را تحت فشار قرار داد و دامنه تغييرات شاخص كل را كمي گسترده تر ساخت. در ميان معاملات كم نوسان اكثر گروه هاي بازار، اين فشار در صنايعي همچون فرآورده هاي نفتي ملموس تر بود؛ جايي كه تغييرات قيمت نفت در بازارهاي جهاني به صورت روزانه در روند قيمت سهام انعكاس پيدا كرد. در ساير گروه هاي پرنوسان روزهاي اخير، همچون خودروسازان و بانك ها، شاهد معاملات كم دامنه تري نسبت به روزهاي گذشته بوديم. به علاوه آنكه پيشروي نمادهاي هم گروه در مسيرهاي متفاوت، خود از درنگ بيشتر معامله گران تا بروز نشانه هاي قطعي تر خبر مي دهد. در رابطه با دو گروه مذكور اين قطعيت همچنان منوط به رويكرد سياست گذار است.

 ريشه هاي رخوت و بهانه هاي حركت در سهام

كم هيجاني معاملات صنايع مختلف بازار را مي توان در چند عامل مختلف ريشه يابي كرد. روند روزهاي اخير معاملات گوياي آن است كه در شرايط فعلي چهار بازيگر عمده در بازار سهام  ايفاي نقش مي كنند؛ عواملي كه روند آتي بورس را در اختيار دارند و رصد آنها براي فعالان اين بازار ضروري است: بازارهاي موازي نظير ارز و سكه، بازارهاي جهاني، تحريم ها و سياست گذاري هاي داخلي. برخي از اين متغيرها به صورت آني و مستقيم بر معادلات بورسي تاثير مي گذارند؛ برخي تا حدودي در قيمت سهام پيشخور شده اند و رويكرد معامله گران به برخي ديگر كاملا محافظه كارانه است. روزهاي كم نوسان و همراه با رخوت بورسي با نوسان هاي پردامنه بازارهاي موازي و همين طور بازارهاي متلاطم جهاني همزمان شده است. در مقابل، انتظار براي آشكار شدن اثر تحريم بر عملكرد شركت ها و همين طور اقدامات عملي سياست گذار فاز احتياط را در معاملات پررنگ كرده است.

 فصل سرد بازارهاي موازي

بازار هاي سكه و ارز به عنوان مهم ترين رقباي بورس در ماه هاي اخير، روزهاي پرنوساني را تجربه مي كنند و اين نوسانات عموما در مسير اصلاح قيمت ها جريان داشته است. طي روزهاي اخير نرخ دلار در معاملات غيررسمي از مرزهاي فراتر از 12 هزار به نزديكي سطح حساس 10 هزار تومان رسيده است. حضور پررنگ تر بازارساز، توانسته مسير هيجان را در اين بازار كاملا معكوس كند؛ به نحوي كه اخبار از شيوع فشار فروش در اين بازارها خبر مي دهد. با اين حال بايد اميد داشت كه قدرت نمايي بازارساز، به خروج آن از مسير منطقي منتهي نشود و اقدامات اصلاحي بعدي در دستور كار قرار گيرند. اين اقدامات كه در ادامه به برخي از آنها اشاره خواهد شد در تثبيت و حفظ آرامش اين بازار نقشي اساسي خواهند داشت. در تفسير نحوه اثرگذاري بازارهاي موازي بر روند عمومي سهام، اختلاف زاويه هاي ديد مشهود است؛ به اين ترتيب كه برخي فعالان بازار سهام، كاهش نرخ ارز را از دلايل اصلي قرار گرفتن شاخص كل بورس در مسير نزولي بر مي شمارند و در مقابل عده كثيري از كارشناسان اتفاق نظر دارند كه بازار سهام در مقياس عمومي خود را با نرخ هاي ارز در بازار غيررسمي هماهنگ نكرده بود كه قرار گرفتن دلار در مسير اصلاح، ريزش سهام را توجيه كند.

در نگاهي جزئي تر بايد در نظر داشت كه درآمدهاي عمده ارزي حاصل از صادرات شركت هاي بورسي با نرخ ارز در سامانه نيما تسعير شده و اصلاح نرخ دلار در بازارهاي غيررسمي تغيير قابل ملاحظه اي در نرخ نيمايي به جا نگذاشته است. در اين بين، صنايع و شركت هاي معدودي از عرضه ارز خود با نرخ هاي محدودشده معاف بوده اند كه در رابطه با اين شركت ها در نظر گرفتن اصلاح نرخ ارز ضروري است؛ با وجود اين  تعداد و ارزش بازار اين شركت ها در قياس با كل بازار، بسيار اندك است. در حدي كه نمي توان تغييرات شاخص كل طي يك ماه اخير را به افت نرخ ارز نسبت داد. در اين بين، گاه فرضيه اي مطرح مي شود كه رشد قيمت سهام گروه هاي بزرگ و كالا محور را منتج از انتظار براي رشد همزمان نرخ نيمايي با رشد نرخ ارز در بازار آزاد عنوان مي كند. با اين حال نگاهي به فهرست اثرگذارترين صنايع بر تغييرات شاخص كل و برآورد سودآوري آنها در حالت محافظه كارانه صحت اين فرضيه را به طور كامل رد مي كند. مد نظر قرار دادن وضعيت بازارهاي موازي در ميان مدت سيگنالي از ميزان جذابيت بازار سهام به دست مي دهد. كاهش جذابيت ساير بازارهاي رقيب مي تواند به صورت فرصتي براي جذب نقدينگي سرگردان توسط بازار سرمايه خودنمايي كند. با از دست رفتن امكان كسب سود ملموس و بالا رفتن ريسك در مقاصد فعلي سرمايه گذاري، اكثر معامله گران به دنبال بازار مناسب ديگري براي ورود مي گردند؛ سوالي كه هم اكنون نيز مكرر در ميان دارندگان وجوه نقد تكرار مي شود.

علاوه بر بازار ارز و سكه، ساير بازارها نيز طي برهه هاي اخير با تهديد هاي خاص خود مواجه بوده اند. بازار مسكن پس از رشد قابل توجه قيمت ها و عقب نشيني ملموس تقاضا با ريسك شديد نقدشوندگي مواجه است. دلالان بازار خودرو نيز اخيرا در سايه تهديد آزادسازي قيمت اين محصولات قرار گرفته اند و در نهايت، نرخ سود سپرده هاي بانكي-كه به نوعي معيار سنجش سود بدون ريسك در كشور است- با توجه به ساختار معيوب اين نظام، امكان رشد بيش از پيش ندارد. اخيرا رئيس بانك مركزي نيز از اقدام جدي براي مقابله با دريافت سپرده با نرخ سودهاي بالاتر از 20 درصد توسط بانك ها سخن گفته است. در اين شرايط در صورتي كه ساير عوامل بتوانند به عنوان پشتوانه بازار سهام يا چاشني حركت صعودي آن عمل كنند مي توان به هدايت خودكار نقدينگي به اين بازار اميدوار بود.

 سبز و قرمز بازارهاي جهاني

روند قيمت ها در بازارهاي جهاني متغيري است كه طي هفته هاي اخير واكنشي آني و مستقيم بر قيمت ها در بازار سهام دارد. پس از به روز شدن بازار با نرخ هاي جديد ارز، مجددا تغييرات قيمتي كالاهاي پايه  مرتبط با بازار سرمايه كشور، به فهرست اولويت هاي عوامل اثرگذار بر سودآوري شركت ها بازگشته است. در روزهاي ابتدايي هفته گذشته خبر توافق اوليه آمريكا و چين براي پايان دادن به جنگ تجاري توانست روند بازارهاي مرجع را معكوس كند و به مسير صعود بازگرداند. با اين حال، اين روند ديرپا نبود و به سرعت تحت الشعاع اختلافات دو غول تجاري در شكل هايي ديگر قرار گرفت. دستگيري مدير مالي شركت هوآوي به درخواست آمريكا و به بهانه نقض تحريم ها عليه ايران، واكنش طرف چيني را در پي داشته است. مناقشات اخير دو طرف مجددا اميدها براي رسيدن به توافقي زودرس را كم رنگ مي كند و اين موضوع بر چشم انداز تقاضاي كالاهاي پايه اثري قابل توجه دارد. در عين حال نتايج جنگ تعرفه اي، در آمارهاي اقتصادي اين كشورها، به خصوص چين، در حال نمايان شدن است و البته اين نتايج نيز عمدتا نشان از آن دارد كه پايان ناپذيري اين جنگ مي تواند ركود اقتصادي دنيا را زودتر از انتظار در پي داشته باشد.  چنان كه گفته شد روند نزولي قيمت كالاهاي پايه و مرتبط با بازار سهام كشور مي تواند چشم انداز سودآوري صنايع وابسته را تحت تاثير شديد قرار دهد. در قالب كلي و در تعيين جهت عمومي بازار سهام در آينده، فرجام جنگ تجاري به شدت تعيين كننده خواهد بود؛ به نحوي كه رشد يا ريزش ملموس اين بازارها مي تواند در جذب يا گريز سرمايه از اين بازار مشخصا تاثيرگذار باشد. با اين حال در روندهاي كوتاه مدت و در قالب جزئي بايد در نظر داشت كه روندهاي اصلاحي و ريزشي فعلي بعضا با مقياسي به شدت بزرگ تر در قيمت سهام ديده شده است و در ادامه مسير تنها داشتن تحليل هاي كمي و دقيق مي تواند نشان دهد كه ارزندگي سهام آيا با تهديد جدي روبه رو است يا خير. در واقع در رابطه با سهام شركت هاي صادرات محور لازم است تا سهامداران نرخ هاي سربه سر ارزندگي و همين طور سودآوري را مدنظر قرار دهند. تعيين مرزهاي حساس قيمتي مي تواند در تعيين رويكرد سهامداري فعالان بازار راهنماي بسيار كارآيي باشد.

 حريف تحريمي بورس

تحريم ها مي توانند در سه مورد صادركنندگان را تحت الشعاع قرار دهند: مقادير فروش، ميزان تخفيف و حمل ونقل محصولات. آبان، نخستين ماه از دور جديد تحريم هاي آمريكا عليه كشور بود؛ با اين حال گزارش هاي ماهانه شركت هاي بورسي نشانه نگران كننده اي از اثرگذاري تحريم ها در رابطه با مقادير فروش به دست نمي دهد. تنها در رابطه با برخي محصولات خاص، مانند گازهاي مايع، عدم فروش و كاهش محسوس مقادير فروش تامل برانگيز بود كه در اين رابطه نيز به نظر مي رسد دلايل اصلي آن به محدوديت ارسال محصول و نه كمبود تقاضا باز مي گردد.

گزارش هاي روزانه گمرك كشور نيز نشان از آن دارد كه حتي در رابطه با اين محصولات، نقش محدوديت هاي مذكور كمرنگ شده و روند صادرات محصول از سر گرفته شده است. با اين حال براي اطمينان از اين روند رصد گزارش هاي ماه آذر از اهميت شاياني برخوردار است.  تخفيف در فروش محصولات نيز بسته به نوع محصول مي تواند متفاوت و اثرگذار باشد. با اين حال رصد نرخ هاي فروش در گزارش هاي ماه قبل نشان از آن دارد كه تحريم ها، تخفيف خارج از عرفي را بر شركت هاي صادراتي تحميل نكرده است و بنگاه هايي كه نرخ فروشي كمتر از نرخ هاي متوسط ماهانه را ثبت كرده اند، سابقه فروش با تخفيف در شرايط معمول را نيز دارند.  اما مشهودترين اثري كه تحريم ها بر شركت هاي صادرات محور گذاشته به هزينه حمل و نقل باز مي گردد. محدوديت هاي بيمه اي براي كشتي هاي حمل كننده محصولات كشور سبب مي شود تا ارسال فرآورده ها به مشتريان با هزينه هاي بيشتر از معمول صورت پذيرد يا در رابطه با برخي محصولات، همان گونه كه اشاره شد، عدم فروش را در پي داشته باشد. با اين حال در اين مورد نيز مقاصد صادراتي و مجراهاي حمل محصول تعيين كننده است. به عنوان مثال فروش محصول به كشورهاي همسايه با محدوديت حمل كمتري روبه رو است. با اين وجود براي رصد هزينه هايي از اين دست، بايد در انتظار گزارش هاي فصلي بود. مجددا تاكيد مي شود گزارش عملكرد شركت ها در ماه آذر، از آن جهت كه نخستين ماه كامل در دوره تحريمي است، در تشخيص چشم انداز آتي اهميتي چندين باره خواهد داشت.

 سياست گذاري و گام هاي نهايي

سياست گذار در تعيين مسير سهام مي تواند از راه هاي مختلف اثرگذار باشد. برخي از راه هاي غيرمستقيم اين موضوع در بالا مورد اشاره قرار گرفت. تثبيت شرايط در بازار ارز و نظارت بر عملكرد و نرخ سود سپرده بانك ها از جمله اين موارد بود. با اين حال همچنان دست سياست گذار براي تاثيرگذاري مستقيم بر بازار سهام باز است.  در موارد جزئي تر مي توان به آزادسازي نرخ محصولات خودروسازان، در دستور كار قرار دادن اصلاح نظام بانكي، افزايش نرخ محصولات توليدكنندگان غذايي و مسائلي از اين دست اشاره كرد. در شمايي كلي تر مي توان اميد داشت كه سياست گذار در اقدامات بعدي به منظور تثبيت شرايط در بازار ارز به تشكيل بازاري متشكل اقدام كند. نزديك شدن نرخ هاي غيررسمي و نرخ نيمايي ارز، اين امكان را بيش از پيش فراهم آورده است تا بازارهاي ارزي به يكديگر متصل شوند و اين موضوع نه تنها مي تواند اصلاح بيشتر و پايدار نرخ ها را به دنبال داشته باشد، بلكه تقويت كننده انگيزه صادركنندگان براي بازگرداني ارز حاصل از صادرات خواهد بود. اين مساله نيز در نوع خود مي تواند به رشد درآمد شركت هاي صادركننده بورسي بينجامد و محرك قوي ديگري براي صعود دوباره شاخص سهام باشد. با اين حال رويه اي كه بازار سهام در رابطه با اين پتانسيل در پيش گرفته روندي محافظه كارانه است.

 معاملات از دريچه صنايع

در روزي كه متوسط قيمت در كل بورس تهران كاهش يافت و تمامي شاخص هاي بازار را وارد محدوده منفي كرد، برخي سهم ها و صنايع با برخورداري از تقاضاي قوي با رشد شاخص مواجه شدند و معاملات چند سهم نيز با صف خريد به پايان رسيد. در اين روز شاخص كل سهام 680 واحد-معادل 4/ 0 درصد- افت كرد اما شاخص هم وزن توانست در محدوده صفر به كار خود پايان دهد. فرونيفتادن شاخص هم وزن به دامنه منفي را بايد مرهون رشد ميانگين قيمت در 17 صنعت بورسي ديد كه عمدتا به گروه هاي كوچك تر بازار شناخته مي شوند. گروه هايي كه با حجم مبناي پايين تر مي توانند ضمن جذب ميزان كمتري از نقدينگي با شتاب فزاينده اي در مسير صعودي حركت كنند. در اين بين تداوم جريان افزايش قيمت محصول در برخي از اين گروه ها نيز عامل حمايت بنيادي از قيمت ها شده است.

در بين صنايعي كه ديروز با رشد شاخص مواجه شدند غذايي ها گوي سبقت را از سايرين ربودند و در صدر جدول صنايع با بيشترين رشد شاخص قرار گرفتند. در بين نمادهاي اين گروه نمادهايي نظير «وبشهر» و «غبشهر» تا پايان معاملات صف هاي خريد را تجربه كردند. از ديگر نمادهاي اين گروه «غدشت» نيز پس از رفع گره معاملاتي با افزايش بيش از 9 درصدي قيمت پاياني سهم به كار خود پايان داد. شاخص اين گروه با رشد قيمت پاياني 75 درصد نمادهاي اين گروه توانست بازده 3/ 3 درصدي را ثبت كند. گروه هاي كوچك تك سهمي نظير ساير معادن، انتشار و چاپ و استخراج نفت نيز با رشد بيش از يك درصدي شاخص معاملات ديروز را پشت سر گذاشتند. در نقطه مقابل، متوسط قيمت در 21 صنعت بورسي تنزل كرد و در اين ميان، گروه پالايشي با افت قيمت در تمامي نمادها حدود 2 درصد از ارزش خود را از دست داد. حتي چند نماد اين گروه در پايان معاملات با صف فروش به كار خود پايان دادند. چنان كه گفته شد، افت شديد بهاي نفت در شامگاه سه شنبه عامل اصلي نگراني و فشار فروش در اين صنعت ارزيابي مي شود.

 همگام با بازيگران

روز گذشته براي سومين روز متوالي، خالص تغيير مالكيت به نام معامله گران عمده بازار رقم خورد. به اين ترتيب ديروز افزون بر 13 ميليون سهم به ارزش 15 ميليارد و 400 ميليون تومان در مسير حقيقي به حقوقي جابه جا شد.  بيشترين خالص خريد توسط سهامداران عمده نيز در نمادهاي زيرمجموعه گروه فلزات اساسي و همچنين پتروشيمي ها رقم خورد. به اين ترتيب خالص تغيير مالكيت حقوقي ها در ميان نمادهاي فلزي به 8 ميليارد و 600 ميليون تومان رسيد. پتروشيمي ها نيز در اين روز شاهد تغيير مالكيت 5 ميليارد و 400 ميليون توماني به نفع معامله گران حقوقي بودند. گروه تامين آب، برق و گاز ديگر صنعتي بود كه با خالص خريد 2 ميليارد و 400 ميليون توماني توسط معامله گران عمده بازار همراه شد. در صدر خريد معامله گران حقوقي، تمايل به جمع آوري سهام فولاد مباركه قرار داشت. خالص خريد اين معامله گران در نماد مزبور به حدود 6 ميليون و 700 هزار سهم به ارزش حدود 3 ميليارد و 500 ميليون تومان بالغ شد. نماد معاملاتي شركت ملي مس ايران نيز در اين روز شاهد جابه جايي حدود 6 ميليون و 700 هزار سهم به ارزش 2 ميليارد و 600 ميليون توماني در مسير حقيقي به حقوقي بود. نماد معاملاتي شركت پتروشيمي مبين از ديگر نمادهاي ديروز بورس تهران بود كه مورد اقبال معامله گران عمده بازار قرار گرفت. به اين ترتيب ديروز حدود 3 ميليون سهم «مبين» به ارزش 2 ميليارد و 400 ميليون تومان به پرتفوي سهامداران حقوقي افزوده شد.  در آن سوي بازار اما نمادهاي زيرمجموعه گروه محصولات غذايي مورد توجه معامله گران خرد قرار گرفتند و خالص خريد 5 ميليارد و 200 ميليون توماني را ثبت كردند. پس از آن نيز نمادهاي زيرمجموعه خودرويي و همچنين دارويي ها به ترتيب با خالص خريد 2/ 3 و 1/ 3 ميليارد توماني از سوي حقيقي ها همراه شدند. در ميان شركت هاي بورسي نيز نماد معاملاتي شركت توسعه صنايع بهشهر بيشترين تقاضاي حقيقي ها را به دنبال داشت. به طوري كه خالص خريد اين گروه از معامله گران در «وبشهر» بالغ بر 4 ميليارد و 300 ميليون تومان بود. موتورسازان تراكتورسازي ايران از ديگر نمادهاي مورد توجه حقيقي ها بود. روز گذشته بيش از 9 ميليون و 600 هزار سهم «خموتور» به ارزش 4 ميليارد تومان در مسير حقوقي به حقيقي جابه جا شد.

سهام، شانس اول رونق بازارها؟


 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 4494 به تاريخ 21/9/97، صفحه 1 (صفحه اول)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 14 بار

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله علوم و فناوري نفت و گاز
شماره 2 (پياپي 802)
 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است