|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه دنياي اقتصاد97/10/3: تبعات جدايي سياست و انديشه
magiran.com  > روزنامه دنياي اقتصاد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4660
يك شنبه 30 تير 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3360
magiran.com > روزنامه دنياي اقتصاد > شماره 4504 3/10/97 > صفحه 1 (صفحه اول) > متن
 
 


سرمقاله 
تبعات جدايي سياست و انديشه


نويسنده: دكتر روح الله اسلامي

در ماه گذشته دو نقل قول از رئيس جمهور مطرح شد كه عالمان علم اقتصاد و پژوهشگران محيط زيست را خطاب قرار دادند و عنوان كردند كشور نياز به توسعه دارد و نمي توان به فرمول هاي علمي و هنجارهايي كه دانشمندان در مقاله ها توليد كرده اند اعتماد كرد. اين جملات باعث دلخوري دانشگاهيان و جامعه علمي به طور عام و انديشمندان اقتصادي و محيط زيست كشور به طور خاص شد.

اقتصاددانان بر اين باور هستند كه فرمول ها و پژوهش هاي آنها صحيح است و مكتبي بر عدالت و بازتوزيع ثروت به وسيله نهادها تاكيد دارد و مكتبي بر اقتصاد بازار آزاد و متصل شدن به رويه هاي جهاني پافشاري مي كند. محيط زيست گرايان نيز اعتقاد دارند نبايد چاه عميق و سد زد و انتقال آب درياي خزر خطاي استراتژيك است. رئيس جمهور اما بر مصلحت عمومي، منافع ملي و الزامات سياسي سياست گذاري عمومي تاكيد دارد و مي گويد در هر حال بايد به مبارزه با فقر، بيكاري، خشكسالي و كم آبي رفت و نمي توان در آرمان شهرهاي فلسفي و علمي نشست. به يك معنا چالش واقعيت هاي سياسي و آرمان علوم مختلف خود را نشان مي دهد. اين چالش همان فاصله اي است كه در آن غيبت سياست وجود دارد.

سياست در روزگار قديم عرصه خطرناكي بوده است كه داراي مبنا و اصول شناخته نمي شده است و نخبگان اغلب از آن گريزان بودند. به عنوان مثال سعدي مي گويد كسي به سياست نزديك مي گردد كه آرزوي زر دارد يا بيم سر ندارد. همين طور مي نويسد سياست چون آتش و عقرب است؛ يعني اقتضاي ذات آنها سوزاندن و نيش مرگبار زدن است. فضاي استبدادي، عدم قطعيت و ناتواني از نظام سازي باعث مي شد كه اغلب نخبگان زماني كه براي اصلاح كشور به عرصه سياست قدم مي نهادند جان خويش را از دست مي دادند. به عنوان مثال ابن مقفع، سهروردي، حسنك وزير، جويني، قائم مقام و اميركبير به قصد اصلاح امور به سياست نزديك شدند و جان خود را از دست دادند. سياست هميشه مخاطراتي دارد و با آنكه جذاب است و منبع انحصاري قدرت در ابعاد گوناگون به شمار مي رود، اما به علت وجود رقيبان و روايت هاي مختلف، بازيگران كمتري مي توانند جان، مال و آبروي سالمي از آن به در برند. هرچه ساختار قانوني حكومت نظام مند و رويه ها و عرف ها محكم باشد رفتار بازيگران قابل پيش بيني و عقلاني تر است. در ايران با آنكه صد سال از مشروطيت حكومت مي گذرد، اما ادبيات سياسي طبقات و اصناف مختلف، سياست را به سبك كلاسيك ناديده مي گيرد.

دستگاه هاي اجرايي به مدل هاي سياست گذاري نياز دارند و علوم مختلف بيش از حد سياست زدا شده اند. اعتقاد به اينكه ما سياسي نيستيم، به هيچ حزبي تعلق نداريم، دانشمندان بي طرف علمي هستيم، گزاره هايي كليشه اي هستند. اين گزاره ها از يكسو ريشه در تاريخ استبدادي و قدرت غيرقابل مهار دولت هاي گذشته دارد و از سوي ديگر ناديده گرفتن سياست در علوم مختلف كه هر دو نقص در روايت هاي انديشه ها و بي پشتوانه كردن سياست گذاري ها را به دنبال داشته است. فعال و نخبه محيط زيست، اقتصاددان و اصناف و احزاب، نظاميان و روحانيون و همه اقشار و طبقات اگر قصد انديشه ورزي و كنش سياسي دارند، لاجرم بايد الزامات و بديهيات سياست را بشناسند. آيا امكان دارد منافع ملي، امنيت ملي، دولت، كشور، دموكراسي، قرارداد اجتماعي، قانون اساسي، تفكيك قوا، مجلس، نظام هاي حزبي و انتخاباتي، ماليه عمومي، مدل هاي سياست گذاري، مصلحت عمومي، تشريفات و ديپلماسي را ندانست يا با آنها دشمن بود اما نظريه و كنش سياست گذارانه انجام داد؟ شكافي كه ميان نظريه و سياست گذاري عملي ايجاد شده است، در صورتي قابل ترميم است كه نهادهاي سياست گذار و كارگزاران حكومتي به پژوهشگران اعتماد كنند و با اصل تفكيك قوا و جدايي نهادهاي طراح، مجري و ارزياب اطلاعات خام، سفارش گزارش هاي راهبردي و طرح هاي بلندمدت را به نخبگان و دانشگاه هاي كشور بسپارند. از سوي ديگر نخبگان و پژوهشگران نيز بايد الزامات سياست و بديهيات علم سياست را بدانند و مدام خود را بي طرف، علمي، غير حزبي و غيرسياسي نام ننهند. هر انديشمندي كه در مورد حوزه و امر عمومي كه به وضعيت دولت و ملت برمي گردد ارجاع دهد وارد قلمرو سياست شده است و طبيعي است كه سياست قواعدي دارد. البته اين قواعد سياسي در تضاد با علم نيست؛ گرچه  ممكن است به واسطه ملاحظات، اجراي برخي از گزاره هاي علمي نيازمند دانستن برخي مهارت ها و تكنيك ها باشد. اما جدايي انديشه از قواعد سياسي و انديشه ورزي بدون در نظرگرفتن سياست مي تواند براي جامعه تبعات داشته باشد.

* دكتر روح الله اسلامي، عضو هيات علمي گروه علوم سياسي دانشگاه فردوسي است.


*عضو هيات علمي گروه علوم سياسي دانشگاه فردوسيتبعات جدايي سياست و انديشه


 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 4504 به تاريخ 3/10/97، صفحه 1 (صفحه اول)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 35 بار



آثار ديگري از "دكتر روح الله اسلامي"

  گمشده سياست گذاري عمومي
دكتر روح الله اسلامي، دنياي اقتصاد 13/4/98
مشاهده متن    
  تغيير ميانجي گري به نفع ايران؟
دكتر روح الله اسلامي، دنياي اقتصاد 21/3/98
مشاهده متن    
  پندارهاي اشتباه جريان هاي سياسي
دكتر روح الله اسلامي، دنياي اقتصاد 2/3/98
مشاهده متن    
  فلسفه سياسي مقابله با افت ارزش پول
دكتر روح الله اسلامي، دنياي اقتصاد 21/2/98
مشاهده متن    
  سياست ايران در دوئل با آمريكا
دكتر روح الله اسلامي، دنياي اقتصاد 26/1/98
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
فصلنامه رهبري و مديريت آموزشي
متن مطالب شماره 1 (پياپي 1301)، بهار 1398را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است