|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه دنياي اقتصاد97/11/1: صنايع پايين دستي پتروشيمي قرباني اقدامات سوداگرانه
magiran.com  > روزنامه دنياي اقتصاد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4658
پنج شنبه 27 تير 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3360
magiran.com > روزنامه دنياي اقتصاد > شماره 4528 1/11/97 > صفحه 14 (بورس كالا) > متن
 
 


خبر 
صنايع پايين دستي پتروشيمي قرباني اقدامات سوداگرانه


برگرفته از: ايرنا

آمارها نشان مي دهد كه مقدار قابل توجهي از محصولات صنعت پتروشيمي صادر مي شود و اين در حالي است كه به گفته كارشناسان امر، صنايع پايين دستي در اين صنعت كه اكثرا بنگاه هاي اقتصادي كوچك و متوسط هستند نمي توانند با قيمت مناسب مواد اوليه خود را در داخل تهيه كنند.

طبق ديدگاه صاحبنظران، افزايش نرخ ارز در چند ماه گذشته بخش هاي مختلف اقتصاد كشور از بازار مواد خوراكي و لبني تا خودرو و مسكن و... را تحت تاثير قرار داده و افزايش قيمت ها را به دنبال داشته است. صنعت پتروشيمي نيز از اين قاعده مستثني نبوده و متاثر از نوسانات قيمت ارز نه تنها خود با گراني مواجه شد، بلكه به طور مستقيم و غير مستقيم در افزايش قيمت بسياري از كالاها، از بطري هاي شير گرفته تا قطعات خودرو نيز موثر بوده است.

از نظر زماني، شروع گراني ها را دست كم از دوره وزارت شريعتمداري مي دانند. درواقع پس از آنكه وي به عنوان وزير وقت صنعت، معدن و تجارت طي نامه اي دستور برداشته شدن سقف رقابت در محصولات پتروشيمي را صادر كرد، كم كم صنايعي كه به صورت مستقيم و غيرمستقيم از محصولات پتروشيمي بهره مي بردند، قيمت محصولات خود را افزايش دادند.

مواردي كه در دستور شريعتمداري وزير وقت صمت آمده بود عبارت بودند از: 1) محدوديت در سقف رقابت محصولات برداشته شود.2) قيمت پايه اوليه همچنان بر مبناي نرخ 42 هزار ريالي محاسبه و اعلام شود.3) شركت ملي صنايع پتروشيمي پس از هر بار عرضه منجر به معامله، قيمت پايه را بر اساس ميانگين چهار هفته اي عرضه شده تعديل و به بورس اعلام كند.4) شركت هاي پتروشيمي مكلف به رعايت كف عرضه اعلام شده دست كم به ميزان عرضه كالا در بورس مطابق عرضه سال گذشته هستند.

بر اساس مطالعات انجام شده در اين زمينه دستورالعمل وزارت صمت درخصوص تنظيم بازار محصولات پتروشيمي مورخ اول مرداد 97 به شدت آثار نا مطلوبي بر بازار داشته و با دامن زدن به تقاضاي سوداگري بر شكاف هرچه بيشتر عرضه و تقاضاي محصولات پتروشيمي به ويژه محصولات پليمري افزود.

  نظام چند نرخي ارز و شكل گيري رانت

بررسي بازار محصولات پتروشيمي به خصوص محصولات پليمري نشان مي دهد كه وجود نظام چند نرخي مشكلات و تبعات زيادي را در پي داشته است. از جمله اينكه اختلاف چشمگير قيمت هاي مصوب و قيمت هاي بازار (در برخي موارد بيش از 100 درصد) در سال هاي اخير، باعث فعاليت گسترده واسطه گران و دلالان براي سوء استفاده از وضعيت موجود شده است. طبق آمار و ارقام موجود در سال 1384 اختلاف ارزش فروش داخلي با قيمت تحويلي در بنادر صادراتي فوب (Fob) خليج فارس و ارزش فروش با قيمت مصوب 5837 ميليارد ريال بوده كه بخش قابل توجهي از اين مبلغ توسط دلالان جذب شده است.

به اين ترتيب تفاوت هاي ناشي از چند نرخي بودن ارز پاي رانت و دلالي را به پتروشيمي باز كرد و باعث شد كه صادرات بر مصرف داخلي ترجيح يابد. به همين خاطر طبق آمار در سال 1396 از 6/ 53 ميليون تن محصول توليدي حدود 9 ميليون تن محصول بين مجتمع هاي پتروشيمي و حدود 8 ميليون تن در داخل (عمدتا از طريق بورس كالا) به فروش رفته و 5/ 22 ميليون تن صادر شده است. بنابر اين حدود 15 درصد از كل محصولات توليدي پتروشيمي در سال 1396 به طور خالص در داخل كشور به فروش رفته است.

جذابيت قيمت هاي جهاني موجب شده است كه با وجود قرارگرفتن كليه محصولات پتروشيمي در سبد حمايتي، شركت هاي پتروشيمي خصوصي و نيز شركت هاي پتروشيمي جديدتاسيس محصولات خود را به قيمت جهاني عرضه كنند. بنابراين صنايع پايين دست به خصوص در بخش پليمرها بخش قابل توجهي از مواد اوليه خود را از بازار آزاد يا مجتمع هاي خصوصي (قيمت حدود قيمت جهاني) دريافت مي كنند.

اين درحالي است كه بر اساس ديدگاه متخصصان امر، پتروشيمي توليد داخلي است و مصرف داخلي نيز دارد، اما براي اينكه بيشترين سهم آن صادراتي است، اين صادرات در بازارهاي بين المللي به دليل قيمت بالايي كه دارد، زمينه را براي رانت فراهم مي كند. در واقع صادرات اين محصول به بازارهاي بين المللي به دليل افزايش قيمت محصول، باعث شد تا متاسفانه در كنار بالا رفتن نرخ دلار، رانت هايي ايجاد شود.

به گفته كارشناسان شركت هايي كه از اين رانت ها استفاده مي كردند گروه هاي خاصي بودند و نياز است تا سياست گذاري مناسبي در اين زمينه صورت گيرد تا تاثير آن حتي در بازار مصرف كننده نيز مشاهده شود و از طرفي نيز قيمت ها را كاهش دهد. يكي از نكات نگران كننده در اين زمينه، اين است كه بسياري از مصرف كننده ها دسترسي به مواد پتروشيمي نداشتند؛ زيرا بازارهاي داخلي تحت كنترل بود و ضوابط خاصي براي قيمت گذاري وجود داشت. به دليل اين محدوديت ها، تلاش بر اين بود كه محصولات پتروشيمي صادر شوند و در بازارهاي بين المللي با قيمت بالاتري به فروش برسند. اين مسائل باعث شده تا مصرف كننده هاي داخلي نتوانند نياز خود به اين محصولات را رفع كنند و مشكلاتي در داخل ايجاد شود.

  صنايع پايين دستي

به نظر مي رسد كه فضايي غير طبيعي بر صنعت پتروشيمي به ويژه در حوزه عرضه حاكم است. تجربه سال هاي گذشته و شواهد موجود نشان داده است كه با ابزارهاي نظارتي و كنترلي نمي توان از بخش توليد و فعالان واقعي اقتصاد در مقابل آثار مخرب اين فضا حمايت كرد و امكان انتقال رانت به انتهاي زنجيره يا صنايع پايين دستي و در نهايت مصرف كندگان تقريبا غير ممكن است. با اين حال متخصصان پيشنهادهايي در اين زمينه ارائه كرده اند.

اجتناب از هرگونه مداخله قيمت گذاري در بورس كالا، الزام عرضه كنندگان به رعايت كف عرضه به تناسب نياز داخل، حذف رانت نرخ تسعير ارز 42 هزار ريالي از ابتداي زنجيره تا انتهاي زنجيره توليد محصولات پتروشيمي و صنايع پايين دست آن؛ اتخاذ روش هاي كنترلي مناسب تر توسط سايت بهين ياب وزارت صمت و تدوين بسته حمايتي از واحد هاي آسيب پذير صنعتي و توليدي كشور، از جمله مهم ترين راهكارها براي بهبود شرايط فعلي توصيه مي شود.

صنايع پايين دستي پتروشيمي قرباني اقدامات سوداگرانه


 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 4528 به تاريخ 1/11/97، صفحه 14 (بورس كالا)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 8 بار

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
نشريه آفاق نور
متن مطالب شماره 25-26، بهار تا زمستان 1396را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است