|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه دنياي اقتصاد97/11/1: هفت خوان رقابت لجستيكي
magiran.com  > روزنامه دنياي اقتصاد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4660
يك شنبه 30 تير 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3360
magiran.com > روزنامه دنياي اقتصاد > شماره 4528 1/11/97 > صفحه 3 (صنعت و معدن) > متن
 
 


هفت خوان رقابت لجستيكي
با مقايسه جايگاه ايران با كشورهاي موفق بررسي شد


دنياي اقتصاد : نگاهي به جايگاه ايران در شاخص هاي مرتبط با حوزه لجستيك به خوبي بيانگر ضعف عملكردي كشور در اين زمينه و عدم توسعه زيرساخت هاي لجستيكي است. براساس آخرين گزارش بانك جهاني، ايران در شاخص عملكرد لجستيك سال 2018، داراي نمره 85/ 2 از 5 (بهترين وضعيت) است و جايگاه 64 را در ميان 160 كشور به خود اختصاص داده است. هر چند مقايسه اين آمار با وضعيت كشور در سال 2016 نشان مي دهد طي سال هاي اخير وضعيت ايران در بخش لجستيك بهبود يافته، اما در قياس با متوسط نمره و رتبه كشور در شاخص مذكور طي سال هاي 2018-2012 كه به ترتيب 71/ 2 و 81 است، ايران در حوزه لجستيك پيشرفت چنداني نداشته و از زيرساخت هاي لجستيكي كارآمد برخوردار نيست.

اين در حالي است كه برخي از كشورهاي همسايه نظير امارات، تنها با دارا بودن ميزان كمي از مزيت هاي لجستيكي، گام هاي موثري در جهت بهبود وضعيت خود در زمينه لجستيك برداشته اند و موفقيت هاي قابل توجهي كسب كرده اند. اما رمز موفقيت اين كشورها چه بوده است؟ «مركز تحقيقات و بررسي هاي اقتصادي اتاق ايران» در گزارشي تجارب دو كشور موفق امارات و كره جنوبي در زمينه توسعه لجستيك را ارزيابي كرده و چالش هاي ايران در اين حوزه را زير ذره بين قرار داده است. داده هاي اين گزارش نشان مي دهد هفت خوان مشكلات پيش روي حوزه لجستيك در كشور شامل «نبود سند جامع لجستيك»، «فقدان حمل و نقل چندوجهي در كشور»، «عدم شكل گيري و توسعه شركت هاي لجستيكي طرف سوم»، «عدم مشاركت بخش خصوصي در توسعه لجستيك»، «نابساماني زنجيره هاي تامين كالا در كشور»، «عدم توسعه مراكز لجستيكي و تبديل نشدن كشور به هاب تجاري در منطقه» و «عدم توسعه زيرساخت هاي فيزيكي»، است كه حل اين مسائل مي تواند تاثير بسزايي در بهبود عملكرد لجستيكي كشور داشته باشد.

دو كشور موفق در لجستيك

ارزيابي ها حاكي از آن است كه امارات به رغم اينكه به لحاظ موهبت هاي خدادادي و طبيعي از كمترين مزيت هاي لجستيكي برخوردار است، اما طي چند دهه اخير رشد چشمگيري در ايجاد و بهره برداري از زيرساخت هاي لجستيكي داشته است. بانك جهاني، امارات را بهترين كشور از نظر زيرساخت هاي لجستيكي در منطقه خاورميانه مي داند. اين كشور در شاخص لجستيك در سال 2018 رتبه 11 را در ميان 160 كشور كسب كرده و داراي امتياز 96/ 3 از 5 (بهترين وضعيت) است. در واقع لجستيك از بخش هاي كليدي اقتصاد امارات به حساب مي آيد و گسترش و توسعه اين صنعت، سبب متنوع سازي منابع درآمدي اين كشور و سوق يافتن منابع مالي سرشاري به سمت مرزهاي اين كشور شده است. رويكرد اصلي امارات براي ايفاي نقش در تجارت بين الملل و تجارت منطقه، تبديل شدن به هاب تجاري منطقه بود كه ايجاد شهر لجستيكي دبي، تاثير بسزايي در تحقق اين امر داشته و در حال حاضر امارات به عنوان يك هاب تجاري و لجستيكي برجسته در منطقه و جهان شناخته مي شود. شهر لجستيكي دبي اولين مركز كامل و جامع لجستيكي در دنيا است كه ظرفيت جابه جايي بيش از 12 ميليون تن كالا را دارد و در مجاورت فرودگاه بين المللي «آل مكتوم» و يكي از بزرگ ترين بنادر كانتينري منطقه يعني بندر و منطقه آزاد «جبل علي» واقع شده است. مركز لجستيكي مذكور از كليه روش هاي حمل ونقل، خدمات لجستيكي و عمليات ارزش افزوده در زنجيره تامين از قبيل توليد و مونتاژ، پشتيباني مي كند. اين شهر، نه تنها يك هاب ترانزيتي است كه قاره هاي اروپا، آسيا و آفريقا را به هم متصل مي سازد، بلكه يك مركز توزيع است كه در آن شركت ها مي توانند مراكز توزيع خود را مستقر سازند و كالاهاي خود را با كم هزينه ترين و سريع ترين روش به مشتريان تحويل دهند. در اين مركز همچنين امكان برون سپاري عمليات لجستيكي براي بنگاه ها و شركت ها وجود دارد. به طوركلي مجموعه خدمات ارائه شده در اين هاب لجستيكي را مي توان مواردي از قبيل استقرار شركت هاي لجستيكي و استفاده آنها از انبارها و انواع خدمات و تسهيلات لجستيكي موجود در مركز، حمل ونقل چندوجهي، امكان استفاده شركت هاي توليدي و تجاري از مركز به عنوان محل ذخيره سازي و توزيع، امكان انجام انواع خدمات ارزش افزوده از قبيل بسته بندي، برچسب زني، مونتاژ، توليد سبك و ارائه خدمات جانبي برشمرد. علاوه بر ابتكار ايجاد شهر لجستيكي دبي، در اين كشور برنامه هاي توسعه اي گوناگوني براي توسعه زيرساخت هاي لجستيكي طرح ريزي شده كه از مهم ترين آنها مي توان به طرح خطوط ريلي، ساخت و بهبود جاده ها و سرمايه گذاري هاي عظيم در حوزه حمل ونقل هوايي و دريايي اشاره كرد. اين كشور داراي بنادر متعددي است كه به سرعت در حال توسعه است و آخرين تكنولوژي هاي بندري در آنها مورد استفاده قرار مي گيرد. از طرف ديگر، امارات درخصوص سرمايه گذاري در حوزه حمل ونقل هوايي نيز جزو كشورهاي موفق است؛ به نحوي كه در هر هفت شيخ نشين اين كشور، يك فرودگاه بين المللي ايجاد شده است.

افزون بر توسعه زيرساخت ها در دو بخش حمل ونقل هوايي و دريايي، بسياري از جاده ها در اين كشور بهبود يافته اند و امارات داراي شبكه بزرگراهي توسعه يافته اي است كه تمامي شيخ نشين هاي هفت گانه را به يكديگر متصل مي كند. همچنين در اين كشور اتصالات جاده اي مناسبي براي بنادر و فرودگاه ها ايجاد شده كه دسترسي به اين زيرساخت ها را تسهيل مي كنند. درخصوص حمل ونقل ريلي نيز سرمايه گذاري هاي عظيمي در حوزه صنعت ريلي انجام شده و طرح ساخت شبكه راه آهن سراسري به طول 1500 كيلومتر تا سال 2026، از مهم ترين اقدامات در راستاي بهبود زيرساخت هاي لجستيكي اين كشور است. اين خطوط ريلي علاوه بر متصل كردن هفت شيخ نشين امارات به يكديگر، كشورهاي عمان و عربستان را نيز به اين كشور متصل مي سازد و به اين ترتيب تجارت ميان امارات و كشورهاي همسايه تسهيل مي شود.اما يكي ديگر از كشورهاي موفق در توسعه لجستيك، كره جنوبي است كه در شاخص عملكرد لجستيك بانك جهاني در سال 2018، نمره 61/ 3 از 5 (بهترين وضعيت) را كسب كرده و رتبه 25 را در ميان 160 كشور به خود اختصاص داده است. از مهم ترين اقدامات كره جنوبي در راستاي بهبود عملكرد لجستيك، مي توان به تهيه سند چارچوب سياست هاي لجستيكي در سال 2007 اشاره كرد. هدف از تهيه اين سند، يكپارچه سازي و ايجاد هماهنگي ميان سياست هاي دولت در حوزه لجستيك، همچنين تشويق به ارائه فعاليت هاي لجستيكي كارآمد و مقرون به صرفه بود. در سند چارچوب سياست هاي لجستيكي، اقداماتي نظير توسعه فيزيكي تاسيسات و تجهيزات لجستيكي، استانداردسازي در حوزه لجستيك، حمايت از ايجاد شركت هاي لجستيكي طرف سوم، تاييد صلاحيت شركت هاي لجستيكي مرتبط با حمل ونقل، انبارداري و خدمات و ارزش افزوده، حمايت از پژوهش و نوآوري در حوزه لجستيك، ارتقاي توانايي هاي فعالان بخش لجستيك از طريق برنامه هاي آموزشي و ايجاد و اداره پايگاه داده ملي لجستيك، به منظور بهبود وضعيت لجستيك در كره جنوبي در دستور كار قرار گرفت. كره جنوبي بعد از پياده سازي سند مذكور، تهيه و تدوين برنامه جامع لجستيك ملي 10ساله را براساس جهت گيري هاي سند چارچوب سياست هاي لجستيكي در دستور كار قرار داد و مسووليت تدوين اين برنامه ها را بر عهده وزارت امور سرزمين، حمل ونقل و دريايي گذاشت. اين برنامه ها شامل مواردي از قبيل لحاظ كردن تحولات و توسعه لجستيك در سطح جهان و كره جنوبي، اولويت بندي و برنامه هاي سرمايه گذاري براي توسعه تاسيسات و تجهيزات لجستيكي، موضوعات مرتبط با هر يك از زيرمجموعه هاي لجستيك، استانداردسازي در حوزه لجستيك، ارتقاي دانش فعالان حوزه لجستيك، توسعه زيرساخت ها براي ايجاد يكپارچگي و هماهنگي در سيستم لجستيك، سياست هاي تقويت كننده قدرت رقابت پذيري صنعت لجستيك، تربيت نيروي انساني براي فعاليت هاي لجستيكي و ساير اقدامات و سياست ها هستند.

وضعيت ايران

ايران داراي مزيت ها و پتانسيل هاي زيادي در زمينه لجستيك است كه از مهم ترين آنها مي توان به قرار گرفتن در منطقه خاورميانه و در مسير پنج كريدور اصلي ترانزيت و حمل ونقل بين المللي، امكان استفاده از همه روش هاي حمل ونقل، دسترسي به آب هاي آزاد، داشتن سواحل آبي و مرزهاي خشكي گسترده، برخورداري از بنادر متعدد و شبكه جاده اي گسترده اشاره كرد. ايران به دليل برخورداري از اين مزيت ها، توانايي تبديل شدن به يكي از مراكز مهم تجارت در منطقه و حتي دنيا را دارد، اما متاسفانه تاكنون توسعه لجستيك در كشور به طور جدي مورد توجه قرار نگرفته است. ارزيابي ها نشان مي دهد ايران در زيرشاخص «تحويل به موقع كالا»، نسبت به پنج شاخص ديگر از عملكرد بهتري برخوردار است، اما در زيرشاخص «كارآيي فرآيندهاي ترخيص كالا» ضعيف تر از ساير زيرشاخص هاي شاخص عملكرد لجستيك است. وضعيت ايران در قياس با ساير كشورها به ويژه كشورهاي منطقه نيز نشان مي دهد فاصله زيادي بين ايران و كشورهاي پيشتاز در زمينه لجستيك وجود دارد. نگاهي به زيرشاخص هاي مرتبط با لجستيك بيانگر آن است كه عدم دسترسي به زيرساخت هاي كافي، باكيفيت و مطلوب در حوزه لجستيك، منجر به عدم تسهيل تجارت در كشور و مواجه شدن فعالان اقتصادي با موانع و مشكلات شده است. همچنين بررسي ركن زيرساخت ها در گزارش رقابت پذيري جهاني در سال 2018،حاكي از آن است كه زيرساخت هاي مرتبط با لجستيك در كشور چندان كارآمد نيستند.

هفت گلوگاه لجستيكي

با وجود پتانسيل ها و مزيت هاي منحصر به فرد لجستيكي در ايران، تاكنون بنا به دلايلي گوناگون توسعه لجستيك و زيرساخت هاي آن در كشور مغفول مانده است. عمده ترين چالش هاي حوزه لجستيك كشور را مي توان در موارد زير برشمرد:

1- نبود سند جامع براي حوزه لجستيك: در اسناد توسعه اي كشور، هيچ گاه توسعه لجستيك به صورت جامع و يكپارچه مورد توجه قرار نگرفته و مباحث لجستيكي (اغلب بخش حمل ونقل آن) به صورت پراكنده و مجزا در برنامه هاي توسعه مطرح شده است. اين در حالي است كه توسعه لجستيك از محورهاي اصلي رشد اقتصادي است.

2-فقدان حمل ونقل چندوجهي در كشور: به رغم برخورداري كشور از همه روش هاي حمل ونقل و همچنين داشتن موقعيت جغرافيايي استراتژيك، متاسفانه تاكنون به مقوله حمل ونقل چندوجهي به عنوان راهكاري براي بهبود وضعيت لجستيكي كشور و توسعه تجارت توجه نشده است. از مهم ترين دلايل عدم ايجاد اين شيوه حمل ونقل در كشور مي توانيم به ضعف در زيرساخت هاي فيزيكي و غيرفيزيكي لجستيكي و نبود نهاد متولي حمل ونقل چندوجهي اشاره كنيم.

3-عدم شكل گيري و توسعه شركت هاي لجستيكي طرف سوم: شركت هاي لجستيكي در ايران عموما از نسل دوم اين شركت ها هستند و بنا به دلايلي از قبيل به رسميت نيافتن شركت هاي لجستيكي طرف سوم، عدم ارائه تعريفي جامع از ساختار سازماني اين شركت ها و شرح وظايف شان، فقدان زيرساخت هاي لازم براي احداث آنها و نبود متولي مشخص و مرجع قانوني براي صدور مجوز فعاليت اين نوع از شركت ها و نظارت بر آنها، تاكنون توسعه و راه اندازي شركت هاي لجستيكي طرف سوم به طور جدي مورد توجه قرار نگرفته است.

4-عدم مشاركت بخش خصوصي در توسعه لجستيك: در اغلب كشورهاي توسعه يافته، بخش خصوصي مشاركت زيادي در سرمايه گذاري روي زيرساخت هاي لجستيكي دارد و اكثر مراكز لجستيكي در اين كشورها به همت بخش خصوصي در مشاركت با نهادهاي دولتي ايجاد مي شوند. اين در حالي است كه در ايران همانند بسياري از كشورهاي در حال توسعه، دولت مسوول سرمايه گذاري در حوزه لجستيك و توسعه مراكز لجستيكي است و عدم مشاركت بخش خصوصي، ضعف در صنعت لجستيك را به دنبال داشته است. فراهم كردن بسترهاي مناسب براي ورود بخش خصوصي در اين زمينه، به ويژه از طريق به كارگيري يكي از روش هاي مشاركت بخش عمومي- خصوصي، مي تواند منجر به توسعه لجستيك در كشور شود.

5- نابساماني و عدم هماهنگي در زنجيره هاي تامين كالا و سازمان هاي مرتبط: با توجه به اينكه نقش، جايگاه و حدود وظايف و اختيارات بخش هاي مختلف كشور در زنجيره هاي تامين كالا به صورت جامع، دقيق و يكپارچه تعريف نشده، بنابراين نبود هماهنگي و انسجام بين دستگاه هاي مسوول در زمينه تامين كالا و خدمات مورد نياز مردم، وضعيت نامناسب كشور در حوزه لجستيك را به دنبال داشته است.

6-عدم توسعه مراكز لجستيكي در ايران و تبديل نشدن كشور به هاب تجاري در منطقه: با وجود اينكه چندين بار موضوع ايجاد مراكز لجستيكي در برنامه هاي توسعه كشور مطرح شده است، اما موانعي از قبيل نبود وجود متولي واحد و مشخص براي توسعه مراكز مذكور، عدم تعريف نقش و وظايف نهادها در ايجاد مراكز لجستيكي و فقدان سازوكاري مناسب براي برنامه ريزي، پياده سازي و بهره برداري از اين مراكز، موجب شده كه ايجاد و گسترش مراكز لجستيكي در كشور موفقيت آميز نباشد.

7-عدم توسعه زيرساخت هاي فيزيكي: فرسوده بودن زيرساخت هاي فيزيكي و عدم سرمايه گذاري كافي براي نوسازي و بهبود وضعيت اين زيرساخت ها، ناكارآمدي فعاليت ها و خدمات لجستيكي و بالا بودن هزينه هاي لجستيكي را در كشور به دنبال داشته است. بنابراين انديشيدن تمهيداتي ويژه براي ارتقاي زيرساخت هاي فيزيكي، ضرورتي انكارناپذير براي بهبود وضعيت لجستيكي كشور به شمار مي آيد.

هفت خوان رقابت لجستيكي


 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 4528 به تاريخ 1/11/97، صفحه 3 (صنعت و معدن)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 20 بار

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
نشريه سامانه هاي غيرخطي در مهندسي برق
متن مطالب شماره 2 (پياپي 8)، پاييز و زمستان 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است