|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه دنياي اقتصاد97/11/3: نياز به ظرفيت سازي هاي جديد پروپيلني
magiran.com  > روزنامه دنياي اقتصاد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4657
چهار شنبه 26 تير 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3360
magiran.com > روزنامه دنياي اقتصاد > شماره 4530 3/11/97 > صفحه 14 (بورس كالا) > متن
 
 


نياز به ظرفيت سازي هاي جديد پروپيلني
پاشنه آشيل توسعه صنايع تكميلي چگونه به يك مزيت بدل مي شود؟

نويسنده: محسن صالحي

رشد و توسعه صنايع تكميلي در روزهاي سخت اقتصادي مي تواند به ابزاري براي حفظ حجم توليد ناخالص داخلي، تداوم توليد در صنايع بزرگ بالادستي و حفظ اشتغال بدل شود كه اين ذهنيت در شرايطي كه سرمايه گذاري هاي اوليه بسياري در صنايع كوچك تر پايين دستي صورت گرفته به معني استفاده حداكثري از ظرفيت هاي نصب شده خواهد بود. از سوي ديگر، شاهد توسعه سريع تر تكنولوژيكي در صنايع تكميلي هستيم كه ناخودآگاه به مواد اوليه با كيفيت بالاتر نياز خواهد داشت. يكي از همين گروه هاي كالايي پلي پروپيلن است كه هم اكنون شاهد عرضه كافي آن در بورس و بازار نيستيم يعني حجم توليد واقعي فعلي كفاف تقاضاي قطعي موجود را نمي دهد. تبديل LPG به پروپيلن كه به فرآيند PDH مشهور است شايد بهترين راهكار فني در اين حوزه مهم براي افزايش حجم توليد پلي پروپيلن به شمار رود. اهميت اين موضوع به قدري است كه خود مي تواند انقلابي براي صنايع تكميلي در فاز حجم توليد در گروه هاي كالايي پلي پروپيلن محور را رقم بزند.

توجه به اهميت توليد در صنايع تكميلي پتروشيمي مطلبي كه در چند سال اخير دنياي اقتصاد به آن به عنوان يك استراتژي براي افزايش حجم توليد در زنجيره ارزش، افزايش رشد اقتصادي و رشد اشتغال پرداخته است. اين در حالي است كه وضعيت توليد اتيلن و زنجيره پلي اتيلن در كشور از اوضاع مطلوبي برخوردار است، ولي زنجيره توليد پروپيلن و پلي پروپيلن وضعيت نامطلوبي دارد. از سوي ديگر ميزان مصرف پلي پروپيلن در بازارهاي داخلي و جهاني هم در مسير رشدي ممتد قرار دارد آن هم در شرايطي كه با افزايش سطح رفاه در جوامع، توجه به گريدهاي پيشرفته تر نيز افزايش مي يابد. از سوي ديگر سرمايه گذاري هاي جديدي براي توليد پلي پروپيلن نيز محقق نشده است كه نگراني از عدم تغذيه بازار را تقويت مي كند. البته هم اكنون نيز بازار پلي پروپيلن ها براي تغذيه كافي صنايع تكميلي با مشكل روبه روست يعني شاهد برتري تقاضا بر عرضه ها هستيم كه ساده ترين خروجي آن رقابت در خريد و رشد قيمت ها در بورس كالاست. با توجه به اين شرايط بايد راهكاري براي بهبود اين شرايط ترسيم كرد آن هم در وضعيتي كه نياز بازار به پلي پروپيلن ها چيزي نيست كه بتوان از كنار آن به سادگي عبور كرد و البته نياز به اين گروه كالايي در آينده افزايش بيشتري خواهد داشت. تجربه نشان داده كه نمي توان به واردات مواد اوليه به عنوان يك مسير قطعي براي تغذيه بازار داخلي توجه كرد آن هم در شرايطي كه ذخاير زيرزميني حامل هاي انرژي در كشورمان زبانزد است، بنابراين، بايد براي توليد پروپيلن به عنوان ماده اصلي توليد پلي پروپيلن ها فكري كرد. سرمايه گذاري اوليه سنگين و همچنين مسير توليد نسبتا پيچيده با فرض محدوديت هاي تكنولوژيكي و همچنين اما و اگرهاي تحريم و البته حجم سرمايه گذاري هاي گسترده موجب شده تا حجم سرمايه گذاري در اين صنعت به رغم وجود مزيت نسبي با محدوديت روبه رو شود سرمايه گذاري ها اغلب به ساير گروه هاي كالايي در صنعت پتروشيمي باز مي گردد.

به صورت كلي مي توان دو فرآيند عمومي را براي توليد پروپيلن در كشور برشمرد كه به نسبت واقعيت هاي اين بازار و صنعت از جذابيت بيشتري برخوردار بوده و سهولت توليد بيشتري را نشان مي دهد. يا مي توان از متانول براي توليد پروپيلن استفاده كرد يا از گاز مايع يا همان LPG كه از پروپان بالايي برخوردار است. هر دو اين فرآيندها از جذابيت محسوسي برخوردار هستند، زيرا مواد اوليه گسترده اي در كشور وجود دارد. اين در حالي است كه توليد پروپيلن را بايد به عنوان يك هدف براي توسعه اين صنعت به شمار آورد زيرا پس از توليد اين ماده اوليه بسيار مهم، امكان توليد انواع پلي پروپيلن ها با سهولت بالايي در دست خواهد بود گويي پاشنه آشيل يا گلوگاه توليد پلي پروپيلن و تغذيه صنايع تكميلي را بايد همين امر يعني توليد و عرضه پروپيلن به عنوان يك الفين مهم به شمار آورد.   بررسي ها نشان مي دهد كه جذابيت توليد پروپيلن از LPG بيش از ساير روش هاست آن هم در شرايطي كه هم توليد اين حامل انرژي در كشورمان به شدت گسترده است و باز هم افزايش خواهد يافت و همچنين در دنياي امروز به LPG به عنوان يك خوراك مهم در صنايع پتروشيميايي نگريسته مي شود بنابراين مزيت هاي بيشتري دارد. در سلسله گزارش هايي قصد داريم كه ويژگي هاي توليد پروپيلن از LPG را به همراه مزيت هاي موجود، پتانسيل هاي تامين مالي و ساز و كارهاي اجرايي آن را به رشته تحرير درآوريم. شايد بتوان امروز ادعاي سرمايه گذاري واحدهاي پايين دستي مصرف كننده پلي پروپيلن در واحدهاي بزرگ بالادستي توليد كننده اين كالا را يك آرزو به شمار آورد، ولي شايد به كمك بازار سرمايه بتوانيم اين آرزو را به يك هدف در دسترس بدل كنيم. كم و بيش البته اين تجربه وجود دارد، ولي نياز به گسترش و تعميم آن به ساير كالاها و گروه هاي كالايي را مي توان به وضوح حس كرد. فراموش نكنيم بخشي از آينده پتروشيمي در جهان پلي پروپيلن محور خواهد بود و حتي هم اكنون هم ايران در اين رقابت عقب افتاده است.

  ضرورت توليد پروپيلن

پروپيلن به عنوان يك محصول پايه اي در صنعت پتروشيمي اهميت خاصي دارد. زيرا محصولات پايين دست با ارزشي از اين ماده پايه اي توليد مي شود كه اهميت توليد آن را دوچندان مي كند. در سال 2016، مصرف پروپيلن در دنيا پس از آمونياك و اتيلن در ( به عنوان خوراك صنايع پتروشيمي) رتبه سوم قرار گرفت. ظرفيت توليد اين ماده در توليد بسياري از بسپارها ( پليمرها) و مواد شيميايي مصرف مي شود. محصولات حاصل از پروپيلن از جمله شامل پلي پروپيلن، پروپيلن اكسايد، اكريلونيتريل، كيومن/  فنل و ايزوپروپيل نام برد. اين محصولات كاربرد متنوعي از جمله در صنايع اتومبيل، ساختمان، مواد مصرفي و بسته بندي و الكترونيك دارند.

  وضعيت توليد و تقاضاي پروپيلن در ايران

در سال 1396 ميزان پروپيلن توليد شده در كشور حدود يك ميليون تن بوده است كه از اين ميزان، سهم قابل توجهي از آن به پلي پروپيلن تبديل شده است. با توجه به مصرف بالاي پلي پروپيلن در كشور، ميزان تقاضاي پلي پروپيلن كشور بيشتر از ميزان توليد پتروشيمي هاي كشور است. يكي از دلايل مهم كمبود پلي پروپيلن در كشور كمبود خوراك پروپيلن بوده و هست، به همين دليل بيشتر پتروشيمي هاي توليد كننده پلي پروپيلن كشور كمتر از ظرفيت واقعي توليد مي كنند. از آنجا كه حمل و نقل پروپيلن از لحاظ اقتصادي توجيه چنداني ندارد و واردات آن (تاكنون) امكان پذير نبوده، نياز است پروپيلن در كشور در ظرفيت بيشتري توليد شود. همچنين با توجه به جدول سرانه، توليد پروپيلن در دنيا بيش از متانول است اما ميزان توليد متانول در كشور حدودا 7 برابر پروپيلن است.

به دليل كمبود پروپيلن در كشور و به تبع آن عدم توسعه زنجيره ارزش آن بسياري از محصولات مهم كه در ادامه زنجيره پروپيلن هستند، از طريق واردات تامين مي شوند. آمارها ميزان واردات محصولات از زنجيره پروپيلن حدود 516 ميليون دلار در سال است. همچنين به دليل كمبود پلي پروپيلن كشور، بيشتر معاملات پلي پروپيلن در بورس كالا به دليل تقاضاي بالاي اين محصول نسبت به عرضه پتروشيمي ها، در وضعيت رقابتي معامله مي شود و خريداران مجبور به پرداخت هزينه هاي بالاتر از قيمت پايه بورس هستند.

  فناوري PDH راهكار مناسب توليد پروپيلن در كشور

در حال حاضر بيشترين توليد پروپيلن دنيا به صورت روش هاي غير مستقيم بوده است و پروپيلن به صورت محصول جانبي توليد مي شود. با توجه به كمبود پروپيلن در دنيا و رشد تقاضا در سال هاي آينده روش هاي مختلفي براي توليد مستقيم پروپيلن به عنوان محصول اصلي فرايند در نظر گرفته شده است.فرآيندهايي همچون MTP (متانول به پروپيلن)، GTP ( گاز طبيعي به متانول و پروپيلن)، RFCC ( از برش هاي نفت خام در پالايشگاه ها)، CTO (زغال سنگ به گاز سنتز و سپس متانول و پروپيلن) و PDH (هيدروژن زدايي پروپان) است. در بين فرآيندهاي مختلف توليد مستقيم پروپيلن، فرآيند PDH به دليل حجم سرمايه گذاري پايين تر نسبت به بقيه روش ها و فرآيند GTP به علت هزينه خوراك گاز طبيعي ارزان در كشور مورد توجه قرار گرفته اند.

يكي از دلايل نرخ بازده بالاي فرآيند GTP نسبت به PDH، تخفيف 30 درصدي قيمت گاز طبيعي در صورت ادامه زنجيره گاز طبيعي و توليد محصولاتي نظير پروپيلن است، در صورتي كه اين تخفيف در قيمت پروپان وجود ندارد. با توجه به حجم بالاي سرمايه گذاري بالا در فرآيند GTP و همچنين نرخ بالاي بازده داخلي توليد متانول نسبت به پروپيلن، سرمايه گذاري فرآيند GTP در كشور منطقي به نظر نمي رسد. از اين رو با توجه به توليد LPG در كشور در ظرفيت بالا و همچنين محدوديت در صادرات اين محصول، مي توان از مزيت فراواني خوراك LPG در توليد پروپيلن كشور از طريق فرآيند PDH بهره برد.                                  

  افزايش سهم مصرف LPG در دنيا با هدف توليد پروپيلن

بسياري از كشورهاي داراي ذخاير نفت و گاز دنيا همچون آمريكا، چين، عربستان، روسيه، قطر و ايران توليد كننده LPG هستند. محصولي كه به دليل انتقال آسان آن نسبت به گاز طبيعي، مشتري هاي زيادي در دنيا دارد. مصرف LPG يا به تعبيري پروپان و بوتان در دنيا تنها به عنوان سوخت در كپسول ها و وسايل حمل ونقل نيست، بلكه به عنوان خوراك واحدهاي پتروشيمي براي تبديل آن به محصولات با ارزش افزوده بيشتر نيز مصرف مي شود. ميزان توليد LPG در دنيا در سال 2018 حدود 329 ميليون تن در سال بوده است. در نمودار بالا سهم بخش هاي مختلف از تقاضاي LPG در منطقه آمريكا، اروپا، خاورميانه و چين در سال 2016 نشان داده شده است.

  عربستان سرآمد مصرف LPG به عنوان صنايع پتروشيمي در خاورميانه

ميزان LPG توليد شده در سال 2017 در منطقه خاورميانه برابر 62 ميليون تن بوده است كه عربستان 40درصد، قطر 17 درصد، امارات 8/ 16 درصد، ايران 6/ 12 درصد، كويت 5/ 8 درصد و عراق 9/ 2 در صد از سهم توليد خاورميانه را در اختيار دارند. همچنين ميزان مصرف LPG در سال 2017 در منطقه خاورميانه برابر 3/ 24 ميليون تن بوده است.  عربستان به عنوان بزرگ ترين مصرف كننده LPG، حدود 61 درصد از ظرفيت LPG خود را در صنايع پتروشيمي مصرف مي كند. يكي از دلايل جهش مصرف LPG عربستان طي سال هاي 2009 الي 2013 بهره برداري از 5 طرح PDH با نام هاي Saudi Polyolfins Company، APPC، NatPet، Al Waha و Al Jubail با ظرفيت هركدام 450 هزار تني مي باشد. ميزان پروپان مصرفي اين 5 پتروشيمي بيش از 3 ميليون تن است.

  پراكندگي واحدهاي PDH در دنيا

پراكندگي واحدهايPDH در دنيا نشان مي دهد كه بخش قابل توجهي از واحدهاي PDH در منطقه شرق و جنوب شرق آسيا احداث شده است و اين واحدها خوراك خود را اكثرا از طريق واردات LPG يا پروپان تامين مي كنند. در چين، اروپاي غربي، آمريكاي شمالي، خاورميانه، شمال آفريقا و روسيه واحدهاي PDH احداث شده است.

  توليد و تقاضا LPG در ايران

ميزان توليد LPG ايران در سال 1396 حدود 3/ 8 ميليون تن بوده است. از اين ميزان توليد سهم پتروشيمي پارس و بندر امام 3 ميليون تن و پالايشگاه هاي نفتي و گازي حدود 3/ 5 ميليون تن بوده است. همچنين ميزان صادرات LPG در سال 1396 برابر 2/ 5 ميليون تن به ارزش 4/ 2 ميليارد دلار بوده است كه از اين ميزان حدود 3 ميليون تن آن به كشور چين صادر شده است. همچنين از 8/ 2 ميليون تن LPG مصرفي در كشور سهم بالايي مربوط به مصارف خانگي و حمل ونقل بوده است و مقادر ناچيزي از آن به عنوان خوراك پتروشيمي ها بوده است.در پايان مي توان اين گونه عنوان كرد؛ كشورهاي توسعه يافته دنيا پروپان را با استفاده از فرآيند PDH به پروپيلن تبديل مي كنند كه در صنعت پتروشيمي يك ماده واسط محسوب مي شود و خود پروپيلن به مواد با ارزش پايين دستي نظير پلي پروپيلن، پلي پروپيلن اكسيد، اكريلونيتريل، اكريليك اسيد، ايزوپروپانول و... تبديل مي شود. در لزوم ورود به اين عرصه همين بس كه كشور ما ماده خوراك واحدهاي PDH كشورهايي نظير چين را تامين مي كند و از طرفي نيز وارد كننده مشتقات پروپيلن از همان كشور است. همچنين با توجه به نمودارهاي تقاضا LPG در آمريكا، اروپا و خاورميانه، سهم تقاضا خانگي و حمل ونقل به عنوان سوخت در حال كاهش و تقاضا در صنايع پتروشيمي در حال افزايش است.با اعمال تحريم ها عليه كشور صادرات LPG كشور با محدوديت هايي مواجه شده است و از طرفي مي توان از پروپان محصولات با ارزش پايين دست پروپيلن را توليد كرد كه علاوه بر تامين نياز كشور، به صادرات محصولات پايين دستي پروپيلن هم رسيد. توليد مشتقات پروپيلن در كشور علاوه بر ارزش افزوده بالا باعث اشتغال زايي نيز خواهد شد. همچنين طبق سياست هاي كلي برنامه ششم توسعه ابلاغي از طرف مقام معظم رهبري در بند 11 امور اقتصادي روي تكميل زنجيره ارزش نفت و گاز تاكيد شده است و دولت موظف به تكميل زنجيره ارزش محصولات پتروشيمي است. از اين رو مي توان با اعمال تخفيف يا تنفس در خوراك LPG، جذابيت اقتصادي طرح هاي همانند PDH را جهت توسعه زنجيره ارزش پروپيلن كشور افزايش داد.


*كارشناس حوزه انرژينياز به ظرفيت سازي هاي جديد پروپيلني


 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 4530 به تاريخ 3/11/97، صفحه 14 (بورس كالا)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 44 بار



آثار ديگري از " محسن صالحي"

  افزايش كنش ها بين بورس و بازار آزاد
محسن صالحي*، دنياي اقتصاد 26/2/97
مشاهده متن    
  ميانبرهاي صنايع پايين دست از مسير بورس كالا
محسن صالحي *، دنياي اقتصاد 1/2/97
مشاهده متن    
  سفر به سينه ستبر ايران اسلامي / گزارشي از سفر به مناطق جنگي كرمانشاه در ايام نوروز
محسن صالحي، ايران 26/1/96
مشاهده متن    
  حرف خوبي كه خوب ديده نشد
محسن صالحي، كيهان 27/3/93
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
فصلنامه بين المللي پرستاري و مامايي جامعه نگر
شماره 3 (پياپي 703)
 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است