|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه دنياي اقتصاد97/11/3: جنگ آينده چين و آمريكا
magiran.com  > روزنامه دنياي اقتصاد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4662
سه شنبه 1 مرداد 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3360
magiran.com > روزنامه دنياي اقتصاد > شماره 4530 3/11/97 > صفحه 4 (دنيا) > متن
 
 


جنگ آينده چين و آمريكا
شاخص ابرقدرتي جهان تغيير مي كند


طرح: نيوزويك

 «لي شيانگفو» در يك كلبه تك اتاقه بزرگ شد كه فقط با يك لامپ كه از سقف آويزان بود روشن مي شد. اين كلبه كوچك در بخش فقيرنشين استان «هنان» در 500 مايلي پكن قرار داشت. پدرش پس از اينكه پاي خود را در يك حادثه كاري از دست داد ديگر قادر به كار كردن نبود. مادرش هم هر روز در مزارع گندم زحمت مي كشيد و مرارت مي برد. وقتي براي اولين بار در تابستان 2001 با «لي» در يك سفر طولاني با قطار آشنا شدم، قرار بود زندگي اش دگرگون شود.

او پس از فراغت از تحصيل در دانشگاه Tsinghua در پكن - نسخه چيني MIT- در حال بازگشت به خانه بود. قرار بود اولين شغل خود را به عنوان مهندس نرم افزار در شركتي شروع كند كه در آن زمان در غرب ناشناخته بود: هوآوي. «بيل پاول»، گزارشگر نيوزويك در شماره 25 ژانويه 2019 مي نويسد، اين شركت كه در سال 1987 به عنوان توليد كننده سوئيچ هاي تلفن تاسيس شد يكي از صدها تامين كننده صنعت خفته و البته دولتي مخابرات (ارتباط از راه دور) بود. «لي» تقريبا ظرف دو دهه به موفقيت دست يافت؛ او اكنون يكي از معاونان ارشد شركت هوآوي است كه هدايت تيمي از برجستگان نرم افزار در حوزه نوظهور هوش مصنوعي يا AI را بر عهده دارد. اين شركت مستقر در «شنژن» به عنوان يكي از بازيگران پيشرو در تحول چين از يك كشور توليد كننده با دستمزد پايين به يك قدرت صنعتي و تكنولوژيك تبديل شده است. فروش تلفن هاي هوشمند اين شركت بيش از اپل است. اين شركت تجهيزاتي ارائه مي دهد كه تقويت كننده اينترنت و ديگر سيستم هاي مخابراتي در چين و تمام كشورهاي در حال توسعه است. شركت هوآوي بازيگري پيشرو در راه اندازي شبكه هاي مخابراتي 5G است كه هر ابزار، ادوات، وسيله و چيزي را به «اينترنت اشيا» (internet of things) متصل مي سازد.

آگوست گذشته، شركت هوآوي به اولين شركت جهاني تكنولوژي تبديل شد كه «چيپ ست» [chipset] هاي هوش مصنوعي را معرفي كرد و به كار گرفت؛ يك سري از تراشه هاي كامپيوتري كه تلفن هاي هوشمند را قادر به استفاده از تكنيك هاي هوش مصنوعي براي شناخت چهره ها و ديگر اشيا در تصاوير ديجيتال و ترجمه شفاهي همزمان با سرعت بسيار بالا مي سازد. اين خبر سرعت خيره كننده اي را نشان مي دهد كه به واسطه آن چين مي كوشد خود را از يك كشور فقير با اقتصادي ضعيف به يك ابرقدرت تكنولوژيك تبديل سازد. اين خبر همچنين جديدترين نشانه از رشد جاه طلبي چين براي اعمال نفوذ در اين تكنولوژي است كه مترصد دگرگون ساختن زندگي روزمره ما و تغيير يا شكل دادن دوباره تجارت جهاني است. جاه طلبي هاي چين موجب آشفتگي هايي در واشنگتن و «سيليكون ولي» شده است. در سال 2018، پكن برنامه «ساخت چين 2025» را اعلام كرد تا به بازيگري مسلط در زمينه هوافضا، روباتيك، تراشه هاي رايانه اي، بيوتكنولوژي و ساير صنايع با تكنولوژي بالا تبديل شود. اين جديدترين نشانه در رويكرد به شدت تهاجمي چين در تقويت صنايع داخلي با تكنولوژي بالاست. در راستاي هزينه هاي كسب وكار در چين، پكن درحال وضع مقررات سختگيرانه اي بر شركت هاي خارجي است تا مالكيت فكري، دانش مربوطه و كنترل بر سرمايه هايشان را به دست آورد. اين كشور همچنين با هدف دزديدن اسرار تجاري، دست به حملات سايبري عليه شركت هاي غربي زده است. به گفته منتقدان، در مورد خاص هوآوي، دولت روابط نزديك خود با شركت هاي چيني را از طريق ساختارهاي مبهم مالكيتي پنهان مي سازد.

براي سال ها، واشنگتن خشنود بود كه سوءاستفاده هاي ادعايي پكن را كم اهميت جلوه دهد زيرا شركت هاي آمريكايي خواستار دسترسي به بازار وسيع و به سرعت درحال گسترش چين بودند. تا زماني كه پكن به اصلاح اقتصادي خود ادامه مي داد، روابط در وضعيت برد- برد بود. اين منطق ظاهرا ديگر كاربرد ندارد. يك دليل اين است كه اقتصاد چين ديگر به سرعت فوق العاده گذشته رشد نمي كند و رئيس جمهور «شي جين پينگ» سرعت بازگشايي بازارهاي چين را كند كرده و در برخي حوزه ها آن را وارونه كرده است. بر اساس گزارش شوراي روابط خارجي، برنامه «ساخت چين 2025» نماياننده «تهديد موجوديتي رهبري تكنولوژيك آمريكاست.» همين تهديد موجوديتي شايد دليل كافي براي آمريكا جهت سختگيري در قبال چين باشد. در حقيقت، يك جنگ تجاري تمام عيار ميان دو كشور در جريان است. دونالد ترامپ، رئيس جمهور آمريكا، تعرفه اي 10 درصدي بر 200 ميليارد دلار فولاد، آلومينيوم و طيف گسترده اي از كالاهاي ديگر ساخت چين وضع كرده است. اگر دور آخر مذاكرات با پكن كه از 7 ژانويه شروع شده به توافقي منجر نشود، ترامپ گفته است كه اين تعرفه را تا ماه مارس به 25 درصد افزايش خواهد داد.

در پاسخ، چين هم ماليات خود بر طيفي از محصولات وارداتي از آمريكا را افزايش داد و خريد سويا و ديگرمحصولات كشاورزي را قطع كرد. همزمان، شركت هاي برجسته اي كه محصولاتي در چين براي فروش توليد مي كنند مانند اپل متحمل خسارت مي شوند زيرا مشتريان، برندهاي آمريكايي را كنار مي گذارند. مشكل اين است كه ترامپ جنگ اشتباهي را كليد زده است. تعرفه هاي او «صنايع رشد»ي [growth industries: صنايع رشد، بخشي از اقتصاد است كه نرخ رشد بيشتري نسبت به ساير بخش ها دارد. در حقيقت، رشد آنها به درخواست مشتريان براي توليدات يا خدمات جديدي مربوط است كه شركت هاي درون اين صنعت آن را ارائه مي دهند] را ناديده مي گيرد كه تاثيري عظيم بر كاميابي آينده كشورهاي توسعه يافته دارد. ترامپ با تنبيه چين به دليل صادرات فولادش به اين كشور اجازه مي دهد كه رفتار تندخويانه تري در قبال شركت هاي «هاي تك» آمريكايي داشته باشد كه در بلندمدت مي تواند واقعا آسيب زا باشد.

همان طور كه ضرب الاجل تعرفه ماه مارس نشان مي دهد، دولت ترامپ فرصت دارد تا با سياست هاي صنعتي ضدبازاري چين كه هدفش استيلا بر تكنولوژي به هزينه ديگر كشورهاست مقابله كند. انجام چنين كاري ريسك يك جنگ تجاري ويرانگر را كاهش مي دهد و برخي اصلاحگران اقتصادي در پكن مي گويند كه اين امر مي تواند به اصلاحات معني دار داخلي منجر شود. اين تحولات به نفع همه از جمله چين است. اما كاخ سفيد بايد همچنان چيزي مثل يك استراتژي منسجم را براي پرداختن به «ساخت چين 2025» شكل دهد. «لي كاي فو»، مدير سابق گوگل در چين كه اكنون شركت سرمايه گذاري خود را دارد، مي گويد: «موج بعدي اخلال در فناوري و وعده هاي فناورانه كه از سوي هوش مصنوعي و 5G هدايت مي شود در دست ماست. تا جايي كه مي توانم بگويم، هيچ كس در دولت آمريكا سرنخ زيادي در مورد اينكه چگونه به شكل گيري اين نيروهاي قدرتمند كمك كند، ندارد.»

ظهور ناسيوناليسم فناورانه

چين در سال 2001 به سازمان تجارت جهاني پيوست؛ همان سالي كه با «لي» در قطار ديدار كردم. آن سال يك نقطه عطف تاريخي و نماد بازگشت اين كشور به اقتصاد جهاني بود. بقيه جهان، به رهبري آمريكا، سخت مي كوشيدند كه دسترسي به بازار اين كشور رخ دهد و معتقد بودند كه استقبال از كشوري به وسعت و با پتانسيلي به اندازه چين و ورود آن به رژيم تجاري قاعده محور به نفع همه است. از آن سال به بعد، رشد اقتصادي فوق العاده چين با سرعتي پيش رفت كه كمتر كسي آن را پيش بيني مي كرد. اين كشور اكنون دومين اقتصاد بزرگ جهان است و در مسير پيشي جستن از آمريكا و تبديل شدن به قدرت شماره يك طي يك يا دو دهه آينده است. پس از پيوستن به سازمان تجارت جهاني، چين شروع به بازگشايي اقتصاد خود به روي سرمايه گذاري و تجارت كرد و وعده داد كه اين مسير را ادامه دهد. در دوران رهبري «شي»، اين وعده ها از ابتدا ناموفق بود و همچون كودكي «مرده» بود. وضعيت در حوزه هاي كليدي اقتصادي از جمله در مخابرات و حوزه هاي هوا-فضا بدتر شد؛ حوزه هايي كه پكن شركت هاي داخلي را در آنها ارتقا داد. مارك كوهن، مدير مركز بركلي براي قانون و فناوري، مي گويد: درخواست هاي خارجي براي حق امتياز در آنچه كه چين معتقد است «صنايع استراتژيك» هستند مانند نفت و گاز، انرژي هاي جايگزين و داروسازي، درحال حاضر به نرخ بسيار بالاتري و به ميزان قابل توجه تري رد مي شوند تا درخواست هاي حق امتياز در بخش هاي غيراستراتژيك و واگرايي هم درحال تسريع است. وقتي اتاق بازرگاني آمريكا در چين از شرايط كسب وكار در آن كشور در سال 2017 نظرخواهي به عمل آورد، 60 درصد از شركت هاي عضو به حمايت گرايي گسترده و سريع اشاره كرده و گفتند كه آنها اعتماد كمي دارند (يا اصلا اعتماد ندارند) به اينكه چين درهاي بازار خود را در چند سال آينده باز كند.

از وقتي چين به سازمان تجارت جهاني پيوست، شركت هاي چندمليتي آمريكايي اميدوار بودند كه درخواست هاي پكن براي انتقال تكنولوژي به شركاي بومي (كه سرمايه گذاري مشترك با اين شركت هاي چندمليتي داشتند) - رويه عملياتي استاندارد در سال هاي آغازين پس از بازگشايي اقتصادي- با بلوغ اقتصادي چين كاهش مي يابد. شايد بتوان گفت كه عكس آن اتفاق افتاده است؛ چين خواستار اين شد كه شركت هاي خارجي حتي تكنولوژي هاي حساس و مهم را هم به شركاي بومي چيني انتقال دهند؛ چيزي كه- صادقانه بگويم- موجب شد ترامپ با تلخي و تندي از پكن زبان به شكايت بگشايد. «ساخت چين 2025»- كه در زمانه افزايش نااميدي از آمريكا و ديگر شركت هاي خارجي اعلام شد- مقررات و الزامات گرانباري را وضع مي كند. شركت هاي چندمليتي بايد تاسيسات توليد و مونتاژ را به چين منتقل كنند و با رقباي آينده شان همكاري كنند آن هم به شكل شريكي با سرمايه گذاري كمتر (يعني سرمايه گذاري اي كه 70 درصد آن چيني و مابقي متعلق به شركت باشد). «مايكل فرومان»، نماينده تجاري سابق آمريكا، مي گويد: در اين سند «به طور ضمني آمده بود كه آنها مايلند در اين بخش ها به برتري جهاني دست يابند و- در صورت لزوم- چنين هم خواهند كرد، آن هم با دخالت قابل توجه دولت؛ از يارانه هاي مستقيم به صنايع نوظهور گرفته تا حمايت از «قهرمانان ملي» چين در برابر رقباي خارجي.»

همزمان چنانكه گزارش كاترين كولسكي، تحليلگر سياسي در كميسيون بازنگري اقتصادي و امنيتي آمريكا- چين، مي گويد: «چين در حال بهره برداري از فضاي باز اقتصاد آمريكا و ديگر كشورهاي بازارمحور است تا به تحقيقات و داده هاي پيشرفته دسترسي يابد، در شركت هاي پيشرو از طريق تامين مالي دولت چين سرمايه گذاري كرده و محصولات و خدمات خود را در خارج آزادانه بفروشد. مقياس و حجم منابع دولتي هدايت شده به سوي اين تلاش ها به شدت توانايي شركت هاي خارجي براي رقابت عادلانه در بازار چين را محدود ساخته است.» متخصصان تجارت سياست چين را «ناسيوناليسم فناورانه» مي نامند. اكنون دولت مداخله مستقيم تري در انتقال منابع - كولسكي آن را «كمك مالي عظيم دولتي» مي نامد- به بخش هاي اقتصادي مطلوب دارد. فقط در حوزه هوش مصنوعي، دولت مركزي مي گويد كه 2 ميليارد دلار را صرف يك پارك فناورانه كه به تحقيق و توسعه در پكن اختصاص دارد، خواهد كرد. چندين استان ديگر هم همين كار را كرده اند و پارك هاي مختص به خود را در چنگدو، گوانگژو و جاهاي ديگر راه اندازي كرده اند. همان طور كه «لي كاي فو» مي گويد، پكن «از طريق سيل كمك هاي مالي جديد از جمله يارانه به استارت آپ هاي هوش مصنوعي و قراردادهاي سخاوتمندانه دولتي براي سرعت بخشيدن به قبول هوش مصنوعي در ساحت اقتصاد درحال توربوشارژ كردن خود است» [كنايه از تقويت خود و بيشتر كردن توان موتور اقتصادي كشور است].

در كانون تمايل پكن براي تسلط بر فناوري هاي كليدي «چيپ»هاي [تراشه هاي] كامپيوتري قرار دارد؛ جزء اصلي اقتصاد مدرن. درحال حاضر، شركت هاي آمريكايي مانند اينتل، كوالكوم، AMD و «انويديا» (Nvidia) صنعت تراشه جهاني را رهبري مي كنند. چين مصرف كننده 50 درصد از «نيمه رسانا»هاي [semiconductors] جهان است اما 80 درصد از آن خريدها از عرضه كنندگان خارجي است. به همين دليل است كه از 991 مورد ادغام و خريد در بخش تراشه جهاني از 2014 تا 2016، يك سوم به چين تعلق داشت؛ طي دهه آينده، به گفته رسانه هاي دولتي، پكن قصد دارد كه 160 ميليارد دلار روي صنعت بومي خود هزينه كند. هوش مصنوعي كليد پيشي جستن از غرب در زمينه تراشه هاست. برخي كارشناسان و مديران شركت هاي كامپيوتري مي گويند چين ديگر از نظر تكنولوژي در موقعيت پايين تري نسبت به آمريكا قرار ندارد و درست همتا و رقيب آن شده است. چين اكنون داراي توانايي هايي است كه بتواند در تكنولوژي هوش مصنوعي از آمريكا سبقت بگيرد. اين كارشناسان معتقدند: «رقابت آمريكا با چين در دنياي تكنولوژي و استفاده از هوش مصنوعي تعيين كننده قدرت و توازن اقتصادي- نظامي اين دو ابرقدرت در آينده خواهد بود.» آنها معتقدند فرض بر اين است كه آمريكا تا 5 سال آينده رقيبي در تكنولوژي هوش مصنوعي نخواهد داشت. اما با سرعتي كه چين در اين زمينه حركت مي كند، پس از اين 5 سال، دو كشور در يك سطح قرار خواهند گرفت. پكن خواهان اين است كه شركت هاي ديگر چيني موفقيت هوآوي در توسعه طرح هاي انقلابي تراشه اي را - كه شبكه هاي عميق عصبي [neural networks] را كنترل مي كند- تكثير كنند؛ شبكه هاي عصبي مصنوعي شاخه اي از يادگيري ماشيني است كه براي بسياري از برنامه هاي كاربردي هوش مصنوعي مهم است. اين شبكه هاي عصبي در خودروهاي بدون راننده و كامپيوترهايي استفاده مي شوند كه مي توانند كلمات نوشته شده و گفته شده را تجزيه كرده و چهره ها و ديگر اشيا در تصاوير ديجيتال را تشخيص دهند. در حقيقت، «ساخت چين 2025» به طور خاص خواستار توسعه تراشه هاي شبكه اي عصبي است كه 20 بار بهتر از تراشه هاي M40 انويديا است؛ يك عامل كليدي در برنامه هاي كاربردي هوش مصنوعي. در ماه جولاي، «بايدو» (Baidu)، غول جست وجوي اينترنتي چين، اعلام كرد درحال توسعه تراشه هاي يادگيري ماشيني خاص خود است و هوآوي درحال همكاري روي تراشه هاي هوش مصنوعي براي تلفن هاي همراه با شركت چيني Cambricon است.

اريك اشميت، مديرعامل اسبق آلفابت با اشاره به پروژه دولت چين با نام «مديريت جهاني با هوش مصنوعي تا سال 2030»، مي گويد: «پياده سازي پروژه مديريت جهاني با هوش مصنوعي از سوي چيني ها بسيار ساده است.

چرا كه آنها تا سال 2020 دست به دست هم مي دهند. تا سال 2025 بهتر از ما خواهند شد و تا سال 2030 نيز دنيا را با هوش مصنوعي به تسخير خود درمي آورند.» براساس برخي آمار و ارقام ها، سرمايه گذاري هاي چين در حوزه هوش مصنوعي، تراشه ها و وسايل نقليه الكتريكي به حدود 300 ميليارد دلار رسيده است. چيني ها تا سال 2030، ارزش همه صنايع مرتبط با هوش مصنوعي را 10تريليون يوآن برآورد مي كنند. اتكاي چين به فناوري هوش مصنوعي باعث خواهد شد توليد ناخالص داخلي اين كشور تا سال 2030 حدود 26درصد افزايش يابد. رقبا و منتقدان هوآوي بر اين باورند كه توسعه سريع اين شركت نتيجه سرقت مالكيت معنوي و نقض صريح قوانين سازمان تجارت جهاني بوده است. شركت آمريكايي «سيسكو سيستمز» (Cisco Systems)، در سال 2003 از هوآوي شكايت كرد - شكايتي كه در نهايت حل وفصل شد- و شركت «شبكه هاي نورتل» كانادا معتقد است چين سيستم هايش را هك كرده و فناوري مهمي را به سرقت برده كه به نفع هوآوي تمام شده است. حداقل، يك مدير سابق نورتل مي گويد اين اقدام موجب ورشكستگي نهايي اين شركت شد. هوآوي اين اتهامات را رد كرده و به فقدان آشكار شواهد در دسترس براي اثبات آن اشاره مي كند.

جامعه اطلاعاتي آمريكا هم به شدت نگران هوآوي است و مظنون به اين است كه تراشه هاي كامپيوتري هوآوي شامل قطعات پنهاني است كه به پكن اجازه مي دهد شبكه هايي كه با تجهيزات هوآوي ساخته شده را هك كند. در نتيجه، واشنگتن مانع سرمايه گذاري اين شركت در آمريكا شده است. سوءظني كه سال ها به دنبال هوآوي بود اكنون رشته هاي روابط تجاري چين و آمريكا را آلوده كرده و بر اين روابط تاثير گذاشته است. «لي كاي فو» استدلال مي كند كه محيط و شرايط براي كارآفريني در هوش مصنوعي در چين مطلوب تر از سيليكون ولي است. «لي» در كتاب «ابرقدرت هاي هوش مصنوعي» مي گويد، بله؛ پيشگامان يادگيري عميق (deep learning) هنوز در غرب هستند اما وي استدلال مي كند كه مهندسان چيني سخت در تلاشند تا اين پيشرفت ها را به واقعيتي تجاري تبديل كنند. «لي» مي گويد اين بسيار شبيه به روزهاي آغازين برق در ايالات متحده است كه هزاران مهندس سعي در استفاده از نيروي برق و استفاده از آن در فرآيندهاي صنعتي داشتند. او مي گويد اكنون چين بيش از هر كشور ديگري متخصص دارد. اين پيشرفت تا حد زيادي نتيجه جريان «سرمايه گذاري جسورانه» است. چيني ها براي سرمايه گذاران جسور و ريسك پذير سرمايه و شرايط را آماده مي سازند. چنين است كه بسياري از كارآفرينان و متخصصان مي گويند هيچ كشوري در جهان در اين زمينه [جسارت در سرمايه گذاري] به پاي چين نمي رسد.

دانشگاه هاي چين در رتبه دوم بهترين دانشگاه ها در مقايسه با كشورهاي توسعه يافته ديگر قرار دارند. اين كشور به شهروندان خود- تحصيل كردگان در دانشگاه هاي خارج- متكي است و به آنها به چشم فرصت(و نه تهديد) مي نگرد تا شكاف علمي را پر كند. از آنچه تاكنون ديده ايم، به نظر مي رسد كه دولت ترامپ ناتوان از تدوين سياست هايي براي پرداختن به تهديد تكنولوژيك است. «جيم مك گريگور»، رئيس سابق اتاق بازرگاني آمريكا در چين و مشاور شركت APCO در شانگهاي مي گويد: دولت ترامپ در عوض «دستور كاري را به اجرا در آورده كه بر حفظ صنايع سنگين متمركز است. اين سياست با شرايط دهه 50 جور در مي آيد.» چنين است كه چيني ها به خاطر تمركز آمريكا بر چنين دستور كاري مي كوشند در حوزه هاي ديگر خلا به وجود آمده را پر كنند. چيني ها هوشمندانه مي كوشند توجه آمريكا را به حوزه هايي «خاص» جلب كنند، اما خودشان در حوزه هاي «خاص تر» متمركز مي شوند.

جنگ آينده چين و آمريكا


 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 4530 به تاريخ 3/11/97، صفحه 4 (دنيا)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 37 بار

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
فصلنامه رهبري و مديريت آموزشي
متن مطالب شماره 1 (پياپي 1301)، بهار 1398را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است