|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه دنياي اقتصاد97/12/23: رقابت بر سر يك خط لوله گازي
magiran.com  > روزنامه دنياي اقتصاد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4656
سه شنبه 25 تير 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3360
magiran.com > روزنامه دنياي اقتصاد > شماره 4570 23/12/97 > صفحه 4 (دنيا) > متن
 
 


نگاه 
رقابت بر سر يك خط لوله گازي


نويسنده: اميرعلي آقاياري

 مديترانه شرقي به موازات بحران سوريه و ناامني ناشي از تروريسم در مصر و لبنان، شاهد يك رقابت جانبي اقتصادي در حوزه انرژي بين اتحاديه اروپا به عنوان مصرف كننده و روسيه به عنوان تامين كننده انرژي اتحاديه است. در اين ميان اتحاديه اروپا براي كاهش وابستگي خود به انرژي روسيه، به دنبال متنوع سازي منابع انرژي است و روسيه نيز درصدد حفظ سلطه خود بر بازار مصرف اروپاست.

پيشينه كشف گاز در مديترانه شرقي به اولين دهه هزاره سوم برمي گردد. براساس برآورد زمين شناسان آمريكايي، در مديترانه شرقي بيش از 125 تريليون فوت مكعب گاز و 7/ 1 ميليارد بشكه ذخاير نفت وجود دارد. پس از اكتشافات گازي در حوزه لوياتان(واقع در سرزمين هاي اشغالي) در سال 2010 با حجم 18 تريليون فوت مكعب گاز و پيش بيني 30 تريليون فوت مكعب ذخاير گازي در حوزه ظهر مصر، قبرس به تكاپو افتاد تا نسبت به اكتشافات گازي اقدام كند. يك سال پس از اكتشافات گازي در سرزمين هاي اشغالي، ميدان گازي آفروديت در آب هاي قبرس شناسايي شد. با توجه به جايگاه ژئو استراتژيك قبرس در منطقه، در دو سال گذشته اين كشور به همراه يونان و رژيم صهيونيستي نشست هاي سه جانبه اي را براي ساخت و راه اندازي پروژه خط لوله گازي مديترانه شرقي موسوم به East Med برگزار كرده است.

پيشينه:

در ابتدا رژيم صهيونيستي در نظر داشت گاز توليدي در ميدان لوياتان را از طريق آب هاي قبرس به تركيه صادر كند. در اين خصوص جلساتي نيز بين مقامات تركيه و رژيم صهيونيستي برگزار شد؛ به طوري كه پس از سال ها قطع روابط ديپلماتيك بين تركيه و اين رژيم، از سال 2016 روابط ديپلماتيك از سر گرفته شد. مقامات تركيه اعلام كردند: طبق قوانين بين المللي، نيازي به اخذ رضايت دولت قبرس (بخش يوناني) براي اجراي اين پروژه گازي و عبور خط لوله گازي از آب هاي سرزميني قبرس نيست. حتي آنها نويد توافق نهايي تركيه - رژيم صهيونيستي در تابستان 96 را دادند. با وجود اين، مقامات رژيم صهيونيستي عملي شدن اين موضوع را به حل مساله قبرس موكول كردند. مخالفت اتحاديه اروپا با صدور گاز از تركيه به اروپا و علاقه مندي به انتقال گاز از قبرس و شرق مديترانه به اروپا و تداوم اختلافات دولت قبرس و تركيه، سبب شد تا پروژه گازي East Med به مرحله توافق نهايي نزديك شود.

به نظر مي رسد اتحاديه اروپا براي تقويت امنيت انرژي و تنوع بخشيدن به منابع تامين انرژي خود به دنبال همكاري هاي بيشتري در ساخت اين خط است. به همين منظور موافقت ضمني خود را با حمايت از اجراي اين طرح گازي اعلام داشته و در اين زمينه نيز كمك هاي مالي را نيز در نظر گرفته است. برگزاري چندين جلسه در طول دو سال گذشته در پايتخت هاي مختلف و امضاي تفاهم نامه همكاري ساخت خط لوله گازي East Med در آذر 96 سرانجام سبب شد قبرس، يونان، ايتاليا و رژيم صهيونيستي در اوايل آذرماه سال جاري توافق نامه ساخت و راه اندازي اين پروژه گازي را منعقد سازند.

معرفي پروژه

پروژه East Med به عنوان بزرگ ترين خط لوله گازي زير دريايي شامل خط لوله گازي 2 هزار كيلومتري در عمق 3 هزار متري از سطح درياست. اين خط لوله كه قرار است گاز طبيعي رژيم صهيونيستي و قبرس را به اروپا انتقال دهد از سمت منطقه لوياتان شروع خواهد شد و در ميدان آفروديت قبرس واقع درمنطقه انحصاري و اقتصادي قبرس (EEZ) به ايستگاه فشرده سازي گاز خواهد رسيد، سپس اين خط لوله به جزيره كرت در يونان منتقل و پس از آن، از طريق ايتاليا به اروپا صادر خواهد شد. هزينه ساخت اين پروژه گازي حدود 7 ميليارد دلار برآورد شده و پيش بيني شده كه سالانه بين 10 تا 20 ميليارد مترمكعب گاز به اروپا صادر شود. همچنين براساس پيش بيني هاي صورت گرفته ساخت و اجرايي كردن اين پروژه حدود 5 سال طول خواهد كشيد. براساس برآوردها، ميدان لوياتان رژيم صهيونيستي بيش از 900 ميليارد مترمكعب و ميدان آفروديت قبرس حدود 128 ميليارد مترمكعب ذخاير گازي دارد؛ هر چند انتظار مي رود حوزه تحت كنترل قبرس، ذخاير گازي بيشتري داشته باشد.

قرار است بخشي از هزينه اجراي اين پروژه از سوي اتحاديه اروپا تحت عنوان «برنامه آسان سازي پيوند اروپايي» تامين شود. به همين منظور اتحاديه 100 ميليون دلار براي مطالعات امكان سنجي اين پروژه اختصاص داده است.  در همين حال، برخي منابع خبري عربي گفته اند كه بخشي از حمايت مالي اين پروژه توسط سرمايه گذاران اماراتي تامين خواهد شد. با وجود اين رسانه هاي قبرسي تاكنون نسبت به اين موضوع واكنشي نداشته اند.

موانع اجرايي

هزينه اجراي اين پروژه بالغ بر 7 ميليارد دلار تخمين زده شده است و هزينه توليد يك ميليون BTU بين 6 تا 8 دلار برآورد شده، در حالي كه هم اكنون كشورهاي اروپايي براي هر ميليون BTU گاز روسيه حدود 5/ 4 دلار پرداخت مي كنند. همچنين بسياري از كارشناسان انرژي بر اين باورند كه 7 ميليارد دلار به عنوان هزينه پيش بيني شده اين پروژه يك ارزيابي خوش بينانه است و اين رقم مي تواند با 30 درصد افزايش هزينه روبه رو شود. اختلافات قبرس و تركيه و عدم حل مساله قبرس از يك طرف و هدف تركيه فاقد منابع انرژي كه تمايل دارد به هاب گازي منطقه تبديل شود از طرف ديگر نشان دهنده اين حقيقت است كه اجراي اين پروژه دشواري هاي خاص خود را دارد. به عنوان نمونه در تابستان سال جاري، كشتي هاي جنگي تركيه از حركت سكوي حفاري شركت ENI ايتاليا براي آغاز فعاليت حفاري در بلوك 3 واقع در EEZ جلوگيري كردند. تركيه بارها اعلام كرده تا زماني كه مساله قبرس حل و حقوق بخش ترك جزيره در نظر گرفته نشود، اجازه هيچ فعاليت تحقيقي، حفاري و اكتشافي در EEZ را به شركت هاي خارجي نخواهد داد.

به رغم حمايت شماري از نمايندگان آمريكا از اين خط لوله گازي با هدف مقابله با نفوذ روسيه، به نظر مي رسد اين ديدگاه با سياست هاي انرژي ترامپ هماهنگي نداشته باشد؛ زيرا وي در نظر دارد آمريكا به عنوان يك صادر كننده در بازار جهاني انرژي فعال باشد. سياست اتحاديه اروپا بر حمايت از توليد انرژي هاي تجديدپذير، به ويژه انرژي خورشيدي مي تواند به صورت غيرمستقيم تاثير منفي بر اجراي اين پروژه داشته باشد.نكته مهم در اين ميان اين موضوع است كه با وجود مانور تبليغاتي دولت قبرس بر وجود ذخاير عظيم گازي در EEZ، مشخص نيست حجم ذخاير گازي در اين منطقه به واقعيت نزديك باشد.

جمع بندي

به رغم اينكه تركيه هنگام مذاكرات كشورهاي درگير پروژه و برگزاري نشست هاي سه جانبه، چند بار واكنش هاي تندي به فعاليت هاي انرژي در EEZ نشان داد، بعد از توافق نهايي براي ساخت اين پروژه، هنوز واكنش رسمي به اين موضوع نشان نداده است. با وجود اين به نظر مي رسد تركيه نسبت به اين اقدام موضع سكوت اختيار نخواهد كرد و بي شك در آينده با هشدار هاي تهديدآميز، مزاحمت هاي خود را در توسعه اين پروژه ايجاد خواهد كرد. كما اينكه در تابستان سال جاري با استقرار كشتي هاي جنگي در درياي مديترانه و اجراي مانور نظامي مانع حركت سكوي حفاري شركت اني ايتاليا به سمت بلوك 3 شد. از سوي ديگر توسعه منابع گازي در مديترانه شرقي در حال حاضر به دليل قيمت پايين انرژي در بازار جهاني و برنامه ساير توليد كنندگان براي افزايش سهم خود از بازارهاي جهاني گاز چشم انداز روشني ندارد. رويكرد عمل گرايانه كشورهاي منطقه نشان مي دهد كه نسبت به مواضع خود مصمم هستند. علاوه بر اين با توجه به نياز اتحاديه اروپا براي متنوع ساختن منابع واردات انرژي و در راستاي تقويت امنيت انرژي خود احتمال اينكه اين پروژه آغاز شود و به مرحله بهره برداري برسد بسيار زياد است.


*كارشناس كنسولي-اقتصادي سفارت ايران در نيكوزيارقابت بر سر يك خط لوله گازي


 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 4570 به تاريخ 23/12/97، صفحه 4 (دنيا)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 11 بار

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
فصلنامه رشد آموزش جغرافيا
متن مطالب شماره 123، بهار 1398را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است