|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه دنياي اقتصاد98/1/31: خواب آشفته تحريم نفتي
magiran.com  > روزنامه دنياي اقتصاد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4631
يك شنبه 26 خرداد 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3360
magiran.com > روزنامه دنياي اقتصاد > شماره 4587 31/1/98 > صفحه 1 (صفحه اول) > متن
 
 


خواب آشفته تحريم نفتي
هر دلار افزايش قيمت نفت پنج ميليارد دلار به مصرف كنندگان آمريكايي ضرر مي زند


دنياي اقتصاد : تنها دو هفته تا پايان مهلت معافيت از تحريم خريد نفت ايران زمان باقي است و ترامپ مجددا بر سر دوراهي افزايش فشارها بر ايران يا افزايش قيمت نفت قرار گرفته است. افزايش قيمت نفت ممكن است هزينه هاي بسياري به خصوص در انتخابات پيش رو براي ترامپ داشته باشد. به گزارش اداره اطلاعات انرژي آمريكا، هر دلار افزايش قيمت نفت به افزايش پنج ميليارد دلاري هزينه‎هاي سالانه حمل و نقل در اين كشور منجر خواهد شد. بنابراين رشد بيش از 20 دلاري قيمت نفت از ابتداي سال جاري ميلادي به معناي افزايش بيش از 100 ميليارد دلاري هزينه هاي حمل و نقل براي شهروندان آمريكايي است. در اين ميان به غير از تحريم هاي نفتي ايران، مسائل ديگري در بازار نفت دخيل هستند كه مي توانند قيمت ها را در مسير افزايشي يا كاهشي قرار دهند. افزايش تنش ها در ليبي، تحريم هاي نفتي ونزوئلا، توافق تجاري چين و آمريكا و تغيير قوانين حمل و نقل دريايي عواملي هستند كه مي توانند موجب افزايش قيمت نفت شوند و شانس تمديد معافيت از تحريم هاي نفتي ايران را بيشتر كنند. در مقابل عواملي چون كاهش رشد اقتصاد جهاني، احتمال لغو توافق نفتي اوپك و متحدانش و افزايش توليد نفت شيل عواملي هستند كه مي‎توانند قيمت ها را كاهش دهند و احتمال افزايش فشارها بر ايران را بيشتر كنند.

تحريم ها عليه صادرات نفت ايران  5نوامبر آغاز شد و همزمان با آن آمريكا 8 خريدار نفت ايران را به مدت 6ماه از تحريم ها معاف كرد. از اين 8 خريدار تنها 5 كشور به خريد نفت از ايران در دوران تحريم ادامه دادند و برآورد مي شود اين كشورها در ماه گذشته ميلادي بين 7/ 1 تا 9/ 1 ميليون بشكه در روز از ايران نفت خريداري كرده اند. اما اين كشورها در ماه جاري ميلادي خريد نفت از ايران را كاهش داده اند؛ چراكه آنها منتظر تصميم ترامپ درخصوص تمديد يا عدم تمديد معافيت ها از تحريم نفت ايران هستند. دو هفته ديگر مهلت معافيت ها به پايان مي‎رسد و ترامپ بايد درباره تمديد معافيت ها يا افزايش فشارها بر ايران تصميم گيري كند. دولت ترامپ پيش از اين مدعي شده بود كه معافيت ها در ماه مه تمديد نخواهد شد. به طور مثال حدود يك ماه پيش برايان هوك، نماينده ويژه ترامپ در مسائل مربوط به ايران در همايش سالانه سراويك گفته بود: «شرايط بازار نفت براي به صفر رساندن صادرات نفت ايران مساعد است، يعني مي توان فشارها بر ايران را افزايش داد بدون آنكه نگران افزايش قيمت نفت بود.» اظهارات هوك علاوه بر اينكه نشان از تصميم ترامپ براي فشار حداكثري بر ايران داشت، بر اهميت قيمت نفت در چگونگي تصميمات ترامپ در اين خصوص نيز تاكيد مي كرد. در واقع عواملي كه قيمت نفت را در مسير افزايشي قرار مي دهند، شانس معافيت از تحريم ها را بيشتر مي كنند؛ اما عواملي كه ممكن است قيمت نفت را در مسير كاهشي قرار دهند، مي تواند احتمال تمديد معافيت ها را كاهش دهد.

چرا قيمت نفت براي ترامپ مهم است؟

هرچند كه آمريكا در حال حاضر با توليد بيش از 12 ميليون بشكه در روز بزرگ ترين توليدكننده نفت خام جهان محسوب مي شود، اما همزمان اين كشور ركورد بزرگ ترين مصرف كننده نفت‎خام دنيا را نيز در دست دارد. آن طور كه آمار اداره اطلاعات انرژي آمريكا نشان مي دهد، در سال 2018 اين كشور حدود 4/ 3 ميليارد بشكه بنزين و 5/ 1 ميليارد بشكه سوخت ديزل(گازوئيل) مصرف كرده است. اين آمار نشان مي دهد كه هزينه حمل ونقل بخش مهمي را در سبد هزينه هاي خانوار آمريكايي به خود اختصاص داده است.

آن طور كه جان كمپ، تحليلگر رويترز مي گويد: «برآورد مي‎شود با هر يك دلار افزايش قيمت نفت، 5 ميليارد دلار هزينه هاي تامين سوخت در آمريكا افزايش مي يابد.» قيمت نفت در آمريكا در حال حاضر بيش از 64 دلار بر بشكه است كه حدود 21 دلار نسبت به ابتداي سال بيشتر است، قيمت نفت برنت نيز حدود 20 دلار از ابتداي سال رشد كرده؛ بنابراين مي توان گفت هزينه هاي تامين سوخت حمل و نقل در اين كشور بيش از 100 ميليارد دلار افزايش يافته است. تاثير افزايش هزينه هاي تامين سوخت بر خانوارها و كسب و كار در آمريكا مانند تاثير افزايش 110 ميليارد دلاري ماليات است. در صورتي كه قيمت نفت به 80 دلار برسد، هزينه تامين سوخت در بخش حمل ونقل 150 ميليارد دلار نسبت به ابتداي سال افزايش خواهد يافت.

كمپ بر اين باور است كه افزايش توليد نفت آمريكا بخش زيادي از اين افزايش هزينه ها را جبران مي كند و خالص افزايش هزينه ها در اين كشور تحت تاثير افزايش قيمت نفت به مراتب كمتر از ارقام گفته شده است. بر اساس محاسبات او توليد سالانه3/ 4 ميليارد بشكه نفت در اين كشور به اين معناست كه افزايش قيمت ها درآمد توليدكنندگان داخلي اين كشور را 95 ميليارد دلار افزايش داده است. اين موضوع تا حدود زيادي از هزينه هاي ناشي از افزايش هزينه ها در بخش حمل ونقل را جبران مي كند. اما نكته مورد توجه اين است كه سود ناشي از افزايش قيمت نفت نصيب شركت هاي بزرگ نفتي مي شود و بسياري از خانوارها و كسب وكارهاي كوچك از جمله كشاورزان و شركت هاي حمل و نقل از اين افزايش قيمت ها نه تنها سودي به دست نمي آوردند، بلكه تحت فشار افزايش هزينه‎ ها نيز قرار مي گيرند. اين موضوع براي ترامپ كه در تلاش است در انتخابات رياست جمهوري آمريكا بار ديگر انتخاب شود، موضوع نگران كننده اي است و روشن مي كند كه چرا ترامپ با توييت هاي پياپي درخصوص بازار نفت در پي پايين نگه داشتن قيمت ها است. در ادامه 7 مولفه اثرگذار بر قيمت نفت كه مي تواند بر تمديد يا عدم تمديد معافيت از تحريم هاي ايران موثر باشد، آورده شده است.

درگيري هاي ليبي

ليبي سال ها است كه درگير جنگ داخلي است و اين موضوع به نوسانات شديد در توليد نفت اين كشور منجر شده است. اختلافات داخلي در ليبي از سال 2011 همزمان با سقوط حكومت معمر قذافي آغاز شد، انقلابيون و مخالفان حكومت قذافي بر سر دست گرفتن قدرت اختلافات شديدي با هم داشتند. از اين رو در هفت سالي كه از سقوط قذافي گذشته، ليبي با پارلمان هاي موازي، دولت هاي موازي، ارتش هاي موازي، حدود 1500 گروه شبه نظامي، دو كودتاي ناموفق و يك جنگ داخلي تمام عيار روبه رو بوده است. همراستا با افزايش و كاهش اختلافات داخلي در ليبي، توليد نفت اين كشور نيز نوسانات شديدي را تجربه كرد. پيش از بحران ها بيش از 6/ 1 ميليون بشكه در روز بود، اما در سال هاي آشوب و جنگ داخلي توليد نفت ليبي به حدود 200 هزار بشكه در روز سقوط كرد. با اين حال در يك سال گذشته دولت مركزي با مخالفان خود به توافق نسبي بر سر صادرات نفت دست يافته و اين موضوع به افزايش توليد نفت ليبي به حدود يك ميليون بشكه در روز منجر شده بود. اما در هفته هاي اخير مجددا ليبي به صحنه قدرت نمايي نيروهاي مختلف داخلي بدل شده و بسياري از كارشناسان اين احتمال را مطرح مي‎ كنند كه اين كشور در آستانه يك جنگ داخلي تمام عيار كه دومين جنگ داخلي اين كشور ظرف 8 سال گذشته است قرار دارد. تحليلگر موسسه PVM OIL در اين خصوص مي گويد: «به نظر من بزرگ ترين ريسك كنوني بازار نفت ناآرامي‎ها در ليبي است.» او افزوده است: «توليد نفت در اين كشور هنوز مختل نشده است، اما من معتقدم در صورتي كه ژنرال حفتر به طرابلس حمله كند، ريسك كاهش عرضه نفت ليبي اجتناب ناپذير خواهد بود.»

تحريم‎ هاي نفتي ونزوئلا

بحران اقتصادي و مديريتي در ونزوئلا كه به كاهش عرضه نفت اين كشور منجر شده موضوع تازه اي نيست. توليد نفت اين كشور در سال 2014 حدود 4/ 2 ميليون بشكه در روز بوده اما ونزوئلا در آخرين ماه سال 2018 حدود 1/ 1 ميليون بشكه در روز نفت استخراج كرده است. اما آنچه در ماه هاي اخير كاراكاس با آن مواجه شده و افت توليد نفت ونزوئلا را تسريع بخشيده تحريم‎هاي آمريكا عليه صنعت نفت ونزوئلا است. واشنگتن هر گونه مبادله نفتي بين شركت هاي پالايشي آمريكايي با شركت ملي نفت ونزوئلا(PDVSA) را ممنوع كرده است. آن طور كه گزارش ماهانه اوپك نشان مي دهد در آخرين ماه ميلادي يعني آوريل توليد نفت ونزوئلا به 732 هزار بشكه در روز كاهش يافته است كه نسبت به ژانويه بيش از 400 هزار بشكه در روز كاهش را نشان مي دهد. بنابراين ونزوئلا يكي از ريسك‎هاي پيش روي سمت عرضه بازار نفت است كه به افزايش قيمت نفت در بازار كمك مي كند.

توافق تجاري چين و آمريكا

از اوايل سال گذشته ميلادي، آمريكا با اعمال تعرفه واردات برخي فلزات از چين آغاز جنگ تجاري با اين كشور را كليد زد. جنگ تجاري بين اين دوكشور كه از بزرگ ترين اقتصادهاي جهان محسوب مي‎شوند به كاهش رشد اقتصاد جهاني و ايجاد بحران در برخي اقتصادهاي نوظهور منجر شده بود. كاهش رشد اقتصادي به معناي كاهش تقاضا براي نفت و افت قيمت اين كالا محسوب مي شود. اما از ابتداي سال جاري ميلادي دو كشور مذاكرات فشرده اي را براي رسيدن به توافقي نهايي آغاز كرده اند. آن طور كه مقامات دو طرف اعلام مي كنند، مذاكرات تا كنون مساعد بوده و رسيدن به يك توافق نهايي قريب الوقوع است. در صورتي كه مذاكرات آن طور كه اعلام مي شود به توافق نهايي منجر شود، مي توان انتظار داشت كه بر افزايش رشد اقتصاد جهاني منجر شود و به بهبود قيمت نفت كمك كند.

توافق نفتي اوپك و غيراوپك

اوپك و برخي كشورهاي غيرعضو اين سازمان از ابتداي سال جاري ميلادي توافقي براي كاهش عرضه 2/ 1 ميليون بشكه در روز آغاز كرده اند. هدف از اين توافق كاهش مازاد عرضه موجود در بازار و بهبود قيمت نفت بود كه در اواخر سال 2018 به حدود 50 دلار در بشكه كاهش يافته بود. قرار است اين توافق تا پايان شش ماه اول سال جاري ميلادي اجرايي شود و حتي مقامات سعودي به عنوان متوليان اين توافق از احتمال تمديد آن تا پايان سال سخن گفته بودند. با اين حال عربستان به عنوان بزرگ ترين متحد آمريكا در منطقه غالب سياست هاي خود را با آمريكا هماهنگ مي كند. حدود يك سال پيش اين كشور براي هماهنگي با واشنگتن كه از برجام خارج شده و از هدف قراردادن توقف كامل صادرات نفت ايران مي‎گفت، توافق نفتي اوپك و غيراوپك را كه در دسامبر 2016 تصويب شده و قرار بود حداقل تا پايان 2018 اجرايي شود، منحل كرده بود.

در حال حاضر نيز گفته مي شود ترامپ مذاكرات پشت پرده گسترده اي را با بن سلمان، وليعهد عربستان سعودي آغاز كرده تا او را براي همراهي دوباره رياض با واشنگتن و افزايش توليد نفت اين كشور متقاعد كند. با اين حال در حال حاضر عربستان خود با كسري شديد بودجه مواجه است. اين كشور قيمت نفت در بودجه سال جاري خود را بيش از 80 دلار در نظر گرفته و با هزينه هاي گوناگوني از جمله هزينه هاي اجتماعي براي سرپوش گذاشتن بر نارضايتي هاي داخلي و همچنين هزينه هاي جنگ در يمن مواجه است. از اين رو ممكن است مانند گذشته به راحتي نتواند با آمريكا براي افزايش فشارها بر ايران همراهي كند. به خصوص اينكه نتيجه همكاري اين كشور و افزايش عرضه آن در سال گذشته كاهش قيمت نفت از حدود 86 دلار بر بشكه به حدود 50 دلار در كمتر از سه ماه بود. جان كمپ، تحليلگر بازار نفت در خبرگزاري رويترز بر اين باور است كه اگر معافيت از تحريم هاي نفتي ايران در روزهاي آينده تمديد نشود نشان از اين دارد كه عربستان مجددا به آمريكا وعده همراهي براي افزايش فشارها بر تهران را داده است و در صورتي كه رياض در اين مسير با آمريكا همراهي نكند ترامپ ناگزير به تمديد معافيت ها خواهد بود.

رشد توليد نفت شيل

رشد توليدات نفت آمريكا به يقين يكي از مهم ترين ابزارهاي كاخ سفيد براي تحريم نفت ايران بوده است. اين موضوعي است كه مقامات آمريكايي در همايش سالانه سراويك در هيوستون كه حدود يك ماه پيش برگزار شد بر آن تاكيد كردند. مايك پمپئو، وزير امور خارجه اين كشور در اين همايش گفته بود: «فراواني اكتشافات جديد نفت و گاز شيل، دست ما را در سياست خارجي تحكيم خواهد كرد و رونق صادرات نفت و گاز آمريكا به اين كشور اجازه مي دهد تقاضاي انرژي را كه زماني توسط رقيبان ژئوپليتيك  اين كشور برآورد مي شد، تامين كند.» علاوه بر پمپئو، كارشناساني چون دنيل يرگين، نويسنده، سخنران، كارشناس انرژي و مورخ اقتصادي آمريكايي كه در حال حاضر به عنوان معاون مديرعامل در موسسه IHS Markit مشغول به كار است، بر اين باور است كه بدون رشد توليد نفت آمريكا، تحريم نفتي ايران چه در دولت ترامپ چه در دولت اوباما امكان پذير نبود.

آمار نيز بر موثر بودن افزايش توليد نفت شيل بر سياست خارجي آمريكا مبني بر افزايش فشارها بر ايران تاكيد دارند. بر اساس آمار منتشر شده از سوي اداره اطلاعات انرژي آمريكا، توليد نفت اين كشور كه در زمان خروج ترامپ از برجام حدود 7/ 10 ميليون بشكه در روز بوده در زمان اجرايي شدن تحريم ها در ماه نوامبر به بيش از 7/ 11 ميليون بشكه در روز رسيد. در واقع توليد نفت اين كشور در فاصله 6 ماهه حدود يك ميليون بشكه در روز افزايش يافته كه نزديك به كاهش صادرات نفت ايران در اين بازه زماني است. رشد توليد آمريكا از نوامبر ادامه يافته و در حال حاضر به بيش از 1/ 12 ميليون بشكه در روز رسيده است. همچنين پيش بيني مي‎شود توليد نفت شيل تا پايان سال از مرز 13 ميليون بشكه در روز عبور كند و اين ابزار مهمي در دست آمريكا براي افزايش فشارها بر ايران خواهد بود.با اين حال برخي كارشناسان اعلام مي كنند كه به دليل محدوديت هاي زيرساختي رشد توليد نفت اين كشور در ماه هاي آينده كند خواهد شد. اين احتمال ممكن است، ترامپ را در تصميم گيري درخصوص افزايش فشارها بر صادرات نفت ايران محتاط تر كند.

تغيير قوانين دريايي

در اين ميان اما افزايش قيمت نفت سنگين و ترش يكي از موضوعاتي است كه كار را براي دولت ترامپ دشوارتر كرده. در واقع هرچند توليد نفت شيل آمريكا افزايش يافته اما اين نوع نفت كاملا با نفت هايي كه از بازار حذف شده (ايران، ونزوئلا، اوپك) متفاوت است. از اين رو سال گذشته شاهد افزايش فاصله قيمت نفت آمريكا و برنت دو شاخص نفتي كه اولي به عنوان نماينده نفت سبك و دومي نماينده نفت متوسط و نيمه سنگين محسوب مي شود، بوديم. افزايش مصرف سوخت ديزل و كاهش توليد اين نوع فرآورده به دنبال كاهش عرضه نفت سنگين از مهم ترين دلايل اين اتفاق عنوان مي‎شد. در اين ميان اما تغيير قوانين دريايي و اعمال آن از ابتداي سال 2020 موضوعي است كه چشم انداز قيمت نفت سنگين را افزايشي كرده است. بر اساس قوانين جديد، استفاده از سوخت نفت كوره كه آلودگي بسيار شديدي دارد در حمل و نقل دريايي ممنوع خواهد شد. از آنجا كه پيش بيني مي‎شود بخش مهمي از نفت كوره توسط ديزل جايگزين شود، بسياري بر اين باورند كه تقاضا براي نفت سنگين افزايش خواهد يافت و اين موضوع تا حدودي در قيمت هاي كنوني نفت ديده شده است. از پالايش نفت سنگين درصد بيشتري سوخت ديزل نسبت به پالايش نفت سبك به دست مي آيد. كمبود عرضه ديزل در گزارش‎هاي اداره اطلاعات انرژي آمريكا و شوراي مشاوران اقتصادي رئيس جمهور آمريكا از تاثير قوانين جديد دريايي بر بازار نفت ديده شده است كه همگي حكايت از نگراني از كمبود بيشتر نفت سنگين دارد. اين موضوع خود مي‎تواند به عنوان اهرمي براي احتياط ترامپ براي افزايش فشارها بر ايران عمل كند.

كاهش رشد اقتصاد جهاني

در ماه هاي اخير نشانه هايي مبني بر كاهش رشد اقتصاد جهاني ظهور كرده است. گزارش اخير صندوق بين المللي پول بر اين موضوع تاكيد دارد كه عواملي چون جنگ تجاري آمريكا و چين، خروج بريتانيا از اتحاديه اروپا و سياست‎ هاي پولي فدرال رزرو(بانك مركزي آمريكا) به رشد اقتصاد جهاني لطمه زده است. صندوق بين المللي پول رشد اقتصاد جهاني در سال 2019 را حدود 3/ 3 درصد برآورد كرده؛ در حالي كه در گزارش قبلي اين سازمان مقدار رشد اقتصادي 5/ 3 درصد پيش بيني شده بود. رشد اقتصاد جهاني در سال گذشته نيز 6/ 3 درصد برآورد مي شود. با وجود مذاكرات صلح بين چين و آمريكا، كارشناسان بر اين باورند كه عوامل بسياري رشد اقتصاد جهاني را در مسير كاهشي قرار داده است. كاهش رشد اقتصادي به معناي كاهش تقاضا و كاهش قيمت نفت در بازارهاي جهاني است.

خواب آشفته تحريم نفتي


 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 4587 به تاريخ 31/1/98، صفحه 1 (صفحه اول)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 39 بار

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
نشريه مطالعات قرائت قرآن
متن مطالب شماره 10، بهار و تابستان 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است