|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه جام جم98/2/4: زنجير سودجويي بر بازوان پرتوان نفتي
magiran.com  > روزنامه جام جم >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 5410
چهار شنبه 29 خرداد 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID2835
magiran.com > روزنامه جام جم > شماره 5366 4/2/98 > صفحه 15 (زندگي: دانش) > متن
 
      


زنجير سودجويي بر بازوان پرتوان نفتي
جام جم از موفقيت محققان جهاد دانشگاهي در توليد بازوهاي بارگيري نفتي و مشكلات توسعه اين فناوري در كشور گزارش مي دهد

نويسنده: عسل اخويان طهراني

نفت از زمان كشف تاكنون از مهم ترين منابع انرژي در تمام دنيا محسوب مي شود و همواره تاثير شگرفي بر اقتصاد جهان، سياست گذاري ها و جنگ ها داشته است. اقتصاد ايران نيز به دليل موقعيت جغرافيايي و قرارگيري در منطقه نفت خيز خاورميانه بيشتر از بسياري از كشورها در تعامل با اقتصاد نفتي دنيا قرار دارد. به همين جهت تجهيزات نفتي و امكانات بهره برداري بهينه همواره از اهميت ويژه اي در كشور ما برخوردار بوده است. اگرچه تاكنون برخي كشورهاي بزرگ دنيا از دانش فني مورد نياز براي ايجاد تاسيسات مورد نياز براي چاه هاي نفتي و بارگيري نفت توانسته اند بر كشورهاي نفت خيز سلطه داشته باشند، محققان پر تلاش كشور، با اتكا به دانش و توانمندي خود، توانسته اند هر روز بيشتر از گذشته دست دشمنان كشور را از اين منابع اقتصادي كوتاه كنند. يكي از مهم ترين تجهيزات مورد نياز براي تجارت نفتي، بازوهاي بارگيري نفتي است كه كاربرد وسيعي در بارگيري محصولات نفتي اعم از نفت خام تا فرآورده هاي ثانويه آن مانند بنزين دارد. گروهي از پژوهشگران جهاد دانشگاهي دانشگاه علم وصنعت پس از چند سال تلاش پياپي چند ماهي است توانسته اند، بازوي بارگيري نفتي ساخت ايران توليد كنند. اين بازو تابستان گذشته در جزيره خارگ نصب و بهره برداري از آن آغاز شد. گفتني است اين محصول آذر 97 با حضور دكتر اسحاق جهانگيري، معاون اول رئيس جمهور، در ميان طرح هاي نوآورانه جهاد دانشگاهي رونمايي شد. با اين حال مهندس حميد گودرزي، سرپرست اين پروژه بزرگ در گفت وگو با جام جم مي گويد با وجود بومي سازي دانش فني ساخت اين سازه مهم نفتي، هنوز اراده جدي براي بهره گيري وسيع از اين فناوري ايراني در سكوهاي نفتي كشور ديده نمي شود. بازوهاي بارگيري و تخليه محصولات نفتي راه ارتباطي بين مخزن محصول نفتي به نفتكش هستند. از آنجا كه نفتكش ها به سه دسته دريايي، ريلي و زميني تقسيم بندي مي شوند، بازوهاي بارگيري نيز متناسب با نوع نفتكش ساختار متفاوتي خواهد داشت. بازوي بارگيري دريايي معمولا از لحاظ ابعاد و همچنين ويژگي هاي مورد نياز، طراحي و ساخت پيچيده اي دارد. به همين جهت دانش فناوري ساخت اين بازوي بارگيري فقط در اختيار چند كشور پيشرفته مانند آلمان، فرانسه، هلند و ايالات متحده قرار دارد. محققان جهاددانشگاهي علم وصنعت نيز با توجه به اهميت سازه هاي نفتي در كشور و هزينه هاي بسيار بالاي مورد نياز براي واردات و تامين قطعات اين دستگاه از كشورهاي خارجي طرحي براي طراحي بازوهاي بارگيري دريايي را به سفارش شركت پايانه هاي نفتي ايران در سال 90 ارائه كردند كه در نهايت به ساخت اين بازو و بهره برداري از آن در سال گذشته منجر شد.

از طراحي خلاقانه تا سنگ اندازي عامدانه

حميد گودرزي، سرپرست اين طرح تحقيقاتي، در مورد طراحي اين بازو به جام جم مي گويد: «ما براي طراحي اين سازه اگرچه از دانش فني موجود در دنيا تجربه كسب كرديم، اما به هيچ عنوان از مهندسي معكوس بازوهاي موجود استفاده نكرديم. اين بازو تلفيقي از ويژگي هاي مثبت و مزيت هاي هر يك از نمونه هاي خارجي موجود در بازار است، اما مشابه عيني هيچ بازوي بارگيري در دنيا نيست. اگرچه اصول طراحي به كار رفته در اين بازو نيز از اصول استاندارد بازوهاي بارگيري نفتي تبعيت مي كند، اما در نهايت بازويي با ويژگي ها و ساختاري منحصر به فرد است.»

وي در ادامه تصريح مي كند: «اين طراحي در سه مرحله طراحي مفهومي، پايه و جزئي با موفقيت در طول يك سال زير نظر معاونت پژوهش و توسعه شركت ملي نفت ايران انجام شد. پس از انجام مراحل طراحي و تاييد كارفرما، در اوايل سال 91 اين طرح تحقيقاتي وارد مرحله ساخت شد. در اين مرحله شركت پايانه هاي نفتي ايران به عنوان بازوي اجرايي شركت ملي نفت، وارد قرارداد با جهاد دانشگاهي شد. براساس يكي از بندهاي اين قرارداد، دقت طراحي انجام شده و كارايي سازه پس از ساخت را بايد يك شركت خارجي متخصص و معتبر در حوزه توليد بازوهاي بارگيري نفتي تاييد مي كرد. اما از آنجا كه اين فناوري بسيار حساس و سودآور است، برخلاف مكاتبات بسيار زيادي كه با شركت هاي مختلف خارجي مانند آلمان، هلند، فرانسه و نمايندگي هاي شركت هاي آمريكايي و انگليسي در هند انجام شد، همگي به بهانه شرايط تحريم از انجام اين همكاري سر باز زدند.»

ويژگي هاي منحصر به فرد

در برخي بازوهاي بارگيري نفتي كه سازه به صورت يكپارچه ساخته و نصب مي شود، يكي از معضلات اصلي، تجهيزات موردنياز براي جابه جايي و نصب اين سازه هاي بسيار بزرگ و سنگين است. از ويژگي هاي منحصر به فرد اين بازوي ساخت جهاد دانشگاهي مي توان به سهولت نصب بازو به دليل سبك تر بودن آن اشاره كرد. سرپرست اين پروژه مهم تحقيقاتي در اين رابطه تصريح مي كند: «در ساخت اين سازه از تجارب مختلف به دست آمده از بازوهاي نفتي خارجي بهره گيري شد تا بتوانيم با استفاده از مواد اوليه با كيفيت و سبك، بازويي كم وزن تر با عمري طولاني تر و كاهش هزينه هاي تعميرات و نگهداري توليد كنيم. در عين حال موارد مهم براي حفظ ايمني اين سازه به شدت رعايت شده است.»

گودرزي در ادامه با اشاره به همكاري با چند شركت ايراني براي تامين برخي از قطعات اين سازه مي‎افزايد: «از ديگر نكات مثبت اين سازه، استفاده حداكثري از تجهيزات استاندارد و باكيفيت ايراني است. ما سعي كرديم تا جايي كه امكان پذير است اولويتمان استفاده از توانمندي هاي موجود در كشور باشد. نرم افزار كنترل كننده اين بازو نيز حاصل تلاش متخصصان ما در زمينه فناوري اطلاعات و هوش مصنوعي است، كه اين امكان را به كارفرما مي دهد كه محدوده كنترل دستگاه را از نيمه خودكار تا تمام خودكار تغيير دهد.»

ساخت نمونه اوليه، راه حل جايگزين

سرپرست طرح ساخت بازوي بارگيري نفتي درباره محصول توليدشده به جام جم مي گويد: «در شرايط تحريم فعلي راهي نداشتيم به جز اين كه كارفرما يا همان شركت پايانه هاي نفتي ايران را قانع كنيم به جاي تاييد كيفيت محصول از جانب شركت هاي خارجي، ابتدا نمونه كوچك تري از بازوي بارگيري نفتي را به عنوان نمونه پايلوت بسازيم و در صورت تاييد عملكرد و كارايي مورد نظر، وارد مرحله ساخت سازه اصلي شويم.»

وي با اشاره به ساختار كلي بازوهاي بارگيري نفتي مي افزايد: «اين بازوها مانند ربات هاي بسيار بزرگي هستند كه از سه بخش اصلي تشكيل شده اند. بخش اول ساختار مكانيكي يا همان بدنه بازو است، بخش ديگر آن، قسمت حركتي و شيرآلات كنترل هيدروليك است و بخش سوم كه مهم ترين بخش بازوي بارگيري است، قسمت كنترل بازو يا مغز فرمان دهنده است. در نتيجه با ساخت نمونه پايلوت، عملكرد مهم ترين بخش هاي بازو كه بخش كنترل و حركت بازو است مي تواند به خوبي مورد بررسي قرار بگيرد و فقط ابعاد بدنه تغيير خواهد كرد.»

اين بازوي پايلوت در سال 92 در مجتمع شهداي جهاد دانشگاهي رونمايي شد. پس از انجام بررسي ها و كسب تاييدهاي لازم، مرحله ساخت بازوي اصلي از اوايل سال 93 آغاز و در مدت كمتر از دو سال تكميل شد. در طي مراحل ساخت مشاوراني از شركت پايانه هاي نفتي ايران نيز مشاوره هايي را براي بهبود روند پيشرفت اين پروژه ارائه كردند. حتي پس از پايان ساخت ابتدا اين بازو در كارگاه ساخت به صورت كامل نصب شد و مورد بازديد متخصصان شركت كارفرما قرار گرفت و اصلاحات مورد نياز روي آن مجددا پياده سازي شد. پس از اتمام مراحل ساخت، بازوي ساخته شده از تمام آزمون هاي استانداردي كه مطابق با پروتكل هاي جهاني استانداردهاي سازه هاي دريايي (OCIMF)  طراحي شده بودند، سربلند بيرون آمد.

كم لطفي به بازوي نفتي جزيره خارگ

اين بازوي نفتي كه به گفته گودرزي با كمك دانش محققان كشور در مدت دو سال به صورت كامل ساخته شد و از اوايل سال 95 آماده بهره برداري بوده، تا تابستان 97 بهره برداري نشده بود. گودرزي دليل اين وقفه نسبتا طولاني را فراهم نبودن شرايط نصب و بهره برداري از اين بازو در اسكله بارگيري مي داند و مي افزايد: «اين بازو در تابستان 96 در جزيره خارگ نصب شد اما از سال 96 تا 97 به دليل عمليات نگهداري و بازسازي اسكله خارگ امكان پهلو گرفتن كشتي ها و بهره برداري از اين بازو وجود نداشت.»

وي مي افزايد: «انجام طرح هاي عملياتي در چنين سطحي براي بار اول در كشور، اهميت ويژه اي دارد و به همين دليل مراحل پيشروي و تاييد آن نمي تواند خيلي سريع و بي محابا طي شود. ما در اين طرح اگر حمايت برخي از متخصصان و كارشناسان شركت پايانه هاي نفتي كه براي پيشبرد كشور تمام توان خود را به كار مي برند نداشتيم، شايد هيچ وقت موفق به نصب و بهره برداري از اين بازوي نفتي نمي شديم.» گودرزي تصريح مي كند: «يكي از مشكلاتي كه در كشور با آن دست به گريبان هستيم، نبود اعتماد كافي به دانش و تخصص محققان كشور و توليدات بومي است. البته بخشي از كم لطفي ها به محصولات داخلي نيز به دليل سودجويي برخي افراد است كه منافع خود را در نياز كشور به واردات مي دانند. »

سرپرست طرح ساخت بازوي بارگيري نفتي با اشاره به افرادي كه در اين پروژه بزرگ جهاد دانشگاهي همكاري داشتند توضيح مي دهد: «گروه اجرايي اين طرح شامل گروه شش نفره مديريت پروژه است با تيم طراحي كه باهشت متخصص در رشته هاي مرتبط با حوزه مكانيك همكاري داشتند. در ادامه براي ساخت اين سازه نيز تيم 15 نفره اي همكاري كرده اند.»

به گفته گودرزي، اين گروه تحقيقاتي به راحتي توانايي توليد تعداد بيشتري از بازوهاي نفتي را دارد كه مي تواند به صورت مستقيم و غيرمستقيم براي گروه هاي شغلي متنوعي از مهندسي مكانيك و برق تا جوشكارهاي حرفه اي در كشور اشتغال زايي بسياري فراهم كند، اما هنوز همكاري هاي لازم براي اعتماد به اين توانمندي ملي وجود ندارد و همچنان خريد اين تجهيزات از خارج از كشور ادامه دارد. وي مي افزايد: « در حال حاضر با اين كه توليد انبوه نداريم، توانسته ايم نمونه ايراني را 25درصد ارزان تر توليد كنيم و اين تفاوت قيمت زماني كه توليد افزايش يابد مي تواند حتي به 50درصد نيز افزايش يابد كه صرفه جويي ارزي قابل توجهي براي كشور به همراه خواهد داشت.»

وي تصريح مي كند: «اين نامهرباني در حالي است كه در شرايط كنوني نه فقط خريد سازه هاي بزرگ و حساس صنايع نفتي با دشواري هاي زيادي همراه است، بلكه نگهداري و تعميرات آنها نيز با سختي هاي زيادي روبه روست. در حال حاضر شركت هاي خارجي حاضر به ارائه خدمات پس از فروش به كشورمان نيز نيستند.»

زنجير سودجويي بر بازوان پرتوان نفتي


 روزنامه جام جم، شماره 5366 به تاريخ 4/2/98، صفحه 15 (زندگي: دانش)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 4 بار
    



آثار ديگري از " عسل اخويان طهراني"

  اوتيسم؛ آشنايي كه غريب است / از نشانه ها و درمان بيماري شايع اختلال عصبي چه مي دانيد؟
عسل اخويان طهراني، جام جم 21/6/97
مشاهده متن    
  10 شگرد زمان بندي آقاي «ماسك» / ايلان ماسك، مشهورترين كارآفرين جهان و مالك اسپيس ايكس و تسلاموتورز چگونه برنامه هاي كاري فشرده خود را تنظيم مي كند؟
عسل اخويان طهراني، جام جم 18/6/97
مشاهده متن    
  از مكانيك سيالات تا درمان ناباروري مردان / گفت و گوي جام جم با دكتر رضا نصرتي، برگزيده نوزدهمين جشنواره ناباروري رويان در 2 حوزه ناباروري مردان و جنين شناسي
عسل اخويان طهراني، جام جم 17/6/97
مشاهده متن    
  10نكته حال خوب كن / تغيير در سبك زندگي، كليد تناسب اندام و زندگي سالم
عسل اخويان طهراني، جام جم 13/6/97
مشاهده متن    
  نقشه راه تحقيقات پزشكي از مسير ژن درماني / جام جم از مراسم پاياني نوزدهمين جشنواره بين المللي رويان و اهداي جايزه علمي دكتر كاظمي به محقق نامدار ايتاليايي گزارش مي دهد
عسل اخويان طهراني، جام جم 12/6/97
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
ماهنامه صنعت لوله
متن مطالب شماره 109، خرداد 1398را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است