|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه جام جم98/2/4: سازه هاي غرق آبي!
magiran.com  > روزنامه جام جم >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 5407
يك شنبه 26 خرداد 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID2835
magiran.com > روزنامه جام جم > شماره 5366 4/2/98 > صفحه 16 (زندگي: ايران) > متن
 
      


سازه هاي غرق آبي!
هنوز از ميزان خسارات وارده به اثر جهاني شوشتر برآورد دقيقي به عمل نيامده است

نويسنده: مجتبي گهستوني

نمي شود وضعيت بناها و محوطه هاي تاريخي خوزستان را كه به واسطه بارش ها و سيلاب اخير زير آب رفته اند يا از سيلاب تاثير پذيرفته اند، به درستي شرح داد و از ميزان آسيب ديدگي آنها برآورد دقيقي داشت. سازه هاي آبي شوشتر هم از جمله همين آثار هستند كه نگراني بابت آسيب ديدگي آنها بسيار زياد است، براي همين با هياتي از كارشناسان ميراثي سري به اين سازه ها در شهرستان شوشتر زديم تا از نزديك وضعيت آنها را پايش و رصد كنيم. براي درك بهتر شرايط سازه هاي آبي تاريخي شوشتر ابتدا بهتر است از بالادست اين سازه هاي آبي درگير سيلاب، آنها را رصد كرد.

سازه هاي آبي شوشتر مجموعه اي است از 13سازه و بناي آبي كه همه با هم و در يك پرونده به نام نظام توانمند آبي تاريخي شوشتر به ثبت جهاني رسيده اند. اين سازه ها در بازه زماني از دوران هخامنشيان تا ساسانيان و اوايل دوره اسلامي ساخته شده و علاوه بر اين كه كاربري آسياب آبي دارند، نقش مهمي در كنترل و هدايت آب كارون ايفا مي كنند.

قصه از گرگر  و شطيط آغاز مي شود

يكي از اين 13 سازه آبي، بند ميزان است. بند ميزان اكنون خود بسيار تحت تاثير سيلاب و طغيان كارون است، طوري كه تا همين چند وقت پيش كاملا زير آب رفته بود. رودخانه كارون در شوشتر، از بند ميزان به دو قسمت رود «گرگر» و رود «شطيط» تقسيم مي شود. تمام سازه هاي آبي تاريخي و ثبت ملي و جهاني شده شوشتر، در اين دو رود حيات دارند.

سال هاي نه چندان دور تابستان كه از راه مي رسيد، كودكان و بزرگسالان از بند ميزان، در رود گرگر يا حتي شطيط به درون آب شيرجه مي زدند و شنا مي كردند، اما در يك دهه اخير كه خشكسالي امان خوزستان را برديده، كارون با شاخه هاي شطيط و گرگر كم آب بود و آب به پايين ترين سطح رسيده بود، به گونه اي كه ديگر شخصي از روي بند ميزان شيرجه نمي زد. اما حالا نه تنها كارون بيش از حد استاندارد و ظرفيتش پر آب شده، بلكه سازه هاي آبي در طول شامل بندها، تونل ها، تنوره ها و آسياب ها در محوطه آبشارها بعد از «پل بند گرگر»، به شدت تحت فشار آب ورودي است.

كارخانه برق نمكي بي سرپناه شد

از جمله اين بناهاي متاثر از سيلاب، بناي موسوم به «كارخانه برق نمكي» است كه بخشي از سازه هاي آبي ثبت جهاني محسوب مي شود و با ريزش سقف مواجه و تخريب شده، اما تا به امروز گزارش آن منتشر نشده است. ناپايداري ديواره غربي آبشارها محرز است و حجم ورودي بسيار زياد سيلاب و فاضلاب كه نخاله هاي بسيار همراه دارد نيز در بخش بخش اين مجموعه ثبت جهاني نفوذ كرده و قطعا با كاهش آب بعدها مي توان متوجه شد چه ميزان خسارت به آسياب هاي موسوم به سيكا، دوپلون، نمكي، مشاك و... وارد شده است. در چنين شرايطي مسوولان ميراث فرهنگي تصميم گرفتند بازديد از اين مجموعه را براي حفظ پايداري اثر و نجات جان مردم ممنوع اعلام كنند. اما بند باستاني «ماهي بازان» هم يكي ديگر از سازه هاي آبي مهم شوشتر است كه با ضربه سيلاب و نخاله ها و چوب هايي كه همراه آب سرازيرند خسارت هايي ديده است، بگذريم كه در طول مسير رود، آثار و پل بندهاي ديگري هم وجود دارد كه با آسيب هايي مواجه شده اند.

خطر تخريب عسكر مكرم باستاني

اما شهر تاريخي «عسكر مكرم» كه سراسر محوطه و تپه باستاني است و در جوار شاخه گرگر قرار دارد، ازدوران ساساني تاكنون تحت تاثير رودخانه بوده است. سيلاب هاي بي امان اما باعث شده تا سازه هاي معماري اين شهر كه با هر سيلابي شسته مي شود، آسيب جدي ببيند. موضوع نگران كننده اي كه هر بار بايد شاهد فروريختن بخش هايي از سازه هاي اين شهر درون رود باشيم، بدون اين كه چاره اي براي حفاظت آن انديشه شود. درواقع افزايش دبي آب رودخانه ها، باعث سرريز شدن آب در مسيل ها و ايجاد شكاف در بسترهايي شده كه سست هستند و با شدت سيلاب شكاف برمي دارند، كه اين مهم باعث مي شود آب به سطح پايين محوطه هاي باستاني نفوذ كند. اين پديده نگران كننده كه هم اكنون به تخريب ديواره هاي شهر باستاني منجر شده را مي توان در پيرامون روستاي «جليعه» مشاهده كرد.

آثار غرق شده

در پيرامون رود گرگر شوشتر باز هم مي شود شواهدي از آثار تاريخي را در مكان هايي مثل «مدينه» و «نقيشات يك و 2» و بندقير كه سازه هاي آبي محسوب مي شوند و همواره با ضربه هاي بي امان سيلاب آسيب مي بينند، مشاهده كرد. آثار نام برده در حال حاضر زير آب هستند. سازه هاي آبي و باغ خان در شوشتر هم كه از مجموعه هاي مهم تاريخي اين شهر محسوب مي شوند و در سراشيبي و هم سطح رودخانه قرار دارند با تاثيرپذيري زيادي از سيلاب مواجه شده و آسيب هايي ديده اند.  

پل شادروان هم زخمي سيلاب است

در شاخه شيطيط رودخانه كارون، بناي «پل ساساني شادروان» قرار دارد. بخش هايي از اين پل كه در طول دهه هاي بسيار با تخريب هايي مواجه شده اين بار با ضربه ها و فشار بي امان سيلاب دچار تخريب هايي شده. از آنجا كه سيلاب از بالادست با خود بيشه ها و جنگل ها را تخريب و تنه هاي درخت را مي شكند و با خود به پايين دست مي آورد، همين مساله تخريب بناهاي آبي تاريخي در كنار سيلاب را شدت مي بخشد.  اما از جمله سازه هاي آبي كه بي تاثير از سيلاب بوده يا با تخريب هاي اندك مواجه شده، بخش هايي از تاسيسات آبي قلعه سلاسل و نهر داريون است.

فعلا وضعيتشان مشخص نيست

در اين ميان محوطه ها و تپه هاي باستاني بسياري از جمله تپه بندقير، كوره هاي عله بندقير، تپه هاي بلور، سردارآباد، عبدالامير در معرض سيلاب قرار دارند كه امكان بررسي ميزان آسيب و برآورد هزينه تا زمان فرونشست سيلاب و بازگشايي مسيرهاي دسترسي امكان پذير نيست.

سازه هاي غرق آبي!


 روزنامه جام جم، شماره 5366 به تاريخ 4/2/98، صفحه 16 (زندگي: ايران)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 3 بار
    



آثار ديگري از " مجتبي گهستوني"

  خوزستان سينما ندارد، سالن دارد! / به مناسبت روز ملي سينما
مجتبي گهستوني، اعتماد 21/6/97
مشاهده متن    
  خانه هايي با مشعل هاي هميشه روشن / نفت سفيد؛ روستاي نفتخيزي كه دهكده گردشگري مي شود
مجتبي گهستوني، جام جم 12/6/97
مشاهده متن    
  حال نه چندان خوب مساجد ثبت ملي شده اهواز
مجتبي گهستوني، جام جم 6/6/97
مشاهده متن    
  تخريب به نفع توسعه! / گزارش جام جم از تغيير كاربري اراضي باغي و زراعي خوزستان به بهانه اشتغال زايي
مجتبي گهستوني، جام جم 27/5/97
مشاهده متن    
  ايران، عشق، ماكو، در ديوارنگاري هاي هنرمندان گرافيتي
مجتبي گهستوني، جام جم 16/5/97
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
فصلنامه رشد آموزش فني و حرفه اي و كاردانش
متن مطالب شماره 51، بهار 1398را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است