|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه شرق98/2/23: نفوذي ها در پرونده كرسنت
magiran.com  > روزنامه شرق >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 3469
دو شنبه 17 تير 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID2387
magiran.com > روزنامه شرق > شماره 3426 23/2/98 > صفحه 5 (اقتصاد) > متن
 
      


نفوذي ها در پرونده كرسنت
عادلي در گفت‎وگو با «شرق» از مشكوك بودن برخي هماهنگي‎ها در جنجالي ترين پرونده گازي مي‎گويد

نويسنده: مصاحبه: شكوفه حبيب زاده

پايران به‎عنوان سومين توليدكننده گاز در جهان، تنها 1.5درصد بازار صادراتي گاز را در اختيار دارد؛ درحالي‎كه فروش گاز فقط به همسايگان (جز قطر)، مي توانست درآمدهاي كلان ارزي را براي ايران به ارمغان بياورد و در كنار آن، امنيت ملي نيز بهبود يابد؛ شايد اين بزرگ‎ترين مزيتي است كه گاز نسبت به نفت نصيب كشور مي‎كند؛ بنابراين منطق حكم مي‎كند: «گاز را نه به عنوان انرژي خوراك پزي، بلكه به عنوان كالاي استراتژيك كه از آن درآمدهاي استراتژيك و ارتقاي امنيت ملي حاصل مي شود، در نظر داشته باشيم». اين را محمدحسين عادلي ، دبيركل پيشين مجمع صادركنندگان گاز مي‎گويد. اين مجمع كه به طور تلويحي به اوپك گازي نيز معروف است، از مهم‎ترين اركان گازي جهان براي تصميم‎گيري در زمينه بازار گاز به حساب مي‎آيد. عادلي پيش‎تر سمت‎هايي مانند رئيس كل بانك مركزي، سفير ايران در انگلستان، كانادا و ژاپن را نيز در كارنامه خود داشته است. از باب حادثه، او را در نمايشگاه بين‎المللي نفت، گاز و پتروشيمي ديدم و در گفت‎وگويي كوتاه، نظرش را درباره پتانسيل ايران در صادرات گاز جويا شدم. بسيار اهل گفت‎وگو است و تلاش مي‎كند تا جايي ‎كه مي‎تواند، صريح پاسخ بگويد. قابليت‎هاي ايران براي پيوند استراتژيك با كشورهاي همسايه و گره زدن امنيت ملي كشورها با گاز ايران، موضوعي است كه او بسيار بر آن تاكيد دارد. وقتي از عادلي درباره برخي اظهارنظرها در رد صادرات گاز ايران در قالب‎هاي گوناگوني مانند كرسنت و اسناد ويكي‎ليكس درخصوص ارتباطات عجيب و پشت پرده آن پرسيدم، مي‎گويد: «... عربستان از نرم افزارهاي اطلاعاتي خود در اين زمينه بهره برده است؛ اما همان طور كه كشورهاي دشمن ما نظير آمريكا و عربستان و متحدان منطقه اي آنها اعلام كرده اند، از همه توان خود براي برهم زدن روند همكاري هاي بين المللي ما استفاده كرده اند و مواضعي كه گاهي مي بينيم از سوي برخي در داخل گرفته مي شود و هماهنگ با آن كشورهاست، علامت سوالي بزرگ ايجاد مي كند؛ اما تعجب هميشه آنجاست كه از اين هماهنگي كسي تعجب نمي كند».
ايران يكي از بزرگ ترين ذخاير گاز جهان  را دارد، بااين حال ايران در شرايطي قرار دارد كه با افزايش بيش از حد گاز در داخل، امكان صادرات و ارزآوري اين محصول استراتژيك را از دست داده است. به عقيده شما، بايد در اين رابطه دنبال چه راهكاري باشيم؟

به نظرم نخستين نكته اي كه بايد به آن توجه كرد، اعم از مسئولان و مردم، اين است كه بدانيم بزرگ ترين مخزن گازي جهان را داريم و لازم است از گاز مثل نفت در صادرات بهره ببريم. ما تا به حال گاز را به عنوان منبع انرژي داخلي در نظر داشته ايم و داريم؛ به عنوان منبع انرژي اي كه بتوانيم در خانه ها با آن غذا بپزيم يا خود را گرم كنيم؛ درحالي كه گاز اكنون در دنيا مثل نفت به عنوان كالاي استراتژيك در بازارهاي جهاني مبادله مي شود و نه فقط براي كشورهاي صادركننده خود درآمد ايجاد مي كند، بلكه براي آنها وزن استراتژيك و سياسي به وجود مي آورد و از آن بالاتر، امنيت ملي مي آورد. بنابراين گاز را بايد نه به عنوان انرژي خوراك پزي، بلكه به عنوان كالاي استراتژيك كه از آن درآمدهاي استراتژيك و ارتقاي امنيت ملي حاصل مي شود، در نظر داشته باشيم. پس اولين نكته اين است كه اين نگاه را درباره گاز جا بيندازيم. 

نكته دوم اين است كه چطور عمل كنيم. در اين مورد بايد مصرف گاز داخل را بهينه كنيم و سپس سرمايه گذاري در زمينه گاز را افزايش دهيم و به سمت صادرات پيش برويم. هميشه اين سوال را از خودم مي كنم كه ايران همان طور كه سومين توليدكننده گاز جهان است، اگر به اندازه نفت، صادرات گاز داشت و سهمي از بازار جهاني را به خود اختصاص مي داد، آيا تحريم ها به همين صورت مي توانست عليه آن انجام شود؟ قطعا خير. پس بايد در اين زمينه سرمايه گذاري كنيم. دوم اينكه به روند بازار دقت كنيم. روند بازار ديگر فقط گاز خط لوله اي نيست. 

در تجارت جهان، بايد به روند تجارت LNG نگاه كرد. بر اساس برآوردهايي كه ما در سازمان صادركننده گاز در خلال سال هاي گذشته انجام داده ايم و امسال سال سومي است كه سازمان اين برآوردها را انجام داده، پيش بيني مي شود ميزان LNG از مقداري حدود 400 BCM (ميليارد مترمكعب) در سال به بيش از 700 ميليارد مترمكعب برسد. در اين حال، سوال اين خواهد بود كه سهم ما از 80، 90 درصد اضافه شدن چقدر خواهد بود؟ ما بايد براي خودمان سهمي قائل شويم و به جلو پيش برويم.

سال هاي متمادي ايران تلاش كرد گاز توليدي خود را صادر كند؛ اما هميشه بودند دلواپساني كه مانع بشوند يا به بهانه مفت فروشي گاز، جلوي اين اقدام را بگيرند؛ از قرارداد كرسنت با امارات گرفته تا قراردادي كه حدود دو سال قبل قرار بود با يك شركت نروژي منعقد كنيم. آيا واقعا ندانستن اين ظرفيت در داخل است كه امكان صادرات گاز را براي ايران فراهم نمي كند يا اينكه دست هايي در كار است؟

دانسته يا ندانسته بودنش را نمي دانم، اما در سال هاي قبل فرصت هاي اقتصادي و امنيت ملي مان را با ازدست دادن قراردادهاي گاز با كشورهاي جنوبي خليج فارس از دست داده ايم. اگر صادرات گازمان به كشور امارات متحده عربي سال ها قبل انجام و نمونه موفق مي شد و مي توانستيم به كشورهاي ديگر صادرات گاز داشته باشيم، قطعا هم از نظر اقتصادي و هم سياسي به نفع ما بود. درحال حاضر همه كشورهاي خليج فارس به جز قطر، كسري گاز دارند. فقط ايران و قطر در اين حوزه مازاد گاز دارند. 

مذاكرات گاز با كويت و عربستان سعودي در اوايل سال هاي 2000 شروع شده بود كه اگر به جايي مي رسيد ، نقشه روابط بين المللي ما با اين كشورها تغيير مي كرد. همين الان هم بايد به اين فكر باشيم. نبايد تصور كنيم چون فضاي تحريم است، به سمت سرمايه گذاري در گاز نرويم يا به فكر توسعه سهم بازار گاز ايران نباشيم. 

مي توانيم مذاكرات را از اكنون آغاز كنيم و ببينيم از كدام بخش مي توانيم توليد گاز بيشتري داشته باشيم، زيرا توسعه ميادين گاز چند سال زمان مي برد، به ويژه اگر بخواهيم صادرات LNG داشته باشيم، فرايند آن زمان طولاني تري مي طلبد. اتفاقات كنوني هم پايدار نيست و حتما تغيير خواهد كرد. بايد چنين برنامه اي داشته باشيم، اما براي انجام اين برنامه، به اجماع سازي داخلي نياز داريم. صادرات نفت اكنون جا افتاده و كسي درباره قرارداد يا قيمت آن صحبت نمي كند. گاز هم بايد همين طور بشود.

هميشه در اختلافات داخلي روي قيمت گاز مانور داده مي شد...

بالاخره گيردادن ها به اين اندازه نيست. گيردادن ها بحث سياست داخلي دارد كه وارد آن نمي شوم، اما بايد به اين سمت حركت كنيم تا مانند ساير كشورها بتوانيم گاز بفروشيم. گاز كالايي نيست كه درباره قيمتش خيلي دچار اختلاف شويم، مگر اينكه در داخل هوچي گري كنيم. همه كشورهاي اطراف ما در حال خريد و فروش گاز هستند و قيمت را مي توان متوجه شد. 

قيمت گاز آمريكا سه دلار و در بقيه مناطق جهان رقمي بين 4.5 تا 5.99 دلار است. البته در برخي كشورها هم حدود 10 دلار است. در بازارهاي مختلف جهان قيمت ها مشخص است؛ اين طور نيست كه كسي قيمت پرتي براي خريد و فروش گاز اعلام كند؛ گاز كالايي نيست كه كسي بتواند آن را به ديگران بيندازد. اين كار حل نشدني نيست؛ اما اگر معاملات بين المللي كالاي هاي استراتژيك در سايه اجماع سياسي انجام نشود، هميشه عده اي ممكن است آن را هو يا هوا كنند.

روند مذاكرات ايران و عمان در صادرات گاز بسيار طولاني شده است. گاهي حتي بحث نگراني وزارت نفت از حمله دوباره در داخل به ميان مي آيد. درباره مذاكرات گازي ايران به عمان ديدگاه شما چيست؟

عمان كشور بسيار خوب و مستعدي براي صادرات گاز ايران است؛ به اين علت كه عمان تاسيساتي دارد كه ظرفيتشان تا حدي خالي است و در آينده خالي تر هم مي شود، چون عمان به اندازه كافي گاز ندارد. ما مي توانيم گاز را به عمان صادر و از تاسيسات اين كشور استفاده كنيم و LNG  صادر كنيم. اين كار هم به نفع ما و هم عمان است. عمان به عنوان صادركننده گاز سهمي از بازار دارد و ما مي توانيم از طريق صادرات گاز به عمان در اين سهم شريك شويم؛ بنابراين كاري آماده است و بايد هرچه زودتر اين كار را انجام دهيم. 

از اطلاعات قراردادي مطلع نيستم، اما در داخل كشور معمولا به دلايل سياسي، مسائل مهم اقتصادي در فرايندهاي اداري در چالش هاي غيرضروري و حتي مضر سياسي معطل مي شود. يكي از وزير نفت خوشش نمي آيد و در كار مذاكرات قرارداد دخالت مي كند؛ در چنين شرايطي بايد وحدت فرماندهي حول وزارت نفت و وزير در مسئله نفت و گاز حاكم باشد. درحال حاضر وزير نفت كسي است كه دانش، هوش و تعهد و وفاداري به كشور و نظام دارد كه حاصل تجربه چهار دوره وزارت است و بايد از اين فرصت بهره برد.

درباره خط لوله صلح و مذاكرات ايران و پاكستان، آيا بايد اظهارات پاكستان مبني بر دخالت عربستان و آمريكا در روند مذاكرات با ايران را پذيرفت؟ سازوكار همكاري ايران و پاكستان در خط لوله صلح چگونه بايد باشد؟

تصورم اين است كه پاكستاني ها بي راه نمي گويند. كساني كه اجازه اين كار را نمي دهند، آمريكا و عربستان سعودي هستند كه سعي مي كنند پاكستان، از ايران گاز ارزان نگيرد. البته پاكستان هم در اين ميان كم كاري كرده است. آمريكا به هند هم مي گويد از ايران نفت نخرد، اما هند توجه چنداني نمي كند. پاكستان بايد اين خط لوله را كه گاز ارزان به اقتصادش مي دهد، تمام مي كرد.  اكنون چون پاكستان مشكل انرژي دارد مجبور شده LNG بخرد كه تقريبا دو برابر خط لوله گاز برايش هزينه بر است، اما با كمي تخفيف يا پول هايي كه مي دهند، LNG مي خرند. اگر ما LNG داشتيم، پاكستان از طريق دلال هاي ديگر ممكن بود از ما هم خريد كند، اما واقعيت اين است كه خريد گاز خط لوله اي از ايران براي پاكستان بسيار ارزان تر و به نفع اقتصاد و امنيت پاكستان است و بايد اين كشور در يك فرصت مناسب كار را تمام كند.

فكر نمي كنيد بايد به اين موضوع كلان تر نگاه كرد؟ اكنون تقابل هاي منطقه اي از رودررويي چين به عنوان پشتوانه پاكستان و آمريكا به عنوان پشتوانه هند و بالا گرفتن تنش بين اين كشورها را حداقل در حوزه اقتصادي در قالب بنادر چابهار و گوادر شاهديم. در نگاه كلان، مي توان به اين ماجرا اين گونه نگاه كرد كه نمي خواهند رشدي صورت بگيرد و قصد دارند وابستگي پاكستان به آمريكا همچنان باقي بماند؟

بله البته از ابتدا كه بحث خط لوله آغاز شد، شايد اين تنش به اين اندازه بين چين و آمريكا راه نيفتاده بود و اكنون اين تنش تشديد شده است. از همان زمان بيشترين تنش، مربوط به ايران و آمريكا بود و آمريكا نمي خواست اجازه دهد رابطه پاكستان با ايران تقويت شود. عربستان از همان زمان در پاكستان نفوذ داشت و اين كشور، خاستگاه آموزش وهابي گري و تندروي از سوي عربستان بود، اما اكنون معادله پيچيده تر شده، چون چين وارد شده و هند هم هست. بااين حال، در مورد خط لوله صلح، اگر اوضاع سياست هاي بين المللي در منطقه ما در آينده تغيير كند و از تنش ها تا حدي كاسته شود، شايد با يك سري امتيازات، صادرات گاز از طريق خط لوله به پاكستان محقق شود. اكنون در شرايط تحريم و فشار بين المللي، مسلما خيلي براي دولت پاكستان انجام اين كار سخت است، اما اميدواريم اين شرايط پايدار نباشد. اگر شرايط عوض شود ممكن است با معادلات ديگر، اين كار محقق شود.

در مورد عملكرد ايران در حوزه صادرات گاز با LNG هميشه انتقاداتي از سوي كارشناسان وارد شده است. اما چرا اين اتفاق تاكنون رخ نداده است؟

صادرات گاز ايران با LNG فرايندهاي طولاني اداري داشت و در نهايت به تحريم برخورد كرد. سه پروژه مهم LNG در ايران وجود داشت.

LNG PERSIAN، LNG PARS و LNG IRAN كه بيش از 20 ميليون تن در سال مي توانست صادر كند كه شايد در آن موقع حدود 10 درصد سهم بازار جهاني LNG بود، اما متاسفانه اين اتفاق نيفتاد. بوروكراسي بسيار طولاني اي كه براي انعقاد قراردادها در ايران وجود دارد از بدترين علت هاي ازدست رفتن بسياري از فرصت ها بوده كه در اين مورد هم صادق است.  علت ديگر، فرايند و شكل قراردادهاي بزرگ مشاركت و سرمايه گذاري در توسعه ميادين نفت و گاز است. شركت شل در ابتدا علاقه مند بود كه در ايران ميادين گاز را توسعه دهد، اما به علت مناسب نبودن قراردادهاي ايراني به قطر رفت و همان گاز مشترك بين دو كشور را استخراج كرد و به فروش رساند. البته علاوه بر اين دو علت بعدها تحريم ها هم اضافه شد، اما اگر زماني كه پارس جنوبي شروع شد مي توانستيم با انعطاف بيشتري اين ميادين را توسعه دهيم، امروز در وضعيت مناسب تري قرار داشتيم.

برخي كارشناسان بر اين عقيده هستند كه به علت ظرفيت بالاي گاز در ايران، بهتر آن است كه برنامه ريزي براي تاسيس وزارت گاز را در نظر داشته باشيم. نظر شما در اين رابطه چيست؟

به نظرم درحال حاضر  نفت و گاز از سياست يكساني تبعيت مي كنند و خيلي به هم وابسته هستند. بسياري از گازهاي ما همراه است. وقتي چاه نفت حفر مي شود، گاز هم همراهش هست. بنابراين لزومي به جداكردن دستگاه سياست گذار اين دو نيست. برعكس در خيلي از كشورهاي ديگر سازمان هاي نفت و گاز با هم ادغام شده است. بنابراين به عقيده من، اين ايده خيلي فني نيست.

در اسناد منتشرشده از سوي ويكي ليكس، به مذاكرات پنهاني آمريكا و عربستان با امارات براي برهم زدن قرارداد كرسنت اشاره شده و همين طور ردپاهايي كه احتمالا در داخل كشور براي همراهي با اين دو كشور صورت گرفته است. انگار اتاق فكري وجود داشت كه اين تنش را ايجاد كند. اين طور فكر نمي كنيد؟

تصور مي كنم كشور عربستان؛ چه در زمان فعلي كه در حالت تنش آلود با ايران است و چه زماني كه تنش كمتري بين ايران و عربستان بود، علاقه مند بود به هر صورت جلوي ارتباطات ايران با بقيه كشورهاي خليج فارس را بگيرد و با تمام قواي نرم افزاري و اطلاعاتي كه داشتند، در تلاش بودند بتوانند به نحوي مسائلي را مطرح كنند كه كلا هرگونه ارتباطي را به هم بزنند. بنابراين به نظر من، به هم خوردن چنين قراردادهايي به ضرر ايران و به نفع آنها و روسايشان است.

ارتباط گيري با داخل ايران چطور؟

اشاره كردم كه عربستان از نرم افزارهاي اطلاعاتي خود در اين زمينه بهره برده است. من متخصص اين زمينه ها نيستم، اما همان طور كه كشورهاي دشمن ما نظير آمريكا و عربستان و متحدان منطقه اي آنها اعلام كرده اند از همه توان خود براي برهم زدن روند همكاري هاي بين المللي ما استفاده كرده اند و مواضعي كه گاهي مي بينيم توسط برخي در داخل گرفته مي شود و هماهنگ با آن كشورهاست، علامت سوالي بزرگ ايجاد مي كند، اما تعجب هميشه آنجاست كه از اين هماهنگي كسي تعجب نمي كند. 

نفوذي ها در پرونده كرسنت


 روزنامه شرق، شماره 3426 به تاريخ 23/2/98، صفحه 5 (اقتصاد)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 19 بار
    



آثار ديگري از "مصاحبه: شكوفه حبيب زاده"

  من متهم اشتباهي ام / گفت وگوي «شرق» با بدهكار بزرگ بانك سرمايه پيش از بازداشت
مصاحبه: شكوفه حبيب زاده، شرق 12/4/98
مشاهده متن    
  ميلياردرهاي كارتن خواب چه كساني بودند؟ / يكي از متهمان بانك سرمايه برخي از جزئيات پرونده را در گفت وگو با «شرق» بازگو كرد
مصاحبه: شكوفه حبيب زاده، شرق 10/4/98
مشاهده متن    
  هجوم به هلال فقر تهران / معاون اسبق وزير راه و شهرسازي در گفت وگو با «شرق»، در بررسي گسترش حاشيه نشيني پس از افزايش قيمت ها مطرح مي كند
مصاحبه: شكوفه حبيب زاده، شرق 3/4/98
مشاهده متن    
  سوداگري بانك ها در بازار مسكن با معاملات صوري / كمال اطهاري در گفت وگو با «شرق» از علت رشد صد در صدي قيمت مسكن در تهران پرده برداشت
مصاحبه: شكوفه حبيب زاده، شرق 22/3/98
مشاهده متن    
  «اطلاعات» در چنگ حلقه هاي خاص / كامبيز نوروزي در گفت وگو با «شرق» از ناكارآمدبودن «لايحه جامع شفافيت» مي گويد
مصاحبه: شكوفه حبيب زاده، شرق 11/3/98
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
فصلنامه كومش
متن مطالب شماره 3 (پياپي 75)، تابستان 1398را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است