|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه جام جم98/3/22: نه ناجي نه ميانجي
magiran.com  > روزنامه جام جم >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 5437
دو شنبه 31 تير 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID2835
magiran.com > روزنامه جام جم > شماره 5404 22/3/98 > صفحه 2 (سياست: داخلي/خارجي) > متن
 
      


نه ناجي نه ميانجي
گفت وگو با سفير سابق ايران در ژاپن به مناسبت سفر «آبه» به ايران

نويسنده: مصاحبه: مريم شريف زاده

امسال نودمين سالگرد روابط ديپلماتيك ايران و ژاپن است و قرار است شينزو آبه، نخست وزير ژاپن با حضور در تهران با مقامات عالي رتبه كشورمان ديدار كند. شينزو آبه اولين نخست وزير ژاپن است كه بعد از انقلاب اسلامي به ايران مي آيد و اين سفر مي تواند در جهت تعميق روابط از اهميت ويژه اي برخوردار باشد. سفري كه بعد از چند بار به تعويق افتادن سرانجام امروز انجام مي شود. اما در عين حال بايد در نظر داشت كه ژاپن علاوه بر روابط خوب با تهران، روابط گسترده و تنگاتنگي با آمريكا دارد و بر همين اساس و با توجه به تنش هايي كه اخيرا ميان تهران و واشنگتن شكل گرفته در محافل سياسي از موضوع ميانجيگري ژاپن بين ايران و آمريكا به عنوان يكي از اهداف سفر شينزو آبه به تهران ياد مي شود. با اين حال كارشناسان معتقدند سفر نخست وزير ژاپن به تهران را بايد در چارچوب روابط دوجانبه و تقويت آن ارزيابي كرد و اگر هم آبه در اين سفر حامل پيامي باشد بيشتر نگران منافع كشور خودش است تا روابط تهران و واشنگتن، چرا كه حدود 80 درصد اقتصاد ژاپن در منطقه خليج فارس تعريف مي شود و هرگونه بحران در اين منطقه تاثير مثبتي بر اقتصاد اين كشور مي گذارد. از سوي ديگر، موضع جمهوري اسلامي ايران نسبت به اقدامات آمريكا و پيشنهادهاي فريبكارانه اين كشور براي مذاكره روشن است و همان طور كه سخنگوي شوراي عالي امنيت ملي در حساب توييتري خود نوشت بازگشت آمريكا به برجام و جبران خسارت هاي وارد شده به ايران مي تواند تضميني براي موفقيت سفر نخست وزير ژاپن به تهران باشد. در ارتباط با روابط دو جانبه ميان ايران و ژاپن، همچنين اهميت سفر شينزو آبه در مقطع فعلي و حرف و حديث هايي كه درباره موضوع ميانجيگري ژاپن بين ايران و آمريكا وجود دارد با رضا نظرآهاري، سفير سابق ايران در توكيو گفت وگو كرده ايم. وي از شهريور 91 تا فروردين 97 به عنوان سفير ايران در ژاپن فعاليت كرده است.
 شينزو آبه قرار است امروز به عنوان اولين نخست وزير ژاپن كه پس از انقلاب اسلامي به ايران مي آيد وارد تهران شود. با توجه به شناخت شما از روابط ايران و ژاپن درباره ابعاد اين سفر توضيح مي دهيد؟

ژاپن كشوري است كه به طور سنتي و از زمان نهضت ملي شدن صنعت نفت در ايران، واردات نفت را از كشورمان آغاز كرد و در خلال اين سال ها يكي از مشتريان ثابت نفت ايران بوده است. طبيعي است در اين سال ها بخشي از درآمدهاي نفتي ما از ژاپن به تجارت بين دو كشور اختصاص مي يافت. ژاپن يك كشور صنعتي است و اعتبار بالايي در تجارت و صنعت دارد. جمهوري اسلامي ايران نيز در خلال اين چند دهه به ژاپن به عنوان كشوري كه مي توان با آن مراوده داشت و از آن واردات تكنولوژيك انجام داد نگاه كرده است.

همچنين ژاپن از جنبه هاي ديگري از جمله تشابهات فرهنگي هم قابليت مراودات با ايران را داشته است و تنها موافقت نامه فرهنگي بين ايران و ژاپن بيش از 50 سال قدمت دارد. بنا به دلايل عنوان شده طبيعي است وقتي ژاپن متوجه شود با حضور كشور ثالثي روابطش با ما در حال آسيب ديدن است نگران شده و درصدد جلوگيري از اين تنش باشد. در شرايط فعلي بدون اين كه خود ژاپني ها خواهان تقليل روابط باشند ديگران موجب آسيب به روابط تهران و توكيو هستند.

بنابراين طبيعي است در حالي كه امروز در شرايطي كه روابط دو كشور در بهترين سطح قرار داشته و امسال نودمين سال روابط سياسي و ديپلماتيك را جشن خواهيم گرفت هيچ كدام از دو كشور نمي خواهند آسيبي به اين روابط خوب وارد شود.

بنابراين سفر آبه از اين جهت اهميت بسياري دارد كه در دوران پس از انقلاب سفري در اين سطح نداشته ايم.

 چه مسائلي باعث شده كه در مقطع فعلي، كشور ثالث يعني همان آمريكا مخالفتي با انجام سفر نخست وزير ژاپن به ايران نداشته است؟

درست است كه ژاپن ارتباطات نزديكي با آمريكا دارد و اقتصاد و تجارتش با اين كشور در هم تنيده است، اما نمي توان گفت اين درهم تنيدگي باعث مي شود ژاپن ايده اي نداشته باشد. انجام اين سفر همان طور كه اعلام شده با نظر مثبت آمريكا بوده است.

 آمريكا از طرق مختلف به دنبال ايجاد كانال ارتباطي با ايران است و مي توان اين نگراني آمريكا را از لابه لاي اخبار مشاهده كرد. البته موضع كشور ما اين است كه مذاكره اي با آمريكا نخواهيم داشت. آمريكايي ها نااميد شده و شايد به همين دليل اميد داشته اند كه ژاپن به واسطه روابط نزديك با ايران براي كاهش تنش و برگرداندن اوضاع به شرايط آرام تر تلاشي صورت دهد.

 در سال هاي اخير چند بار گمانه زني هايي درباره سفر نخست وزير ژاپن به تهران مطرح شد اما هر بار به دليلي اعلام شد اين سفر انجام نمي شود. در فضاي رسانه اي و محافل سياسي، دليل انجام نشدن اين سفرها در مقاطع قبلي، عدم موافقت آمريكا اعلام شده بود. چرا آمريكا اينقدر روي ژاپن نفوذ دارد؟

بعد از جنگ جهاني دوم، آمريكا به ژاپن كمك كرد تا نظام جديد سياسي، امنيتي و اقتصادي را پايه ريزي كند. تعريفي كه ژاپن از خودش مي كند اين است كه مي خواهيم كشوري كاملا صلح طلب باشيم. ژاپن كشوري است كه بعد از جنگ، اساس سياست خارجي خود را بر صلح طلبي قرار داده است و در همين چارچوب اساس كار سياستمداران ژاپني اين است كه هر جا بوي تنش مي آيد تلاش كنند تنش ها كاهش يابد.

بعد از جنگ جهاني دوم، نظامي كه در ژاپن شكل گرفته به طور كامل تحت تاثير نظام آمريكاست. سهام اكثر شركت هاي ژاپني متعلق به آمريكا است و اگر آمريكا بخواهد شركتي ژاپني را به خاطر روابط با ايران مجازات كند به راحتي قادر به انجام اين كار است. سهام آنها در بازار آمريكا خريد و فروش مي شود به همين دليل به راحتي نمي توانند به درخواست هاي آمريكا نه بگويند، اما در عين حال ژاپني ها راه هاي خود را براي حفظ استقلال شان دارند و اين گونه نيست كه ژاپن بنده زرخريد آمريكا باشد. ژاپني ها هوش، فرهنگ و تمدن خود را دارند و جزو اولين كشورهايي بودند كه در دوره اول تحريم ها از آمريكا درخواست معافيت كردند تا بتوانند از ايران نفت وارد كنند. در همان مقطع ژاپن موفق به گرفتن چنين معافيتي شد و در خلال سال هايي كه اروپا واردات نفت از ايران را به صفر رسانده بود ژاپني ها همچنان و تا همين اواخر به واردات نفت از ايران ادامه دادند. در حال حاضر نيز تلاش مي كنند كه واردات نفت شان از ايران به صفر نرسد.

 حجم روابط اقتصادي ايران و ژاپن در حال حاضر چقدر بوده و همكاري هاي اقتصادي ما بيشتر در چه حوزه اي است؟

در برهه اي از تاريخ يعني حدود 20 سال پيش روابط تجاري دو كشور تا 20 ميليارد دلار در سال رسيده بود كه قسمت عمده اي از حجم روابط نتيجه صادرات نفت ما به ژاپن بود. طبيعي است وقتي صادرات نفت كاهش يابد حجم روابط نيز كم مي شود.

 تحريم هاي آمريكا و مشكلات بانكي نيز از عوامل تاثيرگذار در اين زمينه بود. اما در حالت عادي اگر تحريم ها وجود نداشت مي توانستيم در بدبينانه ترين حالت افزون بر ده ميليارد دلار حجم روابط اقتصادي در سال داشته باشيم. اما امروز متاسفانه حتي به زير 500 ميليون دلار در سال كاهش يافته است.

ژاپن كشوري است كه به دنبال افزايش حجم روابط تجاري اش با ايران است. در كشورمان كالاهاي ژاپني خوشنام بوده و به اين ترتيب ايران بازار 80 ميليوني براي ژاپن است.

ژاپن، هم ايران را به عنوان بازار بزرگ تجاري مي بيند و هم اين كه ايران زير ساخت هاي توسعه دارد و ژاپن مي تواند به صورت مشاركتي با ايران وارد كار مشترك تجاري شود. در ايران نيز منابع فراوان و متخصصان فني بسياري وجود دارد.

همچنين بازار پيراموني ايران نيز براي ژاپن جذاب است و با در نظر گرفتن كشورهاي پيراموني ايران بازار 200 ميليوني را شكل مي دهد كه مركزش ايران است و مي تواند براي ژاپن بسيار ترغيب كننده باشد.

در شرايطي كه ژاپن محصور در درياست و همه روابط خارجي اش عمدتا بر پايه دريانوردي است در ايران از قديم راه ابريشم آبي وجود داشت. بنادري مانند چابهار و... ايران كه به آب هاي بين المللي وصل هستند كار تجارت ايران و ژاپن را بسيار راحت مي كند. صادرات نفت ايران به ژاپن نيز از طريق همين مسير آبي است.

از طرف ديگر ژاپن كشوري است كه از ايران نفت وارد مي كند و طبيعي است كه علاقه دارد بخشي از آن را براي تجارت با ايران استفاده كند. بازار ايران براي ژاپن بسيار پرسود است. مهم ترين موضوع ديگر سابقه بين دو كشور است، زيرا كمتر كشوري در دنيا وجود دارد كه به اندازه ايران و ژاپن با هم روابط احترام آميز و بي تنش داشته و هر دو طرف براي هم احترام قائل باشند. ايران و ژاپن بين خودشان هيچ وقت كدورتي نداشته اند و صرفا طرف ثالثي مانند آمريكا در برخي مقاطع روابط دو كشور را بالا و پايين كرده است، اما در مجموع و در

90 سال اخير روابط محترمانه اي ميان دو كشور برقرار بوده و مراودات سياسي و اقتصادي خوبي در جريان بوده است. ژاپن تمدن بسيار قديمي دارد، در موزه هاي اين كشور نيز اقلامي وجود دارد كه نشان مي دهد بين دو كشور از 2000 سال پيش تا كنون مراوداتي بوده است.

 در هفته هاي اخير، رسانه ها در دو محور به موضوع سفر نخست وزير ژاپن به تهران پرداخته اند؛ يكي روابط دوجانبه و ديگري نسبت ژاپن با آمريكا. شما اين سفر را بيشتر در كدام فاز ارزيابي مي كنيد؟

امسال نودمين سالگرد روابط دو كشور است و شينزو آبه يكباره قصد سفر به ايران را نكرده است. طي سال هايي كه در ژاپن سفير بودم ايشان سه بار به طور جدي تصميم به سفر به ايران را داشته است و حتي يك بار همسر و يكي از مشاورانش به ايران سفر كرده و همسر وي اعلام كرده بود كه آبه به تهران سفر خواهد كرد. اين سفر در پاسخ به سفر رئيس دولت ايران يعني رئيس جمهور اسبق ايران به ژاپن طي سال هاي گذشته بوده است. در مقطعي كه برجام به نتيجه رسيد ژاپن جزو اولين كشورهايي بود كه از آن استقبال كرد و در طول سال هاي اخير نيز حمايت قاطع خود را از برجام اعلام كرده است. آبه نيز روابط بسيار خوبي با روحاني دارد و اين دو نفر در خارج از ايران - شايد هشت بار - در سازمان ملل و كشورهاي ديگر در راستاي افزايش سطح همكاري ها با يكديگر ملاقات داشته اند.

بنابراين بايد اين سفر را عمدتا دوجانبه بدانيم. البته همان طور كه قبلا اشاره كردم سياست خارجي ژاپن بر پايه صلح طلبي است و در شرايط فعلي با توجه به نگراني اين كشور از اين كه ممكن است تنش ها به ويژه در خليج فارس كه عمده نفت مورد نياز ژاپن از آنجا عبور مي كند به درگيري منجر شود ژاپن قصد دارد از سابقه ديرينه و روابط خوب خود در راستاي كاهش تنش ها استفاده  و به مقامات عالي ما اعلام كند كه آمادگي استفاده از ظرفيت هاي خود براي كاهش تنش ها را دارد. اما طبيعي است همان طور كه بارها اعلام كرده ايم بازگشت آمريكا به برجام و از بين بردن تحريم ها داراي اهميت است.

مكث
بازگشت آمريكا به برجام راه حل كاهش تنش ها
 پاسخ ايران به هرگونه درخواست ژاپن (فراتر از روابط دوجانبه) چه خواهد بود؟

جمهوري اسلامي ريشه همه مشكلات را در خروج آمريكا از برجام مي داند كه نقطه آغاز تنش ها بود، بنابراين براي كاهش اين تنش ها بايد آمريكا به برجام بازگردد و تحريم ها برداشته شود. شركاي آمريكا نيز راضي نيستند تا اين اندازه تنش و بي نظمي ايجاد شود. در نهايت اين كه به هيچ عنوان مذاكره اي با آمريكا صورت نخواهد گرفت و سخن از مذاكره

چه از سوي آمريكا و چه از سوي كشورهاي ميانجي ديگر بي معناست. بنابراين آبه نيز اين را مي داند و شايد صرفا در اين سفر توصيه هايي كرده و مشورت هايي از ايران بخواهد، اما در مجموع در اين سفر روابط دوجانبه ايران و ژاپن بررسي خواهد شد و البته در عين حال ژاپن هم به خاطر منافع خود و صادرات نفت و گاز از اين منطقه تلاش هايي براي كاهش تنش ها خواهد داشت.

نه ناجي نه ميانجي


 روزنامه جام جم، شماره 5404 به تاريخ 22/3/98، صفحه 2 (سياست: داخلي/خارجي)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 22 بار
    



آثار ديگري از "مصاحبه: مريم شريف زاده"

  حالا نوبت عمليات آفندي ايران است / دبير شوراي راهبردي روابط خارجي ايران از شروط لازم براي اينستكس مي گويد
مصاحبه: مريم شريف زاده، جام جم 10/4/98
مشاهده متن    
  مهار مهره هاي نفتي آمريكا در خليج فارس / جام جم در گفت و گو با دكتر سيد محمد مرندي، راه هاي مقابله با تحريم نفتي ترامپ را بررسي كرد
مصاحبه: مريم شريف زاده، جام جم 4/2/98
مشاهده متن    
  پيام سفر «عمران خان» / بررسي اهداف سفر نخست وزير پاكستان به تهران در گفت وگو با دستيار ظريف
مصاحبه: مريم شريف زاده، جام جم 31/1/98
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
فصلنامه بهداشت خانواده
متن مطالب شماره 72، تابستان 1398را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است