با انديشمندان حسابداري جهان آشنا شويم
با انديشمندان حسابداري جهان آشنا شويم
آنانياس چارلز ليتلتون (1886 - 1974)
صاحبنظر در تئوري حسابداري مدرن
گرداوري و ترجمه: بتول زارعي
اي سي ليتلتون (Ananias
Charles Littleton)پسر رابرت (Robert) و ماري شولتي
(Mary Sholty) در چهارم دسامبر 1886 در شهر بلومينگتون (Blomington) ايلينويز (Illinois) به دنيا آمد. در سال 1905 از دبيرستان بلومينگتون فارغالتحصيل شد و در سال 1907 در دانشگاه ايلينويز ثبتنام كرد.
ليتلتون قبل از ورود به عرصه آموزش حسابداري تلگرافچي جواني در راهآهن شيكاگو اند آلتون (Chicago
& Alton) بود كه با ورود به اين عرصه، بهصورت يكي از اولين افراد مؤثر در توسعه حسابداري در ايالات متحد و جهان در آمد. او در سال 1912 زماني كه هنوز رشته حسابداري در دانشگاه وجود نداشت با درجه فوق ليسانس در رشته مديريت بازرگاني گرايش حسابداري از دانشگاه ايلينويز فارغالتحصيل شد.
وي پس از مدت كوتاهي كه بهعنوان حسابرس با مؤسسه ديلويت پلندر گريفيتس اند كو (Deloitte،
Plender، Griffiths and Co.) در شيكاگو همكاري كرد در سال 1915 به دانشگاه ايلينويز بازگشت و به تدريس حسابداري پرداخت. از 1920 تا 1924 بهعنوان استاديار، از 1925 بهمدت 5 سال بهعنوان دانشيار و از 1931 تا زمان بازنشستگي بهعنوان استاد در دانشگاه ايلينويز فعاليت داشت. ليتلتون در سال 1919 به عضويت حسابداران رسمي ايلينويز درآمد.
در سالهايي كه به آموزش اشتغال داشت بهعنوان معاون دانشكدة علوم اداري نيز فعاليت ميكرد. همچنين در سالهاي 1919 تا 1921 بهعنوان مدير و از 1921 تا 1942 بهعنوان معاون دفتر تحقيقات تجاري و اقتصادي دانشكده تجارت فعاليت داشت.
ليتلتون بين سالهاي 1915 الي 1952 يكي از پيشكسوتان حسابداري در ايالات متحد بود. از تأثير او در آموزش حسابداري ميتوان گفت كه وي پيشقدمي خلاق در آموزش حسابداري بود. اين تأثير را ميتوان در سه موضع مشخص باز شناخت: توسعه رشته و آموزش تخصصها، مشاوره پاياننامهها و تحقيقات حسابداري.
استاد اسكوريل (H.T. Scorill)
كه در مدتي طولاني (نيمه اول قرن بيستم) مسئوليت برنامهريزي حسابداري دانشگاه ايلينويز را بهعهده داشت در دهه 1920 از ليتلتون خواست كه براي اولين بار آموزش حسابداري را در دانشگاه پايهگذاري كند كه اين برنامه بهطور موفقيتآميزي در دانشگاه اجرا شد. در پاييز 1921 اولين گروه دانشجويان ثبت نام شده و در 1922 اولين گروه كارشناسان ارشد حسابداري در ايلينويز فارغالتحصيل شدند. در راستاي همين سياست اولين برنامه دكتري حسابداري در ايالات متحد در دانشگاه ايلينويز به اجرا درآمد و اولين گروه در 1939 موفق به اخذ درجه دكتري حسابداري شدند. سالهاي متمادي ليتلتون متولي امور فارغالتحصيلان حسابداري در دانشگاه ايلينويز بود. بعدها مباحث تئوري حسابداري در اين دوره به رشتههاي جداگانه تاريخ حسابداري و تئوري حسابداري تقسيم شد. ليتلتون تا زمان بازنشستگي در 1952 بر روي تمام رشتههاي آموزشي حسابداري تأثيرگذار بود.
ليتلتون به شكل رسمي و غيررسمي به تحصيل خود ادامه داد. در سال 1918 در همان دانشگاه ايلينويز در مقطع كارشناسي ارشد رشته اقتصاد فارغالتحصيل شد. در آن زمان، انجام چنين كاري از سوي يك عضو فعال هيئتعلمي امري غيرمعمول بود، ولي او با شجاعت شخصي و حرفهاي اين روال را تا گرفتن درجه دكتراي اقتصاد از همان دانشگاه ادامه داد (1931). پاياننامة او تحت عنوان سير تحول حسابداري تا سال 1900 ، در 1933 منتشر و با استقبال وسيعي رو بهرو شد و بهعنوان يكي از كارهاي مهم در تاريخ حسابداري بهجا ماند.
استاد ليتلتون شمار زيادي از پاياننامههاي دانشگاه ايلينويز را مشاوره كرد بهطوري كه از 225 فارغالتحصيل در سالهاي 1913 الي 1952 در دورههاي كارشناسي ارشد، 76 مورد (نزديك به 34 درصد) و در دوره دكتري 24 مورد از 26 پاياننامه (92درصد) را مشاوره داد. شايد بتوان گفت كه او مهمترين فرد در ابداع و ارتقاي پذيرش دانشگاهي اولين برنامه دكتري حسابداري در جهان است. اولين فارغالتحصيل اين دوره در سال 1931 موفق به دريافت درجه دكتري شد. ليتلتون در زندگي عادتهاي دانشمندانهاي مانند خواندن زياد و تفكر منطقي داشت كه نتيجه آن آثار پر شمار وي در زمينه موضوعات حسابداري بود، آنهم در زماني كه ميزان مقالاتِ اين زمينه به نسبت اندك بود. ليتلتون مدتي طولاني سردبير مجله اكانتينگ ريويو (Accounting Review) بود و در مدت زندگي كاري فعال خود مقالات زيادي براي آن مجله نوشت.
استاد ليتلتون بهتنهايي و يا به اشتراك 6 كتاب در تئوري حسابداري نوشته است كه مدتها در جامعه حرفهاي مطرح بودهاند. بهعنوان مثال كتاب سير تحول حسابداري تا سال 1900 درسال 1966 مجدداً منتشر شد. كار مشترك وي با پاتن (A.Paton) استاد دانشگاه ميشيگان به نام مقدمهاي بر استانداردهاي حسابداري شركتها كه در سال 1940 منتشر شد، هنوز كتابي پرفروش است و شايد بتوان گفت از كارهاي اوليه در شناساندن تئوري حسابداري مدرن محسوب ميشود كه در ربع قرن پس از 1940، تا 2000 نسخه در سال فروخته شده است. همچنين رساله او در 1953 تحت عنوان رساله شمارة 5: ساختار تئوري حسابداري ، كه توسط انجمن حسابداران امريكا منتشر شد با استقبال وسيعي رو بهرو گشت. وي بيش از 100 مقاله در موضوعات حسابداري و مجلات تجاري تأليف كرده است.
از آثار ديگر او ميتوان از مقدمهاي بر حسابداري مقدماتي (1919)، مطالعه در تاريخ حسابداري كه به همراه بي اس يامي (B. S. Yamey) در سال 1956 تأليف كرده است، مقالهاي در حسابداري (1961)، تئوري حسابداري، تداوم و تغيير بههمراه زيمرمن (V. K. Zimmerman) و حسابداري مباحث خاص بههمراه مائوريك مونيتز (Mauric Moonitz) كه در سال 1965 بهچاپ رساند، نام برد. آخرين مقاله او نيز در شماره ژوئيه 1970 اكانتينگ ريويو در سن 84 سالگي منتشر شد.
ليتلتون در سازمانهاي حرفهاي زيادي فعاليت داشت بخصوص در انجمن حسابداري آمريكا (AAA) كه در 1936 معاون و در سالهاي 1940 تا 42 مدير تحقيق و در 1943 رئيس آن بود. بين سالهاي 1943 تا 1947 سردبير اكانتينگ ريويو و از سال 1940 الي 1947 عضو كميته اجرايي بود. همچنين در انجمن حسابداران رسمي آمريكا (AICPA) بهعنوان عضو كميته روشهاي حسابداري (1939–1941)، كميته انتخاب اعضا (1943-1947) و كميته تاريخچه حسابداري (1946-1947) فعاليت داشت. او رئيس ملي بتا آلفاپسي (Beta Alpha Psi) در سالهاي 1927 تا 1929 بود؛ مؤسسهاي كه او بههمراه پروفسور اسكويل در دانشگاه ايلينويز در سال 1919 تأسيس كردند. وي همچنين در بتا، گاما سيگما (Beta
Gamma Sigma) عضويت داشت.
استاد ليتلتون در دوران آموزش حسابداري خود بر مسائل خاصي تاكيد داشت و معتقد بود كه اين موضوعات در تكميل حسابداري بهعنوان ابزار تجارت ضروري هستند. او از مفهوم بهاي تاريخي بهشدت دفاع ميكرد اگر چه در آن زمان پذيرش همگاني نداشت. وي شخصا تورم دهه 1920 و ركود دهه 1930 را تجربه كرده بود و شايد بيش از حسابداران فعلي تاثير تورم و ركود را بر اقتصاد و حسابداري ديده بود. مفهوم بهاي تاريخي براي حسابداران معاصر هنوز اصلي اساسي در مبادلات تجاري است، اگر چه تعديلها و پيشنهادهايي درباره تاثير تغييرات قدرت خريد بر اطلاعات حسابداري صورت گرفته است. به علاوه او در نوشتار و گفتار خود از مدافعان نقش اساسي شناسايي سود در تئوري حسابداري بود. همچنين اعتقاد زيادي به روشهاي تخصيص هزينه داشت و همين امر موجب شد با مشاركت پاتن اصل تطابق را بهعنوان مفهومي اساسي در حسابداري پايهگذاري كند. او همچنين بيان كرد كه ساختار تئوري حسابداري بر اساس استدلال استقرايي بنا نهاده شده و ريشه در تجربه و عمل دارد و با اين ترتيب اين موضوع بهعنوان مفهومي مهم در مباحثات تئوري حسابداري جاي گرفت.
خوشبختانه در زمان زندگي ليتلتون، نسبت به نقش مهم وي در آموزش حسابداري آگاهي ملي و بينالمللي وجود داشت و پس از آن نيز گسترش يافت. اين شناخت فزاينده از دو منبع ناشي ميشود:
1) نقش منحصر به فرد او در آموزش حسابداري و نوشتههايش در طي عمر مفيد دانشگاهيش،
2) مقالات مهم وي پس از بازنشستگي از دانشگاه ايلينويز.
شايد بالاترين مرحله افتخار ملي هر حسابدار، فرد دانشگاهي يا حرفهاي، انتخاب او براي عضويت در تالار مشاهير حسابداري باشد؛ ليتلتون يكي از اولين افرادي است كه به اين افتخار دست يافت ( 1956).
ترجمههاي متعدد از كتابها و مقالات او و ارائه مداوم نظرياتش از جمله دلايل احترام بينالمللي به اوست و افراد كمي را ميتوان يافت كه بيش از او در برنامه آموزش حسابداري شركت كرده باشند.
استاد پس از بازنشستگي از دانشگاه ايلينويز در 1952 بهصورت پارهوقت در دانشگاههاي دنور(Denver)، ميشيگان، ايالت كولورادو (Colorado) و ايالت آريزونا (Arizona) تدريس كرد. در سال 1934 از بتا آلفا پسي، جايزه بيشترين مشاركت ماندگار (سير تحول حسابداري تا 1900) در ادبيات حسابداري را دريافت كرد. در 1954 نيز از مؤسسه آلفا كاپا پسي (Alpha Kappa Psi) مفتخر به دريافت جايزه شد و در سال 1967 دكتراي افتخاري حقوق از دانشگاه ايلينويز دريافت كرد.
در 21 اوت 1916 ليتلتون با باني ري (Bonnie RaY) ازدواج كرد و صاحب دو فرزند شد. او در اوقات فراغت به مطالعه ادبيات ميپرداخت و همچنين عاشق طبيعت، ماهيگيري، پيادهروي و قايقراني بود. ليتلتون در 12 ژانويه 1974 در سن 87 سالگي درگذشت.
در پايان جاي خوشوقتي است كه كتاب ساختار تئوري حسابداري استاد ليتلتون به همت سازمان حسابرسي و به ترجمة آقاي حبيبالله تيموري ماسوله در سال 81 منتشر شده است. آقاي تيموري در معرفي مؤلف و كتاب او ميگويد: “چرايي ضرورت اين مفهوم [بهاي تمام شدة تاريخي] براي آراستگي و استواري حسابداري نوين با رسايي تمام در اين كتاب توضيح داده شده است. جنبهاي ديگر از خدمت گرانقدر ليتلتون به تكامل حسابداري نوين كه هم در اين كتاب و هم در مقالهها و سخنرانيهايش انعكاس يافته است، برجسته كردن اهميت بنيادين تعيين سود مؤسسه براي حسابداري است. همان عبارت ساختار تئوري حسابداري كه گوياي محتواي اين كتاب است، مفهوم كليدي براي شناختن و شناساندن حسابداري و آوردة ليتلتون است. در اين كتاب ميبينيم كه چگونه اين ساختار بر شالودهاي از اصول بههم پيوسته بنا شده است؛ ابَر اصولي كه خود ريشه در تجربه و كردار حسابداري دارند و بهطريق شناخت گام به گام (استقرا) استخراج شدهاند. و اين مفهوم از آن پس جايگاه با اهميتي در بحثهاي حسابداري يافته است”.
ليتلتون در مقدمه كتاب ساختار تئوري بيان ميكند: “پس از سالها تدريس، كه بيشترين سر و كارم با دانشجويان بعد از دورة كارشناسي بود، بر آن شدم تا به كار توصيف جنبههاي بنيادين حسابداري بنشينم و در اين كار از جنبههاي فني محض چشم بپوشم … اميد است كه تكنگاشت حاضر رسانندة اين باشد كه در حسابداري آنقدر از ماية خرد و آنقدر منطق استوار هست كه بودنش را توجيه كند و ديده خواهد شد كه آن ساختار دروني معقوليت ]كه حسابداري است[ نه به دست تني چند بهصورت اصول فلسفيِ استخراج شده از حقيقتي برتر و انكارناپذير (كه اين برداشت متداول از استخراج تئوري است)، بلكه بهطريق آزمون و خطا در عرصه عمل در گذار نسلها كاربرد و اشتغال حرفهاي، صورت بسته است”.
كتابشناسي:
1- Burns، T.J. and E.N. Coffman، The Accounting Hall of Fame: Profiles of Fifty Members، Columbus: College of Business، Ohio State University، 1991
2- Current، K.T.، A Study of Littleton’s Contributions to Selected Areas of the Theory of Accountancy، Ph.D.diss.، University of Alabama، 1971
3- Littelton، A.C. and B.S. Yamey، eds.، Studies in the History of Accounting، Homewood، IL: Irwin، 1956
4- Mayer، C.A.، ed.، Essays on Accountancy by A.C. Littelton، Urbana: University of Illinois Press، 1961
5- Zeff، S.A.، Leaders of the Accounting Profession: 14 Who Made a Difference، Journal of Accountancy، May 1987، pp.46 – 71
6- Zimmerman، V.K.، The Long Shadow of a Scholar، International Journal of Accounting، Spring 1967، PP. 1 – 20
منابع:
1- ساختار تئوري حسابداري، ترجمه حبيبالله تيموري ماسوله، انتشارات سازمان حسابرسي، نشريه شماره 151
2- http://fisher.osu.edu/acctmis/hof/
3- Michael Chatfield، Richard Vandermeersch، The History of Accounting: An International Encyclopedia، Garland Publishing Inc.، New York & London: 1996، PP. 389 – 390
پانوشتها:
□
دفعات مطالعه اين مطلب: 1486 بار
|
فهرست نشريات
