آرشیو سه‌شنبه ۱۴ دی ۱۳۸۹، شماره ۲۲۶۵
ورزش
۲۴

عمده ترین دلیل واگذار نشدن این دو تیم، مقاومت سازمان تربیت بدنی است

خصوصی سازی فوتبال؛ توپی که شوت نشد

مهدی حاجی وند

وکالت نامه واگذاری سهام باشگاه های پرسپولیس و استقلال در انتظار ورق خوردن روی میز خصوصی سازی افتاده است و با گذشت امروز، پنج سال و هشت ماه و چند روز از مصوبه شماره 75951/ت 32535 ه مورخ 24/12/83 هیات وزیران در مورد واگذاری سهام باشگاه پرسپولیس می گذرد.

مصوبه ای که بر اساس آن دولت مکلف و مجاز شد تا به استناد ماده 14 قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی ج.ا.ایران (مصوب 1379)، 100 درصد سهام شرکت فرهنگی ورزشی پیروزی (پرسپولیس) – سهامی عام- را به روش مزایده واگذار کند.

در فهرست شرکت های دولتی مشمول واگذاری نام باشگاه های فرهنگی ورزشی پیروزی (پرسپولیس) و استقلال به همراه شرکت توسعه و نگهداری اماکن ورزشی – از شرکت های زیرمجموعه شرکت مادر تخصصی سازمان تربیت بدنی- در میان 489 شرکت حاضر در فهرست گروه یک (شرکت های ذیل اصل 44) قرار دارد که طبق قانون بودجه، سهام دو تیم قرمز و آبی به همراه این شرکت ها باید تا پایان سال جاری به بخش خصوصی واگذار شود و ارائه صورت های مالی و مشخص شدن درآمدهای این دو باشگاه از قدم های ابتدایی برای اجرای برنامه خصوصی سازی در دو باشگاه استقلال و پرسپولیس است.

هر چند که واگذاری قسمتی از سهام دو تیم پرسپولیس و استقلال از طریق فرابورس محوری ترین خبری است که طی یک سال گذشته در مورد آن صحبت می شود، اما بنابر اظهارات اخیر معاونین سازمان خصوصی سازی باشگاه استقلال از مدت ها پیش صورت های مالی خود را ارائه داده؛ ولی باشگاه پرسپولیس هنوز چنین مدارکی را به این سازمان ارائه نداده است.

ارائه درخواست از نخستین شرایط پذیرش سهام شرکت ها در فرابورس است که به گفته مدیرعامل فرابورس تاکنون درخواستی از سوی این دو تیم پرهوادار کشور به فرابورس ارائه نشده است و این یعنی رها شدن توپ فوتبال در زمین خصوصی سازی؛ توپی که هنوز حتی شوت هم نشده چه رسد به این که به گل تبدیل شود و با خصوصی سازی کامل فوتبال از بند کاستی ها و ضعف ها و نیز سیطره دولتی ها بر این رشته ورزشی پرطرفدار رها شده و با ایجاد رقابت و فراهم آوردن بستری مساعد به رشد و بالندگی ورزش این مرز و بوم کمک کنیم و فوتبالی در خور نام ایران و ایرانی داشته باشیم.

رویای خصوصی سازی باشگاه ها در حسرت تحقق

بیش از پنج سال از موافقت و دستور هیات دولت برای واگذاری سهام دو باشگاه پرسپولیس و استقلال می گذرد و مسوولان سازمان خصوصی سازی با مشکلات فراوانی برای واگذاری این دو باشگاه پرطرفدار به بخش خصوصی دست و پنجه نرم می کنند که عمده این انتقادها بر سر راه خصوصی سازی سهام پرسپولیس و استقلال را باید متوجه سازمان تربیت بدنی دانست. سازمانی که به عنوان مالک دو تیم قرمز و آبی مسوولیت ارسال صورت های مالی و اساسنامه این باشگاه ها به سازمان خصوصی سازی به منظور بررسی و انجام مراحل واگذاری را عهده دار است، اما مسوولان آن به دلیل کارکردهای متفاوت این دو تیم مردمی کشور تمایلی به عرضه سهامشان و اجرای برنامه خصوصی سازی در فوتبال ندارد.

مقاومت سازمان تربیت بدنی برای خصوصی کردن تیم های پرسپولیس و استقلال در حالی اتفاق می افتد که کنفدراسیون فوتبال آسیا (AFC) به منظور نزدیک شدن تیم های ملی و باشگاهی این قاره به سطح اول فوتبال جهان، الزامات سختی را برای کشورهای عضو در نظر گرفته است تا آنان بتوانند هرچه سریع تر خود را با معیارهای فدراسیون بین المللی فوتبال (FIFA) نزدیک کنند. در همین رابطه، این کنفدراسیون به تمام کشورهای عضو هشدار داده است که تا سال 2011 میلادی، باشگاه های خود را حرفه ای کنند وگرنه حق شرکت در لیگ قهرمانان باشگاه های آسیا را از دست خواهند داد.

پیش شرط های حضور باشگاه های ورزشی در بورس

پذیرش شرکت ها در بورس اوراق بهادار تابع شرایط خاص است. باشگاه ها باید به شرکت های سهامی عام تبدیل و دو سال عملکرد مثبت داشته باشند. بر اساس قوانین موجود برای اینکه سهامی قابلیت عرضه در بورس را داشته باشد، باید سودآور باشد؛ اما تیم های آبی و قرمز در حال حاضر زیان ده هستند و بدهی های قابل توجهی دارند؛ از این رو برای این که بخش خصوصی بتواند این تیم ها را به سودآوری برساند باید سهام مدیریتی این تیم ها واگذار شود. شفافیت مالی و چشم انداز روشن از دیگر شرایط ورود باشگاه های ورزشی به بورس است. تهیه صورت های مالی شفاف سالانه توسط حسابدار رسمی برای هر دو تیم فرآیندی غیرمعمول، پیچیده و تا اندازه ای غیرممکن به نظر می رسد.

واگذاری سهام باشگاه های استقلال و پرسپولیس از طریق بورس و مزایده از جمله راهکارهایی است که برای خصوصی سازی این دو تیم وجود دارد. براساس قانون، شرکت هایی که پتانسیل ورود به بورس را دارند از طریق بورس باید کشف قیمت شوند و شرکت هایی که نمی توانند بستر ورود بورس را در کوتاه مدت فراهم کنند از طریق مزایده واگذار می شوند که باشگاه های استقلال و پرسپولیس در حال حاضر مشکل تدوین اساسنامه و هماهنگی با اساسنامه مورد نظر بورس برای واگذاری را دارند. از نگاهی دیگر، معاملات در بورس اوراق بهادار بر اساس منافع اقتصادی و از طریق ساز و کار عرضه و تقاضا انجام می شود و درآمدزایی باشگاه ها و اطمینان نسبی از اقتصادی بودن فعالیت های آنها در آینده، شرط لازم برای پذیرش سهام تیم های ورزشی قرمز و آبی در بورس است.

در حال حاضر باشگاه های ورزشی کشور نمی توانند از طریق حق پخش تلویزیونی درآمدی کسب کنند و هزینه تبلیغاتی شرکت ها بر روی پیراهن بازیکنان هم درآمد قابل توجهی عاید تیم های ورزشی نمی کند.

با این اوصاف، در شرایط کنونی که باشگاه های دولتی برای تامین منابع مالی مورد نیاز خود با مشکلات زیادی روبه رو هستند، تیم های ورزشی می توانند با انتشار اوراق بدون سود برای هواداران، درآمدهایی را برای خود دست و پا کنند. این اوراق به قصد حمایت از باشگاه ها منتشر خواهد شد تا هواداران با خرید آن، بخشی از منابع مالی باشگاه های خود را تامین کنند.

همچنین این اوراق می تواند با سررسید 5 تا10 ساله منتشر شود و در این مدت سود این اوراق در اختیار باشگاه ها قرار گیرد تا کمک شایانی برای تامین منابع مالی آنها انجام شود و اصل مبلغ اوراق نیز در تاریخ سررسید به دارندگان اوراق باز پرداخت شود. در طول این مدت هواداران باشگاه ها سودی دریافت نخواهند کرد؛ اما باشگاه های مورد نظر از سود وجه تامین شده از محل انتشار اوراق، نیازهای خود را تامین می کنند؛ البته اجرای این راهکار نیز نیازمند برنامه ریزی مدون، شناخت کافی از شرایط باشگاه ها، هواداران و عوامل موثر در این زمینه است که با اجرای آن می توان هواداران را در تامین منابع مالی باشگاه ها سهیم کرد.