آرشیو شنبه ۳۱ فروردین ۱۳۹۲، شماره ۵۳۴۴
دین و اندیشه
۱۲
یادداشت

چگونه می توان «علم» را به «ثروت» بدل کرد

دکتر عبدالرضا نوروزی چاکلی

کاربردی کردن تحقیقات علمی در جهت رسیدن به ثروت را از چند بعد می توان بررسی کرد.

مهمترین اقدامی که باید صورت گیرد تا تحقیقات دانشگاهی به ثروت تبدیل شوند هدفمند شدن تحقیقات بر اساس نیاز جامعه است، اگر تحقیق و پژوهشی بر اساس نیاز جامعه انجام شود اثر بخشی بهتری خواهد داشت.

در ارائه آمار مربوط به تولید علم مطرح می شود که این علم چقدر منجر به تولید ثروت و حل مسائل جامعه می شود.

در پاسخ به این سوال باید نخست ببینیم که چقدر از این تولید علم در راستای بر طرف کردن نیازهای اساسی جامعه و اهداف علمی جامعه و در اولویت های نقشه جامع علمی کشور قرار می گیرد، اگر اینگونه به آمار تولید علم بنگریم می توانیم به این نتیجه برسیم که چگونه به تولید ثروت خواهیم رسید.

متاسفانه ما در پروژه های تحقیقاتی کار پژوهش را نیمه کاره رها می کنیم و بعد از انجام تحقیقات گمان می کنیم دیگر مسئولیتی به عهده نداریم و از این نکته غافل هستیم که تهیه گزارش و ارائه مقالات ترویجی و حتی مدیریتی برای کسانی که متولی کار در این حوزه هستند می تواند راهگشا باشد.

اگر تحقیقات هدفمند نباشد به هدف اصلی خود که تولید ثروت است نمی رسیم و مدیران اجرایی کشور هم از نتیجه این پژوهش ها مطلع نخواهند شد.

برای طرح های تحقیقاتی، بانک جامعی از اطلاعات تحقیقات انجام شده وجود ندارد. وجود شبکه ای ملی که اطلاعات کتاب شناختی منابع تحقیقاتی را بتوان در آنها جست وجو کرد کمک شایانی به کاربردی شدن پژوهش ها و عدم انجام پژوهش های تکراری می کنند و در نهایت پژوهش ها به تولید ثروت و رفاه اجتماعی منجر می شوند.

فرهنگ استفاده از اطلاعات مربوط به مدیران و اشخاصی که در بطن کارها و تصمیمات اجرایی هستند می تواند کیفیت کارها را بالاببرد و با عث شود تصمیم گیری ها بر مبنای اطلاعات موجود باشند.

وزارت علوم، تحقیقات و فناوری هم در راستای ارتقای علمی اعضای هیات علمی دانشگاه ها امتیازات خاصی را برای طرح هایی که در راستای رفع نیازهای علمی کشور باشد در نظر گرفته است.

مطالعه نقشه جامع علمی کشور، مطالعه برنامه پنجساله توسعه و ایجاد رشته های درسی مرتبط در دانشگاه ها می تواند راهگشای رفع نیازهای علمی کشور باشد.

در برنامه توسعه قید شده است وزارت علوم باید سالی یکبار در مدت زمانی مشخص وضعیت علم و فناوری کشور را بررسی و گزارش کند و در این بررسی از متخصصان علم سنجی استفاده کند.

یکی از گام های اساسی برداشته شده در این خصوص ایجاد رشته علم سنجی در دانشگاه شاهد است که می تواند به شناسایی نیازهای علمی کشور کمک شایانی کند.

٭مدیر گروه علم سنجی دانشگاه شاهد